యథా హోతర్మనుషో దేవతాతా యజ్ఞేభిః సూనో సహసో యజాసి । ఏవా నో అద్య సమనా సమానానుశన్నగ్న ఉశతో యక్షి దేవాన్
మనుషులకు యజ్ఞాలలో దేవతలకు హోతగా సేవ చేసే సహసపుత్రా, అలాగే నేడు, అగ్నీ, మమ్మల్ని ఏకముగా, సమానముగా ఉంచి, ప్రకాశిస్తూ దేవతలను పూజించు.
స నో విభావా చక్షణిర్న వస్తోరగ్నిర్వన్దారు వేద్యశ్చనో ధాత్ । విశ్వాయుర్యో అమృతో మర్త్యేషూషర్భుద్భూదతిథిర్జాతవేదాః
అన్ని చూస్తున్నవాడు, మన గృహానికి అతిథి, స్తుతించదగినవాడు, తెలిసినవాడు అయిన అగ్ని మాకు స్థిరంగా ఉండనివ్వాలి; మరణం లేనివాడు, జాతవేదా, ఉదయాలలో ధనవంతుడై అతిథిగా అవుతాడు.
ద్యావో న యస్య పనయన్త్యభ్వం భాసాంసి వస్తే సూర్యో న శుక్రః । వి య ఇనోత్యజరః పావకోఽశ్నస్య చిచ్ఛిశ్నథత్పూర్వ్యాణి
ఆకాశంలా వెలుగు చిమ్మి చీకటిని తొలగించేవాడు, సూర్యునిలా ప్రకాశవంతంగా వెలిగే వాడు; ఎప్పటికీ నశించని పవిత్రుడు, అన్నాన్ని కూడా భుజించి, పూర్వకాలపు వాటిని కూడా కరిగించేవాడు.
వద్మా హి సూనో అస్యద్మసద్వా చక్రే అగ్నిర్జనుషాజ్మాన్నమ్ । స త్వం న ఊర్జసన ఊర్జం ధా రాజేవ జేరవృకే క్షేష్యన్తః
సహసపుత్రా, నీ పాత, కొత్త కార్యాలను మేము మాట్లాడుతున్నాము, ఎందుకంటే అగ్ని తన జననంతో అన్నాన్ని కలిగించాడు; అందువల్ల, బలానికి మూలమైనవాడా, రాజు తన శక్తితో ప్రజలను కాపాడినట్లు మాకు బలాన్ని ప్రసాదించు.
నితిక్తి యో వారణమన్నమత్తి వాయుర్న రాష్ట్ర్యత్యేత్యక్తూన్ । తుర్యామ యస్త ఆదిశామరాతీరత్యో న హ్రుతః పతతః పరిహ్రుత్
ఎదురుగా పెట్టిన అన్నాన్ని తినేవాడు, గాలిలా ధర్మాన్ని దాటి పోడు, బలిపదార్థాలను నిర్లక్ష్యం చేయడు; ఆరంభంలో శత్రుత్వాన్ని ఆదేశించిన ప్రత్యర్థిని, పట్టుబడిన దొంగలా, మేము జయించగలుగుతాము.
ఆ సూర్యో న భానుమద్భిరర్కైరగ్నే తతన్థ రోదసీ వి భాసా । చిత్రో నయత్పరి తమాంస్యక్తః శోచిషా పత్మన్నౌశిజో న దీయన్
సూర్యుని కాంతివంతమైన కిరణాల్లా, అగ్నీ, నీ వెలుగుతో రెండు లోకాలను విస్తరించావు; నీ జ్వాలతో ప్రకాశిస్తూ, చీకటిని పారద్రోలుతావు, బహుమతులు తెచ్చే దూతలా ముందుకు సాగుతావు.
త్వాం హి మన్ద్రతమమర్కశోకైర్వవృమహే మహి నః శ్రోష్యగ్నే । ఇన్ద్రం న త్వా శవసా దేవతా వాయుం పృణన్తి రాధసా నృతమాః
నీ మధురమైన అగ్నిశిఖలతో మేము నిన్ను ఎంచుకున్నాము, అగ్నీ, నీవు మమ్మల్ని గొప్పగా వినాలి; ఇంద్రుని బలంతోనో, వాయువు దేవునిలా, శూరులు తమ దయతో నిన్ను సంతృప్తిపరచుతారు.
