ఈశానా వార్యాణాం క్షయన్తీశ్చర్షణీనామ్ । అపో యాచామి భేషజమ్
ధన సంపదలకు అధిపతులైన నీళ్ళు, ప్రజలను పోషించేవారు. నీళ్ళు! నేను మీ ఔషధాన్ని కోరుతున్నాను.
అప్సు మే సోమో అబ్రవీదన్తర్విశ్వాని భేషజా । అగ్నిం చ విశ్వశమ్భువమ్
నీళ్ళలో సోముడు నాకు చెప్పాడు — అందులో అన్నిరకాల ఔషధాలు ఉన్నాయి, అలాగే అన్ని శుభాలు కలిగించే అగ్నీ కూడా ఉన్నాడు.
ఆపః పృణీత భేషజం వరూథం తన్వే మమ । జ్యోక్చ సూర్యం దృశే
నీళ్ళు! మీరు నాకు ఔషధాన్ని, నా శరీరానికి రక్షణను ఇవ్వండి. నేను సూర్యుణ్ని ఎక్కువ కాలం చూడగలిగేలా చేయండి.
ఇదమాపః ప్ర వహత యత్కిం చ దురితం మయి । యద్వాహమభిదుద్రోహ యద్వా శేప ఉతానృతమ్
నీళ్ళు! నాలో ఉన్న ఏదైనా దోషాన్ని, నేను చేసిన తప్పును, అబద్ధాన్ని లేదా శాపాన్ని మీరు దూరం చేయండి.
ఆపో అద్యాన్వచారిషం రసేన సమగస్మహి । పయస్వానగ్న ఆ గహి తం మా సం సృజ వర్చసా
నీళ్ళు! ఈ రోజు నేను మీలోకి వచ్చాను. మేము మీ రసంతో కలిసిపోయాము. పాలు పుష్కలంగా ఉన్న అగ్నీ! నన్ను తేజస్సుతో నింపుము, దాన్ని దూరం చేయవద్దు.
ఓ చిత్సఖాయం సఖ్యా వవృత్యాం తిరః పురూ చిదర్ణవం జగన్వాన్ । పితుర్నపాతమా దధీత వేధా అధి క్షమి ప్రతరం దీధ్యానః
స్నేహితునితో స్నేహాన్ని ఎంచుకుంటాను, ఎంతటి విస్తారమైన సముద్రాన్ని అయినా దాటి పోతాను. జ్ఞానవంతుడు తండ్రి మనవడిని ఇక్కడ భూమిపై వెలుగుగా వుంచాలని కోరుకుంటాను.
న తే సఖా సఖ్యం వష్ట్యేతత్సలక్ష్మా యద్విషురూపా భవాతి । మహస్పుత్రాసో అసురస్య వీరా దివో ధర్తార ఉర్వియా పరి ఖ్యన్
ఒకడు మారుముఖాలు చూపినప్పుడు, అలాంటి స్నేహాన్ని ఎవరూ కోరరు. మహాశక్తివంతులైన అసురుని వీరులు, ఆకాశాన్ని ధారించేవారు, విశాల లోకంలో ప్రసిద్ధి పొందారు.
ఉశన్తి ఘా తే అమృతాస ఏతదేకస్య చిత్త్యజసం మర్త్యస్య । ని తే మనో మనసి ధాయ్యస్మే జన్యుః పతిస్తన్వమా వివిశ్యాః
నీవు భూమిపై పుట్టిన ఒక మానవుని గురించి కూడా, అమరులు నిన్ను ప్రశంసిస్తున్నారు. నీ మనసు మాపై ఉండకూడదు; నీవు కోరుకుంటూ, మా శరీరాల్లోకి ప్రవేశించకూడదు.
న యత్పురా చకృమా కద్ధ నూనమృతా వదన్తో అనృతం రపేమ । గన్ధర్వో అప్స్వప్యా చ యోషా సా నో నాభిః పరమం జామి తన్నౌ
మునుపు మేము చేసినదాన్ని ఇక చేయకూడదు; అసత్యం చెప్పి, దుష్కార్యం చేయకూడదు, అమరులారా. గంధర్వుడు జలాల్లో ఉన్నాడు, ఆ యువతీ కూడా అక్కడే; ఆమె మనకు మూలమైన బంధువు, అత్యంత సమీప సంబంధం.
