విశో యదహ్వే నృభిః సనీళా అగ్నిర్దేవత్వా విశ్వాన్యశ్యాః
ప్రజలను, స్నేహితులతో కూడి పిలిచినప్పుడు, అగ్ని తన దైవత్వంతో అందరినీ ఆలింగనం చేస్తాడు.
నకిష్ట ఏతా వ్రతా మినన్తి నృభ్యో యదేభ్యః శ్రుష్టిం చకర్థ
ఈ నియమాలను ఎవరూ ఉల్లంఘించరు; నీవు ఈ మనుషులకు వినిపించే శక్తిని ఇచ్చినప్పుడు.
తత్తు తే దంసో యదహన్సమానైర్నృభిర్యద్యుక్తో వివే రపాంసి
నీ బలమే, మనుషులతో కలసి ప్రయాణించినప్పుడు, అడ్డంకులను తొలగించావు.
ఉషో న జారో విభావోస్రః సంజ్ఞాతరూపశ్చికేతదస్మై
ఉషస్సులో ప్రియుడిలా, ప్రకాశవంతంగా, నీవు నీ రూపాన్ని అతనికి చూపిస్తావు.
త్మనా వహన్తో దురో వ్యృణ్వన్నవన్త విశ్వే స్వర్దృశీకే
నీ స్వంత బలంతో దూరమైన వాటిని తొలగిస్తూ, అందరూ ప్రకాశవంతులు దగ్గరకి వస్తారు.
వనేమ పూర్వీరర్యో మనీషా అగ్నిః సుశోకో విశ్వాన్యశ్యాః
పురాతన జ్ఞానంతో, అగ్ని, నీ ప్రకాశవంతమైన జ్వాలను, మన కోరికలు నెరవేర్చే అగ్నిని, మనం పొందాలని కోరుకుంటున్నాం.
ఆ దైవ్యాని వ్రతా చికిత్వానా మానుషస్య జనస్య జన్మ
ఆయన, తెలివిగలవాడు, దేవతల ధర్మాలను, మానవ జాతి జననాన్ని కూడా తెలుసు.
గర్భో యో అపాం గర్భో వనానాం గర్భశ్చ స్థాతాం గర్భశ్చరథామ్
ఆయనే నీళ్లలోని గర్భం, అడవులలోని గర్భం, నిలబడి ఉన్నవారిలో, కదులుతున్నవారిలో గర్భంగా ఉన్నవాడు.
అద్రౌ చిదస్మా అన్తర్దురోణే విశాం న విశ్వో అమృతః స్వాధీః
రాళ్లలోనైనా, అంతర్లీన గదిలోనైనా, అమృతుడిలా, ప్రజల మధ్య స్వతంత్రంగా ఉంటాడు.
స హి క్షపావాఁ అగ్నీ రయీణాం దాశద్యో అస్మా అరం సూక్తైః
అగ్ని రాత్రిపూట ధనానికి కాపలాదారు, పూజలకు అర్హుడు, స్తోత్రాలతో మనకు మేలు చేసేవాడు.
ఏతా చికిత్వో భూమా ని పాహి దేవానాం జన్మ మర్తాఁశ్చ విద్వాన్
ఇవి తెలిసినవాడవు, దేవతల జన్మ, మానవుల జన్మ తెలిసినవాడవు, భూమిని రక్షించు.
వర్ధాన్యం పూర్వీః క్షపో విరూపా స్థాతుశ్చ రథమృతప్రవీతమ్
అతడు అనేక రాత్రులను, వివిధ రూపాలతో పెంచుతాడు, నిలబడినవాడి రథాన్ని, సత్యమార్గంలో నడిపిస్తాడు.
అరాధి హోతా స్వర్నిషత్తః కృణ్వన్విశ్వాన్యపాంసి సత్యా
అతడు హోతగా వెలుగులో కూర్చొని, అన్ని సత్యమైన కార్యాలను సాధిస్తాడు.
గోషు ప్రశస్తిం వనేషు ధిషే భరన్త విశ్వే బలిం స్వర్ణః
ఆవులలో, అడవులలో, నేను స్తుతిని ఉంచాను; అందరూ వెలిగే వాడికి బలిని తెస్తారు.