నూ నో అగ్నేఽవృకేభిః స్వస్తి వేషి రాయః పథిభిః పర్ష్యంహః । తా సూరిభ్యో గృణతే రాసి సుమ్నం మదేమ శతహిమాః సువీరాః
ఇప్పుడు, అగ్నీ, శత్రుత్వం లేని మార్గాలతో మాకు మంగళాన్ని తెచ్చి, సంపదను ప్రసాదించు, అపాయాన్ని దాటి మమ్మల్ని రక్షించు; నిన్ను స్తుతించే వారికి శుభం ఇవ్వు, మేము వందమంది బలవంతులుగా, వీరపుత్రులతో ఆనందించాలి.
హువే వః సూనుం సహసో యువానమద్రోఘవాచం మతిభిర్యవిష్ఠమ్ । య ఇన్వతి ద్రవిణాని ప్రచేతా విశ్వవారాణి పురువారో అధ్రుక్
సహసపుత్రుడైన యువుడిని, నిజమైన మాటలు చెప్పేవాడిని, గొప్ప మేధావిని నేను పిలుస్తున్నాను; ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడు, జ్ఞానవంతుడు, అందరికీ దాత, ఎప్పుడూ విఫలంకాని వాడు.
త్వే వసూని పుర్వణీక హోతర్దోషా వస్తోరేరిరే యజ్ఞియాసః । క్షామేవ విశ్వా భువనాని యస్మిన్సం సౌభగాని దధిరే పావకే
పూర్వకాల ధనాలు, యజ్ఞాలకు అర్హుడైన హోతగా, ఉదయాన్నీ, గృహంలోనూ నీవే నిలిపావు; భూమిలా, అన్ని జీవులు నందే విశ్రాంతి పొందుతాయి, పవిత్రుడైన నందే అన్ని శుభాలు చేరుతాయి.
త్వం విక్షు ప్రదివః సీద ఆసు క్రత్వా రథీరభవో వార్యాణామ్ । అత ఇనోషి విధతే చికిత్వో వ్యానుషగ్జాతవేదో వసూని
సమూహాలలో, నీవు వరాల రథసారథివిగా కూర్చుంటావు, నీ సంకల్పంతో వరాల అధిపతివయ్యావు; అందువల్ల, జాతవేదా, నీవు బహుమతులను భక్తులకు, బహిరంగంగానూ, రహస్యంగానూ పంచుతావు.
యో నః సనుత్యో అభిదాసదగ్నే యో అన్తరో మిత్రమహో వనుష్యాత్ । తమజరేభిర్వృషభిస్తవ స్వైస్తపా తపిష్ఠ తపసా తపస్వాన్
ఎవరైనా మాకు హాని చేయాలని చూస్తే, బహిరంగంగానో, మిత్రుడిలా నటిస్తూ అయినా, నీ శాశ్వతమైన బలమైన ఎద్దులతో వారిని కాల్చు, అత్యంత ఉగ్రుడా, నీ తేజస్సుతో వారిని దహించు.
యస్తే యజ్ఞేన సమిధా య ఉక్థైరర్కేభిః సూనో సహసో దదాశత్ । స మర్త్యేష్వమృత ప్రచేతా రాయా ద్యుమ్నేన శ్రవసా వి భాతి
యజ్ఞంతో, సమిధతో, స్తోత్రాలతో, సహసపుత్రా, నిన్ను సంతృప్తిపరిచినవాడు, మానవుల్లో అమృతుడు, జ్ఞానవంతుడు, ధనంతో, కీర్తితో, మహిమతో వెలుగుతాడు.
స తత్కృధీషితస్తూయమగ్నే స్పృధో బాధస్వ సహసా సహస్వాన్ । యచ్ఛస్యసే ద్యుభిరక్తో వచోభిస్తజ్జుషస్వ జరితుర్ఘోషి మన్మ
అగ్నీ, పిలవబడినప్పుడు, శత్రువులను నీ బలంతో జయించు, బలవంతుడవు; నీవు దివ్యమైన అగ్నిశిఖలతో, మాటలతో కోరేది ఏదైనా, ఆ గీతాన్ని స్వీకరించు, మా స్తోత్రాన్ని ఆనందించు.
అశ్యామ తం కామమగ్నే తవోతీ అశ్యామ రయిం రయివః సువీరమ్ । అశ్యామ వాజమభి వాజయన్తోఽశ్యామ ద్యుమ్నమజరాజరం తే
అగ్ని! నీ సహాయంతో మన కోరిక నెరవేరాలని, మనకు ధనం, సమృద్ధిగా ఐశ్వర్యం, బలమైన సంతానం కలగాలని కోరుకుంటున్నాం. మనం శక్తిని సంపాదించాలి, బలాన్ని పొందాలి. నీ చిరస్థాయిగా ఉండే మహిమను కూడా మనం పొందాలని ఆశిస్తున్నాం.