గర్భే ను నౌ జనితా దమ్పతీ కర్దేవస్త్వష్టా సవితా విశ్వరూపః । నకిరస్య ప్ర మినన్తి వ్రతాని వేద నావస్య పృథివీ ఉత ద్యౌః
మనిద్దరిని గర్భంలో దంపతులుగా సృష్టించినవాడు కర్దముడు, త్వష్ట, అనేక రూపాల సవితా. ఆయన ఆజ్ఞలను ఎవరూ అతిక్రమించరు; భూమి, ఆకాశం కూడా ఆయన జ్ఞానాన్ని తెలుసుకుంటాయి.
కో అస్య వేద ప్రథమస్యాహ్నః క ఈం దదర్శ క ఇహ ప్ర వోచత్ । బృహన్మిత్రస్య వరుణస్య ధామ కదు బ్రవ ఆహనో వీచ్యా నౄన్
ఆయన మొదటి రోజు ఎవరికీ తెలుసా? ఎవరు చూశారు? ఇక్కడ ఎవరు చెప్పగలరు? మిత్రుడు, వరుణుని గొప్ప నియమాన్ని ప్రజలకు నేను ఎలా వివరించగలను?
యమస్య మా యమ్యం కామ ఆగన్సమానే యోనౌ సహశేయ్యాయ । జాయేవ పత్యే తన్వం రిరిచ్యాం వి చిద్వృహేవ రథ్యేవ చక్రా
యమునికి యముని పట్ల కోరిక కలిగింది, ఒకే గర్భంలో కలసి ఉండాలని. భార్య భర్తతో కలవాలనే ఆకాంక్షతో తన శరీరాన్ని విడదీసినట్టు, రథపు చక్రం అక్షం నుంచి విడిపోవడంలా ఆమె తనను విడదీసింది.
న తిష్ఠన్తి న ని మిషన్త్యేతే దేవానాం స్పశ ఇహ యే చరన్తి । అన్యేన మదాహనో యాహి తూయం తేన వి వృహ రథ్యేవ చక్రా
ఇక్కడ ఉన్న వీరు నిలబడరు, కూర్చోరు కూడా; వీరు దేవతల దూతలు, ఇక్కడ సంచరిస్తారు. నిన్ను ఆనందపెట్టే వేరొకరితో పో, నన్ను విడిచి రథపు చక్రం అక్షం నుంచి విడిపోవడంలా దూరమవు.
రాత్రీభిరస్మా అహభిర్దశస్యేత్సూర్యస్య చక్షుర్ముహురున్మిమీయాత్ । దివా పృథివ్యా మిథునా సబన్ధూ యమీర్యమస్య బిభృయాదజామి
రాత్రి, పగలు అతనికి మేలు కలిగించాలి; సూర్యుని కంటి కాంతి మళ్లీ మళ్లీ ఉదయించాలి. పగలు, భూమి మధ్యలో, జంట అయిన యమి-యములు తమ బంధాన్ని న్యాయంగా కొనసాగించాలి.
ఆ ఘా తా గచ్ఛానుత్తరా యుగాని యత్ర జామయః కృణవన్నజామి । ఉప బర్బృహి వృషభాయ బాహుమన్యమిచ్ఛస్వ సుభగే పతిం మత్
ఇలాంటి పనులు చేసిన కాలాలు గతించిపోయాయి. బలమైన పురుషుని భుజాన్ని ఆలింగనం చేసుకో, నీ మనసుకు నచ్చిన భర్తను వెతుకు, సుభాగే.
కిం భ్రాతాసద్యదనాథం భవాతి కిము స్వసా యన్నిరృతిర్నిగచ్ఛాత్ । కామమూతా బహ్వేతద్రపామి తన్వా మే తన్వం సం పిపృగ్ధి
బ్రాత ఒకడు అనాథగా ఉంటే ఏమవుతుంది? సోదరి దురదృష్టంలో పడితే ఏమవుతుంది? ఈ కోరికను తీరుస్తాను, అపవాదం వచ్చినా సరే; నా శరీరాన్ని నీ శరీరంతో కలిపి ఉంచు.
