పవిత్రవన్తః పరి వాచమాసతే పితైషాం ప్రత్నో అభి రక్షతి వ్రతమ్ । మహః సముద్రం వరుణస్తిరో దధే ధీరా ఇచ్ఛేకుర్ధరుణేష్వారభమ్
పవిత్రతతో ఉన్నవారు వాక్కును చుట్టుముట్టారు; వారి పితృపురుషులలో పురాతనుడు ఆ వ్రతాన్ని కాపాడుతున్నాడు. వరుణుడు మహాసముద్రాన్ని దాటి ఉంచాడు; జ్ఞానులు ఆ ఆదిలో స్థిరతను వెతికారు.
సహస్రధారేఽవ తే సమస్వరన్దివో నాకే మధుజిహ్వా అసశ్చతః । అస్య స్పశో న ని మిషన్తి భూర్ణయః పదేపదే పాశినః సన్తి సేతవః
వెయ్యి ప్రవాహాలతో, అవి ఆకాశంలో ఉన్నట్లు ఘోషించాయి; వాటి నాలుకలు తేనెలా మధురంగా ఉన్నాయి, అవన్నీ కలిసికదులుతున్నాయి. వాటి కాంతిరశ్ములు ఎప్పుడూ ఆగవు, అవి ఎల్లప్పుడూ చురుకుగా ఉంటాయి; ప్రతి అడుగులో, బంధకులు అడ్డుగా ఉంటారు.
* పితుర్మాతురధ్యా యే సమస్వరన్నృచా శోచన్తః సందహన్తో అవ్రతాన్ । ఇన్ద్రద్విష్టామప ధమన్తి మాయయా త్వచమసిక్నీం భూమనో దివస్పరి
తండ్రి తల్లి మీదుగా ఘోషించే వారు, వేదపఠనంతో ప్రకాశిస్తూ, వ్రతం లేని వారిని కాల్చుతూ, ఇంద్రునికి శత్రువులను మాయతో తొలగిస్తారు; వారు భూమి, ఆకాశం మీద నుండి చీకటి చర్మాన్ని శుభ్రపరుస్తారు.
ప్రత్నాన్మానాదధ్యా యే సమస్వరఞ్ఛ్లోకయన్త్రాసో రభసస్య మన్తవః । అపానక్షాసో బధిరా అహాసత ఋతస్య పన్థాం న తరన్తి దుష్కృతః
పురాతన పరిమాణం నుంచి ఘోషించే వారు, వేదమంత్రాల ద్వారా, ఉత్సాహవంతుల ఆలోచనలు. చెవికొరిపోని వారు, మాటలేని వారు మాట్లాడరు; దుష్కర్ములు సత్య మార్గాన్ని దాటి వెళ్లలేరు.
సహస్రధారే వితతే పవిత్ర ఆ వాచం పునన్తి కవయో మనీషిణః । రుద్రాస ఏషామిషిరాసో అద్రుహ స్పశః స్వఞ్చః సుదృశో నృచక్షసః
వెయ్యి ప్రవాహాలతో, పవిత్రతలో వ్యాపించి, కవులు వాక్కును శుద్ధి చేస్తారు, జ్ఞానంతో నిండినవారు. వీరు రుద్రులు, శక్తివంతులు, హానిపాలుకాని వారు, కాంతిరశ్ములు, స్వయంగా శుద్ధి చేసుకునే వారు, మనుషులకు బాగా కనిపించే వారు.
ఋతస్య గోపా న దభాయ సుక్రతుస్త్రీ ష పవిత్రా హృద్యన్తరా దధే । విద్వాన్స విశ్వా భువనాభి పశ్యత్యవాజుష్టాన్విధ్యతి కర్తే అవ్రతాన్
సత్యాన్ని కాపాడేవాడు, హానిచేయలేని మంచి కార్యాలవాడు, హృదయంలో మూడు పవిత్రతలను ఉంచాడు. జ్ఞానంతో, అతడు అన్ని లోకాల్ని చూస్తాడు; అర్హతలేని వారిని సంహరిస్తాడు, వ్రతం లేని వారిని నాశనం చేస్తాడు.
