విద్మా తే అగ్నే త్రేధా త్రయాణి విద్మా తే ధామ విభృతా పురుత్రా । విద్మా తే నామ పరమం గుహా యద్విద్మా తముత్సం యత ఆజగన్థ
ఓ అగ్ని, మేము నిన్ను మూడు విధాలుగా తెలుసు. నీ మూడు నివాసస్థానాలు, విస్తృతంగా ఉన్నవని తెలుసు. నీ అత్యున్నతమైన, గుప్తమైన నామాన్ని తెలుసు; నీవు ఎక్కడి నుంచి వచ్చావో ఆ మూలాన్ని కూడా తెలుసు.
సముద్రే త్వా నృమణా అప్స్వన్తర్నృచక్షా ఈధే దివో అగ్న ఊధన్ । తృతీయే త్వా రజసి తస్థివాంసమపాముపస్థే మహిషా అవర్ధన్
సముద్రంలో, నీళ్లలో స్వయంగా పుట్టినవారు నిన్ను వెలిగిస్తారు; ఋషులు నీళ్లలో నిన్ను ఆరాధిస్తారు; ఆకాశంలో, ఓ అగ్ని, నీవే ఆ పాలు. మూడవ లోకంలో నీవు నిలిచివుంటావు; నీళ్ల ఒడిలో మహాబలులు నిన్ను పెంచారు.
అక్రన్దదగ్ని స్తనయన్నివ ద్యౌః క్షామా రేరిహద్వీరుధః సమఞ్జన్ । సద్యో జజ్ఞానో వి హీమిద్ధో అఖ్యదా రోదసీ భానునా భాత్యన్తః
అగ్ని ఆకాశంలో మేఘం మోగినట్టు గట్టిగా అరవాడు; భూమి కదిలింది, మొక్కలు అలంకరించబడ్డాయి. అకస్మాత్తుగా జన్మించి, వెలిగిపోతూ, రెండు లోకాలను తన ప్రకాశంతో లోపల నుండి ప్రకాశింపజేశాడు.
శ్రీణాముదారో ధరుణో రయీణాం మనీషాణాం ప్రార్పణః సోమగోపాః । వసుః సూనుః సహసో అప్సు రాజా వి భాత్యగ్ర ఉషసామిధానః
అతడు ఉదారంగా దాత, ధనానికి ఆధారం, మనస్సులోని సంకల్పాలను నెరవేర్చేవాడు, సోమానికి రక్షకుడు. బలవంతుడి కుమారుడు, నీళ్లలో రాజు, ఉదయకాలంలో వెలిగిపోతూ ముందుగా ప్రకాశిస్తాడు.
విశ్వస్య కేతుర్భువనస్య గర్భ ఆ రోదసీ అపృణాజ్జాయమానః । వీళుం చిదద్రిమభినత్పరాయఞ్జనా యదగ్నిమయజన్త పఞ్చ
అతడు సర్వానికి గుర్తు, జగత్తుకు గర్భం. జన్మించినప్పుడు రెండు లోకాలను నింపాడు. అయన మార్గం కోసం పర్వతాన్ని కూడా చీల్చాడు, ఐదు జాతులు అగ్నిని ఆరాధించినప్పుడు.
ఉశిక్పావకో అరతిః సుమేధా మర్తేష్వగ్నిరమృతో ని ధాయి । ఇయర్తి ధూమమరుషం భరిభ్రదుచ్ఛుక్రేణ శోచిషా ద్యామినక్షన్
పవిత్రుడు, మేధావి, ప్రకాశవంతుడు అయిన అగ్ని, మానవుల్లో అమరుడిగా స్థాపించబడ్డాడు. అతడు ఎర్రటి పొగను పంపిస్తాడు, ప్రకాశవంతమైన జ్వాలతో ఆకాశాన్ని వెలిగిస్తాడు.
దృశానో రుక్మ ఉర్వియా వ్యద్యౌద్దుర్మర్షమాయుః శ్రియే రుచానః । అగ్నిరమృతో అభవద్వయోభిర్యదేనం ద్యౌర్జనయత్సురేతాః
ప్రకాశవంతంగా, బంగారు వర్ణంతో విస్తరించి, అదుపు చేయలేని వాడై, కీర్తికి వెలిగిపోతాడు. ఆకాశం సంతానంతో అతన్ని పుట్టించినప్పుడు, అగ్ని రెండు ప్రాణాలతో అమరుడయ్యాడు.
