ఇయం యా నీచ్యర్కిణీ రూపా రోహిణ్యా కృతా । చిత్రేవ ప్రత్యదర్శ్యాయత్యన్తర్దశసు బాహుషు
ఈమె, తక్కువగా కనిపిస్తూ, ప్రకాశవంతంగా ఉంది, రోహిణి రూపంలో తయారైంది. మెరిసే ప్రతిమలా, పది భుజాల్లో వ్యాపించి, స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
ప్రజా హ తిస్రో అత్యాయమీయుర్న్యన్యా అర్కమభితో వివిశ్రే । బృహద్ధ తస్థౌ భువనేష్వన్తః పవమానో హరిత ఆ వివేశ
మూడు తరాలు దాటి పోయాయి, ఇంకొన్ని అన్ని వైపులా ఆర్కాన్ని చేరాయి. ఆ విస్తారమైన వాడు లోకాలలో నిలిచాడు, శుద్ధికరమైన, బంగారు వర్ణుడైన వాడు లోపలికి ప్రవేశించాడు.
మాతా రుద్రాణాం దుహితా వసూనాం స్వసాదిత్యానామమృతస్య నాభిః । ప్ర ను వోచం చికితుషే జనాయ మా గామనాగామదితిం వధిష్ట
రుద్రుల తల్లి, వసువుల కుమార్తె, ఆదిత్యుల సోదరి, అమృతానికి నాభి అయిన ఆది మాతను గురించి తెలివైనవారికి నేను చెప్పాలనుకుంటున్నాను: దయచేసి, ఆ అదితిని ఎవరూ హాని చేయవద్దు.
వచోవిదం వాచముదీరయన్తీం విశ్వాభిర్ధీభిరుపతిష్ఠమానామ్ । దేవీం దేవేభ్యః పర్యేయుషీం గామా మావృక్త మర్త్యో దభ్రచేతాః
మాటను తెలిసినదానిని, అన్ని ఆలోచనలతో కూడినదానిని, దేవతల మధ్య సంచరించే ఆ దేవిని, తక్కువ జ్ఞానం ఉన్న మానవుడు ఆ గోవును అడ్డుకోకూడదు.
త్వమగ్నే బృహద్వయో దధాసి దేవ దాశుషే । కవిర్గృహపతిర్యువా
అగ్నిదేవా, నీవు మహత్తరమైన బలాన్ని భక్తునికి కలిగించేవాడవు. నీవు జ్ఞానవంతుడవు, ఇంటి యజమానివి, ఎప్పుడూ యవ్వనంతో ఉన్నవాడవు.
స న ఈళానయా సహ దేవాఁ అగ్నే దువస్యువా । చికిద్విభానవా వహ
నీ అనుగ్రహంతో, అగ్నిదేవా, దేవతలారా, మేము సేవ చేయబడాలని కోరుకుంటున్నాము. నీవు తెలిసినవాడవు, ప్రకాశవంతుడవు, మమ్మల్ని కలిపి తీసుకురా.
త్వయా హ స్విద్యుజా వయం చోదిష్ఠేన యవిష్ఠ్య । అభి ష్మో వాజసాతయే
నీ బలంతో, ఓ యవ్వనుడా, మేము విజయాన్ని సాధించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాము.
ఔర్వభృగువచ్ఛుచిమప్నవానవదా హువే । అగ్నిం సముద్రవాససమ్
ఔర్వుడు, భృగువు, శుచిః, అప్నవానుడు లాగానే, సముద్రంలో నివసించే అగ్నిని నేను పిలుస్తున్నాను.
హువే వాతస్వనం కవిం పర్జన్యక్రన్ద్యం సహః । అగ్నిం సముద్రవాససమ్
వాయువుల ధ్వనితో కూడిన జ్ఞానవంతుడైనవాడిని, పర్జన్యుడిలా గర్జించే శక్తివంతుడైన అగ్నిని, సముద్రంలో నివసించేవాడిని నేను పిలుస్తున్నాను.
