ఆత్మన్వన్నభో దుహ్యతే ఘృతం పయ ఋతస్య నాభిరమృతం వి జాయతే । సమీచీనాః సుదానవః ప్రీణన్తి తం నరో హితమవ మేహన్తి పేరవః
ఆకాశం నుంచి పాలు, నెయ్యి ప్రవహిస్తున్నాయి; సత్యపు నాభిలో అమృతం పుట్టుకొస్తుంది. దాతలు, సమతుల్యంలో, అతనిలో ఆనందిస్తున్నారు; మిత్రులైన మనుషులు తమ వాక్కులతో అతన్ని స్తుతిస్తున్నారు.
అరావీదంశుః సచమాన ఊర్మిణా దేవావ్యం మనుషే పిన్వతి త్వచమ్ । దధాతి గర్భమదితేరుపస్థ ఆ యేన తోకం చ తనయం చ ధామహే
ఊరిమితో కలిసే ఆ బిందువు గర్జిస్తూ ప్రవహిస్తోంది; ఆ దైవికుడు మానవులకు చర్మాన్ని పోషిస్తున్నాడు. అతడు అదితి గర్భంలో బిడ్డను ఉంచాడు, దాని ద్వారా మనం సంతానం, వంశాన్ని పొందుతున్నాము.
సహస్రధారేఽవ తా అసశ్చతస్తృతీయే సన్తు రజసి ప్రజావతీః । చతస్రో నాభో నిహితా అవో దివో హవిర్భరన్త్యమృతం ఘృతశ్చుతః
వెయ్యి ప్రవాహాలతో, అవన్నీ కలిసికదులుతున్నాయి; మూడవ లోకంలో అవి సంతానవంతులుగా ఉండాలి. ఆకాశంలో నాలుగు నాభులు ఉంచబడ్డాయి, అవి హవిస్సులను మోస్తున్నాయి, అమృత నెయ్యి ప్రవహిస్తోంది.
శ్వేతం రూపం కృణుతే యత్సిషాసతి సోమో మీఢ్వాఁ అసురో వేద భూమనః । ధియా శమీ సచతే సేమభి ప్రవద్దివస్కవన్ధమవ దర్షదుద్రిణమ్
తనకు కావలసినప్పుడు సోముడు తెల్లని రూపాన్ని సృష్టిస్తాడు; దాత అయిన అసురుడు భూమిని బాగా తెలుసు. ధ్యానంతో, అతడు కొమ్మలతో కలిసిపోతూ, సమతుల్యంలో స్తుతిస్తూ, ఆకాశపు బంధాన్ని, ప్రకాశవంతుడిని చూచాడు.
అధ శ్వేతం కలశం గోభిరక్తం కార్ష్మన్నా వాజ్యక్రమీత్ససవాన్ । ఆ హిన్విరే మనసా దేవయన్తః కక్షీవతే శతహిమాయ గోనామ్
అప్పుడు ఆ తెల్లని పాత్ర, ఆవులతో గుర్తించబడినది, నలిపబడింది; వేగవంతుడూ, విజేతా ముందుకు సాగాడు. భక్తులు మనసుతో అతడిని ప్రేరేపిస్తున్నారు, కాక్షీవాన్కు, వందలాది ఆవుల సంపద కోసం.
అద్భిః సోమ పపృచానస్య తే రసోఽవ్యో వారం వి పవమాన ధావతి । స మృజ్యమానః కవిభిర్మదిన్తమ స్వదస్వేన్ద్రాయ పవమాన పీతయే
ఓ సోమా, నీ రసం నీరు కలిపి పిండినప్పుడు, అది అడ్డుకోలేని విధంగా వడపోతలో ప్రవహిస్తుంది. కవులు శుద్ధి చేసిన ఈ మధురమైన రసం, ఇంద్రుడు తాగేందుకు ఎంతో ఆనందాన్ని కలిగించు.