వి త్వా నరః పురుత్రా సపర్యన్పితుర్న జివ్రేర్వి వేదో భరన్త
ప్రపంచమంతా నిన్ను గౌరవిస్తారు, తండ్రిని కుమారులు గౌరవించినట్లు, జ్ఞానంతో బహుమతులు ఇస్తారు.
సాధుర్న గృధ్నురస్తేవ శూరో యాతేవ భీమస్త్వేషః సమత్సు
అతడు ధైర్యవంతుడు, ఆశపడని వాడు, యుద్ధాలలో భయంకరుడై, వీరుడిలా నిలుస్తాడు.
ఉప ప్ర జిన్వన్నుశతీరుశన్తం పతిం న నిత్యం జనయః సనీళాః । స్వసారః శ్యావీమరుషీమజుష్రఞ్చిత్రముచ్ఛన్తీముషసం న గావః
ఉషస్సులో ఆవులు లాగ, ఉత్సాహంగా ఉన్న సోదరీమణులు, ఎప్పుడూ ఉండే ప్రభువుని, రహస్యంగా జన్మనిచ్చి, అతని దగ్గరకు చేరుతారు.
వీళు చిద్దృళ్హా పితరో న ఉక్థైరద్రిం రుజన్నఙ్గిరసో రవేణ । చక్రుర్దివో బృహతో గాతుమస్మే అహః స్వర్వివిదుః కేతుముస్రాః
దృఢమైనవారు కూడా, తండ్రిలా స్తోత్రాలతో, అంగిరసులు తమ అరుపుతో పర్వతాన్ని పగలగొట్టారు; వారు మనకు విశాలమైన ఆకాశానికి దారి తీశారు, ఉషస్సులు ఆ దిన సంకేతాన్ని తెలుసుకున్నాయి.
దధన్నృతం ధనయన్నస్య ధీతిమాదిదర్యో దిధిష్వో విభృత్రాః । అతృష్యన్తీరపసో యన్త్యచ్ఛా దేవాఞ్జన్మ ప్రయసా వర్ధయన్తీః
వారు సత్యాన్ని నిలబెడతారు, అతని జ్ఞానాన్ని పెంచుతారు; పురాతనవారు, కోరుతూ, ఉదారంగా ఉంటారు; నీళ్ళు ఎప్పుడూ అలసిపోకుండా, దేవతల జన్మను పెంచుతూ ముందుకు సాగుతాయి.
మథీద్యదీం విభృతో మాతరిశ్వా గృహేగృహే శ్యేతో జేన్యో భూత్ । ఆదీం రాజ్ఞే న సహీయసే సచా సన్నా దూత్యం భృగవాణో వివాయ
మాతరిశ్వా వారిని మథించినప్పుడు, ప్రతి ఇంట్లో తెల్లని, మహిమాన్వితుడు జన్మించాడు; అప్పుడతడు రాజులా, బలవంతుడై, భృగువులు దూతగా పని చేపట్టారు.
మహే యత్పిత్ర ఈం రసం దివే కరవ త్సరత్పృశన్యశ్చికిత్వాన్ । సృజదస్తా ధృషతా దిద్యుమస్మై స్వాయాం దేవో దుహితరి త్విషిం ధాత్
పెద్ద తండ్రికోసం మీరు ఆ రసాన్ని ఆకాశానికి పంపినప్పుడు, వేగంగా నడిచే, తెలివైన పృశన్యుడు ఆయనకోసం ప్రకాశాన్ని వెలిగించాడు. దేవుడు తన స్వంత కుమార్తెలో తేజస్సును ఉంచాడు.
స్వ ఆ యస్తుభ్యం దమ ఆ విభాతి నమో వా దాశాదుశతో అను ద్యూన్ । వర్ధో అగ్నే వయో అస్య ద్విబర్హా యాసద్రాయా సరథం యం జునాసి
మీ ఇంట్లో ప్రకాశించే వాడు, ఆరాధన చేసేవాడైనా కాకపోయినా, మన నమస్కారాన్ని స్వీకరించగలడు. అగ్ని! నీవు నడిపే ధనరథాన్ని తీసుకొచ్చే వాడికి బలాన్ని పెంచు.
అగ్నిం విశ్వా అభి పృక్షః సచన్తే సముద్రం న స్రవతః సప్త యహ్వీః । న జామిభిర్వి చికితే వయో నో విదా దేవేషు ప్రమతిం చికిత్వాన్
అన్ని వంశాలు అగ్నిని కోరుకుంటాయి, ఏడు గొప్ప నదులు సముద్రాన్ని చేరినట్లుగా. మన బలము బంధువుల మధ్య తగ్గదు—తెలివిగల వాడు దేవతల్లో జ్ఞానాన్ని సంపాదిస్తాడు.