న వా ఉ తే తన్వా తన్వం సం పపృచ్యాం పాపమాహుర్యః స్వసారం నిగచ్ఛాత్ । అన్యేన మత్ప్రముదః కల్పయస్వ న తే భ్రాతా సుభగే వష్ట్యేతత్
ఇలా శరీరాన్ని శరీరంతో కలిపితే పాపమని అంటారు, సోదరిని చేరడం పాపమని చెబుతారు. నిన్ను ఆనందపెట్టే వేరొకరితో సంతోషంగా జీవించు; నీ బ్రాత, సుభాగే, ఇది కోరడంలేదు.
బతో బతాసి యమ నైవ తే మనో హృదయం చావిదామ । అన్యా కిల త్వాం కక్ష్యేవ యుక్తం పరి ష్వజాతే లిబుజేవ వృక్షమ్
ఓ యమా, నిజంగా నీ మనసు, హృదయం మేము తెలుసుకోలేకపోయాం. ఇంకొకరు, సహపత్నిలా, నిన్ను ఆలింగనం చేసుకున్నారు, వల్లి చెట్టును ఎలా చుట్టుకుంటుందో అలా.
అన్యమూ షు త్వం యమ్యన్య ఉ త్వాం పరి ష్వజాతే లిబుజేవ వృక్షమ్ । తస్య వా త్వం మన ఇచ్ఛా స వా తవాధా కృణుష్వ సంవిదం సుభద్రామ్
ఓ యమి, ఇంకొకరు నిన్ను వల్లి చెట్టును చుట్టుకునేలా ఆలింగనం చేసుకోనివ్వు. నీ మనసు అతనిని కోరాలి, అతను నిన్ను కోరాలి; అతనితో మంచి సౌహార్దాన్ని ఏర్పరచు.
వృషా వృష్ణే దుదుహే దోహసా దివః పయాంసి యహ్వో అదితేరదాభ్యః । విశ్వం స వేద వరుణో యథా ధియా స యజ్ఞియో యజతు యజ్ఞియాఁ ఋతూన్
బలమైన వాడికి ఆ వృషభుడు ఆకాశపు ప్రవాహాలను పాలు పీల్చిపెట్టాడు, అతడే అదితి కుమారుడు, ఎవ్వరూ జయించలేరు. వరుణుడు తన జ్ఞానంతో అన్నీ తెలుసుకుంటాడు; యజ్ఞానికి యోగ్యమైనవాడిని యజ్ఞంలో పూజించాలి.
రపద్గన్ధర్వీరప్యా చ యోషణా నదస్య నాదే పరి పాతు మే మనః । ఇష్టస్య మధ్యే అదితిర్ని ధాతు నో భ్రాతా నో జ్యేష్ఠః ప్రథమో వి వోచతి
గంధర్వుడు, జలాల్లో ఉన్న యువతీ, నది శబ్దం నుంచి నా మనసును కాపాడాలి. మనకు కావలసినదానిలో మధ్యలో అదితి మనలను స్థిరపర్చాలి; మన పెద్ద అన్నయ్య, మొదటివాడు, మన కోసం ప్రకటించాలి.
సో చిన్ను భద్రా క్షుమతీ యశస్వత్యుషా ఉవాస మనవే స్వర్వతీ । యదీముశన్తముశతామను క్రతుమగ్నిం హోతారం విదథాయ జీజనన్
ధన్యురాలు, గొర్రెలు, కీర్తి కలిగిన ఉష, మానవునికి వెలుగునిచ్చింది. ఆమె ప్రకాశవంతుల సంకల్పాన్ని అనుసరించి, సభ కోసం అగ్నిని హోతారునిగా జన్మించనిచ్చింది.
అధ త్యం ద్రప్సం విభ్వం విచక్షణం విరాభరదిషితః శ్యేనో అధ్వరే । యదీ విశో వృణతే దస్మమార్యా అగ్నిం హోతారమధ ధీరజాయత
ఆ సమయంలో, పటుత్వంతో దూరాన్ని చూసే గద్ద, మహాశక్తివంతుల ప్రేరణతో, తేజోబిందువును యజ్ఞానికి తీసుకొచ్చింది. ఆర్యులు అగ్నిని హోతారునిగా ఎంచుకున్నప్పుడు, జ్ఞానవంతుడు యజ్ఞంలో జన్మించాడు.