ఋతస్య తన్తుర్వితతః పవిత్ర ఆ జిహ్వాయా అగ్రే వరుణస్య మాయయా । ధీరాశ్చిత్తత్సమినక్షన్త ఆశతాత్రా కర్తమవ పదాత్యప్రభుః
సత్యపు తంతువు పవిత్రతలో వ్యాపించి ఉంది; నాలుక అంచున, వరుణుని మాయతో. జ్ఞానులు దానిని గుర్తించారు, కోరుకున్నారు; అక్కడ, కార్యసాధకుడు ముందుకు అడుగేస్తాడు, అతడిని ఎవరూ జయించలేరు.
శిశుర్న జాతోఽవ చక్రదద్వనే స్వర్యద్వాజ్యరుషః సిషాసతి । దివో రేతసా సచతే పయోవృధా తమీమహే సుమతీ శర్మ సప్రథః
బాలుడు పుట్టి, అడవిలో చక్రాన్ని సృష్టించాడు; ప్రకాశవంతుడూ, విజయవంతుడూ గెలుపు కోసం ప్రయత్నిస్తున్నాడు. ఆకాశపు బీజంతో కలిసిపోతూ, పాలు పెరిగే వాడవుతున్నాడు; అతని అనుగ్రహాన్ని, విశాలమైన రక్షణను మేము కోరుతున్నాము.
దివో య స్కమ్భో ధరుణః స్వాతత ఆపూర్ణో అంశుః పర్యేతి విశ్వతః । సేమే మహీ రోదసీ యక్షదావృతా సమీచీనే దాధార సమిషః కవిః
ఆకాశానికి ఆధారంగా నిలిచిన స్థంభం విస్తరించి ఉంది; నిండిన బిందువు అన్ని వైపులా సంచరిస్తోంది. మహా కవి భూమిని, ఆకాశాన్ని కలిపి, వాటిని సమతుల్యంలో ఉంచాడు.
మహి ప్సరః సుకృతం సోమ్యం మధూర్వీ గవ్యూతిరదితేరృతం యతే । ఈశే యో వృష్టేరిత ఉస్రియో వృషాపాం నేతా య ఇతఊతిరృగ్మియః
మహా ప్రవాహం, నిపుణతతో చేసినది, సోముని తేనె. ఆవుల మైదానం, అదితి సత్యం, కోరబడుతున్నది. వర్షాన్ని పాలించే వాడు, ప్రకాశవంతుడు, ఎద్దుల నాయకుడు, అందరికి ప్రియమైనవాడు, గర్జించే వాడు.
ఆత్మన్వన్నభో దుహ్యతే ఘృతం పయ ఋతస్య నాభిరమృతం వి జాయతే । సమీచీనాః సుదానవః ప్రీణన్తి తం నరో హితమవ మేహన్తి పేరవః
ఆకాశం నుంచి పాలు, నెయ్యి ప్రవహిస్తున్నాయి; సత్యపు నాభిలో అమృతం పుట్టుకొస్తుంది. దాతలు, సమతుల్యంలో, అతనిలో ఆనందిస్తున్నారు; మిత్రులైన మనుషులు తమ వాక్కులతో అతన్ని స్తుతిస్తున్నారు.
అరావీదంశుః సచమాన ఊర్మిణా దేవావ్యం మనుషే పిన్వతి త్వచమ్ । దధాతి గర్భమదితేరుపస్థ ఆ యేన తోకం చ తనయం చ ధామహే
ఊరిమితో కలిసే ఆ బిందువు గర్జిస్తూ ప్రవహిస్తోంది; ఆ దైవికుడు మానవులకు చర్మాన్ని పోషిస్తున్నాడు. అతడు అదితి గర్భంలో బిడ్డను ఉంచాడు, దాని ద్వారా మనం సంతానం, వంశాన్ని పొందుతున్నాము.
