తిస్రో వాచః ప్ర వద జ్యోతిరగ్రా యా ఏతద్దుహ్రే మధుదోఘమూధః । స వత్సం కృణ్వన్గర్భమోషధీనాం సద్యో జాతో వృషభో రోరవీతి
మూడు ప్రకాశవంతమైన వాణులను పలుకు; అవే ఈ మధురమైన పాలను పిండివడిగా తీయగలిగినవి. అవే మొక్కలకు దూడను, గర్భాన్ని కలిగిస్తాయి; పుట్టిన వెంటనే ఆ ఎద్దు గట్టిగా అరుస్తుంది.
యో వర్ధన ఓషధీనాం యో అపాం యో విశ్వస్య జగతో దేవ ఈశే । స త్రిధాతు శరణం శర్మ యంసత్త్రివర్తు జ్యోతిః స్వభిష్ట్యస్మే
మొక్కలకు, నీటికి పోషకుడైనవాడు, ఈ జగత్తుకి అధిపతి అయిన దేవుడు, ఆయన త్రిగుణాత్మకంగా మాకు ఆశ్రయం, రక్షణ, త్రివిధమైన వెలుగు, స్వయంగా ఆరోగ్యాన్ని ఇస్తాడు.
స్తరీరు త్వద్భవతి సూత ఉ త్వద్యథావశం తన్వం చక్ర ఏషః । పితుః పయః ప్రతి గృభ్ణాతి మాతా తేన పితా వర్ధతే తేన పుత్రః
నీ వల్ల రథసారధి బలవంతుడవుతాడు; నీవు అనుకున్నట్టు రథం నడుస్తుంది. తల్లి తండ్రి పాలను తీసుకుంటుంది, ఆ పాల వల్ల తండ్రి పెరుగుతాడు, అదే పాలతో కుమారుడు కూడా ఎదుగుతాడు.
యస్మిన్విశ్వాని భువనాని తస్థుస్తిస్రో ద్యావస్త్రేధా సస్రురాపః । త్రయః కోశాస ఉపసేచనాసో మధ్వ శ్చోతన్త్యభితో విరప్శమ్
అందులోనే అన్ని లోకాలు నిలిచాయి; మూడు ఆకాశాలు, మూడు విధాలుగా నీళ్లు ప్రవహిస్తున్నాయి. మూడు పాత్రలు తేనెలతో చుట్టూ చల్లుతూ ప్రకాశవంతుడైనవానిని అభిషేకిస్తున్నాయి.
ఇదం వచః పర్జన్యాయ స్వరాజే హృదో అస్త్వన్తరం తజ్జుజోషత్ । మయోభువో వృష్టయః సన్త్వస్మే సుపిప్పలా ఓషధీర్దేవగోపాః
ఈ మాటలు స్వరాజ్యుడైన పర్జన్యునికి ఇష్టంగా ఉండాలి, మన హృదయంలో స్థిరంగా నిలవాలి. వానలు మనకు ఆనందాన్ని తీసుకురావాలి, దేవతలు కాపాడే పండ్లతోటి మొక్కలు మనకు సమృద్ధిగా పెరగాలి.
స రేతోధా వృషభః శశ్వతీనాం తస్మిన్నాత్మా జగతస్తస్థుషశ్చ । తన్మ ఋతం పాతు శతశారదాయ యూయం పాత స్వస్తిభిః సదా నః
ఆ వృషభుడు, సంతానానికి మూలమైనవాడు, అన్ని జీవులలో శాశ్వతుడు; అతనిలోనే చలించే, నిలిచిపోయిన వాటి ఆత్మ ఉంది. ఆ సత్యం మనను వంద శరదులు కాపాడాలి; మీరు ఎప్పుడూ మాకు శుభంగా రక్షణ కల్పించండి.
పర్జన్యాయ ప్ర గాయత దివస్పుత్రాయ మీళ్హుషే । స నో యవసమిచ్ఛతు
ఆకాశపు కుమారుడైన దయామయుడైన పర్జన్యునికి పాట పాడండి. అతడు మనకు యవలు సమృద్ధిగా ఇవ్వాలి.
యో గర్భమోషధీనాం గవాం కృణోత్యర్వతామ్ । పర్జన్యః పురుషీణామ్
మొక్కలకు, ఆవులకు, గుర్రాలకు గర్భాన్ని కలిగించేవాడు, మనుషులందరికీ జనకుడైన పర్జన్యుడు.
