ఆ దక్షిణా సృజ్యతే శుష్మ్యాసదం వేతి ద్రుహో రక్షసః పాతి జాగృవిః । హరిరోపశం కృణుతే నభస్పయ ఉపస్తిరే చమ్వోర్బ్రహ్మ నిర్ణిజే
బలవంతుడైనవాడు కుడివైపు విడుదలై, తన స్థానంలో కూర్చుంటాడు. ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉండి, శత్రువులను, రాక్షసులను దూరం చేస్తాడు. పసుపు తాడును సిద్ధం చేసి, ఆకాశాన్ని ఆశించి, యజ్ఞంలో మంత్రోచ్ఛారణ కోసం దర్భను పరచుతాడు.
ప్ర కృష్టిహేవ శూష ఏతి రోరువదసుర్యం వర్ణం ని రిణీతే అస్య తమ్ । జహాతి వవ్రిం పితురేతి నిష్కృతముపప్రుతం కృణుతే నిర్ణిజం తనా
విజేత వలె గర్జిస్తూ ముందుకు పరుగెత్తి, తన రూపంలో ఉన్న చీకటిని తొలగిస్తాడు. తన ఆవరణాన్ని విడిచిపెట్టి, తండ్రి ఇంటికి చేరి, తన శరీరంతో పవిత్ర స్థలాన్ని ప్రకాశింపజేస్తాడు.
అద్రిభిః సుతః పవతే గభస్త్యోర్వృషాయతే నభసా వేపతే మతీ । స మోదతే నసతే సాధతే గిరా నేనిక్తే అప్సు యజతే పరీమణి
రాళ్లతో నలిపి, చేతుల్లో శుద్ధి చెయ్యబడతాడు, వేదపఠనంతో ఆకాశంలో ప్రకంపన చెందుతాడు. ఆనందంగా కూర్చుంటూ, వేదపఠనంతో అభివృద్ధి చెందుతాడు. నీటిలో అలంకరింపబడి, విశాలతలో పూజించబడతాడు.
పరి ద్యుక్షం సహసః పర్వతావృధం మధ్వః సిఞ్చన్తి హర్మ్యస్య సక్షణిమ్ । ఆ యస్మిన్గావః సుహుతాద ఊధని మూర్ధఞ్ఛ్రీణన్త్యగ్రియం వరీమభిః
ప్రభావంతుడైన, పర్వతాల వలె బలమైనవాడి చుట్టూ, వారు ఇంటి స్థంభం వద్ద తేనెను పోస్తారు. ఆవులు, మంచి పిలుపుతో, పాలు ఇచ్చే చోట, తమ మార్గాలతో అతని శిరస్సును తాకుతాయి.
సమీ రథం న భురిజోరహేషత దశ స్వసారో అదితేరుపస్థ ఆ । జిగాదుప జ్రయతి గోరపీచ్యం పదం యదస్య మతుథా అజీజనన్
పది సహోదరీలు, రథంలా కలసి, అదితి ఒడిలో పరుగెత్తుతారు. అతను ముందుకు సాగి, ఆవు దాగిన దారిని వెతుకుతాడు, ఆ మార్గాన్ని వారు అతనికోసం చాకచక్యంగా సృష్టించారు.
శ్యేనో న యోనిం సదనం ధియా కృతం హిరణ్యయమాసదం దేవ ఏషతి । ఏ రిణన్తి బర్హిషి ప్రియం గిరాశ్వో న దేవాఁ అప్యేతి యజ్ఞియః
గద్ద వలె, ధ్యానంతో ఏర్పడిన గూడు, బంగారు ఆసనం వెతుకుతాడు. అక్కడ, మంత్రంతో ప్రియమైనవారిని దర్భపై కోరుకుంటారు. గుర్రంలా, పూజార్హుడు దేవతల దగ్గరికి చేరతాడు.