యస్తే అద్య కృణవద్భద్రశోచేఽపూపం దేవ ఘృతవన్తమగ్నే । ప్ర తం నయ ప్రతరం వస్యో అచ్ఛాభి సుమ్నం దేవభక్తం యవిష్ఠ
ఈ రోజు నీవు చేసే మేలు, ప్రకాశవంతమైన నైవేద్యాన్ని, నెయ్యితో కూడిన అప్పూపాన్ని, ఓ అగ్ని దేవా, దానిని ముందుకు నడిపించు, ధనవంతుని దగ్గరకు తీసుకెళ్ళు, దేవతలకు ప్రీతికరమైన దయను ప్రసాదించు.
ఆ తం భజ సౌశ్రవసేష్వగ్న ఉక్థఉక్థ ఆ భజ శస్యమానే । ప్రియః సూర్యే ప్రియో అగ్నా భవాత్యుజ్జాతేన భినదదుజ్జనిత్వైః
ప్రశంసలు పొందినవారికి దానిని పంచు, ఓ అగ్ని; స్తోత్రాలతో, ప్రశంసించబడినదాన్ని పంచు. సూర్యునికి ప్రియమైనవాడవు, అగ్నికి ప్రియమైనవాడవు, జన్మతో, సృష్టితో వెలిగిపోతూ కీర్తిని పొందుతాడు.
త్వామగ్నే యజమానా అను ద్యూన్విశ్వా వసు దధిరే వార్యాణి । త్వయా సహ ద్రవిణమిచ్ఛమానా వ్రజం గోమన్తముశిజో వి వవ్రుః
అగ్నీ దేవా, యజ్ఞం చేసే వారు అన్ని రకాల ధనాలను, కావలసిన వస్తువులను నీకు అప్పగించారు. నీతో కలిసి సంపద కోరుతూ ఉశిజులు గొర్రెలు, ఆవులు ఉన్న గోశాలను తెరిచారు.
అస్తావ్యగ్నిర్నరాం సుశేవో వైశ్వానర ఋషిభిః సోమగోపాః । అద్వేషే ద్యావాపృథివీ హువేమ దేవా ధత్త రయిమస్మే సువీరమ్
మనుషులలో దయగలవాడైన అగ్ని దేవుడు, ఋషులతో కలిసి, సోమాన్ని కాపాడేవారు నిలబడిపోవాలి. మనం ద్వేషం లేకుండా ఆకాశాన్ని, భూమిని పిలుద్దాం. దేవతలు మనకు ధనాన్ని, బలమైన సంతానాన్ని ప్రసాదించాలి.
ప్ర హోతా జాతో మహాన్నభోవిన్నృషద్వా సీదదపాముపస్థే । దధిర్యో ధాయి స తే వయాంసి యన్తా వసూని విధతే తనూపాః
పెద్ద హోతా, ఆకాశాన్ని తెలిసినవాడు, మనుషుల మధ్య నీటిలో కూర్చున్నాడు. ధనాన్ని పంచే, శరీరాన్ని కాపాడే నీ శక్తులు అతనివద్ద చేరతాయి.
ఇమం విధన్తో అపాం సధస్థే పశుం న నష్టం పదైరను గ్మన్ । గుహా చతన్తముశిజో నమోభిరిచ్ఛన్తో ధీరా భృగవోఽవిన్దన్
నీటిలో అతన్ని వెతుకుతూ, పోయిన పశువుల మాదిరిగా అతని అడుగుజాడలను అనుసరించారు. జ్ఞానులు అయిన భృగులు, భక్తితో, దాగి తిరుగుతున్న అతన్ని కనుగొన్నారు.
ఇమం త్రితో భూర్యవిన్దదిచ్ఛన్వైభూవసో మూర్ధన్యఘ్న్యాయాః । స శేవృధో జాత ఆ హర్మ్యేషు నాభిర్యువా భవతి రోచనస్య
త్రితుడు, ఎక్కువగా ఉండే, ప్రకాశవంతుడైనవాడిని ఆవు తలపై వెతికి కనుగొన్నాడు. ఇల్లు ఇల్లులో పుట్టినవాడు, వెలుగుల లోకానికి నాభి, యువకుడిగా ఆనందాన్ని ఇస్తాడు.
మన్ద్రం హోతారముశిజో నమోభిః ప్రాఞ్చం యజ్ఞం నేతారమధ్వరాణామ్ । విశామకృణ్వన్నరతిం పావకం హవ్యవాహం దధతో మానుషేషు
ఉశిజులు భక్తితో మధురమైన హోతారుని, యజ్ఞానికి నాయకుడిని ముందుకు నడిపించారు. ప్రజలకు ఆనందాన్ని, పవిత్రతను, హవిస్సును అందుకునే వాడిని చేశారు.