తస్మా ఇదాస్యే హవిర్జుహోతా మధుమత్తమమ్ । ఇళాం నః సంయతం కరత్
అతనికి మధురమైన హవిస్సు సమర్పించండి; అతడు మనకు పోషకమైన భోజనం ప్రసాదించాలి.
సంవత్సరం శశయానా బ్రాహ్మణా వ్రతచారిణః । వాచం పర్జన్యజిన్వితాం ప్ర మణ్డూకా అవాదిషుః
ఒక సంవత్సరం పాటు వ్రతాచరణలో ఉన్న బ్రాహ్మణులు మౌనంగా ఉన్నారు; ఇప్పుడు పర్జన్యుని అనుగ్రహంతో మండూకాలు మాటలాడటం మొదలుపెట్టాయి.
దివ్యా ఆపో అభి యదేనమాయన్దృతిం న శుష్కం సరసీ శయానమ్ । గవామహ న మాయుర్వత్సినీనాం మణ్డూకానాం వగ్నురత్రా సమేతి
దివ్యమైన నీళ్లు ఎక్కడా వచ్చి, ఎండిపోయిన సరస్సులో పడితే, ఆ మండూకాలు, దూడలతో ఉన్న ఆవుల్లా, ఒకచోట చేరుతాయి.
యదీమేనాఁ ఉశతో అభ్యవర్షీత్తృష్యావతః ప్రావృష్యాగతాయామ్ । అఖ్ఖలీకృత్యా పితరం న పుత్రో అన్యో అన్యముప వదన్తమేతి
వర్షం కురిసినప్పుడు, దాహంతో వర్షాకాలాన్ని ఎదురుచూస్తున్నప్పుడు, కుమారుడు తండ్రిని పిలిచినట్టు, ఒక్కొక్కరు ఒకరిని పలుకుతూ దగ్గరకి వస్తారు.
అన్యో అన్యమను గృభ్ణాత్యేనోరపాం ప్రసర్గే యదమన్దిషాతామ్ । మణ్డూకో యదభివృష్టః కనిష్కన్పృశ్నిః సమ్పృఙ్క్తే హరితేన వాచమ్
నీళ్లు పొంగిపొర్లుతున్నప్పుడు, ఇంకా తృప్తి చెందని వారు, ఒకరు మరొకరిని పట్టుకుంటారు; వర్షంలో తడిసినప్పుడు, మచ్చలున్న మండూకం ఆకుపచ్చదానితో కలిపి తన స్వరాన్ని వినిపిస్తుంది.
యదేషామన్యో అన్యస్య వాచం శాక్తస్యేవ వదతి శిక్షమాణః । సర్వం తదేషాం సమృధేవ పర్వ యత్సువాచో వదథనాధ్యప్సు
వారిలో ఒకరు మరొకరి మాటను గురువు-శిష్యులా అనుకరిస్తూ మాట్లాడినప్పుడు, నీళ్లలో అందరూ కలిసి మధురంగా మాట్లాడినట్టు వారి మాటలు సమరసంగా అనిపిస్తాయి.
గోమాయురేకో అజమాయురేకః పృశ్నిరేకో హరిత ఏక ఏషామ్ । సమానం నామ బిభ్రతో విరూపాః పురుత్రా వాచం పిపిశుర్వదన్తః
వారిలో ఒకటి గోధుమ రంగులో ఉంది, మరొకటి నల్లగా ఉంది, ఇంకొకటి మచ్చలతో ఉంది, ఇంకొకటి ఆకుపచ్చగా ఉంది; పేరొకటే అయినా, రూపాలు వేర్వేరు అయినా, ఎక్కడైనా కలిసి మాటలాడుతారు.
బ్రాహ్మణాసో అతిరాత్రే న సోమే సరో న పూర్ణమభితో వదన్తః । సంవత్సరస్య తదహః పరి ష్ఠ యన్మణ్డూకాః ప్రావృషీణం బభూవ
సోమయాగంలో బ్రాహ్మణులు పూర్ణమైన సరస్సు చుట్టూ మాట్లాడినట్టు, ఏడాది తర్వాత ఆ రోజు మండూకాలు వర్షాన్ని పిలిచేవారయ్యాయి.