సహస్రధారేఽవ తా అసశ్చతస్తృతీయే సన్తు రజసి ప్రజావతీః । చతస్రో నాభో నిహితా అవో దివో హవిర్భరన్త్యమృతం ఘృతశ్చుతః
వెయ్యి ప్రవాహాలతో, అవన్నీ కలిసికదులుతున్నాయి; మూడవ లోకంలో అవి సంతానవంతులుగా ఉండాలి. ఆకాశంలో నాలుగు నాభులు ఉంచబడ్డాయి, అవి హవిస్సులను మోస్తున్నాయి, అమృత నెయ్యి ప్రవహిస్తోంది.
శ్వేతం రూపం కృణుతే యత్సిషాసతి సోమో మీఢ్వాఁ అసురో వేద భూమనః । ధియా శమీ సచతే సేమభి ప్రవద్దివస్కవన్ధమవ దర్షదుద్రిణమ్
తనకు కావలసినప్పుడు సోముడు తెల్లని రూపాన్ని సృష్టిస్తాడు; దాత అయిన అసురుడు భూమిని బాగా తెలుసు. ధ్యానంతో, అతడు కొమ్మలతో కలిసిపోతూ, సమతుల్యంలో స్తుతిస్తూ, ఆకాశపు బంధాన్ని, ప్రకాశవంతుడిని చూచాడు.
అధ శ్వేతం కలశం గోభిరక్తం కార్ష్మన్నా వాజ్యక్రమీత్ససవాన్ । ఆ హిన్విరే మనసా దేవయన్తః కక్షీవతే శతహిమాయ గోనామ్
అప్పుడు ఆ తెల్లని పాత్ర, ఆవులతో గుర్తించబడినది, నలిపబడింది; వేగవంతుడూ, విజేతా ముందుకు సాగాడు. భక్తులు మనసుతో అతడిని ప్రేరేపిస్తున్నారు, కాక్షీవాన్కు, వందలాది ఆవుల సంపద కోసం.
అద్భిః సోమ పపృచానస్య తే రసోఽవ్యో వారం వి పవమాన ధావతి । స మృజ్యమానః కవిభిర్మదిన్తమ స్వదస్వేన్ద్రాయ పవమాన పీతయే
ఓ సోమా, నీ రసం నీరు కలిపి పిండినప్పుడు, అది అడ్డుకోలేని విధంగా వడపోతలో ప్రవహిస్తుంది. కవులు శుద్ధి చేసిన ఈ మధురమైన రసం, ఇంద్రుడు తాగేందుకు ఎంతో ఆనందాన్ని కలిగించు.
అభి ప్రియాణి పవతే చనోహితో నామాని యహ్వో అధి యేషు వర్ధతే । ఆ సూర్యస్య బృహతో బృహన్నధి రథం విష్వఞ్చమరుహద్విచక్షణః
ప్రియమైనవాడు శుద్ధి చెయ్యబడి, నిపుణుల చేత తయారవుతాడు; అతని పేర్లలో మహిమ పెరుగుతుంది. సూర్యుని గొప్ప రథాన్ని చేరి, దూరాన్ని చూసే వాడు అన్ని దిశలకూ తిరుగుతాడు.
ఋతస్య జిహ్వా పవతే మధు ప్రియం వక్తా పతిర్ధియో అస్యా అదాభ్యః । దధాతి పుత్రః పిత్రోరపీచ్యం నామ తృతీయమధి రోచనే దివః
సత్యం అనే నాలుక శుద్ధి చెయ్యబడి, మధురమైన మాటలు పలుకుతుంది; ఆలోచనలకు అధిపతి, ఎవరూ జయించలేరు. కుమారుడు తల్లిదండ్రులకు తగిన పేరును ఆకాశంలో మూడవ స్థానంగా స్థాపిస్తాడు.
