పృష్టో దివి ధాయ్యగ్నిః పృథివ్యాం నేతా సిన్ధూనాం వృషభ స్తియానామ్ । స మానుషీరభి విశో వి భాతి వైశ్వానరో వావృధానో వరేణ
అగ్ని పరలోకంలో స్థిరంగా ఉన్నాడు, భూమిపై మార్గదర్శకుడు, నదులలో వృషభుడు, సమూహాలలో బలవంతుడు. వైశ్వానరుడు మానవ కులాల్లో ఉత్తమతతో ప్రకాశిస్తాడు.
త్వద్భియా విశ ఆయన్నసిక్నీరసమనా జహతీర్భోజనాని । వైశ్వానర పూరవే శోశుచానః పురో యదగ్నే దరయన్నదీదేః
నీ భయంతో ప్రజలు కలసి వచ్చి, తమ భోజనాలను వదిలిపెడతారు. పూరువులకు వెలిగే వైశ్వానరా, అగ్నిదేవా, నీవు కోటలను ధ్వంసించినప్పుడు నీకు స్తుతి లభిస్తుంది.
తవ త్రిధాతు పృథివీ ఉత ద్యౌర్వైశ్వానర వ్రతమగ్నే సచన్త । త్వం భాసా రోదసీ ఆ తతన్థాజస్రేణ శోచిషా శోశుచానః
భూమి, ఆకాశం మూడు రూపాల్లో నీ నియమాన్ని అనుసరిస్తున్నాయి, వైశ్వానరా అగ్నిదేవా. నీ తేజంతో రెండు లోకాలను నీవు వ్యాపించి, ఎప్పటికీ వెలిగిపోతున్నావు.
త్వామగ్నే హరితో వావశానా గిరః సచన్తే ధునయో ఘృతాచీః । పతిం కృష్టీనాం రథ్యం రయీణాం వైశ్వానరముషసాం కేతుమహ్నామ్
అగ్నిదేవా, బంగారు వర్ణపు స్తోత్రాలు, ఘృతంతో చేసిన హోమాలు నీవద్ద చేరతాయి. నీవు ప్రజల పాలకుడు, ధనానికి మార్గదర్శకుడు, వైశ్వానరుడు, ఉదయకాలపు వెలుగు, మహాకార్యాలకు చిహ్నం.
త్వే అసుర్యం వసవో న్యృణ్వన్క్రతుం హి తే మిత్రమహో జుషన్త । త్వం దస్యూఁరోకసో అగ్న ఆజ ఉరు జ్యోతిర్జనయన్నార్యాయ
వసువులు నీలో అధికారం పెట్టారు; నీ జ్ఞానాన్ని, మిత్రుని మిత్రత్వాన్ని అంగీకరించారు. అగ్నిదేవా, నీవు దస్యులను, చీకటిని తుడిచిపెట్టివేసి, ఆర్యులకు విశాలమైన వెలుగును అందిస్తావు.
స జాయమానః పరమే వ్యోమన్వాయుర్న పాథః పరి పాసి సద్యః । త్వం భువనా జనయన్నభి క్రన్నపత్యాయ జాతవేదో దశస్యన్
పరమాకాశంలో జన్మించిన నీవు, గాలిలా మార్గాలను వేగంగా కాపాడుతావు. జాతవేదా, నీవు లోకాలను సృష్టించి, సంతానానికి శ్రేయస్సును ప్రసాదిస్తావు.
తామగ్నే అస్మే ఇషమేరయస్వ వైశ్వానర ద్యుమతీం జాతవేదః । యయా రాధః పిన్వసి విశ్వవార పృథు శ్రవో దాశుషే మర్త్యాయ
అగ్నిదేవా, వైశ్వానరా, జాతవేదా, మాకు ఆ ప్రకాశవంతమైన, ఆకాంక్షించదగిన ధనాన్ని ప్రసాదించు. దాని ద్వారా నీవు దాతలను పోషించి, భక్తులకు విశాలమైన కీర్తిని ఇస్తావు.
తం నో అగ్నే మఘవద్భ్యః పురుక్షుం రయిం ని వాజం శ్రుత్యం యువస్వ । వైశ్వానర మహి నః శర్మ యచ్ఛ రుద్రేభిరగ్నే వసుభిః సజోషాః
అగ్నిదేవా, దాతలకు సమృద్ధిగా, పేరు గాంచిన ధనాన్ని మాకు ప్రసాదించు. మాకు బలాన్ని, కీర్తిని ఇవ్వు. వైశ్వానరా, రుద్రులు, వసువులతో కలసి మాకు గొప్ప రక్షణను ఇవ్వు.