బ్రాహ్మణాసః సోమినో వాచమక్రత బ్రహ్మ కృణ్వన్తః పరివత్సరీణమ్ । అధ్వర్యవో ఘర్మిణః సిష్విదానా ఆవిర్భవన్తి గుహ్యా న కే చిత్
బ్రాహ్మణులు, సోమపానులు, సంవత్సరమంతా బ్రహ్మకర్మలు చేస్తూ మాటలాడారు; అగ్నిలో వేడెక్కిన అధ్వర్యులు కొందరు బయటకు వస్తారు, మరికొందరు అంతర్లీనంగా ఉంటారు.
దేవహితిం జుగుపుర్ద్వాదశస్య ఋతుం నరో న ప్ర మినన్త్యేతే । సంవత్సరే ప్రావృష్యాగతాయాం తప్తా ఘర్మా అశ్నువతే విసర్గమ్
వారు దివ్య క్రమాన్ని కాపాడారు, పన్నెండవ ఋతువును విస్మరించరు; సంవత్సరం పూర్తై వర్షాకాలం వచ్చినప్పుడు, వేడెక్కినవారు విముక్తిని పొందుతారు.
గోమాయురదాదజమాయురదాత్పృశ్నిరదాద్ధరితో నో వసూని । గవాం మణ్డూకా దదతః శతాని సహస్రసావే ప్ర తిరన్త ఆయుః
గోధుమ రంగు, నల్ల, మచ్చలున్న, ఆకుపచ్చ మండూకాలు మనకు ధనాన్ని ఇచ్చాయి; ఆ మండూకాలు ఆవుల్లా వందలు, వేల సంఖ్యలో ప్రసాదించి, మన ఆయుషును పెంచుతాయి.
ఇన్ద్రాసోమా తపతం రక్ష ఉబ్జతం న్యర్పయతం వృషణా తమోవృధః । పరా శృణీతమచితో న్యోషతం హతం నుదేథాం ని శిశీతమత్రిణః
ఇంద్రా, సోమా! ఆ రాక్షసుడిని కాల్చండి, తరిమేయండి, పడగొట్టండి, బలవంతులైన మీరు చీకటిని పెంచేవాడిని నాశనం చేయండి. మమ్మల్ని వినండి, అతన్ని త్రోసేయండి, హతమార్చండి, తరిమేయండి, అతన్ని గడ్డకట్టించండి, అత్రిపుత్రులారా!
ఇన్ద్రాసోమా సమఘశంసమభ్యఘం తపుర్యయస్తు చరురగ్నివాఁ ఇవ । బ్రహ్మద్విషే క్రవ్యాదే ఘోరచక్షసే ద్వేషో ధత్తమనవాయం కిమీదినే
ఇంద్రా, సోమా! చెడు మాటలు చెప్పేవారిని, భయంకరంగా ప్రవర్తించేవారిని, అగ్ని లా దహించేవారిని మీరు శత్రుత్వంతో చూడండి. ప్రార్థనను ద్వేషించేవారిపై, మాంసం తినేవారిపై, భయానకమైన చూపు కలిగిన వారిపై, ద్వేషంతో నిండిన వారిపై, నియమాలు లేని వారిపై మీ ద్వేషాన్ని పెట్టండి.
ఇన్ద్రాసోమా దుష్కృతో వవ్రే అన్తరనారమ్భణే తమసి ప్ర విధ్యతమ్ । యథా నాతః పునరేకశ్చనోదయత్తద్వామస్తు సహసే మన్యుమచ్ఛవః
ఇంద్రా, సోమా! చెడు పనులు చేసే వారిని బోల్తా లోపల, ఆధారం లేని చీకటిలో పడేయండి. వాళ్లలో ఒక్కరైనా మళ్లీ పైకి రావద్దు. మీ కోపం, మీ శక్తి అలా పనిచేయాలి.
ఇన్ద్రాసోమా వర్తయతం దివో వధం సం పృథివ్యా అఘశంసాయ తర్హణమ్ । ఉత్తక్షతం స్వర్యం పర్వతేభ్యో యేన రక్షో వావృధానం నిజూర్వథః
ఇంద్రా, సోమా! ఆకాశం నుండి వజ్రాన్ని, భూమి నుండి శిక్షను చెడు మాటలు చెప్పేవారికి దింపండి. మీరు కొండలపై నుండి ఆ దివ్య కాంతిని పైకి తీయండి, దానితో మీరు పెరిగిపోయిన రాక్షసాన్ని నాశనం చేశారు.