ప్ర నవ్యసా సహసః సూనుమచ్ఛా యజ్ఞేన గాతుమవ ఇచ్ఛమానః । వృశ్చద్వనం కృష్ణయామం రుశన్తం వీతీ హోతారం దివ్యం జిగాతి
కొత్త స్తోత్రాలతో, నీ అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ, యజ్ఞంతో సహసపుత్రుడైన నీవైపు రక్షణ కోసం వస్తున్నాను. నల్ల వెనుక భాగంతో తెల్లగా మెరిసే ఆ దివ్య హోతా, చెక్కను చీల్చుకుంటూ వస్తున్నాడు.
స శ్వితానస్తన్యతూ రోచనస్థా అజరేభిర్నానదద్భిర్యవిష్ఠః । యః పావకః పురుతమః పురూణి పృథూన్యగ్నిరనుయాతి భర్వన్
ఆయన తెల్లగా మెరిసే, మేఘగర్జన లాంటి ధ్వని కలిగి, ప్రకాశించే లోకంలో నిలిచి ఉన్నాడు. వయస్సు లేని వారిలో చిన్నవాడు, శుద్ధుడైన అగ్ని, అనేక పెద్ద విషయాలను మోస్తూ వెళ్తున్నాడు.
వి తే విష్వగ్వాతజూతాసో అగ్నే భామాసః శుచే శుచయశ్చరన్తి । తువిమ్రక్షాసో దివ్యా నవగ్వా వనా వనన్తి ధృషతా రుజన్తః
అగ్ని! నీ జ్వాలలు గాలిచేత అన్ని వైపులా పాకి, పావనమైనవిగా మెరిసిపోతున్నాయి. అవి భయంకరంగా, దివ్యంగా, కొత్తగా పుట్టినవిగా, అడవులను జయించి, బలంగా వాటిని విరిచేస్తున్నాయి.
యే తే శుక్రాసః శుచయః శుచిష్మః క్షాం వపన్తి విషితాసో అశ్వాః । అధ భ్రమస్త ఉర్వియా వి భాతి యాతయమానో అధి సాను పృశ్నేః
నీకు ఉన్న తెల్లగా మెరిసే, పవిత్రమైన, వేగంగా పరిగెత్తే గుర్రాలు భూమి మీద విస్తరిస్తున్నాయి. ఆ సమయంలో నీ చక్రం మేఘపు ఎత్తైన పైభాగాన నడుస్తూ విస్తృతంగా ప్రకాశిస్తుంది.
అధ జిహ్వా పాపతీతి ప్ర వృష్ణో గోషుయుధో నాశనిః సృజానా । శూరస్యేవ ప్రసితిః క్షాతిరగ్నేర్దుర్వర్తుర్భీమో దయతే వనాని
అప్పుడు నీ నాలుక, ఓ పరాక్రమవంతుడా, పశువుల మధ్య నాశనం చేసే అగ్ని జ్వాలను విడుదల చేస్తుంది. వీరుడి ప్రగతి లాగా అగ్ని శక్తి, అదుపు చేయలేని విధంగా, అడవులను భయంకరంగా తినేస్తుంది.
ఆ భానునా పార్థివాని జ్రయాంసి మహస్తోదస్య ధృషతా తతన్థ । స బాధస్వాప భయా సహోభి స్పృధో వనుష్యన్వనుషో ని జూర్వ
నీ తేజస్సుతో భూమిపై ఉన్న అన్ని ప్రాంతాలను, పాతదైన వాటిని కూడా నీవు వ్యాపించావు. నీ గొప్ప శక్తితో మా భయాలను తొలగించు; మా శత్రువులను ఒక్కొక్కరుగా జయించు.
స చిత్ర చిత్రం చితయన్తమస్మే చిత్రక్షత్ర చిత్రతమం వయోధామ్ । చన్ద్రం రయిం పురువీరం బృహన్తం చన్ద్ర చన్ద్రాభిర్గృణతే యువస్వ
ఆ ఆశ్చర్యకరుడైనవాడు, ఎన్నో అద్భుతాలు సృష్టిస్తూ, మనకు అద్భుతమైన అదృష్టాన్ని, అద్భుతమైన అధికారాన్ని, అత్యంత అద్భుతమైన బలాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. వెలుగుతో మెరిసే, అనేక వీరులతో కూడిన, గొప్ప, అందమైన ఐశ్వర్యాన్ని మాకు ప్రసాదించు.
