తదిన్మే ఛన్త్సద్వపుషో వపుష్టరం పుత్రో యజ్జానం పిత్రోరధీయతి । జాయా పతిం వహతి వగ్నునా సుమత్పుంస ఇద్భద్రో వహతుః పరిష్కృతః
తల్లిదండ్రుల జ్ఞానాన్ని కొడుకు నేర్చుకున్నప్పుడు, అది నాకు గొప్ప మహిమగా ఉండాలి. భార్య భర్తను ఉత్సాహంతో మోస్తుంది; అలంకృతమైన, మంచి జంట మంచి భాగ్యాన్ని మోస్తూ ఉండాలి.
తదిత్సధస్థమభి చారు దీధయ గావో యచ్ఛాసన్వహతుం న ధేనవః । మాతా యన్మన్తుర్యూథస్య పూర్వ్యాభి వాణస్య సప్తధాతురిజ్జనః
అది నిజంగా ప్రకాశించే స్థానం, అక్కడ ఆవులు పాలిచ్చే ఆవుల్లా యుక్తి కోసం సిద్ధంగా ఉంటాయి. పూర్వకాలపు మంద యొక్క తల్లి, ఏడురకాల స్వరాన్ని జన్మిస్తుంది.
ప్ర వోఽచ్ఛా రిరిచే దేవయుష్పదమేకో రుద్రేభిర్యాతి తుర్వణిః । జరా వా యేష్వమృతేషు దావనే పరి వ ఊమేభ్యః సిఞ్చతా మధు
దేవతలకు యోగ్యమైన నివాసాన్ని మీకు ప్రకటించాను; తుర్వణి రుద్రులతో ఒంటరిగా వెళ్తాడు. వారిలో వృద్ధాప్యం లేదా మరణం ఉన్నా, ఈ అగ్నికి తేనెను పోయాలి.
నిధీయమానమపగూళ్హమప్సు ప్ర మే దేవానాం వ్రతపా ఉవాచ । ఇన్ద్రో విద్వాఁ అను హి త్వా చచక్ష తేనాహమగ్నే అనుశిష్ట ఆగామ్
నీటిలో దాచిన, రహస్యంగా ఉంచిన దేవతల నియమాన్ని కాపాడేవాడు నాకు చెప్పాడు. ఇంద్రుడు తెలుసుకుని నీకు వివరించాడు; ఆ బోధతోనే అగ్ని! నేను వచ్చాను.
అక్షేత్రవిత్క్షేత్రవిదం హ్యప్రాట్ స ప్రైతి క్షేత్రవిదానుశిష్టః । ఏతద్వై భద్రమనుశాసనస్యోత స్రుతిం విన్దత్యఞ్జసీనామ్
పొలం తెలియని వాడు, తెలిసినవాడి మార్గదర్శనంతో ముందుకు సాగుతాడు. ఇదే మంచి బోధ ప్రయోజనం; దీని ద్వారా నేరుగా నడిచే మార్గాన్ని తెలుసుకుంటాడు.
అద్యేదు ప్రాణీదమమన్నిమాహాపీవృతో అధయన్మాతురూధః । ఏమేనమాప జరిమా యువానమహేళన్వసుః సుమనా బభూవ
ఈ రోజు జీవుడు ఈ భోజనం తిన్నాడు; తల్లి పోషణతో బలంగా పెరిగాడు. వయసు చిన్నదైనా వృద్ధాప్యం అతనిని చేరింది; ఉదారుడైన వాడు మంచి మనసుతో ఉన్నా అలిసిపోయాడు.
ఏతాని భద్రా కలశ క్రియామ కురుశ్రవణ దదతో మఘాని । దాన ఇద్వో మఘవానః సో అస్త్వయం చ సోమో హృది యం బిభర్మి
ఈ మంగళకరమైన కర్మలను చేద్దాం, కురు శ్రవణా, సమృద్ధిగా దానం చేద్దాం. దాతలు ఎప్పుడూ దానం చేసే వారు కావాలి; నా హృదయంలో ఉన్న సోమరసం కూడా అలా ఉండాలి.