అవ ద్యుతానః కలశాఁ అచిక్రదన్నృభిర్యేమానః కోశ ఆ హిరణ్యయే । అభీమృతస్య దోహనా అనూషతాధి త్రిపృష్ఠ ఉషసో వి రాజతి
కాంతివంతమైన పాత్రలు క్రింద శబ్దం చేస్తూ, మనుషుల చేత నడిపించబడి, బంగారు పాత్రలో కదులుతున్నాయి. అమృతాన్ని పీల్చే వారు చేరారు; మూడు పైకప్పులున్న ఉదయకాలంలో ఆమె ప్రకాశిస్తుంది.
అద్రిభిః సుతో మతిభిశ్చనోహితః ప్రరోచయన్రోదసీ మాతరా శుచిః । రోమాణ్యవ్యా సమయా వి ధావతి మధోర్ధారా పిన్వమానా దివేదివే
రాళ్లతో పిండబడి, ఆలోచనలతో శుద్ధి చెయ్యబడి, నిపుణుల చేత తయారవుతాడు. భూమి, ఆకాశమనే తల్లులను ప్రకాశింపజేస్తూ, అతని జుట్టు వలె తేనె ప్రవాహాలు ప్రతిరోజూ పెరుగుతూ పారుతాయి.
పరి సోమ ప్ర ధన్వా స్వస్తయే నృభిః పునానో అభి వాసయాశిరమ్ । యే తే మదా ఆహనసో విహాయసస్తేభిరిన్ద్రం చోదయ దాతవే మఘమ్
సోమా, మన మేలు కోసం పాత్రను చుట్టూ ప్రవహించు; మనుషుల చేత శుద్ధి చెయ్యబడి, నీ సువాసనతో తలని కప్పు. నీ వేగవంతమైన మదంతో ఇంద్రుడిని మనకు ధనం ఇవ్వమని ప్రేరేపించు.
ధర్తా దివః పవతే కృత్వ్యో రసో దక్షో దేవానామనుమాద్యో నృభిః । హరిః సృజానో అత్యో న సత్వభిర్వృథా పాజాంసి కృణుతే నదీష్వా
ఆకాశాన్ని మోయువాడు, నైపుణ్యంతో కూడిన రసం, దేవతలు, మనుషులచే స్తుతింపదగినవాడు శుద్ధి అవుతున్నాడు. పసుపు వర్ణుడైన వాడు, గుర్రంలా శక్తితో విడుదలై, నదుల్లో తన బలాన్ని వృథా చేయడు.
శూరో న ధత్త ఆయుధా గభస్త్యోః స్వః సిషాసన్రథిరో గవిష్టిషు । ఇన్ద్రస్య శుష్మమీరయన్నపస్యుభిరిన్దుర్హిన్వానో అజ్యతే మనీషిభిః
వీరుడు చేతిలో ఆయుధాలు పట్టుకున్నట్టు, కీర్తి కోసం తపించే వాడు, పోటీల్లో రథసారధి. ఇంద్రుని శక్తిని ప్రకటిస్తూ, జ్ఞానులు ప్రేరేపించగా, పిండిన బిందువు ఉత్తేజితుడవుతాడు.
ఇన్ద్రస్య సోమ పవమాన ఊర్మిణా తవిష్యమాణో జఠరేష్వా విశ । ప్ర ణః పిన్వ విద్యుదభ్రేవ రోదసీ ధియా న వాజాఁ ఉప మాసి శశ్వతః
ఓ సోమా, నీ అలతో ఇంద్రుని నివాసాల్లోకి బలంగా ప్రవేశించు. మేఘంలో మెరుపు లాగా భూమి, ఆకాశాన్ని మన కోసం తడిపించు; మంచి ఆలోచనలతో ఎప్పుడూ మనకు ఐశ్వర్యాన్ని తీసుకొచ్చు.
