త్రిరస్మై సప్త ధేనవో దుదుహ్రే సత్యామాశిరం పూర్వ్యే వ్యోమని । చత్వార్యన్యా భువనాని నిర్ణిజే చారూణి చక్రే యదృతైరవర్ధత
మూడు సార్లు, ఏడు ఆవులు అతనికోసం పాలు ఇచ్చాయి, పురాతన ఆకాశంలో నిజమైన పోషణను అందించాయి. ఇంకో నాలుగు లోకాలను పవిత్రం చేసి, అందంగా మార్చి, సత్య ధర్మంతో అభివృద్ధి చెందాడు.
స భిక్షమాణో అమృతస్య చారుణ ఉభే ద్యావా కావ్యేనా వి శశ్రథే । తేజిష్ఠా అపో మంహనా పరి వ్యత యదీ దేవస్య శ్రవసా సదో విదుః
అతడు అమృతాన్ని కోరుతూ, జ్ఞానంతో ఆకాశాన్ని, భూమిని వ్యాపించాడు. అత్యంత శక్తివంతమైన జలాలు మహిమతో విస్తరించాయి, దేవుని కీర్తితో స్థానం తెలుసుకున్నప్పుడు.
తే అస్య సన్తు కేతవోఽమృత్యవోఽదాభ్యాసో జనుషీ ఉభే అను । యేభిర్నృమ్ణా చ దేవ్యా చ పునత ఆదిద్రాజానం మననా అగృభ్ణత
ఇవి అతని లక్షణాలు కావాలి — అమరమైనవి, జయించలేనివి, రెండు జన్మలను అనుసరిస్తున్నవి. వీటితో బలం, దైవశక్తి పవిత్రతను ఇస్తాయి; అప్పుడు జ్ఞానులు రాజును తమ మనస్సుతో పట్టుకున్నారు.
స మృజ్యమానో దశభిః సుకర్మభిః ప్ర మధ్యమాసు మాతృషు ప్రమే సచా । వ్రతాని పానో అమృతస్య చారుణ ఉభే నృచక్షా అను పశ్యతే విశౌ
పది నైపుణ్యంతో శుభ్రపరచబడుతూ, మధ్యలో తల్లులతో కలిసిపోతాడు. మధురమైన అమృతాన్ని సేవిస్తూ, రెండు వర్గాలను మానవ దృష్టితో చూస్తాడు.
స మర్మృజాన ఇన్ద్రియాయ ధాయస ఓభే అన్తా రోదసీ హర్షతే హితః । వృషా శుష్మేణ బాధతే వి దుర్మతీరాదేదిశానః శర్యహేవ శురుధః
బలానికీ, దృష్టికీ పవిత్రమైనవాడు, ఆకాశపు రెండు అంచుల్లో ఆనందిస్తాడు. ఎద్దు తన బలంతో చెడు ఆలోచనలను తుడిచిపెడుతూ, బాణంలా పదునుగా, జాగ్రత్తగా ముందుకు సాగుతాడు.
స మాతరా న దదృశాన ఉస్రియో నానదదేతి మరుతామివ స్వనః । జానన్నృతం ప్రథమం యత్స్వర్ణరం ప్రశస్తయే కమవృణీత సుక్రతుః
తల్లులు చూడని దూడలా అతడు అరుస్తూ, అతని ధ్వని మరుత్ దేవతల గంభీరతను తలపిస్తుంది. మొదటి సత్యాన్ని, బంగారు వర్ణాన్ని తెలుసుకుని, ప్రశంస కోసం, జ్ఞాని తన కోరికను ఎంచుకుంటాడు.
రువతి భీమో వృషభస్తవిష్యయా శృఙ్గే శిశానో హరిణీ విచక్షణః । ఆ యోనిం సోమః సుకృతం ని షీదతి గవ్యయీ త్వగ్భవతి నిర్ణిగవ్యయీ
బలంతో గర్జించే గొప్ప ఎద్దు, కొమ్ములను పదును చేసుకుంటూ, పసుపు రంగు, తెలివైనవాడు. సోమరసం బాగా తయారైన గర్భంలో కూర్చుంటుంది, అతని చర్మం ఆవుల వలె మారి, పశువుల కోసం పవిత్రమవుతుంది.