ప్ర మా యుయుజ్రే ప్రయుజో జనానాం వహామి స్మ పూషణమన్తరేణ । విశ్వే దేవాసో అధ మామరక్షన్దుఃశాసురాగాదితి ఘోష ఆసీత్
ప్రజల్లో ఎవరూ నన్ను కట్టిపెట్టలేదు; పుషణుడు లేకుండానే నేను ముందుకు సాగాను. అందరు దేవతలు నన్ను రక్షించాలి; దుర్మార్గుల అరుపు వినిపించింది.
సం మా తపన్త్యభితః సపత్నీరివ పర్శవః । ని బాధతే అమతిర్నగ్నతా జసుర్వేర్న వేవీయతే మతిః
చుట్టూ ఉన్నవారు నన్ను ప్రత్యర్థి భార్యలలా బాధిస్తున్నారు; నా పక్కలు నొప్పిగా ఉన్నాయి. బలహీనత నన్ను కుంగదీస్తోంది; నగ్నత్వం వల్ల నాకెంతో సిగ్గు, నా మనసు వణికిపోతోంది.
మూషో న శిశ్నా వ్యదన్తి మాధ్య స్తోతారం తే శతక్రతో । సకృత్సు నో మఘవన్నిన్ద్ర మృళయాధా పితేవ నో భవ
ఎలుకలు శిశ్నాన్ని కొరికినట్టు, శతక్రతువా, వారు నీ స్తోతరుడిని బాధిస్తున్నారు. ఓ ఉదారుడైన ఇంద్రా, ఒక్కసారి మాకు కరుణ చూపు; తండ్రిలా మాకు ఉండు.
కురుశ్రవణమావృణి రాజానం త్రాసదస్యవమ్ । మంహిష్ఠం వాఘతామృషిః
కురు శ్రవణుడైన రాజు త్రాసదస్యువును, ఉదారులలో శ్రేష్ఠుడైన ఋషిని నేను ఎంచుకున్నాను.
యస్య మా హరితో రథే తిస్రో వహన్తి సాధుయా । స్తవై సహస్రదక్షిణే
యవనికపై మూడు మంచి గుర్రాలు లాగే రథం ఉన్నవాడు, సహస్రదక్షిణ యాగంలో అతనికి స్తోత్రాలు పాడుతారు.
యస్య ప్రస్వాదసో గిర ఉపమశ్రవసః పితుః । క్షేత్రం న రణ్వమూచుషే
అతని తండ్రి ఉపమశ్రవసు లాంటి తీపి గీతలు, పొలాన్ని సమృద్ధిగా ఉందని ప్రకటించాయి.
అధి పుత్రోపమశ్రవో నపాన్మిత్రాతిథేరిహి । పితుష్టే అస్మి వన్దితా
మిత్రాతిథి వంశజుడైన ఉపమశ్రవసు కుమారుని నేను పిలుస్తున్నాను; నీ తండ్రిని గౌరవించేవాడిని నేను.
యదీశీయామృతానాముత వా మర్త్యానామ్ । జీవేదిన్మఘవా మమ
అమరులను గానీ, మరణించేవారిని గానీ పాలించగలిగితే, ఉదారుడు నా కోసం బతకాలి.
న దేవానామతి వ్రతం శతాత్మా చన జీవతి । తథా యుజా వి వావృతే
వంద ప్రాణాలున్నా, దేవతల నియమాన్ని ఎవరూ దాటి బతకరు; ఆ బంధంతోనే వేరుపడతారు.
ప్రావేపా మా బృహతో మాదయన్తి ప్రవాతేజా ఇరిణే వర్వృతానాః । సోమస్యేవ మౌజవతస్య భక్షో విభీదకో జాగృవిర్మహ్యమచ్ఛాన్
బలమైన విభీదకపు పళ్ళతో చేసిన పాశాలు నన్ను ఉల్లాసపరుస్తున్నాయి; ఎండిన నేలపై వేసినప్పుడు ఆనందాన్ని కలిగిస్తాయి. ముజవత్ సోమరసం లాగే, చురుకైన పాశాలు నన్ను మేల్కొలిపాయి.