అభి ప్రియాణి పవతే చనోహితో నామాని యహ్వో అధి యేషు వర్ధతే । ఆ సూర్యస్య బృహతో బృహన్నధి రథం విష్వఞ్చమరుహద్విచక్షణః
ప్రియమైనవాడు శుద్ధి చెయ్యబడి, నిపుణుల చేత తయారవుతాడు; అతని పేర్లలో మహిమ పెరుగుతుంది. సూర్యుని గొప్ప రథాన్ని చేరి, దూరాన్ని చూసే వాడు అన్ని దిశలకూ తిరుగుతాడు.
ఋతస్య జిహ్వా పవతే మధు ప్రియం వక్తా పతిర్ధియో అస్యా అదాభ్యః । దధాతి పుత్రః పిత్రోరపీచ్యం నామ తృతీయమధి రోచనే దివః
సత్యం అనే నాలుక శుద్ధి చెయ్యబడి, మధురమైన మాటలు పలుకుతుంది; ఆలోచనలకు అధిపతి, ఎవరూ జయించలేరు. కుమారుడు తల్లిదండ్రులకు తగిన పేరును ఆకాశంలో మూడవ స్థానంగా స్థాపిస్తాడు.
అవ ద్యుతానః కలశాఁ అచిక్రదన్నృభిర్యేమానః కోశ ఆ హిరణ్యయే । అభీమృతస్య దోహనా అనూషతాధి త్రిపృష్ఠ ఉషసో వి రాజతి
కాంతివంతమైన పాత్రలు క్రింద శబ్దం చేస్తూ, మనుషుల చేత నడిపించబడి, బంగారు పాత్రలో కదులుతున్నాయి. అమృతాన్ని పీల్చే వారు చేరారు; మూడు పైకప్పులున్న ఉదయకాలంలో ఆమె ప్రకాశిస్తుంది.
అద్రిభిః సుతో మతిభిశ్చనోహితః ప్రరోచయన్రోదసీ మాతరా శుచిః । రోమాణ్యవ్యా సమయా వి ధావతి మధోర్ధారా పిన్వమానా దివేదివే
రాళ్లతో పిండబడి, ఆలోచనలతో శుద్ధి చెయ్యబడి, నిపుణుల చేత తయారవుతాడు. భూమి, ఆకాశమనే తల్లులను ప్రకాశింపజేస్తూ, అతని జుట్టు వలె తేనె ప్రవాహాలు ప్రతిరోజూ పెరుగుతూ పారుతాయి.
పరి సోమ ప్ర ధన్వా స్వస్తయే నృభిః పునానో అభి వాసయాశిరమ్ । యే తే మదా ఆహనసో విహాయసస్తేభిరిన్ద్రం చోదయ దాతవే మఘమ్
సోమా, మన మేలు కోసం పాత్రను చుట్టూ ప్రవహించు; మనుషుల చేత శుద్ధి చెయ్యబడి, నీ సువాసనతో తలని కప్పు. నీ వేగవంతమైన మదంతో ఇంద్రుడిని మనకు ధనం ఇవ్వమని ప్రేరేపించు.
ధర్తా దివః పవతే కృత్వ్యో రసో దక్షో దేవానామనుమాద్యో నృభిః । హరిః సృజానో అత్యో న సత్వభిర్వృథా పాజాంసి కృణుతే నదీష్వా
ఆకాశాన్ని మోయువాడు, నైపుణ్యంతో కూడిన రసం, దేవతలు, మనుషులచే స్తుతింపదగినవాడు శుద్ధి అవుతున్నాడు. పసుపు వర్ణుడైన వాడు, గుర్రంలా శక్తితో విడుదలై, నదుల్లో తన బలాన్ని వృథా చేయడు.
