విశ్వేషాం హ్యధ్వరాణామనీకం చిత్రం కేతుం జనితా త్వా జజాన । స ఆ యజస్వ నృవతీరను క్షా స్పార్హా ఇషః క్షుమతీర్విశ్వజన్యాః
అన్ని యజ్ఞాలలో, నీవే స్పష్టమైన సంకేతం, అద్భుతమైన ధ్వజం, సృష్టికర్త నిన్ను సృష్టించాడు. కావున, మహనీయులను అనుసరించి, ఆశించిన ఐశ్వర్యాలను, సమృద్ధిగా ఉన్న వరాలను ఆరాధించు.
యం త్వా ద్యావాపృథివీ యం త్వాపస్త్వష్టా యం త్వా సుజనిమా జజాన । పన్థామను ప్రవిద్వాన్పితృయాణం ద్యుమదగ్నే సమిధానో వి భాహి
నిన్ను ఆకాశం-భూమి, నీటులు, త్వష్ట, సుజన్ములు అందరూ సృష్టించారు. పితృదేవతల మార్గాన్ని అనుసరించి, అగ్నీ! ప్రకాశవంతుడవై, వెలుగును వ్యాపించు.
ఇనో రాజన్నరతిః సమిద్ధో రౌద్రో దక్షాయ సుషుమాఁ అదర్శి । చికిద్వి భాతి భాసా బృహతాసిక్నీమేతి రుశతీమపాజన్
ఓ రాజా, ఆనందం వెలుగుతో ప్రదీప్తమై, శక్తితో ఉగ్రంగా, స్పష్టంగా కనబడుతోంది. తెలివైనది, గొప్ప కాంతితో మెరిసిపోతూ, తెల్లదైనదిగా అందరూ పొగడుతున్నారు.
కృష్ణాం యదేనీమభి వర్పసా భూజ్జనయన్యోషాం బృహతః పితుర్జామ్ । ఊర్ధ్వం భానుం సూర్యస్య స్తభాయన్దివో వసుభిరరతిర్వి భాతి
ఆ చీకటి రూపంలో ఉన్నది, మహా తండ్రి కుమార్తె అయిన యువతిని జన్మింపజేస్తుంది. ఆమె సూర్యుని కాంతిని పైకి ఎత్తి, ఆకాశ సంపదలతో ఆనందం వెలుగుతుంది.
భద్రో భద్రయా సచమాన ఆగాత్స్వసారం జారో అభ్యేతి పశ్చాత్ । సుప్రకేతైర్ద్యుభిరగ్నిర్వితిష్ఠన్రుశద్భిర్వర్ణైరభి రామమస్థాత్
శుభమైనవాడు, శుభతో కూడినవారితో కలసి వస్తాడు; ప్రియుడు తన సోదరిని వెనుకనుంచి చేరుకుంటాడు. అగ్ని, స్పష్టమైన లక్షణాలతో, దివ్యవర్ణాలతో, అందంతో తన స్థానాన్ని ఏర్పరచుకుంటాడు.
అస్య యామాసో బృహతో న వగ్నూనిన్ధానా అగ్నేః సఖ్యుః శివస్య । ఈడ్యస్య వృష్ణో బృహతః స్వాసో భామాసో యామన్నక్తవశ్చికిత్రే
వాటి కదలికలు గొప్పవారి వలె దాచిపెట్టబడవు; అగ్ని యొక్క మిత్రులు, మంగళకరులు, వెలిగించబడతారు. మహోన్నతుడు, శక్తిమంతుడు, పూజింపదగినవాడు, అతని ఊపిరులు రాత్రిపూట వివిధ కాంతులతో మెరిసిపోతూ సంచరిస్తాయి.
స్వనా న యస్య భామాసః పవన్తే రోచమానస్య బృహతః సుదివః । జ్యేష్ఠేభిర్యస్తేజిష్ఠైః క్రీళుమద్భిర్వర్షిష్ఠేభిర్భానుభిర్నక్షతి ద్యామ్
అతని ఊపిరులు, ఘోషతో కూడినవారి వలె, వెలుగుతో, మహోన్నతమైనవిగా ప్రవహిస్తాయి. అతను పెద్దవారి, శక్తివంతుల, ఉల్లాసభరితుల, అత్యధిక కిరణాలతో ఆకాశాన్ని హానిచేయడు.