ప్ర భూర్జయన్తం మహాం విపోధాం మూరా అమూరం పురాం దర్మాణమ్ । నయన్తో గర్భం వనాం ధియం ధుర్హిరిశ్మశ్రుం నార్వాణం ధనర్చమ్
పెద్దవాడు, ప్రకాశవంతుడు, జ్ఞానవంతుడు, మూర్ఖత్వం లేని పురాతనుడు, పట్టణాలను కాపాడేవాడు, అడవుల గర్భాన్ని, ఆలోచనను మోసుకెళ్లే, తెల్ల గడ్డం ఉన్న, కీర్తిని పాడే వాడిని ముందుకు నడిపించారు.
ని పస్త్యాసు త్రిత స్తభూయన్పరివీతో యోనౌ సీదదన్తః । అతః సంగృభ్యా విశాం దమూనా విధర్మణాయన్త్రైరీయతే నౄన్
త్రితుడు ఇళ్లలో స్థిరంగా ఉండి, చుట్టూ ఉన్నవారితో, గర్భంలో కూర్చున్నాడు. అక్కడినుంచి ఇంటి యజమాని తన నియమాలతో, నియంత్రణలతో మనుషులను నడిపిస్తాడు.
అస్యాజరాసో దమామరిత్రా అర్చద్ధూమాసో అగ్నయః పావకాః । శ్వితీచయః శ్వాత్రాసో భురణ్యవో వనర్షదో వాయవో న సోమాః
అగ్నికి చెందిన అజరామరమైన, ఇంటిని పాలించే, ప్రకాశించే జ్వాలలు వెలుగుతుంటాయి. తెల్ల దంతాలు, గర్జించే శబ్దంతో, అడవిని కాల్చే, గాలిలా, సోమాలా ఉంటాయి.
ప్ర జిహ్వయా భరతే వేపో అగ్నిః ప్ర వయునాని చేతసా పృథివ్యాః । తమాయవః శుచయన్తం పావకం మన్ద్రం హోతారం దధిరే యజిష్ఠమ్
తన నాలుకతో అగ్ని కంపింపజేస్తాడు, తన మనసుతో భూమి మార్గాలను తెలుసుకుంటాడు. ఆయువు దేవతలు, పవిత్రమైన, ప్రకాశించే, మధురమైన హోతారుని, యజ్ఞానికి అర్హుడిని స్థాపించారు.
ద్యావా యమగ్నిం పృథివీ జనిష్టామాపస్త్వష్టా భృగవో యం సహోభిః । ఈళేన్యం ప్రథమం మాతరిశ్వా దేవాస్తతక్షుర్మనవే యజత్రమ్
ఆకాశం, భూమి, నీళ్ళు, త్వష్ట, భృగులు, మాతరిశ్వాన్—all కలిసి అగ్ని దేవుని పుట్టించారు. దేవతలు మానవునికి పూజకు అర్హుడిగా అతన్ని తయారు చేశారు.
యం త్వా దేవా దధిరే హవ్యవాహం పురుస్పృహో మానుషాసో యజత్రమ్ । స యామన్నగ్నే స్తువతే వయో ధాః ప్ర దేవయన్యశసః సం హి పూర్వీః
దేవతలు నిన్ను హవిస్సును తీసుకెళ్లేవాడిగా, అందరికీ ఇష్టమైనవాడిగా, మానవులలో పూజించదగినవాడిగా చేశారు. అగ్నీ దేవా, నిన్ను స్తుతించే వారికి పూర్వకాలపు దివ్యమైన కీర్తిని ప్రసాదించు.
జగృభ్మా తే దక్షిణమిన్ద్ర హస్తం వసూయవో వసుపతే వసూనామ్ । విద్మా హి త్వా గోపతిం శూర గోనామస్మభ్యం చిత్రం వృషణం రయిం దాః
ఇంద్రా, ధనాన్ని కోరుతూ నీ కుడి చేయిని పట్టుకున్నాం. నీవు ధనానికి అధిపతి, పశువుల కాపరి, వీరుడవు. మాకు గొప్ప, బలమైన సంపదను దయచేయు.
స్వాయుధం స్వవసం సునీథం చతుఃసముద్రం ధరుణం రయీణామ్ । చర్కృత్యం శంస్యం భూరివారమస్మభ్యం చిత్రం వృషణం రయిం దాః
నీ ఆయుధంతో, నీ శక్తితో, మంచి మార్గదర్శకత్వంతో, నాలుగు సముద్రాల వంటి ధనాన్ని మాకు ప్రసాదించు. ప్రశంసించదగిన, ఎన్నో రకాల గొప్ప సంపదను మాకు దయచేయు.