శూరో న ధత్త ఆయుధా గభస్త్యోః స్వః సిషాసన్రథిరో గవిష్టిషు । ఇన్ద్రస్య శుష్మమీరయన్నపస్యుభిరిన్దుర్హిన్వానో అజ్యతే మనీషిభిః
వీరుడు చేతిలో ఆయుధాలు పట్టుకున్నట్టు, కీర్తి కోసం తపించే వాడు, పోటీల్లో రథసారధి. ఇంద్రుని శక్తిని ప్రకటిస్తూ, జ్ఞానులు ప్రేరేపించగా, పిండిన బిందువు ఉత్తేజితుడవుతాడు.
ఇన్ద్రస్య సోమ పవమాన ఊర్మిణా తవిష్యమాణో జఠరేష్వా విశ । ప్ర ణః పిన్వ విద్యుదభ్రేవ రోదసీ ధియా న వాజాఁ ఉప మాసి శశ్వతః
ఓ సోమా, నీ అలతో ఇంద్రుని నివాసాల్లోకి బలంగా ప్రవేశించు. మేఘంలో మెరుపు లాగా భూమి, ఆకాశాన్ని మన కోసం తడిపించు; మంచి ఆలోచనలతో ఎప్పుడూ మనకు ఐశ్వర్యాన్ని తీసుకొచ్చు.
విశ్వస్య రాజా పవతే స్వర్దృశ ఋతస్య ధీతిమృషిషాళవీవశత్ । యః సూర్యస్యాసిరేణ మృజ్యతే పితా మతీనామసమష్టకావ్యః
ప్రపంచానికి రాజైన వాడు, వెలుగు చూసేవాడు, శుద్ధి చెయ్యబడి, ఋషుల సంకల్పంతో సత్యాన్ని ఎంచుకున్నాడు. సూర్యుని కాంతితో శుద్ధి చెయ్యబడిన వాడు, ఆలోచనలకు తండ్రి, తన జ్ఞానంలో అపూర్వుడు.
వృషేవ యూథా పరి కోశమర్షస్యపాముపస్థే వృషభః కనిక్రదత్ । స ఇన్ద్రాయ పవసే మత్సరిన్తమో యథా జేషామ సమిథే త్వోతయః
గొర్రెల మందలో ఎద్దు లాగా, నీవు పాత్ర చుట్టూ గర్జిస్తూ పరుగెడతావు, నీరు ఒడిలో ఎద్దు గర్జించునట్లు. ఇంద్రుని కోసం నీవు శుద్ధి చెయ్యబడి, మాకు యుద్ధంలో విజయాన్ని ఇస్తావు.
ఏష ప్ర కోశే మధుమాఁ అచిక్రదదిన్ద్రస్య వజ్రో వపుషో వపుష్టరః । అభీమృతస్య సుదుఘా ఘృతశ్చుతో వాశ్రా అర్షన్తి పయసేవ ధేనవః
ఈ పాత్రలో తేనెతో కూడినవాడు గర్జిస్తున్నాడు, ఇంద్రుని వజ్రం, అందరిలో అతి ప్రకాశవంతుడు. అమృతాన్ని బాగా పీల్చే వాడు, నెయ్యి ప్రవహిస్తూ, బలవంతులు పాల కోసం ఆవుల్లా పరుగెడతారు.
స పూర్వ్యః పవతే యం దివస్పరి శ్యేనో మథాయదిషితస్తిరో రజః । స మధ్వ ఆ యువతే వేవిజాన ఇత్కృశానోరస్తుర్మనసాహ బిభ్యుషా
పురాతనుడైన వాడు శుద్ధి చెయ్యబడి, గద్ద చేత ఆకాశం దాటి తీసుకురాబడినవాడు. తేనెతో యవ్వనంగా వచ్చి, మనసులో భయంతో, సన్నగా, ఉత్సాహంతో పిండబడి ప్రవహిస్తున్నాడు.
