అగ్నిం వో వృధన్తమధ్వరాణాం పురూతమమ్ । అచ్ఛా నప్త్రే సహస్వతే
యజ్ఞాలలో అభివృద్ధి చెందే, అత్యంత దయగల అగ్నిదేవునికి, మహాశక్తి కలిగిన వంశజునికి మన మాటలను అర్పించుదాం.
అయం యథా న ఆభువత్త్వష్టా రూపేవ తక్ష్యా । అస్య క్రత్వా యశస్వతః
ఒక వడ్రంగి రూపాన్ని తయారు చేసినట్లుగా, ఈ అగ్ని మనకు ఏర్పడింది; మహిమ కలిగిన వాడి సంకల్పంతో ఇది జరిగింది.
అయం విశ్వా అభి శ్రియోఽగ్నిర్దేవేషు పత్యతే । ఆ వాజైరుప నో గమత్
ఈ అగ్నిదేవుడు, దేవతలలో అధిపతి, అన్ని వైభవాలను మించిపోతాడు; ఆయన విజయాలతో మన దగ్గరకు రావాలి.
విశ్వేషామిహ స్తుహి హోతౄణాం యశస్తమమ్ । అగ్నిం యజ్ఞేషు పూర్వ్యమ్
అన్ని హోతారులలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడైన, యజ్ఞాలలో పురాతనుడైన అగ్నిని ఇక్కడ స్తుతించు.
శీరం పావకశోచిషం జ్యేష్ఠో యో దమేష్వా । దీదాయ దీర్ఘశ్రుత్తమః
వెలుగుతో మెరిసే, పవిత్రమైన జ్వాలలు కలిగి, ఇంట్లో పెద్దవాడైన అగ్ని, ఎంతో ప్రసిద్ధిగా ప్రకాశిస్తాడు.
తమర్వన్తం న సానసిం గృణీహి విప్ర శుష్మిణమ్ । మిత్రం న యాతయజ్జనమ్
ఒక పరుగెత్తే గుర్రంలా వేగంగా ఉండే, ప్రబుద్ధుడైన, శక్తివంతుడైన, మనలను నడిపించే మిత్రుడిలా ఉన్న అగ్నిని స్తుతించు.
ఉప త్వా జామయో గిరో దేదిశతీర్హవిష్కృతః । వాయోరనీకే అస్థిరన్
నీకు భార్యలు హవిస్సులతో కూడిన తమ స్వరాలను అర్పిస్తున్నారు; వారు వాయుదేవుని ప్రాంతంలో స్థిరంగా ఉన్నారు.
యస్య త్రిధాత్వవృతం బర్హిస్తస్థావసందినమ్ । ఆపశ్చిన్ని దధా పదమ్
యావత్తు మూడు పొరలతో కప్పబడిన, బలంగా ఏర్పాటైన ఆ దర్భాసనంపై, నీటికూడా తమ అడుగును పెట్టాయి.
పదం దేవస్య మీళ్హుషోఽనాధృష్టాభిరూతిభిః । భద్రా సూర్య ఇవోపదృక్
దాతృత్వం కలిగిన ఆ దేవుని అడుగు, ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని సహాయంతో, మంగళకరంగా, సూర్యుడిలా దర్శించదగినది.
అగ్నే ఘృతస్య ధీతిభిస్తేపానో దేవ శోచిషా । ఆ దేవాన్వక్షి యక్షి చ
ఓ అగ్నిదేవా, నీవు ఆవుపెరుగుతో కూడిన ఆలోచనలతో, నీ జ్వాలతో ప్రకాశిస్తూ, దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చి పూజించు.
తం త్వాజనన్త మాతరః కవిం దేవాసో అఙ్గిరః । హవ్యవాహమమర్త్యమ్
నీ తల్లులు, దేవతలు, అంగిరసులు నిన్ను కనుగొన్నారు; నీవు మహాజ్ఞాని, అమరుడు, హవిస్సును తీసుకెళ్లేవాడవు.
ప్రచేతసం త్వా కవేఽగ్నే దూతం వరేణ్యమ్ । హవ్యవాహం ని షేదిరే
ఓ అగ్నిదేవా, నీవు జ్ఞానవంతుడవు, కవివి; నిన్ను ఉత్తమ దూతగా, హవిస్సును తీసుకెళ్లే వాడిగా స్థాపించారు.