ప్ర సమ్రాజో అసురస్య ప్రశస్తిం పుంసః కృష్టీనామనుమాద్యస్య । ఇన్ద్రస్యేవ ప్ర తవసస్కృతాని వన్దే దారుం వన్దమానో వివక్మి
ప్రజల నాయకుడైన అసురుని మహిమను నేను స్తుతిస్తున్నాను. ఇంద్రునిలా, ఆయన బలమైన కార్యాలను నేను గౌరవిస్తున్నాను. స్తుతించేవాడిగా, పవిత్రమైన దారువును గురించి పలుకుతున్నాను.
కవిం కేతుం ధాసిం భానుమద్రేర్హిన్వన్తి శం రాజ్యం రోదస్యోః । పురందరస్య గీర్భిరా వివాసేఽగ్నేర్వ్రతాని పూర్వ్యా మహాని
కవిని, దీపాన్ని, పర్వతం నుండి వెలిగే ప్రకాశవంతుడిని నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను. రెండు లోకాలు రాజసమృద్ధిని ఇస్తున్నాయి; అగ్నిదేవుడు, కోటలు ధ్వంసించేవాడైన నీ పురాతన, గొప్ప నియమాలను నేను పాటిస్తూ పాడుతున్నాను.
న్యక్రతూన్గ్రథినో మృధ్రవాచః పణీఁరశ్రద్ధాఁ అవృధాఁ అయజ్ఞాన్ । ప్రప్ర తాన్దస్యూఁరగ్నిర్వివాయ పూర్వశ్చకారాపరాఁ అయజ్యూన్
బలహీన సంకల్పం ఉన్నవాళ్లు, గర్వంతో మాట్లాడేవాళ్లు, కఠినంగా మాట్లాడేవాళ్లు, నమ్మకం లేనివారు, అభివృద్ధి లేనివారు, యజ్ఞం చేయని వారు — వీరందరినీ అగ్నిదేవుడు తరిమికొట్టాడు. దస్యులను, యజ్ఞం చేయని వారిని ముందూ, వెనకా పంపించాడు.
యో అపాచీనే తమసి మదన్తీః ప్రాచీశ్చకార నృతమః శచీభిః । తమీశానం వస్వో అగ్నిం గృణీషేఽనానతం దమయన్తం పృతన్యూన్
చీకటిలో ఆనందించే వారిని తూర్పు వైపుకు మళ్లించినవాడు, శక్తితో అత్యుత్తమ వీరుడు. ధనానికి అధిపతైన, ఓ అగ్నిదేవా, నిన్ను నేను స్తుతిస్తున్నాను. నీవు ఓడించని వాడవు, శత్రువులను సంయమనం చేసే వాడవు.
యో దేహ్యో అనమయద్వధస్నైర్యో అర్యపత్నీరుషసశ్చకార । స నిరుధ్యా నహుషో యహ్వో అగ్నిర్విశశ్చక్రే బలిహృతః సహోభిః
వైర్యాన్ని తన బలంతో ఇంటి నుండి తరిమినవాడు, ఆర్యుల భార్యలను ఉదయంలా ప్రకాశింపజేసినవాడు. ఆ యువ అగ్నిదేవుడు శత్రువులను అడ్డగించి, తన బలంతో ప్రజలను బలవంతుల్ని చేశాడు.
యస్య శర్మన్నుప విశ్వే జనాస ఏవైస్తస్థుః సుమతిం భిక్షమాణాః । వైశ్వానరో వరమా రోదస్యోరాగ్నిః ససాద పిత్రోరుపస్థమ్
అతని రక్షణను కోరుతూ అందరూ ఆశ్రయం పొందుతారు, ఆయన దయను కోరుతూ నిలబడతారు. రెండు లోకాలలో ఉత్తముడైన వైశ్వానరుడు, అగ్నిదేవుడు తల్లిదండ్రుల ఒడిలో కూర్చున్నాడు.
ఆ దేవో దదే బుధ్న్యా వసూని వైశ్వానర ఉదితా సూర్యస్య । ఆ సముద్రాదవరాదా పరస్మాదాగ్నిర్దదే దివ ఆ పృథివ్యాః
దేవుడు వైశ్వానరుడు, సూర్యోదయంతో పాటు లోతైన సంపదలను ప్రసాదించాడు. అగ్నిదేవుడు సముద్రం నుండి, పై నుండి, క్రింద నుండి, ఆకాశం, భూమి నుండి ప్రసాదించాడు.