శుచిః పునానస్తన్వమరేపసమవ్యే హరిర్న్యధావిష్ట సానవి । జుష్టో మిత్రాయ వరుణాయ వాయవే త్రిధాతు మధు క్రియతే సుకర్మభిః
శుద్ధమైన, పవిత్రమైన, మచ్చలేని శరీరంతో, పసుపు రంగు సోమరసం పర్వతశిఖరంపై స్థిరపడింది. మిత్రుడు, వరుణుడు, వాయువు కోసం ప్రీతిపాత్రంగా, మూడు రకాల మధురం నైపుణ్యంతో తయారవుతుంది.
పవస్వ సోమ దేవవీతయే వృషేన్ద్రస్య హార్ది సోమధానమా విశ । పురా నో బాధాద్దురితాతి పారయ క్షేత్రవిద్ధి దిశ ఆహా విపృచ్ఛతే
సోమా, దేవతల అనుగ్రహానికి, మహాబలమైన ఇంద్రుని హృదయానికి పవిత్రంగా ప్రవహించు. మునుపటి కష్టాలనుండి మమ్మల్ని దాటి పోనిచ్చు, అడ్డంకులను తొలగించు, క్షేత్రాన్ని చూపించు, అడిగేవారికి సమాధానం చెప్పు.
హితో న సప్తిరభి వాజమర్షేన్ద్రస్యేన్దో జఠరమా పవస్వ । నావా న సిన్ధుమతి పర్షి విద్వాఞ్ఛూరో న యుధ్యన్నవ నో నిద స్పః
ఓ సోమా, నీవు యుద్ధానికి సిద్ధమైన గుర్రాల వలె విజయం కోసం పరుగెత్తు. ఇంద్రుని కడుపులోకి ప్రవేశించి, నీను స్వచ్ఛంగా మారు. నౌకా నది దాటి పోయినట్టు, జ్ఞానంతో సముద్రాన్ని దాటి వెళ్ళు. వీరుడు యుద్ధంలో రక్షణ ఇస్తాడని, మమ్మల్ని ఎప్పుడూ రక్షించు.
ఆ దక్షిణా సృజ్యతే శుష్మ్యాసదం వేతి ద్రుహో రక్షసః పాతి జాగృవిః । హరిరోపశం కృణుతే నభస్పయ ఉపస్తిరే చమ్వోర్బ్రహ్మ నిర్ణిజే
బలవంతుడైనవాడు కుడివైపు విడుదలై, తన స్థానంలో కూర్చుంటాడు. ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉండి, శత్రువులను, రాక్షసులను దూరం చేస్తాడు. పసుపు తాడును సిద్ధం చేసి, ఆకాశాన్ని ఆశించి, యజ్ఞంలో మంత్రోచ్ఛారణ కోసం దర్భను పరచుతాడు.
ప్ర కృష్టిహేవ శూష ఏతి రోరువదసుర్యం వర్ణం ని రిణీతే అస్య తమ్ । జహాతి వవ్రిం పితురేతి నిష్కృతముపప్రుతం కృణుతే నిర్ణిజం తనా
విజేత వలె గర్జిస్తూ ముందుకు పరుగెత్తి, తన రూపంలో ఉన్న చీకటిని తొలగిస్తాడు. తన ఆవరణాన్ని విడిచిపెట్టి, తండ్రి ఇంటికి చేరి, తన శరీరంతో పవిత్ర స్థలాన్ని ప్రకాశింపజేస్తాడు.