మూర్ధానం దివో అరతిం పృథివ్యా వైశ్వానరమృత ఆ జాతమగ్నిమ్ । కవిం సమ్రాజమతిథిం జనానామాసన్నా పాత్రం జనయన్త దేవాః
ఆకాశానికి తల, భూమికి దుర్భేద్యుడు, సత్యం నుండి జన్మించిన విశ్వనరుడైన అగ్ని. కవి, సమ్రాట్, ప్రజలకు అతిథిగా దేవతలు అతడిని దగ్గరగా తీసుకొచ్చారు, అందుబాటులో ఉండే పాత్రగా చేసారు.
నాభిం యజ్ఞానాం సదనం రయీణాం మహామాహావమభి సం నవన్త । వైశ్వానరం రథ్యమధ్వరాణాం యజ్ఞస్య కేతుం జనయన్త దేవాః
యజ్ఞాలకు నాభి, ఐశ్వర్యానికి నిలయం, గొప్పవాడు, శక్తివంతుడు – అందరూ అతని వైపు పరుగెడతారు. దేవతలు అగ్ని విశ్వనరుడిని, యజ్ఞాలకు రథసారధిని, యజ్ఞానికి సంకేతంగా సృష్టించారు.
త్వద్విప్రో జాయతే వాజ్యగ్నే త్వద్వీరాసో అభిమాతిషాహః । వైశ్వానర త్వమస్మాసు ధేహి వసూని రాజన్స్పృహయాయ్యాణి
అగ్ని! నీ నుండి జ్ఞానులు, బలవంతులు పుడుతారు; నీ వల్లే వీరులు, శత్రువులను జయించే వారు కలుగుతారు. విశ్వనరుడా! మనలో ఆశించదగిన ధనాలను, రాజా! మనకు ప్రసాదించు.
త్వాం విశ్వే అమృత జాయమానం శిశుం న దేవా అభి సం నవన్తే । తవ క్రతుభిరమృతత్వమాయన్వైశ్వానర యత్పిత్రోరదీదేః
అమరుడా! నీవు పుట్టినప్పుడు, అన్ని దేవతలు నిన్ను శిశువుగా చేరుకుంటారు. నీ బలంతో నీవు అమరత్వాన్ని సాధించావు, విశ్వనరుడా! నీ ఇద్దరు తల్లిదండ్రుల నుండి వెలిగినప్పుడు.
వైశ్వానర తవ తాని వ్రతాని మహాన్యగ్నే నకిరా దధర్ష । యజ్జాయమానః పిత్రోరుపస్థేఽవిన్దః కేతుం వయునేష్వహ్నామ్
విశ్వనరుడా! నీ గొప్ప నియమాలను ఎవరూ దాటి పోలేదు, అగ్ని! పుట్టినప్పుడు, నీవు తల్లిదండ్రుల మార్గాల్లో, అగ్నిస్థలాల్లో సంకేతాన్ని కనుగొన్నావు.
వైశ్వానరస్య విమితాని చక్షసా సానూని దివో అమృతస్య కేతునా । తస్యేదు విశ్వా భువనాధి మూర్ధని వయా ఇవ రురుహుః సప్త విస్రుహః
విశ్వనరుడి దృష్టితో ఆకాశపు శిఖరాలు అమరత్వ సంకేతంతో గుర్తించబడ్డాయి. అతని తలపై అన్ని లోకాలు, పక్షుల్లా, ఏడు నదుల్లా పెరిగాయి.
వి యో రజాంస్యమిమీత సుక్రతుర్వైశ్వానరో వి దివో రోచనా కవిః । పరి యో విశ్వా భువనాని పప్రథేఽదబ్ధో గోపా అమృతస్య రక్షితా
బుద్ధిమంతుడైన విశ్వనరుడు ప్రాంతాలను కొలిచాడు; కవి ఆకాశపు ప్రకాశించే లోకాలను కొలిచాడు. అతడు అన్ని లోకాలను వ్యాపించాడు; దుర్భేద్యుడు, కాపాడేవాడు, అమరత్వాన్ని రక్షించేవాడు.
పృక్షస్య వృష్ణో అరుషస్య నూ సహః ప్ర ను వోచం విదథా జాతవేదసః । వైశ్వానరాయ మతిర్నవ్యసీ శుచిః సోమ ఇవ పవతే చారురగ్నయే
ఇప్పుడు రంగురంగుల, బలమైన, ఎర్రటి, జన్మలను తెలిసిన అగ్ని శక్తిని సభల్లో వర్ణిస్తాను. విశ్వనరుడికి నా కొత్త, పవిత్రమైన ఆలోచన సోమంలా స్వచ్ఛంగా, అందంగా ప్రవహిస్తుంది.