ప్ర వో దేవం చిత్సహసానమగ్నిమశ్వం న వాజినం హిషే నమోభిః । భవా నో దూతో అధ్వరస్య విద్వాన్త్మనా దేవేషు వివిదే మితద్రుః
బలమున్న దేవుడైన అగ్నిని, వేగవంతమైన గుర్రంలా, నమస్కారాలతో పిలుస్తున్నాను. నీవు మా యజ్ఞానికి దూతవై ఉండి, దేవతలలో జ్ఞానంతో, నిశ్చయంతో, యజ్ఞాన్ని తెలిసినవాడిగా ఉండి మాకు సహాయపడు.
ఆ యాహ్యగ్నే పథ్యా అను స్వా మన్ద్రో దేవానాం సఖ్యం జుషాణః । ఆ సాను శుష్మైర్నదయన్పృథివ్యా జమ్భేభిర్విశ్వముశధగ్వనాని
అగ్నీ దేవా, నీవు సరైన మార్గాల్లో వచ్చి, దేవతలతో స్నేహాన్ని ఆనందంగా స్వీకరించు. నీ బలంతో, భూమి మీద గర్జిస్తూ, నీ తాకిడితో అన్ని మొక్కలు, జీవులను కదిలించెదవు.
ప్రాచీనో యజ్ఞః సుధితం హి బర్హిః ప్రీణీతే అగ్నిరీళితో న హోతా । ఆ మాతరా విశ్వవారే హువానో యతో యవిష్ఠ జజ్ఞిషే సుశేవః
యజ్ఞం తూర్పు వైపు చూస్తూ, బాగా సిద్ధం చేసిన దర్భను పరచారు. పిలిచిన అగ్ని హోతగా సంతోషిస్తాడు. అన్నిదిక్కుల తల్లులను పిలిచే వాడవు నీవు, ఓ అగ్నీ, శుభదాయకుడవై జన్మించావు.
సద్యో అధ్వరే రథిరం జనన్త మానుషాసో విచేతసో య ఏషామ్ । విశామధాయి విశ్పతిర్దురోణేఽగ్నిర్మన్ద్రో మధువచా ఋతావా
యజ్ఞంలో, తెలివిగల మనుషులు వెంటనే రథికుడిని ఏర్పరచుతారు. ప్రజలలో అధిపతిగా అగ్ని ఇంట్లో స్థిరంగా ఉండి, మధురంగా, సత్యంగా మాట్లాడే వాడవై ధర్మాన్ని నిలబెడతాడు.
అసాది వృతో వహ్నిరాజగన్వానగ్నిర్బ్రహ్మా నృషదనే విధర్తా । ద్యౌశ్చ యం పృథివీ వావృధాతే ఆ యం హోతా యజతి విశ్వవారమ్
ఎంచుకున్న అగ్ని తన స్థానాన్ని ఆక్రమించాడు. అగ్ని, బ్రహ్మగా, మనుషుల సభలో సహాయకుడిగా వచ్చాడు. ఆకాశం, భూమి అతన్ని బలపరిచాయి. హోత అతన్ని, అన్నిదిక్కుల దేవుడిని, పూజిస్తాడు.
ఏతే ద్యుమ్నేభిర్విశ్వమాతిరన్త మన్త్రం యే వారం నర్యా అతక్షన్ । ప్ర యే విశస్తిరన్త శ్రోషమాణా ఆ యే మే అస్య దీధయన్నృతస్య
వీరు తమ మహిమతో అందరిని మించిపోతారు. వీరే గొప్ప స్తోత్రాన్ని రూపొందించిన నిపుణులు. వీరే ప్రజలను మించి, నా కోసం సత్యజ్యోతి వెలిగించే వారు.
నూ త్వామగ్న ఈమహే వసిష్ఠా ఈశానం సూనో సహసో వసూనామ్ । ఇషం స్తోతృభ్యో మఘవద్భ్య ఆనడ్యూయం పాత స్వస్తిభిః సదా నః
ఇప్పుడు, ఓ అగ్నీ, మేము వసిష్ఠులు నిన్ను పిలుస్తున్నాం. నీవు బలమయుడవు, ధనానికి అధిపతివి. స్తోత్రాలు చేసే వారికి, దాతలకు ఎప్పటికీ తరుగని పోషణను దయచేయి. ఎల్లప్పుడూ మమ్మల్ని మంగళంతో రక్షించు.
ఇన్ధే రాజా సమర్యో నమోభిర్యస్య ప్రతీకమాహుతం ఘృతేన । నరో హవ్యేభిరీళతే సబాధ ఆగ్నిరగ్ర ఉషసామశోచి
రాజు, ఎవ్వరితోనూ పోల్చలేని వాడు, నమస్కారాలతో ప్రज్వలించబడతాడు. అతని ముఖాన్ని నెయ్యితో పిలుస్తారు. మనుషులు హవ్యాలతో అగ్నిని పూజిస్తారు. అతను ఉదయకాలంలో ముందుగా ప్రకాశిస్తాడు.