తే నః పూర్వాస ఉపరాస ఇన్దవో మహే వాజాయ ధన్వన్తు గోమతే । ఈక్షేణ్యాసో అహ్యో న చారవో బ్రహ్మబ్రహ్మ యే జుజుషుర్హవిర్హవిః
ఆ పురాతన, తరువాతి బిందువులు మన కోసం, గొప్ప విజయానికి, ధనవంతమైన పొలంలో ప్రవహించాలి. చూడదగినవారు, గుర్రాల్లా వేగంగా, ప్రార్థనలో ఆనందించే వారు, హవిర్హవిని ఆనందించేవారు.
అయం నో విద్వాన్వనవద్వనుష్యత ఇన్దుః సత్రాచా మనసా పురుష్టుతః । ఇనస్య యః సదనే గర్భమాదధే గవామురుబ్జమభ్యర్షతి వ్రజమ్
ఈ జ్ఞానవంతుడైన బిందువు, ఎల్లప్పుడూ విజయం సాధిస్తూ, మన కోసం శుద్ధి చెయ్యబడి, అనేక మనసులచే స్తుతించబడుతున్నాడు. జీవన స్థానంలో గర్భాన్ని స్థాపించిన వాడు, ఆవుల విస్తృత గోతిని నింపుతున్నాడు.
చక్రిర్దివః పవతే కృత్వ్యో రసో మహాఁ అదబ్ధో వరుణో హురుగ్యతే । అసావి మిత్రో వృజనేషు యజ్ఞియోఽత్యో న యూథే వృషయుః కనిక్రదత్
ఆకాశానికి నైపుణ్యంతో తయారైన రసం శుద్ధి చెయ్యబడి, గొప్పదిగా, ఎవ్వరూ జయించలేనిదిగా, వరుణుడు పిలవబడుతున్నాడు. మిత్రుడు గోత్రాలలో యజ్ఞానికి తగినవాడిగా, మందలో ఎద్దు లాగా బలంగా గర్జిస్తున్నాడు.
ప్ర రాజా వాచం జనయన్నసిష్యదదపో వసానో అభి గా ఇయక్షతి । గృభ్ణాతి రిప్రమవిరస్య తాన్వా శుద్ధో దేవానాముప యాతి నిష్కృతమ్
రాజు మాటను పుట్టించుతూ, నీటిని ధరించి, ఆవుల దగ్గరికి చేరుతున్నాడు. శత్రువును పట్టుకుని, శత్రుత్వపు బంధాలను గెలిచి, శుద్ధుడై దేవతల సమూహానికి చేరుకుంటాడు.
ఇన్ద్రాయ సోమ పరి షిచ్యసే నృభిర్నృచక్షా ఊర్మిః కవిరజ్యసే వనే । పూర్వీర్హి తే స్రుతయః సన్తి యాతవే సహస్రమశ్వా హరయశ్చమూషదః
సోమా, నీవు ఇంద్రునికి మనుషులచే పోయబడుతున్నావు; అలలలో కనిపించే వాడవు, కవి, అడవిలో శుద్ధి చెయ్యబడ్డావు. నీకు ఎన్నో ప్రవాహాలు ఉన్నాయి, వెయ్యి గుర్రాలు, పింగళాలు సైన్యాన్ని తీసుకొస్తాయి.
సముద్రియా అప్సరసో మనీషిణమాసీనా అన్తరభి సోమమక్షరన్ । తా ఈం హిన్వన్తి హర్మ్యస్య సక్షణిం యాచన్తే సుమ్నం పవమానమక్షితమ్
సముద్రపు నీటిలో కూర్చున్న ఆ పరలోక స్త్రీలు, జ్ఞానవంతులై, మధ్యలో సోమాన్ని విడుదల చేశాయి. అవి అతడిని ఇంటి స్తంభం దగ్గరికి నడిపిస్తాయి, శుద్ధమైన సోముని చిరకాల అనుగ్రహాన్ని కోరుకుంటాయి.