ఇన్ద్రాసోమా వర్తయతం దివస్పర్యగ్నితప్తేభిర్యువమశ్మహన్మభిః । తపుర్వధేభిరజరేభిరత్రిణో ని పర్శానే విధ్యతం యన్తు నిస్వరమ్
ఇంద్రా, సోమా! మీరు ఆకాశం నుండి రాయిని దించండి, మీ అగ్ని వేడి ఆయుధాలతో, రాయిని పగలగొట్టే ఆయుధాలతో. మీ శాశ్వతమైన, పదునైన ఆయుధాలతో చెడు మనసు ఉన్న వారిని కొట్టి, వాళ్లు మౌనంగా పోయేలా చేయండి.
ఇన్ద్రాసోమా పరి వాం భూతు విశ్వత ఇయం మతిః కక్ష్యాశ్వేవ వాజినా । యాం వాం హోత్రాం పరిహినోమి మేధయేమా బ్రహ్మాణి నృపతీవ జిన్వతమ్
ఇంద్రా, సోమా! నా ప్రార్థన మీను అన్ని వైపులా చుట్టిపడాలని, పందెంలో పరుగెత్తే గుర్రంలా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను. నేను మీకు అర్పించే హోమాన్ని, మీరు రాజుల్లా జ్ఞానం ఇచ్చి, ఈ వేదపాఠాలను ఫలితంగా దయచేయండి.
ప్రతి స్మరేథాం తుజయద్భిరేవైర్హతం ద్రుహో రక్షసో భఙ్గురావతః । ఇన్ద్రాసోమా దుష్కృతే మా సుగం భూద్యో నః కదా చిదభిదాసతి ద్రుహా
మీ విజయం సాధించే ఆయుధాలతో, మోసగాళ్లను, రాక్షసులను, విధ్వంసకులను సంహరించడాన్ని ఎప్పుడూ గుర్తుంచుకోండి. ఇంద్రా, సోమా! చెడు పనులు చేసే వారికి సులభమైన మార్గం కలగకూడదు; వాళ్లు ఎప్పుడూ మాకు హాని చేయకూడదు.
యో మా పాకేన మనసా చరన్తమభిచష్టే అనృతేభిర్వచోభిః । ఆప ఇవ కాశినా సంగృభీతా అసన్నస్త్వాసత ఇన్ద్ర వక్తా
ఎవరైనా నన్ను చెడు మనసుతో, అబద్ధపు మాటలతో చూస్తే, నీటిని జల్లెడతో పట్టుకునేలా ప్రయత్నిస్తే, ఇంద్రా! వారు వెనుకబడిపోవాలి, వాళ్లకు మాట రాకూడదు.
యే పాకశంసం విహరన్త ఏవైర్యే వా భద్రం దూషయన్తి స్వధాభిః । అహయే వా తాన్ప్రదదాతు సోమ ఆ వా దధాతు నిరృతేరుపస్థే
చెడు మాటలు చెప్పడంలో ఆనందించే వారు, లేదా తమ స్వభావంతో మంచిని చెడగొట్టేవారు, సోముడు వారిని పాముకి అప్పగించాలి, లేదా వారు నాశనంలో పడిపోవాలి.
యో నో రసం దిప్సతి పిత్వో అగ్నే యో అశ్వానాం యో గవాం యస్తనూనామ్ । రిపు స్తేన స్తేయకృద్దభ్రమేతు ని ష హీయతాం తన్వా తనా చ
అగ్ని! మన రసం, పానీయం, గుర్రాలు, గోవులు, మనుషులను హాని చేయాలని కోరేవాడు, శత్రువు అయినా, దొంగ అయినా, దోపిడీదారుడైనా, అతడు నశించాలి, అతని శరీరం, సంతానం నాశనం కావాలి.
పరః సో అస్తు తన్వా తనా చ తిస్రః పృథివీరధో అస్తు విశ్వాః । ప్రతి శుష్యతు యశో అస్య దేవా యో నో దివా దిప్సతి యశ్చ నక్తమ్
అతడు తన శరీరం, సంతానంతో చాలా దూరంగా ఉండాలి; మూడు భూముల కంటే దిగువన పడిపోవాలి; దేవతలారా! మనకు హాని చేయాలని రాత్రి, పగలు ప్రయత్నించేవాడి కీర్తి ఎండిపోవాలి.