అస్య శుష్మాసో దదృశానపవేర్జేహమానస్య స్వనయన్నియుద్భిః । ప్రత్నేభిర్యో రుశద్భిర్దేవతమో వి రేభద్భిరరతిర్భాతి విభ్వా
అతని శక్తులు, దాచిపెట్టబడకుండా, ఘోషతో కూడిన సహాయకులతో కనిపిస్తాయి. పురాతనమైన, వెలిగే, అత్యంత దివ్యమైనవారితో, ఆనందం విస్తృతంగా ప్రసరిస్తూ వెలుగుతుంది.
స ఆ వక్షి మహి న ఆ చ సత్సి దివస్పృథివ్యోరరతిర్యువత్యోః । అగ్నిః సుతుకః సుతుకేభిరశ్వై రభస్వద్భీ రభస్వాఁ ఏహ గమ్యాః
అతను మనలను మోసుకొని, మనతో కూడ కూర్చుంటాడు; ఆకాశ భూముల ఆనందం, యవ్వనంతో కూడినవాడు. అగ్ని, మంచి వంశంలో పుట్టినవాడు, మంచి గుర్రాలతో, వేగవంతులతో, వేగంగా వచ్చేవారు ఇక్కడికి రానివ్వు.
ప్ర తే యక్షి ప్ర త ఇయర్మి మన్మ భువో యథా వన్ద్యో నో హవేషు । ధన్వన్నివ ప్రపా అసి త్వమగ్న ఇయక్షవే పూరవే ప్రత్న రాజన్
నీకు నేను అర్పణ చేస్తూ, నా మనస్సును పంపుతున్నాను; నీవు మా పూజల్లో వందనీయుడవయ్యావు. ఎడారిలో నీరు లాగ, అగ్నీ, పూజకునికి నీవే ఆధారం, పురాతన రాజా.
యం త్వా జనాసో అభి సంచరన్తి గావ ఉష్ణమివ వ్రజం యవిష్ఠ । దూతో దేవానామసి మర్త్యానామన్తర్మహాఁశ్చరసి రోచనేన
ప్రజలు నిన్ను, పశువులు వేడి గోశాలలోకి పోయినట్టు, చేరుకుంటారు, చిన్నవాడా. నీవు దేవతలకు, మనుషులకు దూతవు; నీవు మహా కాంతుల్లో సంచరిస్తావు.
శిశుం న త్వా జేన్యం వర్ధయన్తీ మాతా బిభర్తి సచనస్యమానా । ధనోరధి ప్రవతా యాసి హర్యఞ్జిగీషసే పశురివావసృష్టః
పిల్లవాడిలా నిన్ను పెంచుతారు, తల్లి నిన్ను ప్రేమతో మోస్తుంది. నీవు నదీ ప్రవాహంలో, ఉత్సాహంగా, ప్రయత్నిస్తూ, జంతువులా విడిపోతూ ముందుకు పోతావు.
మూరా అమూర న వయం చికిత్వో మహిత్వమగ్నే త్వమఙ్గ విత్సే । శయే వవ్రిశ్చరతి జిహ్వయాదన్రేరిహ్యతే యువతిం విశ్పతిః సన్
మేము మూర్ఖులు కాదు, తెలివైనవారమే; నీ మహిమను తెలుసుకున్నాము, అగ్నీ. నీవు గుడిసెలో పడుకుని, నాలుకతో సంచరిస్తూ, ఇంటి యజమాని యువతిని చేరుకుంటాడు.
కూచిజ్జాయతే సనయాసు నవ్యో వనే తస్థౌ పలితో ధూమకేతుః । అస్నాతాపో వృషభో న ప్ర వేతి సచేతసో యం ప్రణయన్త మర్తాః
ఇల్లు ఇల్లులో పుట్టి, కొత్తదిగా, అడవిలో నిలబడి, పొడుపు పొగతో కనబడతాడు. తృప్తి చెందని వృషభంలా, ముందుకు సాగి, తెలివైన మనుషులు అతన్ని నడిపిస్తారు.
తనూత్యజేవ తస్కరా వనర్గూ రశనాభిర్దశభిరభ్యధీతామ్ । ఇయం తే అగ్నే నవ్యసీ మనీషా యుక్ష్వా రథం న శుచయద్భిరఙ్గైః
దేహాన్ని దొంగిలించేవాడిలా, అడవిలో దాగి, పది కట్టులతో బంధించబడినవాడు. ఇది నీకొరకు, అగ్నీ, కొత్త ఆలోచన; మెరిసే భాగాలతో రథాన్ని కట్టుకో.