అద్రిభిః సుతః పవతే గభస్త్యోర్వృషాయతే నభసా వేపతే మతీ । స మోదతే నసతే సాధతే గిరా నేనిక్తే అప్సు యజతే పరీమణి
రాళ్లతో నలిపి, చేతుల్లో శుద్ధి చెయ్యబడతాడు, వేదపఠనంతో ఆకాశంలో ప్రకంపన చెందుతాడు. ఆనందంగా కూర్చుంటూ, వేదపఠనంతో అభివృద్ధి చెందుతాడు. నీటిలో అలంకరింపబడి, విశాలతలో పూజించబడతాడు.
పరి ద్యుక్షం సహసః పర్వతావృధం మధ్వః సిఞ్చన్తి హర్మ్యస్య సక్షణిమ్ । ఆ యస్మిన్గావః సుహుతాద ఊధని మూర్ధఞ్ఛ్రీణన్త్యగ్రియం వరీమభిః
ప్రభావంతుడైన, పర్వతాల వలె బలమైనవాడి చుట్టూ, వారు ఇంటి స్థంభం వద్ద తేనెను పోస్తారు. ఆవులు, మంచి పిలుపుతో, పాలు ఇచ్చే చోట, తమ మార్గాలతో అతని శిరస్సును తాకుతాయి.
సమీ రథం న భురిజోరహేషత దశ స్వసారో అదితేరుపస్థ ఆ । జిగాదుప జ్రయతి గోరపీచ్యం పదం యదస్య మతుథా అజీజనన్
పది సహోదరీలు, రథంలా కలసి, అదితి ఒడిలో పరుగెత్తుతారు. అతను ముందుకు సాగి, ఆవు దాగిన దారిని వెతుకుతాడు, ఆ మార్గాన్ని వారు అతనికోసం చాకచక్యంగా సృష్టించారు.
శ్యేనో న యోనిం సదనం ధియా కృతం హిరణ్యయమాసదం దేవ ఏషతి । ఏ రిణన్తి బర్హిషి ప్రియం గిరాశ్వో న దేవాఁ అప్యేతి యజ్ఞియః
గద్ద వలె, ధ్యానంతో ఏర్పడిన గూడు, బంగారు ఆసనం వెతుకుతాడు. అక్కడ, మంత్రంతో ప్రియమైనవారిని దర్భపై కోరుకుంటారు. గుర్రంలా, పూజార్హుడు దేవతల దగ్గరికి చేరతాడు.
పరా వ్యక్తో అరుషో దివః కవిర్వృషా త్రిపృష్ఠో అనవిష్ట గా అభి । సహస్రణీతిర్యతిః పరాయతీ రేభో న పూర్వీరుషసో వి రాజతి
ప్రకాశవంతుడైన, ఎరుపు రంగుతో, ఆకాశాన్ని చూసే ఋషి, బలవంతుడు, మూడు వెనుకలతో, ఆవుల దగ్గరికి చేరాడు. వెయ్యి ప్రవాహాలతో, దూరంగా ప్రయాణిస్తూ, పూర్వ ఉషస్సులవలె విస్తృతంగా ప్రకాశిస్తాడు.
త్వేషం రూపం కృణుతే వర్ణో అస్య స యత్రాశయత్సమృతా సేధతి స్రిధః । అప్సా యాతి స్వధయా దైవ్యం జనం సం సుష్టుతీ నసతే సం గోఅగ్రయా
తీవ్రమైన రూపాన్ని సృష్టించి, అతని రంగు ప్రకాశంగా మారుతుంది. అతను విశ్రాంతి తీసుకునే చోట, అడ్డంకులను తొలగిస్తాడు. తన స్వంత శక్తితో నీటికి చేరి, దేవతల దగ్గరికి వెళ్తాడు. స్తోత్రంతో ఆనందించి, ఉత్తమ ఆవులతో కలసి ఉంటాడు.