నహి మే అస్త్యఘ్న్యా న స్వధితిర్వనన్వతి । అథైతాదృగ్భరామి తే
నాకు బలి చేయదగిన ఆవు లేదు, దాచిపెట్టే భాగం లేదు; అయినా ఇంతటి కానుకను నేను నీకు తీసుకొచ్చాను.
యదగ్నే కాని కాని చిదా తే దారూణి దధ్మసి । తా జుషస్వ యవిష్ఠ్య
ఓ అగ్నిదేవా, నీ కోసం మేము ఏ చెక్కలను పెట్టినా, వాటన్నింటినీ స్వీకరించు, యౌవనుడా.
యదత్త్యుపజిహ్వికా యద్వమ్రో అతిసర్పతి । సర్వం తదస్తు తే ఘృతమ్
ఉపజిహ్వికా తినేది, చీమ ఎక్కేది ఏదైనా, అది అంతా నీ పెరుగుగా మారిపోవాలి.
అగ్నిమిన్ధానో మనసా ధియం సచేత మర్త్యః । అగ్నిమీధే వివస్వభిః
మనసుతో, ఆలోచనతో అగ్నిని వెలిగించే మానవుడు, ప్రకాశించే దేవతలతో కలిసి అగ్నిని స్తుతిస్తాడు.
అదర్శి గాతువిత్తమో యస్మిన్వ్రతాన్యాదధుః । ఉపో షు జాతమార్యస్య వర్ధనమగ్నిం నక్షన్త నో గిరః
మార్గాలను బాగా తెలిసిన వాడు కనబడినాడు; అతనిలో ధర్మాలు స్థాపించబడ్డాయి. ఆ మహనీయునికి, మన కోసం అభివృద్ధి కలిగించే అగ్నికి, గీతలు చేరుతున్నాయి.
ప్ర దైవోదాసో అగ్నిర్దేవాఁ అచ్ఛా న మజ్మనా । అను మాతరం పృథివీం వి వావృతే తస్థౌ నాకస్య సానవి
దివోదాసుని కుమారుడైన అగ్నిదేవుడు, దేవతలు తమ మార్గంతో మనవైపు వచ్చారు; ఆయన తన తల్లి భూమిని వెంబడించి, ఆకాశ శిఖరంపై నిలిచాడు.
యస్మాద్రేజన్త కృష్టయశ్చర్కృత్యాని కృణ్వతః । సహస్రసాం మేధసాతావివ త్మనాగ్నిం ధీభిః సపర్యత
ఎవరిని చూసి ప్రజలు భయపడతారో, ఎవరు స్తోత్రాలు చేయడంలో నిపుణులవారో, అటువంటి అగ్నిని మన మనస్సుతో, మన జ్ఞానంతో, వెయ్యి సంపదలతో కూడినవాడిగా గౌరవించాలి.
ప్ర యం రాయే నినీషసి మర్తో యస్తే వసో దాశత్ । స వీరం ధత్తే అగ్న ఉక్థశంసినం త్మనా సహస్రపోషిణమ్
అగ్ని! నీవు ఎవరిని ధనవంతుడిని చేయాలని కోరుకుంటావో, ఎవరు నీకు సేవచేస్తారో, వారు వీరపుత్రుడిని, స్తోత్రగాయకుడిని, సహజంగా వెయ్యి సంపదలను పోషించగలవాడిని పొందుతారు.
స దృళ్హే చిదభి తృణత్తి వాజమర్వతా స ధత్తే అక్షితి శ్రవః । త్వే దేవత్రా సదా పురూవసో విశ్వా వామాని ధీమహి
అతడు బలమైన కోటను కూడా దాటి, తన గుర్రంతో విజయాన్ని సాధిస్తాడు; అతడికి చిరకాల కీర్తి లభిస్తుంది. ఓ యవ్వనదాయకుడైన దేవా! మేము ఎప్పుడూ నీలో అన్ని శుభాలను కోరుకుంటాము.