బ్రహ్మ చ తే జాతవేదో నమశ్చేయం చ గీః సదమిద్వర్ధనీ భూత్ । రక్షా ణో అగ్నే తనయాని తోకా రక్షోత నస్తన్వో అప్రయుచ్ఛన్
ప్రార్థన, నమస్కారం నీకే, జన్మలను తెలిసినవాడా; ఈ గీత కూడా ఎప్పుడూ పోషణ కలిగించాలి. మా పిల్లలను, మన వంశాన్ని, అగ్నీ, నిత్యం రక్షించు; మా శరీరాలను కూడా కాపాడు.
ఏకః సముద్రో ధరుణో రయీణామస్మద్ధృదో భూరిజన్మా వి చష్టే । సిషక్త్యూధర్నిణ్యోరుపస్థ ఉత్సస్య మధ్యే నిహితం పదం వేః
ఒకే సముద్రం, సంపదలకు ఆధారం, మన హృదయంలో అనేక జన్మలతో కనిపిస్తాడు. ఇద్దరు తల్లుల పాలను కలిపి, మూలస్థానంలో, పక్షి మార్గాన్ని స్థాపించాడు.
సమానం నీళం వృషణో వసానాః సం జగ్మిరే మహిషా అర్వతీభిః । ఋతస్య పదం కవయో ని పాన్తి గుహా నామాని దధిరే పరాణి
ఒకే వర్ణంలో ఉన్న వృషభాలు, ఆడగుర్రలతో కలిశాయి. కవులు సత్య మార్గాన్ని కాపాడుతారు; దూరంగా ఉన్న వారు రహస్యంగా పేర్లను దాచుకుంటారు.
ఋతాయినీ మాయినీ సం దధాతే మిత్వా శిశుం జజ్ఞతుర్వర్ధయన్తీ । విశ్వస్య నాభిం చరతో ధ్రువస్య కవేశ్చిత్తన్తుం మనసా వియన్తః
సత్యవంతులు, మాయావంతులు కలసి, శిశువును పుట్టించి, పెంచుతున్నారు. సమస్త జగత్తు నాభిలో, స్థిరంగా సంచరిస్తూ, కవులు మనస్సుతో తంతిని నేయుతున్నారు.
ఋతస్య హి వర్తనయః సుజాతమిషో వాజాయ ప్రదివః సచన్తే । అధీవాసం రోదసీ వావసానే ఘృతైరన్నైర్వావృధాతే మధూనామ్
సత్య మార్గాలకు, మంచి జన్మతో, నైవేద్యాలు బలానికి పరమాకాశం నుండి చేరతాయి. రెండు లోకాలు, అలంకరించబడి, నెయ్యి, తేనెతో కూడిన భోజనాలతో పోషించబడతాయి.
సప్త స్వసౄరరుషీర్వావశానో విద్వాన్మధ్వ ఉజ్జభారా దృశే కమ్ । అన్తర్యేమే అన్తరిక్షే పురాజా ఇచ్ఛన్వవ్రిమవిదత్పూషణస్య
తెలివైనవాడు కనబడాలని కోరుకొని, ఏడుగురు సహోదరీలు — తేనెపోలి ప్రవహించే నదులను — విడుదల చేశాడు. ఆ వాడు మధ్యలో, అంతరిక్షంలో, పూర్వకాలపు ఆవరణాన్ని, పూషణుని రహస్య స్థలాన్ని వెతికి కనుగొన్నాడు.
సప్త మర్యాదాః కవయస్తతక్షుస్తాసామేకామిదభ్యంహురో గాత్ । ఆయోర్హ స్కమ్భ ఉపమస్య నీళే పథాం విసర్గే ధరుణేషు తస్థౌ
కవులు ఏడుసరిళ్లు ఏర్పరిచారు; వాటిలో ఒకటి దాటి పోవడం చాలా కష్టం. ఇనుప స్తంభం లోతైన స్థాపనలో, మార్గాల విస్తారంలో, ఆధారాల్లో నిలబడి ఉంది.