సుబ్రహ్మాణం దేవవన్తం బృహన్తమురుం గభీరం పృథుబుధ్నమిన్ద్ర । శ్రుతఋషిముగ్రమభిమాతిషాహమస్మభ్యం చిత్రం వృషణం రయిం దాః
ఇంద్రా, మంచి ప్రార్థనలతో, దేవతలతో, గొప్పవాడవు, విశాలమైనవాడవు, లోతైనవాడవు. ప్రసిద్ధ ఋషి, శక్తివంతుడు, శత్రువులను జయించే వాడవు. మాకు గొప్ప, బలమైన సంపదను దయచేయు.
సనద్వాజం విప్రవీరం తరుత్రం ధనస్పృతం శూశువాంసం సుదక్షమ్ । దస్యుహనం పూర్భిదమిన్ద్ర సత్యమస్మభ్యం చిత్రం వృషణం రయిం దాః
పతాకాలు ఉన్న, వీరుడైన, అత్యంత శక్తివంతుడైన, ధనాన్ని గెలుచుకునే, ప్రకాశించే, మంచి నైపుణ్యం ఉన్నవాడవు. శత్రువులను సంహరించే, కోటలను ధ్వంసించే, నిజమైన ఇంద్రా, మాకు గొప్ప, బలమైన సంపదను దయచేయు.
అశ్వావన్తం రథినం వీరవన్తం సహస్రిణం శతినం వాజమిన్ద్ర । భద్రవ్రాతం విప్రవీరం స్వర్షామస్మభ్యం చిత్రం వృషణం రయిం దాః
గుర్రాలు, రథాలు, వీరులు, వేలాది, వందలాది ఉన్నవాడవు, విజయవంతమైన సైన్యం, వీరత్వంతో, వెలుగు తెచ్చే వాడవు. మాకు గొప్ప, బలమైన సంపదను దయచేయు.
ప్ర సప్తగుమృతధీతిం సుమేధాం బృహస్పతిం మతిరచ్ఛా జిగాతి । య ఆఙ్గిరసో నమసోపసద్యోఽస్మభ్యం చిత్రం వృషణం రయిం దాః
ఏడు నోళ్లతో, మంచి జ్ఞానంతో, బృహస్పతి దేవుని ప్రార్థన చేరుతుంది. ఆ అంగిరసుడు, భక్తితో చేరదగినవాడు. మాకు గొప్ప, బలమైన సంపదను దయచేయు.
వనీవానో మమ దూతాస ఇన్ద్రం స్తోమాశ్చరన్తి సుమతీరియానాః । హృదిస్పృశో మనసా వచ్యమానా అస్మభ్యం చిత్రం వృషణం రయిం దాః
పాడకుల్లా, నా స్తోత్రాలు ఇంద్రుని దయ కోసం దూతల్లా వెళ్ళుతున్నాయి. ఇవి మనసుతో పలకబడి, హృదయాన్ని తాకుతూ, ఓ పరాక్రమశాలి, మాకు అద్భుతమైన, సమృద్ధిగా ఉన్న ఐశ్వర్యాన్ని దయచేయు.
యత్త్వా యామి దద్ధి తన్న ఇన్ద్ర బృహన్తం క్షయమసమం జనానామ్ । అభి తద్ద్యావాపృథివీ గృణీతామస్మభ్యం చిత్రం వృషణం రయిం దాః
నిన్ను నేను ఏది కోరినా, అదే మాకు ప్రసాదించు, ఓ ఇంద్రా. ప్రజల్లో అపూర్వమైన, గొప్ప స్థానం మాకు దయచేయు. ఆ దయను ఆకాశం, భూమి కూడా స్తుతిస్తాయి. ఓ పరాక్రమశాలి, మాకు అద్భుతమైన, సమృద్ధిగా ఉన్న ఐశ్వర్యాన్ని దయచేయు.
అహం భువం వసునః పూర్వ్యస్పతిరహం ధనాని సం జయామి శశ్వతః । మాం హవన్తే పితరం న జన్తవోఽహం దాశుషే వి భజామి భోజనమ్
నేనే పురాతన ఐశ్వర్యానికి అధిపతి, శాశ్వతమైన ధనాన్ని నేను సంపాదిస్తాను. ప్రజలు నన్ను తండ్రిలా పిలుస్తారు. భక్తులకు భోజనం నేను పంచుతాను.