త్వం విక్షు ప్రదివః సీద ఆసు క్రత్వా రథీరభవో వార్యాణామ్ । అత ఇనోషి విధతే చికిత్వో వ్యానుషగ్జాతవేదో వసూని
సమూహాలలో, నీవు వరాల రథసారథివిగా కూర్చుంటావు, నీ సంకల్పంతో వరాల అధిపతివయ్యావు; అందువల్ల, జాతవేదా, నీవు బహుమతులను భక్తులకు, బహిరంగంగానూ, రహస్యంగానూ పంచుతావు.
యో నః సనుత్యో అభిదాసదగ్నే యో అన్తరో మిత్రమహో వనుష్యాత్ । తమజరేభిర్వృషభిస్తవ స్వైస్తపా తపిష్ఠ తపసా తపస్వాన్
ఎవరైనా మాకు హాని చేయాలని చూస్తే, బహిరంగంగానో, మిత్రుడిలా నటిస్తూ అయినా, నీ శాశ్వతమైన బలమైన ఎద్దులతో వారిని కాల్చు, అత్యంత ఉగ్రుడా, నీ తేజస్సుతో వారిని దహించు.
యస్తే యజ్ఞేన సమిధా య ఉక్థైరర్కేభిః సూనో సహసో దదాశత్ । స మర్త్యేష్వమృత ప్రచేతా రాయా ద్యుమ్నేన శ్రవసా వి భాతి
యజ్ఞంతో, సమిధతో, స్తోత్రాలతో, సహసపుత్రా, నిన్ను సంతృప్తిపరిచినవాడు, మానవుల్లో అమృతుడు, జ్ఞానవంతుడు, ధనంతో, కీర్తితో, మహిమతో వెలుగుతాడు.
స తత్కృధీషితస్తూయమగ్నే స్పృధో బాధస్వ సహసా సహస్వాన్ । యచ్ఛస్యసే ద్యుభిరక్తో వచోభిస్తజ్జుషస్వ జరితుర్ఘోషి మన్మ
అగ్నీ, పిలవబడినప్పుడు, శత్రువులను నీ బలంతో జయించు, బలవంతుడవు; నీవు దివ్యమైన అగ్నిశిఖలతో, మాటలతో కోరేది ఏదైనా, ఆ గీతాన్ని స్వీకరించు, మా స్తోత్రాన్ని ఆనందించు.
అశ్యామ తం కామమగ్నే తవోతీ అశ్యామ రయిం రయివః సువీరమ్ । అశ్యామ వాజమభి వాజయన్తోఽశ్యామ ద్యుమ్నమజరాజరం తే
అగ్ని! నీ సహాయంతో మన కోరిక నెరవేరాలని, మనకు ధనం, సమృద్ధిగా ఐశ్వర్యం, బలమైన సంతానం కలగాలని కోరుకుంటున్నాం. మనం శక్తిని సంపాదించాలి, బలాన్ని పొందాలి. నీ చిరస్థాయిగా ఉండే మహిమను కూడా మనం పొందాలని ఆశిస్తున్నాం.
ప్ర నవ్యసా సహసః సూనుమచ్ఛా యజ్ఞేన గాతుమవ ఇచ్ఛమానః । వృశ్చద్వనం కృష్ణయామం రుశన్తం వీతీ హోతారం దివ్యం జిగాతి
కొత్త స్తోత్రాలతో, నీ అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ, యజ్ఞంతో సహసపుత్రుడైన నీవైపు రక్షణ కోసం వస్తున్నాను. నల్ల వెనుక భాగంతో తెల్లగా మెరిసే ఆ దివ్య హోతా, చెక్కను చీల్చుకుంటూ వస్తున్నాడు.
స శ్వితానస్తన్యతూ రోచనస్థా అజరేభిర్నానదద్భిర్యవిష్ఠః । యః పావకః పురుతమః పురూణి పృథూన్యగ్నిరనుయాతి భర్వన్
ఆయన తెల్లగా మెరిసే, మేఘగర్జన లాంటి ధ్వని కలిగి, ప్రకాశించే లోకంలో నిలిచి ఉన్నాడు. వయస్సు లేని వారిలో చిన్నవాడు, శుద్ధుడైన అగ్ని, అనేక పెద్ద విషయాలను మోస్తూ వెళ్తున్నాడు.