ఆ సవం సవితుర్యథా భగస్యేవ భుజిం హువే । అగ్నిం సముద్రవాససమ్
సవితా దేవుని యజ్ఞాన్ని కోరినట్లుగా, భగవంతుని భాగాన్ని కోరినట్లుగా, సముద్రంలో నివసించే అగ్నిని నేను పిలుస్తున్నాను.
అగ్నిం వో వృధన్తమధ్వరాణాం పురూతమమ్ । అచ్ఛా నప్త్రే సహస్వతే
యజ్ఞాలలో అభివృద్ధి చెందే, అత్యంత దయగల అగ్నిదేవునికి, మహాశక్తి కలిగిన వంశజునికి మన మాటలను అర్పించుదాం.
అయం యథా న ఆభువత్త్వష్టా రూపేవ తక్ష్యా । అస్య క్రత్వా యశస్వతః
ఒక వడ్రంగి రూపాన్ని తయారు చేసినట్లుగా, ఈ అగ్ని మనకు ఏర్పడింది; మహిమ కలిగిన వాడి సంకల్పంతో ఇది జరిగింది.
అయం విశ్వా అభి శ్రియోఽగ్నిర్దేవేషు పత్యతే । ఆ వాజైరుప నో గమత్
ఈ అగ్నిదేవుడు, దేవతలలో అధిపతి, అన్ని వైభవాలను మించిపోతాడు; ఆయన విజయాలతో మన దగ్గరకు రావాలి.
విశ్వేషామిహ స్తుహి హోతౄణాం యశస్తమమ్ । అగ్నిం యజ్ఞేషు పూర్వ్యమ్
అన్ని హోతారులలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడైన, యజ్ఞాలలో పురాతనుడైన అగ్నిని ఇక్కడ స్తుతించు.
శీరం పావకశోచిషం జ్యేష్ఠో యో దమేష్వా । దీదాయ దీర్ఘశ్రుత్తమః
వెలుగుతో మెరిసే, పవిత్రమైన జ్వాలలు కలిగి, ఇంట్లో పెద్దవాడైన అగ్ని, ఎంతో ప్రసిద్ధిగా ప్రకాశిస్తాడు.
తమర్వన్తం న సానసిం గృణీహి విప్ర శుష్మిణమ్ । మిత్రం న యాతయజ్జనమ్
ఒక పరుగెత్తే గుర్రంలా వేగంగా ఉండే, ప్రబుద్ధుడైన, శక్తివంతుడైన, మనలను నడిపించే మిత్రుడిలా ఉన్న అగ్నిని స్తుతించు.
ఉప త్వా జామయో గిరో దేదిశతీర్హవిష్కృతః । వాయోరనీకే అస్థిరన్
నీకు భార్యలు హవిస్సులతో కూడిన తమ స్వరాలను అర్పిస్తున్నారు; వారు వాయుదేవుని ప్రాంతంలో స్థిరంగా ఉన్నారు.
యస్య త్రిధాత్వవృతం బర్హిస్తస్థావసందినమ్ । ఆపశ్చిన్ని దధా పదమ్
యావత్తు మూడు పొరలతో కప్పబడిన, బలంగా ఏర్పాటైన ఆ దర్భాసనంపై, నీటికూడా తమ అడుగును పెట్టాయి.
పదం దేవస్య మీళ్హుషోఽనాధృష్టాభిరూతిభిః । భద్రా సూర్య ఇవోపదృక్
దాతృత్వం కలిగిన ఆ దేవుని అడుగు, ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని సహాయంతో, మంగళకరంగా, సూర్యుడిలా దర్శించదగినది.
అగ్నే ఘృతస్య ధీతిభిస్తేపానో దేవ శోచిషా । ఆ దేవాన్వక్షి యక్షి చ
ఓ అగ్నిదేవా, నీవు ఆవుపెరుగుతో కూడిన ఆలోచనలతో, నీ జ్వాలతో ప్రకాశిస్తూ, దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చి పూజించు.