అసచ్చ సచ్చ పరమే వ్యోమన్దక్షస్య జన్మన్నదితేరుపస్థే । అగ్నిర్హ నః ప్రథమజా ఋతస్య పూర్వ ఆయుని వృషభశ్చ ధేనుః
ఉండేదీ, లేనిదీ పరమాకాశంలో, అదితి గర్భంలో, దక్షుడి జనన సమయంలో ఉన్నాయి. మనకు అగ్ని ధర్మానికి మొదటి పుట్టినవాడు, పూర్వకాలపు ఎద్దు, ఆవు కూడా.
అయం స యస్య శర్మన్నవోభిరగ్నేరేధతే జరితాభిష్టౌ । జ్యేష్ఠేభిర్యో భానుభిరృషూణాం పర్యేతి పరివీతో విభావా
ఇతడే, అగ్నికి కొత్త స్తోత్రాలతో ఆశ్రయం పొందినవాడు, కవుల గొప్ప కాంతులతో చుట్టుముట్టబడి, ప్రకాశిస్తూ సంచరిస్తాడు.
యో భానుభిర్విభావా విభాత్యగ్నిర్దేవేభిరృతావాజస్రః । ఆ యో వివాయ సఖ్యా సఖిభ్యోఽపరిహ్వృతో అత్యో న సప్తిః
తన కిరణాలతో ప్రకాశించే అగ్ని, దేవతలతో ఎప్పుడూ సత్యంగా ఉంటాడు. అలసిపోని వాడు, స్నేహితుల మధ్య స్నేహాన్ని వ్యాపింపజేశాడు, గుర్రాలలో పరుగెత్తే వాడిలా.
ఈశే యో విశ్వస్యా దేవవీతేరీశే విశ్వాయురుషసో వ్యుష్టౌ । ఆ యస్మిన్మనా హవీంష్యగ్నావరిష్టరథ స్కభ్నాతి శూషైః
అన్ని దైవ సహాయాలను పాలించే వాడు, ఉదయ సమయంలో అన్ని ప్రాణులను పరిపాలించే వాడు. అగ్నీ! నీలో మనస్సుతో హవులు సమర్పించబడతాయి. నీవు ఉత్తమ రథస్వారిగా శక్తులతో నిలబడి ఉంటావు.
శూషేభిర్వృధో జుషాణో అర్కైర్దేవాఁ అచ్ఛా రఘుపత్వా జిగాతి । మన్ద్రో హోతా స జుహ్వా యజిష్ఠః సమ్మిశ్లో అగ్నిరా జిఘర్తి దేవాన్
శక్తులతో పెరిగి, స్తోత్రాలలో ఆనందిస్తూ, అగ్ని వేగంగా దేవతలవద్దకు చేరుకుంటాడు, హవిని కోరుకుంటూ. మృదువైన హోత, యజ్ఞానికి అర్హుడైన అగ్ని, దేవతలతో కలిసిపోయి, హవులను ఆస్వాదిస్తాడు.
తముస్రామిన్ద్రం న రేజమానమగ్నిం గీర్భిర్నమోభిరా కృణుధ్వమ్ । ఆ యం విప్రాసో మతిభిర్గృణన్తి జాతవేదసం జుహ్వం సహానామ్
ఎల్లప్పుడూ విజయవంతుడైన ఇంద్రుడిలా, అగ్నిని మాటలతో, నమస్కారంతో గౌరవించండి. జ్ఞానులు తమ మనస్సుతో whom praise చేసే, జన్మలను తెలిసిన, బలవంతుడైన వాడిని హవితో ఆహ్వానించండి.
సం యస్మిన్విశ్వా వసూని జగ్ముర్వాజే నాశ్వాః సప్తీవన్త ఏవైః । అస్మే ఊతీరిన్ద్రవాతతమా అర్వాచీనా అగ్న ఆ కృణుష్వ
అన్ని ధనాలు అతనిలో చేరాయి, ఏడుగుర్రాల రథంలా పోటీలో చేరినట్లు. అగ్నీ! ఇంద్రుని, వాయువును పోలిన సహాయాలను మాకు సమీపించు.
అధా హ్యగ్నే మహ్నా నిషద్యా సద్యో జజ్ఞానో హవ్యో బభూథ । తం తే దేవాసో అను కేతమాయన్నధావర్ధన్త ప్రథమాస ఊమాః
అగ్నీ! నీ మహిమతో కూర్చుని, పుట్టిన వెంటనే హవిగా మారిపోయావు. దేవతలు నీ సంకేతాన్ని అనుసరించారు, మొదటి తల్లులు నిన్ను పెంచాయి.