సదాసి రణ్వో యవసేవ పుష్యతే హోత్రాభిరగ్నే మనుషః స్వధ్వరః । విప్రస్య వా యచ్ఛశమాన ఉక్థ్యం వాజం ససవాఁ ఉపయాసి భూరిభిః
అగ్నీ, నీవు ఎప్పుడూ ఆనందకరమైనవాడివి, యవపంటలతో పుష్టిగా పెరిగే పొలంలా, మానవుల హోమాలతో సత్కరింపబడుతావు. కవి కోరే స్తోత్రాన్ని, నీవు అనేక వరాలతో, బలాన్ని సమృద్ధిగా ఇస్తావు.
ఉదీరయ పితరా జార ఆ భగమియక్షతి హర్యతో హృత్త ఇష్యతి । వివక్తి వహ్నిః స్వపస్యతే మఖస్తవిష్యతే అసురో వేపతే మతీ
ఓ తండ్రులారా, అతడు ప్రేమతో వచ్చి భాగాన్ని పొందుతాడు; ఆశతో ఉన్నవాడు మనసు కోరికను వెదుకుతాడు. అగ్ని అన్నది వేరు చేస్తుంది, జ్ఞానవంతుడు యజ్ఞాన్ని గమనిస్తాడు; బలవంతుడు ప్రశంసలు పొందుతాడు, ఆత్మ ఆలోచనతో కంపిస్తుంది.
యస్తే అగ్నే సుమతిం మర్తో అక్షత్సహసః సూనో అతి స ప్ర శృణ్వే । ఇషం దధానో వహమానో అశ్వైరా స ద్యుమాఁ అమవాన్భూషతి ద్యూన్
ఓ అగ్ని, నీకు మానవుడు మంచి మనసుతో పూజ చేస్తే, ఓ బలపుత్రా, అతని ప్రార్థన అందరికన్నా ముందుగా వినబడుతుంది. బలితో, గుర్రాలతో లాగబడుతూ, అతడు ప్రకాశవంతుడై, శక్తివంతుడై, రోజులను అలంకరిస్తాడు.
యదగ్న ఏషా సమితిర్భవాతి దేవీ దేవేషు యజతా యజత్ర । రత్నా చ యద్విభజాసి స్వధావో భాగం నో అత్ర వసుమన్తం వీతాత్
ఈ సభ దేవతలలో పవిత్రంగా, పూజకు యోగ్యంగా మారినప్పుడు, ఓ అగ్ని, నీవు స్వయంగా ధనాలను పంచినప్పుడు, ఇక్కడ మాకు సంపదతో నిండిన భాగాన్ని దయచేయు.
శ్రుధీ నో అగ్నే సదనే సధస్థే యుక్ష్వా రథమమృతస్య ద్రవిత్నుమ్ । ఆ నో వహ రోదసీ దేవపుత్రే మాకిర్దేవానామప భూరిహ స్యాః
ఓ అగ్ని, నీ నివాసంలో, సభలో మమ్మల్ని విను; అమృతరూపమైన వేగవంతమైన రథాన్ని కట్టించు. దేవతల సంతానమైన ఈ రెండు లోకాలను మాకు తీసుకురా; మేము ఇక్కడ దేవతలకు దూరంగా ఉండకూడదు.
ద్యావా హ క్షామా ప్రథమే ఋతేనాభిశ్రావే భవతః సత్యవాచా । దేవో యన్మర్తాన్యజథాయ కృణ్వన్సీదద్ధోతా ప్రత్యఙ్స్వమసుం యన్
ఆకాశం, భూమి మొదట నిజాయితీతో ప్రసిద్ధి చెందాయి, నిజమైన మాటలు పలికాయి. దేవుడు మానవులను పూజ కోసం సృష్టించి, హోతగా కూర్చుని, తన మనసును లోపలికి తిప్పుకున్నాడు.
దేవో దేవాన్పరిభూరృతేన వహా నో హవ్యం ప్రథమశ్చికిత్వాన్ । ధూమకేతుః సమిధా భాఋజీకో మన్ద్రో హోతా నిత్యో వాచా యజీయాన్
దేవుడు, ఇతర దేవతలను నిజాయితీతో మించిపోయి, మొదటి జ్ఞానవంతుడై, మన హవిని తీసుకెళ్లాలి. పొగతో అలంకరించబడిన, కాంతివంతమైన, మధురమైన, శాశ్వత హోత, మాటలో అత్యుత్తముడు.