వి తే విష్వగ్వాతజూతాసో అగ్నే భామాసః శుచే శుచయశ్చరన్తి । తువిమ్రక్షాసో దివ్యా నవగ్వా వనా వనన్తి ధృషతా రుజన్తః
అగ్ని! నీ జ్వాలలు గాలిచేత అన్ని వైపులా పాకి, పావనమైనవిగా మెరిసిపోతున్నాయి. అవి భయంకరంగా, దివ్యంగా, కొత్తగా పుట్టినవిగా, అడవులను జయించి, బలంగా వాటిని విరిచేస్తున్నాయి.
యే తే శుక్రాసః శుచయః శుచిష్మః క్షాం వపన్తి విషితాసో అశ్వాః । అధ భ్రమస్త ఉర్వియా వి భాతి యాతయమానో అధి సాను పృశ్నేః
నీకు ఉన్న తెల్లగా మెరిసే, పవిత్రమైన, వేగంగా పరిగెత్తే గుర్రాలు భూమి మీద విస్తరిస్తున్నాయి. ఆ సమయంలో నీ చక్రం మేఘపు ఎత్తైన పైభాగాన నడుస్తూ విస్తృతంగా ప్రకాశిస్తుంది.
అధ జిహ్వా పాపతీతి ప్ర వృష్ణో గోషుయుధో నాశనిః సృజానా । శూరస్యేవ ప్రసితిః క్షాతిరగ్నేర్దుర్వర్తుర్భీమో దయతే వనాని
అప్పుడు నీ నాలుక, ఓ పరాక్రమవంతుడా, పశువుల మధ్య నాశనం చేసే అగ్ని జ్వాలను విడుదల చేస్తుంది. వీరుడి ప్రగతి లాగా అగ్ని శక్తి, అదుపు చేయలేని విధంగా, అడవులను భయంకరంగా తినేస్తుంది.
ఆ భానునా పార్థివాని జ్రయాంసి మహస్తోదస్య ధృషతా తతన్థ । స బాధస్వాప భయా సహోభి స్పృధో వనుష్యన్వనుషో ని జూర్వ
నీ తేజస్సుతో భూమిపై ఉన్న అన్ని ప్రాంతాలను, పాతదైన వాటిని కూడా నీవు వ్యాపించావు. నీ గొప్ప శక్తితో మా భయాలను తొలగించు; మా శత్రువులను ఒక్కొక్కరుగా జయించు.
స చిత్ర చిత్రం చితయన్తమస్మే చిత్రక్షత్ర చిత్రతమం వయోధామ్ । చన్ద్రం రయిం పురువీరం బృహన్తం చన్ద్ర చన్ద్రాభిర్గృణతే యువస్వ
ఆ ఆశ్చర్యకరుడైనవాడు, ఎన్నో అద్భుతాలు సృష్టిస్తూ, మనకు అద్భుతమైన అదృష్టాన్ని, అద్భుతమైన అధికారాన్ని, అత్యంత అద్భుతమైన బలాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. వెలుగుతో మెరిసే, అనేక వీరులతో కూడిన, గొప్ప, అందమైన ఐశ్వర్యాన్ని మాకు ప్రసాదించు.
మూర్ధానం దివో అరతిం పృథివ్యా వైశ్వానరమృత ఆ జాతమగ్నిమ్ । కవిం సమ్రాజమతిథిం జనానామాసన్నా పాత్రం జనయన్త దేవాః
ఆకాశానికి తల, భూమికి దుర్భేద్యుడు, సత్యం నుండి జన్మించిన విశ్వనరుడైన అగ్ని. కవి, సమ్రాట్, ప్రజలకు అతిథిగా దేవతలు అతడిని దగ్గరగా తీసుకొచ్చారు, అందుబాటులో ఉండే పాత్రగా చేసారు.
నాభిం యజ్ఞానాం సదనం రయీణాం మహామాహావమభి సం నవన్త । వైశ్వానరం రథ్యమధ్వరాణాం యజ్ఞస్య కేతుం జనయన్త దేవాః
యజ్ఞాలకు నాభి, ఐశ్వర్యానికి నిలయం, గొప్పవాడు, శక్తివంతుడు – అందరూ అతని వైపు పరుగెడతారు. దేవతలు అగ్ని విశ్వనరుడిని, యజ్ఞాలకు రథసారధిని, యజ్ఞానికి సంకేతంగా సృష్టించారు.
త్వద్విప్రో జాయతే వాజ్యగ్నే త్వద్వీరాసో అభిమాతిషాహః । వైశ్వానర త్వమస్మాసు ధేహి వసూని రాజన్స్పృహయాయ్యాణి
అగ్ని! నీ నుండి జ్ఞానులు, బలవంతులు పుడుతారు; నీ వల్లే వీరులు, శత్రువులను జయించే వారు కలుగుతారు. విశ్వనరుడా! మనలో ఆశించదగిన ధనాలను, రాజా! మనకు ప్రసాదించు.