ఆ యదిషే నృపతిం తేజ ఆనట్ ఛుచి రేతో నిషిక్తం ద్యౌరభీకే । అగ్నిః శర్ధమనవద్యం యువానం స్వాధ్యం జనయత్సూదయచ్చ
నీవు, అగ్ని, మానవుల పాలకుడిని కోరినప్పుడు, స్వచ్ఛమైన బీజాన్ని ఆకాశపు ఒడిలో చల్లావు. నీవు నిందలేని, యువ, స్వయంగా పుట్టిన వంశాన్ని సృష్టించి, పెంచావు.
మనో న యోఽధ్వనః సద్య ఏత్యేకః సత్రా సూరో వస్వ ఈశే । రాజానా మిత్రావరుణా సుపాణీ గోషు ప్రియమమృతం రక్షమాణా
మనస్సు లాగా ఒంటరిగా, వేగంగా మార్గాల్లో పోయే వాడు, వెంటనే ధనానికి అధిపతి అవుతాడు. మిత్రుడు, వరుణుడు అనే రాజులు, అందమైన చేతులతో, ఆ అమృత స్వరూపుడిని ఆవుల మధ్య కాపాడుతారు.
మా నో అగ్నే సఖ్యా పిత్ర్యాణి ప్ర మర్షిష్ఠా అభి విదుష్కవిః సన్ । నభో న రూపం జరిమా మినాతి పురా తస్యా అభిశస్తేరధీహి
అగ్ని! మా పితృపురుషుల స్నేహాలను నశింపనివ్వకు. నీవు తెలిసినవాడివిగా మమ్మల్ని నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. వృద్ధాప్యం ఆకాశపు రూపాన్ని తగ్గించదు—ఆ పురాతన శాపం నుండి మమ్మల్ని రక్షించు.
ని కావ్యా వేధసః శశ్వతస్కర్హస్తే దధానో నర్యా పురూణి । అగ్నిర్భువద్రయిపతీ రయీణాం సత్రా చక్రాణో అమృతాని విశ్వా
సృష్టికర్త యొక్క శాశ్వత కార్యాలు ఎన్నో మేలైన వస్తువులతో ఆయన చేతిలో నిలిపివున్నాయి. అగ్ని అన్ని అమృత వస్తువులను కలిపి సర్వధనాధిపతిగా మారాడు.
అస్మే వత్సం పరి షన్తం న విన్దన్నిచ్ఛన్తో విశ్వే అమృతా అమూరాః । శ్రమయువః పదవ్యో ధియంధాస్తస్థుః పదే పరమే చార్వగ్నేః
అమరులు, వృద్ధాప్యం రాని వారు, మన చుట్టూ తిరిగే దూడను కోరినా, కనుగొనలేకపోయారు. అలసిపోయి, మార్గాలను వెతుకుతూ, జ్ఞానంతో అగ్నికి అత్యున్నత స్థాయిలో నిలిచారు.
తిస్రో యదగ్నే శరదస్త్వామిచ్ఛుచిం ఘృతేన శుచయః సపర్యాన్ । నామాని చిద్దధిరే యజ్ఞియాన్యసూదయన్త తన్వః సుజాతాః
మూడు శరదృతువులు, పవిత్రులు, నిన్ను నెయ్యితో పూజిస్తూ, నిన్ను కోరినప్పుడు, వారు యజ్ఞానికి తగిన పేర్లను పొందారు, వారి మంచి జన్మల రూపాలు వికసించాయి.
ఆ రోదసీ బృహతీ వేవిదానాః ప్ర రుద్రియా జభ్రిరే యజ్ఞియాసః । విదన్మర్తో నేమధితా చికిత్వానగ్నిం పదే పరమే తస్థివాంసమ్
విపులమైన, జ్ఞానవంతులైన రుద్రులు యజ్ఞాన్ని చేపట్టి, భూమి ఆకాశాల వరకు వ్యాపించారు. మానవుడు, శ్రమతో తెలివిని సంపాదించి, అగ్ని ఉన్న అత్యున్నత స్థాయిని చేరుకున్నాడు.