పరా వ్యక్తో అరుషో దివః కవిర్వృషా త్రిపృష్ఠో అనవిష్ట గా అభి । సహస్రణీతిర్యతిః పరాయతీ రేభో న పూర్వీరుషసో వి రాజతి
ప్రకాశవంతుడైన, ఎరుపు రంగుతో, ఆకాశాన్ని చూసే ఋషి, బలవంతుడు, మూడు వెనుకలతో, ఆవుల దగ్గరికి చేరాడు. వెయ్యి ప్రవాహాలతో, దూరంగా ప్రయాణిస్తూ, పూర్వ ఉషస్సులవలె విస్తృతంగా ప్రకాశిస్తాడు.
త్వేషం రూపం కృణుతే వర్ణో అస్య స యత్రాశయత్సమృతా సేధతి స్రిధః । అప్సా యాతి స్వధయా దైవ్యం జనం సం సుష్టుతీ నసతే సం గోఅగ్రయా
తీవ్రమైన రూపాన్ని సృష్టించి, అతని రంగు ప్రకాశంగా మారుతుంది. అతను విశ్రాంతి తీసుకునే చోట, అడ్డంకులను తొలగిస్తాడు. తన స్వంత శక్తితో నీటికి చేరి, దేవతల దగ్గరికి వెళ్తాడు. స్తోత్రంతో ఆనందించి, ఉత్తమ ఆవులతో కలసి ఉంటాడు.
ఉక్షేవ యూథా పరియన్నరావీదధి త్విషీరధిత సూర్యస్య । దివ్యః సుపర్ణోఽవ చక్షత క్షాం సోమః పరి క్రతునా పశ్యతే జాః
ఎద్దు తన మందను చుట్టిపడినట్టు, అతను గట్టిగా, ప్రకాశంగా, సూర్యుని మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ కదులుతాడు. దివ్యమైన గద్ద భూమిని చూస్తుంది. సోముడు జ్ఞానంతో ప్రజలను పరిశీలిస్తాడు.
హరిం మృజన్త్యరుషో న యుజ్యతే సం ధేనుభిః కలశే సోమో అజ్యతే । ఉద్వాచమీరయతి హిన్వతే మతీ పురుష్టుతస్య కతి చిత్పరిప్రియః
పసుపు వర్ణుడిని శుభ్రపరచి, ఎరుపు గుర్రంలా జోడిస్తారు. ఆవులతో కలిపి సోమాన్ని పాత్రలో కలిపి కలుపుతారు. అతను వాక్కును వెలువడతాడు, వారు మంత్రాన్ని కలిపి పాడుతారు. ఎంతో ప్రశంసించబడినవారిలో, నిజంగా ఎవరు ప్రియమైనవారో ఎవరికీ తెలియదు.
సాకం వదన్తి బహవో మనీషిణ ఇన్ద్రస్య సోమం జఠరే యదాదుహుః । యదీ మృజన్తి సుగభస్తయో నరః సనీళాభిర్దశభిః కామ్యం మధు
అనేక మంది జ్ఞానులు కలసి మాట్లాడుతారు, వారు సోమాన్ని ఇంద్రుని కడుపులో పోసినప్పుడు. పురుషులు సులభంగా పట్టుకునే పదిహేను చేతులతో, మధురమైన తేనెను శుభ్రపరుస్తారు.
అరమమాణో అత్యేతి గా అభి సూర్యస్య ప్రియం దుహితుస్తిరో రవమ్ । అన్వస్మై జోషమభరద్వినంగృసః సం ద్వయీభిః స్వసృభిః క్షేతి జామిభిః
అలసట లేకుండా, అతను ఆవుల మధ్యగా సాగిపోతాడు, సూర్యుని కుమార్తె ప్రియమైన ధ్వనిని దాటి వెళ్తాడు. గాయకులు, జ్ఞానిని ప్రీతితో ఆహ్వానిస్తారు. అతను తన ఇద్దరు సోదరీలు, బంధువులతో కలిసి నివసిస్తాడు.