న మా మిమేథ న జిహీళ ఏషా శివా సఖిభ్య ఉత మహ్యమాసీత్ । అక్షస్యాహమేకపరస్య హేతోరనువ్రతామప జాయామరోధమ్
ఆమె నన్ను ఎప్పుడూ నిందించలేదు, తిరస్కరించలేదు; నా స్నేహితులకు, నాకు మంచి చేసింది. ఒక్క పాశం కోసం నేను నా భార్యను వదిలిపెట్టి, ఆమెను ఏడిపించాను.
ద్వేష్టి శ్వశ్రూరప జాయా రుణద్ధి న నాథితో విన్దతే మర్డితారమ్ । అశ్వస్యేవ జరతో వస్న్యస్య నాహం విన్దామి కితవస్య భోగమ్
అత్త తన కోడలిని ద్వేషిస్తుంది, ఆమెను ఆపుతుంది; దరిద్రుడికి ఆదరణ దొరకదు. సేవ చేసి వృద్ధమైన గుర్రంలా, నేను జూదగాడి విజయాల్లో ఆనందాన్ని పొందలేను.
అన్యే జాయాం పరి మృశన్త్యస్య యస్యాగృధద్వేదనే వాజ్యక్షః । పితా మాతా భ్రాతర ఏనమాహుర్న జానీమో నయతా బద్ధమేతమ్
ఆ త్రోవ కోసం తహతహలాడే జూదగాడి భార్యను ఇతరులు తాకుతున్నారు. తండ్రి, తల్లి, అన్నదమ్ములు అతనిని చూసి: 'మనకు ఇతను తెలియదు, ఇతను బంధించబడ్డాడు, తీసుకెళ్లండి' అంటారు.
యదాదీధ్యే న దవిషాణ్యేభిః పరాయద్భ్యోఽవ హీయే సఖిభ్యః । న్యుప్తాశ్చ బభ్రవో వాచమక్రతఁ ఏమీదేషాం నిష్కృతం జారిణీవ
నిశ్చయించుకున్నప్పుడు, ఇతరులతో పోటీ చేయలేదు; దూరమైనవారి వల్ల స్నేహితులకంటే వెనుకపడ్డాను. వేసిన బ్రౌన్ పాశాలు మాటలు మాట్లాడాయి; నేను వాటి సమూహానికి, ప్రియుడిని కలవడానికి వెళ్లే భార్యలాగా పోతున్నాను.
సభామేతి కితవః పృచ్ఛమానో జేష్యామీతి తన్వా శూశుజానః । అక్షాసో అస్య వి తిరన్తి కామం ప్రతిదీవ్నే దధత ఆ కృతాని
జూదగాడు సభలోకి వచ్చి, 'నేను గెలుస్తానా?' అని అడుగుతాడు, శరీరం వణుకుతుంది. కానీ పాశాలు అతని కోరికకు విరుద్ధంగా పోతాయి; గెలుపును వేరొకరికి ఇస్తాయి.
అక్షాస ఇదఙ్కుశినో నితోదినో నికృత్వానస్తపనాస్తాపయిష్ణవః । కుమారదేష్ణా జయతః పునర్హణో మధ్వా సమ్పృక్తాః కితవస్య బర్హణా
పాశాలు కంకణాలా, ముళ్లలా బాధిస్తాయి, మోసం చేస్తూ కాలుస్తాయి. పిల్లలవలె గెలిచినవారిని నవ్వుతూ, తేనెతో తడిపి, జూదగాడిని పొగడ్తలతో ముంచెత్తుతాయి.