విశ్వస్య రాజా పవతే స్వర్దృశ ఋతస్య ధీతిమృషిషాళవీవశత్ । యః సూర్యస్యాసిరేణ మృజ్యతే పితా మతీనామసమష్టకావ్యః
ప్రపంచానికి రాజైన వాడు, వెలుగు చూసేవాడు, శుద్ధి చెయ్యబడి, ఋషుల సంకల్పంతో సత్యాన్ని ఎంచుకున్నాడు. సూర్యుని కాంతితో శుద్ధి చెయ్యబడిన వాడు, ఆలోచనలకు తండ్రి, తన జ్ఞానంలో అపూర్వుడు.
వృషేవ యూథా పరి కోశమర్షస్యపాముపస్థే వృషభః కనిక్రదత్ । స ఇన్ద్రాయ పవసే మత్సరిన్తమో యథా జేషామ సమిథే త్వోతయః
గొర్రెల మందలో ఎద్దు లాగా, నీవు పాత్ర చుట్టూ గర్జిస్తూ పరుగెడతావు, నీరు ఒడిలో ఎద్దు గర్జించునట్లు. ఇంద్రుని కోసం నీవు శుద్ధి చెయ్యబడి, మాకు యుద్ధంలో విజయాన్ని ఇస్తావు.
ఏష ప్ర కోశే మధుమాఁ అచిక్రదదిన్ద్రస్య వజ్రో వపుషో వపుష్టరః । అభీమృతస్య సుదుఘా ఘృతశ్చుతో వాశ్రా అర్షన్తి పయసేవ ధేనవః
ఈ పాత్రలో తేనెతో కూడినవాడు గర్జిస్తున్నాడు, ఇంద్రుని వజ్రం, అందరిలో అతి ప్రకాశవంతుడు. అమృతాన్ని బాగా పీల్చే వాడు, నెయ్యి ప్రవహిస్తూ, బలవంతులు పాల కోసం ఆవుల్లా పరుగెడతారు.
స పూర్వ్యః పవతే యం దివస్పరి శ్యేనో మథాయదిషితస్తిరో రజః । స మధ్వ ఆ యువతే వేవిజాన ఇత్కృశానోరస్తుర్మనసాహ బిభ్యుషా
పురాతనుడైన వాడు శుద్ధి చెయ్యబడి, గద్ద చేత ఆకాశం దాటి తీసుకురాబడినవాడు. తేనెతో యవ్వనంగా వచ్చి, మనసులో భయంతో, సన్నగా, ఉత్సాహంతో పిండబడి ప్రవహిస్తున్నాడు.
తే నః పూర్వాస ఉపరాస ఇన్దవో మహే వాజాయ ధన్వన్తు గోమతే । ఈక్షేణ్యాసో అహ్యో న చారవో బ్రహ్మబ్రహ్మ యే జుజుషుర్హవిర్హవిః
ఆ పురాతన, తరువాతి బిందువులు మన కోసం, గొప్ప విజయానికి, ధనవంతమైన పొలంలో ప్రవహించాలి. చూడదగినవారు, గుర్రాల్లా వేగంగా, ప్రార్థనలో ఆనందించే వారు, హవిర్హవిని ఆనందించేవారు.
అయం నో విద్వాన్వనవద్వనుష్యత ఇన్దుః సత్రాచా మనసా పురుష్టుతః । ఇనస్య యః సదనే గర్భమాదధే గవామురుబ్జమభ్యర్షతి వ్రజమ్
ఈ జ్ఞానవంతుడైన బిందువు, ఎల్లప్పుడూ విజయం సాధిస్తూ, మన కోసం శుద్ధి చెయ్యబడి, అనేక మనసులచే స్తుతించబడుతున్నాడు. జీవన స్థానంలో గర్భాన్ని స్థాపించిన వాడు, ఆవుల విస్తృత గోతిని నింపుతున్నాడు.