నృధూతో అద్రిషుతో బర్హిషి ప్రియః పతిర్గవాం ప్రదివ ఇన్దురృత్వియః । పురంధివాన్మనుషో యజ్ఞసాధనః శుచిర్ధియా పవతే సోమ ఇన్ద్ర తే
పురుషులు కలిపి, రాళ్లతో నలిపి, దర్భపై ప్రియంగా, ఆవుల అధిపతిగా, ఆకాశం నుండి వచ్చిన యజ్ఞద్రవంగా సోముడు, పవిత్రమైన మనస్సుతో, ఇంద్రా! నీకోసం యజ్ఞాన్ని సిద్ధం చేస్తూ శుద్ధి చెందుతున్నాడు.
నృబాహుభ్యాం చోదితో ధారయా సుతోఽనుష్వధం పవతే సోమ ఇన్ద్ర తే । ఆప్రాః క్రతూన్సమజైరధ్వరే మతీర్వేర్న ద్రుషచ్చమ్వోరాసదద్ధరిః
పురుషుల చేతులతో ప్రేరేపించబడి, వడపోతతో నలిపి, సోముడు, ఇంద్రా! నీకోసం క్రమంగా శుద్ధి అవుతున్నాడు. అతను యజ్ఞంలో శక్తులను, మనస్సులను నింపుతాడు. పసుపు వర్ణుడు దర్భపై కూర్చుని, శత్రువును దూరం చేస్తాడు.
అంశుం దుహన్తి స్తనయన్తమక్షితం కవిం కవయోఽపసో మనీషిణః । సమీ గావో మతయో యన్తి సంయత ఋతస్య యోనా సదనే పునర్భువః
జ్ఞానులు, ఎప్పటికీ తరుగని, గర్జించే ద్రవాన్ని, మునివరిని తమ నైపుణ్యంతో పీలుస్తారు. ఆవులు, మనస్సులు, కలసి, సత్య స్థానం అయిన గర్భంలోకి తిరిగి చేరుతాయి.
నాభా పృథివ్యా ధరుణో మహో దివోఽపామూర్మౌ సిన్ధుష్వన్తరుక్షితః । ఇన్ద్రస్య వజ్రో వృషభో విభూవసుః సోమో హృదే పవతే చారు మత్సరః
భూమి నాభిలో, మహా ఆకాశానికి ఆధారంగా, జలాల్లో, సముద్రంలో, అతను స్థాపించబడ్డాడు. ఇంద్రుని వజ్రాయుధం, ఎద్దు, విశాలంగా ప్రకాశించే సోముడు, హృదయంలో అందమైన ఆనందంగా శుద్ధి అవుతున్నాడు.
స తూ పవస్వ పరి పార్థివం రజ స్తోత్రే శిక్షన్నాధూన్వతే చ సుక్రతో । మా నో నిర్భాగ్వసునః సాదనస్పృశో రయిం పిశఙ్గం బహులం వసీమహి
అయితే, నీవు భూమ్యాకాశాన్ని చుట్టి, స్తోత్రాన్ని కోరుతూ, నిన్ను కదిలించే వానికి అనుగ్రహిస్తూ శుద్ధి అవు. భాగం లేని వారు, ఆసనం తాకేవారు, మమ్మల్ని ధనాన్ని కోల్పోనీయకుండా, మేము పసుపు రంగు, సమృద్ధిగా ఉన్న సంపదను పొందాలని ఆశించు.
ఆ తూ న ఇన్దో శతదాత్వశ్వ్యం సహస్రదాతు పశుమద్ధిరణ్యవత్ । ఉప మాస్వ బృహతీ రేవతీరిషోఽధి స్తోత్రస్య పవమాన నో గహి
ఓ ఇంద్ర! వందనం చేసుకుంటూ మేము నిన్ను పిలుస్తున్నాము. వంద గుర్రాలు, వెయ్యి పశువులు, బంగారం వంటి గొప్ప దానాలతో నీవు మాకు రా. మహా వైభవంతో, ధనంతో నీవు మమ్మల్ని ఆశీర్వదించు. పవిత్రుడా! మా స్తోత్రాన్ని ఆమోదించి, దాని మీద స్థిరంగా నిలిచిపో.