ఉక్షేవ యూథా పరియన్నరావీదధి త్విషీరధిత సూర్యస్య । దివ్యః సుపర్ణోఽవ చక్షత క్షాం సోమః పరి క్రతునా పశ్యతే జాః
ఎద్దు తన మందను చుట్టిపడినట్టు, అతను గట్టిగా, ప్రకాశంగా, సూర్యుని మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ కదులుతాడు. దివ్యమైన గద్ద భూమిని చూస్తుంది. సోముడు జ్ఞానంతో ప్రజలను పరిశీలిస్తాడు.
హరిం మృజన్త్యరుషో న యుజ్యతే సం ధేనుభిః కలశే సోమో అజ్యతే । ఉద్వాచమీరయతి హిన్వతే మతీ పురుష్టుతస్య కతి చిత్పరిప్రియః
పసుపు వర్ణుడిని శుభ్రపరచి, ఎరుపు గుర్రంలా జోడిస్తారు. ఆవులతో కలిపి సోమాన్ని పాత్రలో కలిపి కలుపుతారు. అతను వాక్కును వెలువడతాడు, వారు మంత్రాన్ని కలిపి పాడుతారు. ఎంతో ప్రశంసించబడినవారిలో, నిజంగా ఎవరు ప్రియమైనవారో ఎవరికీ తెలియదు.
సాకం వదన్తి బహవో మనీషిణ ఇన్ద్రస్య సోమం జఠరే యదాదుహుః । యదీ మృజన్తి సుగభస్తయో నరః సనీళాభిర్దశభిః కామ్యం మధు
అనేక మంది జ్ఞానులు కలసి మాట్లాడుతారు, వారు సోమాన్ని ఇంద్రుని కడుపులో పోసినప్పుడు. పురుషులు సులభంగా పట్టుకునే పదిహేను చేతులతో, మధురమైన తేనెను శుభ్రపరుస్తారు.
అరమమాణో అత్యేతి గా అభి సూర్యస్య ప్రియం దుహితుస్తిరో రవమ్ । అన్వస్మై జోషమభరద్వినంగృసః సం ద్వయీభిః స్వసృభిః క్షేతి జామిభిః
అలసట లేకుండా, అతను ఆవుల మధ్యగా సాగిపోతాడు, సూర్యుని కుమార్తె ప్రియమైన ధ్వనిని దాటి వెళ్తాడు. గాయకులు, జ్ఞానిని ప్రీతితో ఆహ్వానిస్తారు. అతను తన ఇద్దరు సోదరీలు, బంధువులతో కలిసి నివసిస్తాడు.
నృధూతో అద్రిషుతో బర్హిషి ప్రియః పతిర్గవాం ప్రదివ ఇన్దురృత్వియః । పురంధివాన్మనుషో యజ్ఞసాధనః శుచిర్ధియా పవతే సోమ ఇన్ద్ర తే
పురుషులు కలిపి, రాళ్లతో నలిపి, దర్భపై ప్రియంగా, ఆవుల అధిపతిగా, ఆకాశం నుండి వచ్చిన యజ్ఞద్రవంగా సోముడు, పవిత్రమైన మనస్సుతో, ఇంద్రా! నీకోసం యజ్ఞాన్ని సిద్ధం చేస్తూ శుద్ధి చెందుతున్నాడు.
నృబాహుభ్యాం చోదితో ధారయా సుతోఽనుష్వధం పవతే సోమ ఇన్ద్ర తే । ఆప్రాః క్రతూన్సమజైరధ్వరే మతీర్వేర్న ద్రుషచ్చమ్వోరాసదద్ధరిః
పురుషుల చేతులతో ప్రేరేపించబడి, వడపోతతో నలిపి, సోముడు, ఇంద్రా! నీకోసం క్రమంగా శుద్ధి అవుతున్నాడు. అతను యజ్ఞంలో శక్తులను, మనస్సులను నింపుతాడు. పసుపు వర్ణుడు దర్భపై కూర్చుని, శత్రువును దూరం చేస్తాడు.