తం త్వాజనన్త మాతరః కవిం దేవాసో అఙ్గిరః । హవ్యవాహమమర్త్యమ్
నీ తల్లులు, దేవతలు, అంగిరసులు నిన్ను కనుగొన్నారు; నీవు మహాజ్ఞాని, అమరుడు, హవిస్సును తీసుకెళ్లేవాడవు.
ప్రచేతసం త్వా కవేఽగ్నే దూతం వరేణ్యమ్ । హవ్యవాహం ని షేదిరే
ఓ అగ్నిదేవా, నీవు జ్ఞానవంతుడవు, కవివి; నిన్ను ఉత్తమ దూతగా, హవిస్సును తీసుకెళ్లే వాడిగా స్థాపించారు.
నహి మే అస్త్యఘ్న్యా న స్వధితిర్వనన్వతి । అథైతాదృగ్భరామి తే
నాకు బలి చేయదగిన ఆవు లేదు, దాచిపెట్టే భాగం లేదు; అయినా ఇంతటి కానుకను నేను నీకు తీసుకొచ్చాను.
యదగ్నే కాని కాని చిదా తే దారూణి దధ్మసి । తా జుషస్వ యవిష్ఠ్య
ఓ అగ్నిదేవా, నీ కోసం మేము ఏ చెక్కలను పెట్టినా, వాటన్నింటినీ స్వీకరించు, యౌవనుడా.
యదత్త్యుపజిహ్వికా యద్వమ్రో అతిసర్పతి । సర్వం తదస్తు తే ఘృతమ్
ఉపజిహ్వికా తినేది, చీమ ఎక్కేది ఏదైనా, అది అంతా నీ పెరుగుగా మారిపోవాలి.
అగ్నిమిన్ధానో మనసా ధియం సచేత మర్త్యః । అగ్నిమీధే వివస్వభిః
మనసుతో, ఆలోచనతో అగ్నిని వెలిగించే మానవుడు, ప్రకాశించే దేవతలతో కలిసి అగ్నిని స్తుతిస్తాడు.
అదర్శి గాతువిత్తమో యస్మిన్వ్రతాన్యాదధుః । ఉపో షు జాతమార్యస్య వర్ధనమగ్నిం నక్షన్త నో గిరః
మార్గాలను బాగా తెలిసిన వాడు కనబడినాడు; అతనిలో ధర్మాలు స్థాపించబడ్డాయి. ఆ మహనీయునికి, మన కోసం అభివృద్ధి కలిగించే అగ్నికి, గీతలు చేరుతున్నాయి.
ప్ర దైవోదాసో అగ్నిర్దేవాఁ అచ్ఛా న మజ్మనా । అను మాతరం పృథివీం వి వావృతే తస్థౌ నాకస్య సానవి
దివోదాసుని కుమారుడైన అగ్నిదేవుడు, దేవతలు తమ మార్గంతో మనవైపు వచ్చారు; ఆయన తన తల్లి భూమిని వెంబడించి, ఆకాశ శిఖరంపై నిలిచాడు.
యస్మాద్రేజన్త కృష్టయశ్చర్కృత్యాని కృణ్వతః । సహస్రసాం మేధసాతావివ త్మనాగ్నిం ధీభిః సపర్యత
ఎవరిని చూసి ప్రజలు భయపడతారో, ఎవరు స్తోత్రాలు చేయడంలో నిపుణులవారో, అటువంటి అగ్నిని మన మనస్సుతో, మన జ్ఞానంతో, వెయ్యి సంపదలతో కూడినవాడిగా గౌరవించాలి.
ప్ర యం రాయే నినీషసి మర్తో యస్తే వసో దాశత్ । స వీరం ధత్తే అగ్న ఉక్థశంసినం త్మనా సహస్రపోషిణమ్
అగ్ని! నీవు ఎవరిని ధనవంతుడిని చేయాలని కోరుకుంటావో, ఎవరు నీకు సేవచేస్తారో, వారు వీరపుత్రుడిని, స్తోత్రగాయకుడిని, సహజంగా వెయ్యి సంపదలను పోషించగలవాడిని పొందుతారు.