స్రక్వే ద్రప్సస్య ధమతః సమస్వరన్నృతస్య యోనా సమరన్త నాభయః । త్రీన్స మూర్ధ్నో అసురశ్చక్ర ఆరభే సత్యస్య నావః సుకృతమపీపరన్
పుష్పమాలలతో అలంకరించబడిన ఆ బిందువు నలిపినప్పుడు, సత్యం నుంచి పుట్టినది, నాభి నుంచి ఉద్భవించినది. ఆ అసురుడు మొదట మూడు తలలు సృష్టించాడు. సత్యాన్ని మోయే ఆ నౌకలు, నిపుణతతో చేసినవి, అవి నిండిపోయాయి.
సమ్యక్సమ్యఞ్చో మహిషా అహేషత సిన్ధోరూర్మావధి వేనా అవీవిపన్ । మధోర్ధారాభిర్జనయన్తో అర్కమిత్ప్రియామిన్ద్రస్య తన్వమవీవృధన్
సరైన మార్గంలో నడిచే మహాశక్తులు కదిలారు; నదీ తరంగాలు విస్తరించాయి, ఋషి ప్రవహించాడు. తేనెల ధారలతో వారు స్తోత్రాన్ని పుట్టించారు, ఇంద్రునికి ప్రియమైన రూపాన్ని పెంచారు.
పవిత్రవన్తః పరి వాచమాసతే పితైషాం ప్రత్నో అభి రక్షతి వ్రతమ్ । మహః సముద్రం వరుణస్తిరో దధే ధీరా ఇచ్ఛేకుర్ధరుణేష్వారభమ్
పవిత్రతతో ఉన్నవారు వాక్కును చుట్టుముట్టారు; వారి పితృపురుషులలో పురాతనుడు ఆ వ్రతాన్ని కాపాడుతున్నాడు. వరుణుడు మహాసముద్రాన్ని దాటి ఉంచాడు; జ్ఞానులు ఆ ఆదిలో స్థిరతను వెతికారు.
సహస్రధారేఽవ తే సమస్వరన్దివో నాకే మధుజిహ్వా అసశ్చతః । అస్య స్పశో న ని మిషన్తి భూర్ణయః పదేపదే పాశినః సన్తి సేతవః
వెయ్యి ప్రవాహాలతో, అవి ఆకాశంలో ఉన్నట్లు ఘోషించాయి; వాటి నాలుకలు తేనెలా మధురంగా ఉన్నాయి, అవన్నీ కలిసికదులుతున్నాయి. వాటి కాంతిరశ్ములు ఎప్పుడూ ఆగవు, అవి ఎల్లప్పుడూ చురుకుగా ఉంటాయి; ప్రతి అడుగులో, బంధకులు అడ్డుగా ఉంటారు.
* పితుర్మాతురధ్యా యే సమస్వరన్నృచా శోచన్తః సందహన్తో అవ్రతాన్ । ఇన్ద్రద్విష్టామప ధమన్తి మాయయా త్వచమసిక్నీం భూమనో దివస్పరి
తండ్రి తల్లి మీదుగా ఘోషించే వారు, వేదపఠనంతో ప్రకాశిస్తూ, వ్రతం లేని వారిని కాల్చుతూ, ఇంద్రునికి శత్రువులను మాయతో తొలగిస్తారు; వారు భూమి, ఆకాశం మీద నుండి చీకటి చర్మాన్ని శుభ్రపరుస్తారు.
ప్రత్నాన్మానాదధ్యా యే సమస్వరఞ్ఛ్లోకయన్త్రాసో రభసస్య మన్తవః । అపానక్షాసో బధిరా అహాసత ఋతస్య పన్థాం న తరన్తి దుష్కృతః
పురాతన పరిమాణం నుంచి ఘోషించే వారు, వేదమంత్రాల ద్వారా, ఉత్సాహవంతుల ఆలోచనలు. చెవికొరిపోని వారు, మాటలేని వారు మాట్లాడరు; దుష్కర్ములు సత్య మార్గాన్ని దాటి వెళ్లలేరు.