అంశుం దుహన్తి స్తనయన్తమక్షితం కవిం కవయోఽపసో మనీషిణః । సమీ గావో మతయో యన్తి సంయత ఋతస్య యోనా సదనే పునర్భువః
జ్ఞానులు, ఎప్పటికీ తరుగని, గర్జించే ద్రవాన్ని, మునివరిని తమ నైపుణ్యంతో పీలుస్తారు. ఆవులు, మనస్సులు, కలసి, సత్య స్థానం అయిన గర్భంలోకి తిరిగి చేరుతాయి.
నాభా పృథివ్యా ధరుణో మహో దివోఽపామూర్మౌ సిన్ధుష్వన్తరుక్షితః । ఇన్ద్రస్య వజ్రో వృషభో విభూవసుః సోమో హృదే పవతే చారు మత్సరః
భూమి నాభిలో, మహా ఆకాశానికి ఆధారంగా, జలాల్లో, సముద్రంలో, అతను స్థాపించబడ్డాడు. ఇంద్రుని వజ్రాయుధం, ఎద్దు, విశాలంగా ప్రకాశించే సోముడు, హృదయంలో అందమైన ఆనందంగా శుద్ధి అవుతున్నాడు.
స తూ పవస్వ పరి పార్థివం రజ స్తోత్రే శిక్షన్నాధూన్వతే చ సుక్రతో । మా నో నిర్భాగ్వసునః సాదనస్పృశో రయిం పిశఙ్గం బహులం వసీమహి
అయితే, నీవు భూమ్యాకాశాన్ని చుట్టి, స్తోత్రాన్ని కోరుతూ, నిన్ను కదిలించే వానికి అనుగ్రహిస్తూ శుద్ధి అవు. భాగం లేని వారు, ఆసనం తాకేవారు, మమ్మల్ని ధనాన్ని కోల్పోనీయకుండా, మేము పసుపు రంగు, సమృద్ధిగా ఉన్న సంపదను పొందాలని ఆశించు.
ఆ తూ న ఇన్దో శతదాత్వశ్వ్యం సహస్రదాతు పశుమద్ధిరణ్యవత్ । ఉప మాస్వ బృహతీ రేవతీరిషోఽధి స్తోత్రస్య పవమాన నో గహి
ఓ ఇంద్ర! వందనం చేసుకుంటూ మేము నిన్ను పిలుస్తున్నాము. వంద గుర్రాలు, వెయ్యి పశువులు, బంగారం వంటి గొప్ప దానాలతో నీవు మాకు రా. మహా వైభవంతో, ధనంతో నీవు మమ్మల్ని ఆశీర్వదించు. పవిత్రుడా! మా స్తోత్రాన్ని ఆమోదించి, దాని మీద స్థిరంగా నిలిచిపో.
స్రక్వే ద్రప్సస్య ధమతః సమస్వరన్నృతస్య యోనా సమరన్త నాభయః । త్రీన్స మూర్ధ్నో అసురశ్చక్ర ఆరభే సత్యస్య నావః సుకృతమపీపరన్
పుష్పమాలలతో అలంకరించబడిన ఆ బిందువు నలిపినప్పుడు, సత్యం నుంచి పుట్టినది, నాభి నుంచి ఉద్భవించినది. ఆ అసురుడు మొదట మూడు తలలు సృష్టించాడు. సత్యాన్ని మోయే ఆ నౌకలు, నిపుణతతో చేసినవి, అవి నిండిపోయాయి.
సమ్యక్సమ్యఞ్చో మహిషా అహేషత సిన్ధోరూర్మావధి వేనా అవీవిపన్ । మధోర్ధారాభిర్జనయన్తో అర్కమిత్ప్రియామిన్ద్రస్య తన్వమవీవృధన్
సరైన మార్గంలో నడిచే మహాశక్తులు కదిలారు; నదీ తరంగాలు విస్తరించాయి, ఋషి ప్రవహించాడు. తేనెల ధారలతో వారు స్తోత్రాన్ని పుట్టించారు, ఇంద్రునికి ప్రియమైన రూపాన్ని పెంచారు.