గోజిన్నః సోమో రథజిద్ధిరణ్యజిత్స్వర్జిదబ్జిత్పవతే సహస్రజిత్ । యం దేవాసశ్చక్రిరే పీతయే మదం స్వాదిష్ఠం ద్రప్సమరుణం మయోభువమ్
పశువులు, రథాలు, బంగారం, వెలుగు, నీరు, వెయ్యిపాట్లు విజయాన్ని అందించే సోముడు శుద్ధి చెయ్యబడుతున్నాడు. దేవతలు అతడిని తియ్యని, ఎరుపు రంగు, ఆనందాన్ని పంచే మదును పానార్థం సృష్టించారు.
ఏతాని సోమ పవమానో అస్మయుః సత్యాని కృణ్వన్ద్రవిణాన్యర్షసి । జహి శత్రుమన్తికే దూరకే చ య ఉర్వీం గవ్యూతిమభయం చ నస్కృధి
ఓ శుద్ధమైన సోమా! నీవు మాకు నిజమైన ఐశ్వర్యాన్ని, ధనాన్ని ఇస్తావు. సమీపంలో ఉన్నవారినైనా, దూరంలో ఉన్నవారినైనా శత్రువులను జయించు. మాకు విశాలమైన పశువుల మైదానాలు, భయములేని రక్షణను ప్రసాదించు.
అచోదసో నో ధన్వన్త్విన్దవః ప్ర సువానాసో బృహద్దివేషు హరయః । వి చ నశన్న ఇషో అరాతయోఽర్యో నశన్త సనిషన్త నో ధియః
ప్రయత్నం లేకుండానే, ఆ త్రాగు బిందువులు మాకు ప్రవహించాలి; అవి పరమాకాశంలో వెలిగిపోతూ, పోషణను ప్రసరించాలి. శత్రువులు చెదరిపోవాలి, ఆర్యుని శత్రువులు నశించాలి, మన అభిప్రాయాలు నెరవేరాలి.
ప్ర ణో ధన్వన్త్విన్దవో మదచ్యుతో ధనా వా యేభిరర్వతో జునీమసి । తిరో మర్తస్య కస్య చిత్పరిహ్వృతిం వయం ధనాని విశ్వధా భరేమహి
ప్రవహిస్తున్న ఆ బిందువులు మాకు ధనాన్ని తీసుకురావాలి, వాటితో మేము వేగవంతమైన గుర్రాలను యుక్తం చేయగలుగుతాము. ఏ మానవుడైనా దాచినదాన్ని మేము దాటి, అన్ని విధాల ఐశ్వర్యాన్ని పొందాలి.
ఉత స్వస్యా అరాత్యా అరిర్హి ష ఉతాన్యస్యా అరాత్యా వృకో హి షః । ధన్వన్న తృష్ణా సమరీత తాఁ అభి సోమ జహి పవమాన దురాధ్యః
తన స్వంత శత్రుత్వాన్ని, ఇతరుల శత్రుత్వాన్ని కూడా అతడు పోగొడతాడు, ఎందుకంటే అతడు ఓ మృగం వలె. ప్రవహించు, దాహం నిన్ను అధిక్రమించనివ్వకు; ఓ శుద్ధమైన సోమా, జయించలేని వారిని జయించు.
దివి తే నాభా పరమో య ఆదదే పృథివ్యాస్తే రురుహుః సానవి క్షిపః । అద్రయస్త్వా బప్సతి గోరధి త్వచ్యప్సు త్వా హస్తైర్దుదుహుర్మనీషిణః
ఆకాశంలో నీ కేంద్రం ఉంది, నీవు అక్కడ ఉన్నత స్థానం పొందావు; భూమిపై నీ కొమ్మలు పెరిగాయి. రాళ్లతో పశువుల చర్మంపై నిన్ను నలిపి, నీటిలో జ్ఞానులు చేతులతో నిన్ను పీల్చారు.