సహస్రధారే వితతే పవిత్ర ఆ వాచం పునన్తి కవయో మనీషిణః । రుద్రాస ఏషామిషిరాసో అద్రుహ స్పశః స్వఞ్చః సుదృశో నృచక్షసః
వెయ్యి ప్రవాహాలతో, పవిత్రతలో వ్యాపించి, కవులు వాక్కును శుద్ధి చేస్తారు, జ్ఞానంతో నిండినవారు. వీరు రుద్రులు, శక్తివంతులు, హానిపాలుకాని వారు, కాంతిరశ్ములు, స్వయంగా శుద్ధి చేసుకునే వారు, మనుషులకు బాగా కనిపించే వారు.
ఋతస్య గోపా న దభాయ సుక్రతుస్త్రీ ష పవిత్రా హృద్యన్తరా దధే । విద్వాన్స విశ్వా భువనాభి పశ్యత్యవాజుష్టాన్విధ్యతి కర్తే అవ్రతాన్
సత్యాన్ని కాపాడేవాడు, హానిచేయలేని మంచి కార్యాలవాడు, హృదయంలో మూడు పవిత్రతలను ఉంచాడు. జ్ఞానంతో, అతడు అన్ని లోకాల్ని చూస్తాడు; అర్హతలేని వారిని సంహరిస్తాడు, వ్రతం లేని వారిని నాశనం చేస్తాడు.
ఋతస్య తన్తుర్వితతః పవిత్ర ఆ జిహ్వాయా అగ్రే వరుణస్య మాయయా । ధీరాశ్చిత్తత్సమినక్షన్త ఆశతాత్రా కర్తమవ పదాత్యప్రభుః
సత్యపు తంతువు పవిత్రతలో వ్యాపించి ఉంది; నాలుక అంచున, వరుణుని మాయతో. జ్ఞానులు దానిని గుర్తించారు, కోరుకున్నారు; అక్కడ, కార్యసాధకుడు ముందుకు అడుగేస్తాడు, అతడిని ఎవరూ జయించలేరు.
శిశుర్న జాతోఽవ చక్రదద్వనే స్వర్యద్వాజ్యరుషః సిషాసతి । దివో రేతసా సచతే పయోవృధా తమీమహే సుమతీ శర్మ సప్రథః
బాలుడు పుట్టి, అడవిలో చక్రాన్ని సృష్టించాడు; ప్రకాశవంతుడూ, విజయవంతుడూ గెలుపు కోసం ప్రయత్నిస్తున్నాడు. ఆకాశపు బీజంతో కలిసిపోతూ, పాలు పెరిగే వాడవుతున్నాడు; అతని అనుగ్రహాన్ని, విశాలమైన రక్షణను మేము కోరుతున్నాము.
దివో య స్కమ్భో ధరుణః స్వాతత ఆపూర్ణో అంశుః పర్యేతి విశ్వతః । సేమే మహీ రోదసీ యక్షదావృతా సమీచీనే దాధార సమిషః కవిః
ఆకాశానికి ఆధారంగా నిలిచిన స్థంభం విస్తరించి ఉంది; నిండిన బిందువు అన్ని వైపులా సంచరిస్తోంది. మహా కవి భూమిని, ఆకాశాన్ని కలిపి, వాటిని సమతుల్యంలో ఉంచాడు.
మహి ప్సరః సుకృతం సోమ్యం మధూర్వీ గవ్యూతిరదితేరృతం యతే । ఈశే యో వృష్టేరిత ఉస్రియో వృషాపాం నేతా య ఇతఊతిరృగ్మియః
మహా ప్రవాహం, నిపుణతతో చేసినది, సోముని తేనె. ఆవుల మైదానం, అదితి సత్యం, కోరబడుతున్నది. వర్షాన్ని పాలించే వాడు, ప్రకాశవంతుడు, ఎద్దుల నాయకుడు, అందరికి ప్రియమైనవాడు, గర్జించే వాడు.