త్వాం విశ్వే అమృత జాయమానం శిశుం న దేవా అభి సం నవన్తే । తవ క్రతుభిరమృతత్వమాయన్వైశ్వానర యత్పిత్రోరదీదేః
అమరుడా! నీవు పుట్టినప్పుడు, అన్ని దేవతలు నిన్ను శిశువుగా చేరుకుంటారు. నీ బలంతో నీవు అమరత్వాన్ని సాధించావు, విశ్వనరుడా! నీ ఇద్దరు తల్లిదండ్రుల నుండి వెలిగినప్పుడు.
వైశ్వానర తవ తాని వ్రతాని మహాన్యగ్నే నకిరా దధర్ష । యజ్జాయమానః పిత్రోరుపస్థేఽవిన్దః కేతుం వయునేష్వహ్నామ్
విశ్వనరుడా! నీ గొప్ప నియమాలను ఎవరూ దాటి పోలేదు, అగ్ని! పుట్టినప్పుడు, నీవు తల్లిదండ్రుల మార్గాల్లో, అగ్నిస్థలాల్లో సంకేతాన్ని కనుగొన్నావు.
వైశ్వానరస్య విమితాని చక్షసా సానూని దివో అమృతస్య కేతునా । తస్యేదు విశ్వా భువనాధి మూర్ధని వయా ఇవ రురుహుః సప్త విస్రుహః
విశ్వనరుడి దృష్టితో ఆకాశపు శిఖరాలు అమరత్వ సంకేతంతో గుర్తించబడ్డాయి. అతని తలపై అన్ని లోకాలు, పక్షుల్లా, ఏడు నదుల్లా పెరిగాయి.
వి యో రజాంస్యమిమీత సుక్రతుర్వైశ్వానరో వి దివో రోచనా కవిః । పరి యో విశ్వా భువనాని పప్రథేఽదబ్ధో గోపా అమృతస్య రక్షితా
బుద్ధిమంతుడైన విశ్వనరుడు ప్రాంతాలను కొలిచాడు; కవి ఆకాశపు ప్రకాశించే లోకాలను కొలిచాడు. అతడు అన్ని లోకాలను వ్యాపించాడు; దుర్భేద్యుడు, కాపాడేవాడు, అమరత్వాన్ని రక్షించేవాడు.
పృక్షస్య వృష్ణో అరుషస్య నూ సహః ప్ర ను వోచం విదథా జాతవేదసః । వైశ్వానరాయ మతిర్నవ్యసీ శుచిః సోమ ఇవ పవతే చారురగ్నయే
ఇప్పుడు రంగురంగుల, బలమైన, ఎర్రటి, జన్మలను తెలిసిన అగ్ని శక్తిని సభల్లో వర్ణిస్తాను. విశ్వనరుడికి నా కొత్త, పవిత్రమైన ఆలోచన సోమంలా స్వచ్ఛంగా, అందంగా ప్రవహిస్తుంది.
స జాయమానః పరమే వ్యోమని వ్రతాన్యగ్నిర్వ్రతపా అరక్షత । వ్యన్తరిక్షమమిమీత సుక్రతుర్వైశ్వానరో మహినా నాకమస్పృశత్
ఎత్తైన ఆకాశంలో పుట్టిన అగ్ని, నియమాలను పాటిస్తూ వాటిని కాపాడాడు. బుద్ధిమంతుడైన విశ్వనరుడు మధ్యలోని ప్రాంతాన్ని కొలిచి, తన మహిమతో పై శిఖరాన్ని తాకాడు.
వ్యస్తభ్నాద్రోదసీ మిత్రో అద్భుతోఽన్తర్వావదకృణోజ్జ్యోతిషా తమః । వి చర్మణీవ ధిషణే అవర్తయద్వైశ్వానరో విశ్వమధత్త వృష్ణ్యమ్
ఆశ్చర్యకరుడైన మిత్రుడు ఆకాశాన్ని, భూమిని విడదీసాడు; లోపల తన ప్రకాశంతో వెలుతురును కలిగించాడు. చర్మంలా విశ్వనరుడు ఆవరణాలను తీయగా, అన్నీ బలాలను స్వీకరించాడు.
అపాముపస్థే మహిషా అగృభ్ణత విశో రాజానముప తస్థురృగ్మియమ్ । ఆ దూతో అగ్నిమభరద్వివస్వతో వైశ్వానరం మాతరిశ్వా పరావతః
నీళ్ల మధ్యలో మహా బలవంతులు ప్రజల రాజును పట్టుకున్నారు, వారు వేదగీతాలను పాడేవాడి దగ్గర నిలిచారు. దూత అయిన మాతరిశ్వా, వైశ్వానరుడైన అగ్నిని దూరం నుండి వివస్వంతునికి తీసుకొచ్చాడు.