యో విశ్వా దయతే వసు హోతా మన్ద్రో జనానామ్ । మధోర్న పాత్రా ప్రథమాన్యస్మై ప్ర స్తోమా యన్త్యగ్నయే
ప్రజలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే, అన్ని ధనాలను పంచే అగ్ని యజ్ఞంలో మొదటి తీపి పాత్రలు అతనివే. అటువంటి అగ్నికి మా స్తోత్రాలు అర్పించబడతాయి.
అశ్వం న గీర్భీ రథ్యం సుదానవో మర్మృజ్యన్తే దేవయవః । ఉభే తోకే తనయే దస్మ విశ్పతే పర్షి రాధో మఘోనామ్
రథానికి జతచేసిన గుర్రల్లా, దాతలు, దేవతలకు అంకితమైన యువకులు పాటలతో ఉత్సాహపడతారు. ఓ మహాశక్తిమంతుడా! సమస్త ప్రజల అధిపతివా! మాకు సంతానం, మనవళ్లు కలగజేయి, దాతల ధనాన్ని ప్రసాదించు.
ప్ర మంహిష్ఠాయ గాయత ఋతావ్నే బృహతే శుక్రశోచిషే । ఉపస్తుతాసో అగ్నయే
అత్యున్నతుడైన, ధర్మాన్ని నిలబెట్టే, మహోన్నతుడైన, ప్రకాశవంతమైన అగ్నిని గొప్పగా స్తుతించండి, అతనికి మేము ప్రణామం చేస్తున్నాము.
ఆ వంసతే మఘవా వీరవద్యశః సమిద్ధో ద్యుమ్న్యాహుతః । కువిన్నో అస్య సుమతిర్నవీయస్యచ్ఛా వాజేభిరాగమత్
వీరుల కీర్తితో ప్రసిద్ధుడైన దాత, ప్రకాశవంతంగా వెలిగిస్తూ, పిలవబడినప్పుడు ఉత్సాహంగా వస్తాడు. అతని తాజా అనుగ్రహం ధనంతో కూడి మాకు కలగాలని కోరుకుంటాము.
ప్రేష్ఠము ప్రియాణాం స్తుహ్యాసావాతిథిమ్ । అగ్నిం రథానాం యమమ్
ప్రియమైన అతిథి, అతి మధురమైన అగ్నిని, రథాలకు మార్గదర్శకుడైనవాడిని స్తుతించండి.
ఉదితా యో నిదితా వేదితా వస్వా యజ్ఞియో వవర్తతి । దుష్టరా యస్య ప్రవణే నోర్మయో ధియా వాజం సిషాసతః
ఎవరు ఉదయిస్తారో, అస్తమించేవారో, ధనాన్ని తెలిసినవారో, యజ్ఞానికి యోగ్యుడైనవారో, వారు ముందుకు సాగుతారు. జ్ఞానంతో విజయాన్ని కోరేవారి మార్గాలు దాటి పోవడం కష్టం కాదు.
మా నో హృణీతామతిథిర్వసురగ్నిః పురుప్రశస్త ఏషః । యః సుహోతా స్వధ్వరః
అతిథి, దాత, ఎంతో ప్రశంసలు పొందిన అగ్ని మమ్మల్ని వదిలిపెట్టకూడదు; మంచి హోత, సక్రమంగా యజ్ఞాలు చేసే వాడవు.
మో తే రిషన్యే అచ్ఛోక్తిభిర్వసోఽగ్నే కేభిశ్చిదేవైః । కీరిశ్చిద్ధి త్వామీట్టే దూత్యాయ రాతహవ్యః స్వధ్వరః
ఓ అగ్ని! మా నిజమైన మాటల వల్ల, లేదా ఇతర దేవతల వల్లనైనా నీకు ఎలాంటి హాని కలగకూడదు. పేదవాడైనా నిన్ను దూతగా కోరుతాడు, నీవు పిలవబడేవాడవు, సక్రమంగా హవిస్సు అర్పించే వాడవు.
ఆగ్నే యాహి మరుత్సఖా రుద్రేభిః సోమపీతయే । సోభర్యా ఉప సుష్టుతిం మాదయస్వ స్వర్ణరే
అగ్ని! మారుతులతో, రుద్రులతో కలిసి సోమరసం పానానికి రా. నీ ఇంటివారితో కలిసి మా మంచి స్తోత్రాలను ఆనందించు, వెలుగు నింపువాడవు.