అయము ష్య సుమహాఁ అవేది హోతా మన్ద్రో మనుషో యహ్వో అగ్నిః । వి భా అకః ససృజానః పృథివ్యాం కృష్ణపవిరోషధీభిర్వవక్షే
ఈ మహాబలుడు హోతగా గుర్తించబడ్డాడు. అగ్ని, మానవులలో ఆనందదాయకుడు, బలవంతుడు. భూమి మీద వెలుగు విస్తరించి, నల్లటి అంచులున్న మొక్కలతో అలంకరించబడి సంచరిస్తాడు.
కయా నో అగ్నే వి వసః సువృక్తిం కాము స్వధామృణవః శస్యమానః । కదా భవేమ పతయః సుదత్ర రాయో వన్తారో దుష్టరస్య సాధోః
ఏ విధంగా, ఓ అగ్నీ, నీవు మాకు సమృద్ధిగా, ఉత్తమమైన స్తోత్రాన్ని, మన కోరిక నెరవేర్చే విధంగా ప్రసాదించగలవు? మేమెప్పుడు మంచి సలహా కలిగినవారిగా, ధనాన్ని గెలుచుకునే వారిగా, కష్టాలను దాటి ముందుకు పోతామో చెప్పు.
ప్రప్రాయమగ్నిర్భరతస్య శృణ్వే వి యత్సూర్యో న రోచతే బృహద్భాః । అభి యః పూరుం పృతనాసు తస్థౌ ద్యుతానో దైవ్యో అతిథిః శుశోచ
భరతుల అగ్ని కీర్తి వినిపించిపోతుంది. అతను సూర్యుడిలా గొప్ప వెలుగుతో ప్రకాశిస్తాడు. పూరువుల యుద్ధాలలో అతను నిలబడి, దివ్య అతిథిగా, జ్వలిస్తూ వెలుగుతాడు.
అసన్నిత్త్వే ఆహవనాని భూరి భువో విశ్వేభిః సుమనా అనీకైః । స్తుతశ్చిదగ్నే శృణ్విషే గృణానః స్వయం వర్ధస్వ తన్వం సుజాత
పిలుపు సమయంలో నీకు ఎన్నో హవ్యాలు సమర్పించబడతాయి, ఓ అగ్నీ, నీ అందమైన రూపాలతో. స్తుతించబడినప్పుడు కూడా నీవు వినిపిస్తావు. మేము పాడినప్పుడు నీవు స్వయంగా నీ శక్తితో అభివృద్ధి చెందు, ఓ సుజాతుడా.
ఇదం వచః శతసాః సంసహస్రముదగ్నయే జనిషీష్ట ద్విబర్హాః । శం యత్స్తోతృభ్య ఆపయే భవాతి ద్యుమదమీవచాతనం రక్షోహా
ఈ మాట, వందలుగా, వేలుగా, అగ్నికి అంకితం చేయబడింది. ఇది స్తోత్రకులకు ఆనందాన్ని, సహాయాన్ని, మహిమను, దారిద్య్రాన్ని తొలగించడాన్ని, అపాయాన్ని నశింపజేయడాన్ని కలిగించు.
నూ త్వామగ్న ఈమహే వసిష్ఠా ఈశానం సూనో సహసో వసూనామ్ । ఇషం స్తోతృభ్యో మఘవద్భ్య ఆనడ్యూయం పాత స్వస్తిభిః సదా నః
ఇప్పుడు, ఓ అగ్నీ, మేము వసిష్ఠులు నిన్ను పిలుస్తున్నాం. నీవు బలమయుడవు, ధనానికి అధిపతివి. స్తోత్రాలు చేసే వారికి, దాతలకు ఎప్పటికీ తరుగని పోషణను దయచేయి. ఎల్లప్పుడూ మమ్మల్ని మంగళంతో రక్షించు.
అబోధి జార ఉషసాముపస్థాద్ధోతా మన్ద్రః కవితమః పావకః । దధాతి కేతుముభయస్య జన్తోర్హవ్యా దేవేషు ద్రవిణం సుకృత్సు
ఉషస్సుల ఒడిలో ప్రియుడు మేల్కొన్నాడు. హోతగా, మధురంగా, అత్యంత జ్ఞానిగా, పవిత్రుడిగా వెలుగుతాడు. రెండు రకాల జీవులకు సంకేతాన్ని ఏర్పరచి, దేవతలకు హవ్యాలను, మంచి పనులు చేసే వారికి ధనాన్ని అందిస్తాడు.