యుగేయుగే విదథ్యం గృణద్భ్యోఽగ్నే రయిం యశసం ధేహి నవ్యసీమ్ । పవ్యేవ రాజన్నఘశంసమజర నీచా ని వృశ్చ వనినం న తేజసా
ప్రతి యుగంలో, నిన్ను స్తుతించే వారికి, అగ్నిదేవా, కొత్త ఐశ్వర్యం, కీర్తిని ప్రసాదించు. పరిమళాన్ని పంచే నీ తేజంతో, రాజా, నిత్యకళ్యాణుడవు, వృద్ధాప్యం లేనివాడవు, శత్రువులను చెట్లను నరికి వేసే వాడు లాగా నాశనం చేయు.
అస్మాకమగ్నే మఘవత్సు ధారయాఽనామి క్షత్రమజరం సువీర్యమ్ । వయం జయేమ శతినం సహస్రిణం వైశ్వానర వాజమగ్నే తవోతిభిః
అగ్నిదేవా, మనకు దాతల మధ్యలో, నిలిచిపోయే అధికారాన్ని, అక్షయమైన వీరత్వాన్ని నిలిపిపెట్టు. నీ సహాయంతో, వైశ్వానరా, మేము అనేక రకాల విజయాలను, వేల పాళ్ల బహుమతులను గెలుచుకుందాము.
అదబ్ధేభిస్తవ గోపాభిరిష్టేఽస్మాకం పాహి త్రిషధస్థ సూరీన్ । రక్షా చ నో దదుషాం శర్ధో అగ్నే వైశ్వానర ప్ర చ తారీ స్తవానః
నిష్కలంకమైన నీ రక్షకులతో, అగ్నిదేవా, మూడు స్థలాలలో కూర్చున్నవాడా, మా ఐశ్వర్యాన్ని కాపాడు. శత్రువుల దాడి నుండి మనలను రక్షించు, వారి బలాన్ని తుడిచిపెట్టు, వైశ్వానరా, స్తుతింపబడినవాడా, వారిని మించి నిలువు.
అహశ్చ కృష్ణమహరర్జునం చ వి వర్తేతే రజసీ వేద్యాభిః । వైశ్వానరో జాయమానో న రాజావాతిరజ్జ్యోతిషాగ్నిస్తమాంసి
పగలు, రాత్రి—చీకటి, వెలుగు—తమ తమ మార్గాల్లో తిరుగుతుంటాయి. రాజులా జన్మించిన వైశ్వానరుడైన అగ్ని తన వెలుగుతో చీకటిని దాటి పోతాడు.
నాహం తన్తుం న వి జానామ్యోతుం న యం వయన్తి సమరేఽతమానాః । కస్య స్విత్పుత్ర ఇహ వక్త్వాని పరో వదాత్యవరేణ పిత్రా
నేను ఆ నూలును, నేయడాన్ని, నిపుణులు సభలో ఏం నేస్తున్నారో కూడా నాకు తెలియదు. ఇక్కడ ఎవరి కుమారుడు ఈ మాటలు చెబుతున్నాడు? ఎవరెవరు, తండ్రితో పాటు, పైకీ కిందకీ మాట్లాడుతున్నారు?
స ఇత్తన్తుం స వి జానాత్యోతుం స వక్త్వాన్యృతుథా వదాతి । య ఈం చికేతదమృతస్య గోపా అవశ్చరన్పరో అన్యేన పశ్యన్
ఆ నూలు ఎవరో తెలుసు, నేయడాన్ని కూడా తెలుసు, మాటలను సరిగ్గా పలుకుతాడు. అమృతాన్ని కాపాడేవాడు, ఈ విషయాన్ని గ్రహించినవాడు, ఇతరులకంటే భిన్నంగా చూస్తూ స్వేచ్ఛగా సంచరిస్తాడు.
అయం హోతా ప్రథమః పశ్యతేమమిదం జ్యోతిరమృతం మర్త్యేషు । అయం స జజ్ఞే ధ్రువ ఆ నిషత్తోఽమర్త్యస్తన్వా వర్ధమానః
ఇతడే మొదటి హోతా, మానవుల్లో ఈ అమృత జ్యోతిని చూస్తాడు. ఇతడు పుట్టి, స్థిరంగా నిలిచి, శాశ్వతుడై, తన శరీరంతో పెరుగుతూ ఉంటాడు.