త్రిపఞ్చాశః క్రీళతి వ్రాత ఏషాం దేవ ఇవ సవితా సత్యధర్మా । ఉగ్రస్య చిన్మన్యవే నా నమన్తే రాజా చిదేభ్యో నమ ఇత్కృణోతి
ఐదు ముప్పైమూడు మంది ఈ సమూహం దేవుడు సవితా లాగా నిజమైన ధర్మాన్ని పాటిస్తూ ఆటలో పాల్గొంటారు. క్రూరుడు అయినవాడు కూడా జూదగాడికి వంగడు, అయినా రాజు కూడా వీరికి నమస్కరిస్తాడు.
నీచా వర్తన్త ఉపరి స్ఫురన్త్యహస్తాసో హస్తవన్తం సహన్తే । దివ్యా అఙ్గారా ఇరిణే న్యుప్తాః శీతాః సన్తో హృదయం నిర్దహన్తి
వారు క్రింద కదలుతూ, పైకి ఎగురుతారు; చేతులు లేనివారు, చేతులు ఉన్నవాడిని కూడా ఓడిస్తారు. ఆ దివ్యమైన పాశాలు చల్లగా, పొడి నేలపై పడినా, మనసును కాల్చేస్తాయి.
జాయా తప్యతే కితవస్య హీనా మాతా పుత్రస్య చరతః క్వ స్విత్ । ఋణావా బిభ్యద్ధనమిచ్ఛమానోఽన్యేషామస్తముప నక్తమేతి
జూదగాడి భార్య బాధపడుతూ ఒంటరిగా ఉంటుంది; తిరుగాడే కొడుకు ఎక్కడున్నాడో అని తల్లి అడుగుతుంది. అప్పుల్లో పడిపోయి, భయంతో, ధనం కోసం, ఇతడు రాత్రిపూట ఇతరుల వద్దకు వెళ్తాడు.
స్త్రియం దృష్ట్వాయ కితవం తతాపాన్యేషాం జాయాం సుకృతం చ యోనిమ్ । పూర్వాహ్ణే అశ్వాన్యుయుజే హి బభ్రూన్సో అగ్నేరన్తే వృషలః పపాద
ఒక స్త్రీని చూసి జూదగాడు ఆకర్షితుడవుతాడు; ఇతడు పరాయి భార్యను, ఇతరుల అదృష్టాన్ని కోరుకుంటాడు. ఉదయం తన గాడిదలను కట్టుకుని బయలుదేరినా, ఆట చివరికి అగ్నికి ముందు పతితుడవుతాడు.
యో వః సేనానీర్మహతో గణస్య రాజా వ్రాతస్య ప్రథమో బభూవ । తస్మై కృణోమి న ధనా రుణధ్మి దశాహం ప్రాచీస్తదృతం వదామి
మీ మధ్య గొప్ప సమూహానికి నాయకుడైనవాడికి, ముందు వరుసలో ఉన్నవాడికి, నేను ఇలా చెబుతున్నాను: నీ ధనాన్ని నేను ఆశించను, అడగను; పది రోజులు తూర్పు వైపు తిరిగి ఈ నిజాన్ని చెబుతున్నాను.
అక్షైర్మా దీవ్యః కృషిమిత్కృషస్వ విత్తే రమస్వ బహు మన్యమానః । తత్ర గావః కితవ తత్ర జాయా తన్మే వి చష్టే సవితాయమర్యః
పాశాలతో ఆట ఆడకు; పొలం దున్ను, ధనంలో ఆనందించు, నీవు అదృష్టవంతుడివని భావించు. అక్కడే నీ పశువులు, జూదగాడా, అక్కడే నీ భార్య; సవితా దేవుడు నాకిది చూపించాడు.
మిత్రం కృణుధ్వం ఖలు మృళతా నో మా నో ఘోరేణ చరతాభి ధృష్ణు । ని వో ను మన్యుర్విశతామరాతిరన్యో బభ్రూణాం ప్రసితౌ న్వస్తు
మనతో స్నేహంగా ఉండండి, మాకు దయ చూపండి; దుష్టంగా మాకు దగ్గర కావద్దు. మీ కోపం, శత్రుత్వం మీలోకి రాకూడదు; ఇతరుల పాశాల మోహం మన దూరంగా ఉండాలి.