పురూణ్యగ్నే పురుధా త్వాయా వసూని రాజన్వసుతా తే అశ్యామ్ । పురూణి హి త్వే పురువార సన్త్యగ్నే వసు విధతే రాజని త్వే
ఓ అగ్ని, నీ వద్ద ఎన్నో విధాలైన ధనాలు ఉన్నాయి. ఓ రాజా, ఆ ఐశ్వర్యాన్ని మేము పొందాలని కోరుకుంటున్నాము. ఎందుకంటే నీలో ఎన్నో వరాలు ఉన్నాయి. ఓ అగ్ని, నీవే ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడవు, నీవే రాజవు.
త్వం హి క్షైతవద్యశోఽగ్నే మిత్రో న పత్యసే । త్వం విచర్షణే శ్రవో వసో పుష్టిం న పుష్యసి
ఓ అగ్ని, నీకు రాజసికమైన కీర్తి ఉంది. మిత్రుడిలా నీవు అధిపతివి. ఓ జ్ఞానవంతుడా, నీవు ప్రసిద్ధివి. ఓ దాత, నీవు సంపదను పెంపొందించేవాడవు.
త్వాం హి ష్మా చర్షణయో యజ్ఞేభిర్గీర్భిరీళతే । త్వాం వాజీ యాత్యవృకో రజస్తూర్విశ్వచర్షణిః
నిజంగా, ప్రజలు నిన్ను యజ్ఞాలతో, గీతాలతో పూజిస్తారు. బలవంతుడైనవాడు, తప్పు లేని వాడు, అన్ని లోకాలలో తిరుగుతూ, నిన్ను ఆశ్రయిస్తాడు.
సజోషస్త్వా దివో నరో యజ్ఞస్య కేతుమిన్ధతే । యద్ధ స్య మానుషో జనః సుమ్నాయుర్జుహ్వే అధ్వరే
ఓ అగ్ని, మనుషులు ఒకే మనసుతో నిన్ను ఆకాశంలో యజ్ఞానికి సంకేతంగా వెలిగిస్తారు. మానవులు అనుగ్రహం కోరుతూ, భక్తితో హోమం చేస్తారు.
ఋధద్యస్తే సుదానవే ధియా మర్తః శశమతే । ఊతీ ష బృహతో దివో ద్విషో అంహో న తరతి
ఓ దయామయుడా, నీ దయను ఆలోచిస్తూ కోరిన మానవుడు సుఖంగా ఉంటాడు. ఆ మహా ఆకాశం సహాయంతో అతడు ద్వేషం, కష్టాలను దాటి వెళ్తాడు.
సమిధా యస్త ఆహుతిం నిశితిం మర్త్యో నశత్ । వయావన్తం స పుష్యతి క్షయమగ్నే శతాయుషమ్
యవ్వనంతో కూడిన అగ్ని, ఎవడు సమిధలు వేసి, హవిని సమర్పిస్తాడో, ఆ మానవుడు నశించడు. అతడు దీర్ఘాయుష్కుడై, సంపదతో కూడిన ఇంట్లో సుఖంగా ఉంటాడు.
త్వేషస్తే ధూమ ఋణ్వతి దివి షఞ్ఛుక్ర ఆతతః । సూరో న హి ద్యుతా త్వం కృపా పావక రోచసే
నీ పొగ, ఓ అగ్ని, ఆకాశాన్ని తాకుతూ, ప్రకాశంగా వ్యాపిస్తుంది. నీవు సూర్యుడిలా వెలుగుతో మెరిసిపోతావు. ఓ పవిత్రుడా, నీ జ్వాలతో నీవు ప్రకాశిస్తావు.
అధా హి విక్ష్వీడ్యోఽసి ప్రియో నో అతిథిః । రణ్వః పురీవ జూర్యః సూనుర్న త్రయయాయ్యః
అందువల్ల, నీవు వంశాల్లో ప్రశంసించబడతావు. నీవు మాకు ప్రియమైన అతిథివి. ఇంటి యజమానిలా ఆనందదాయకుడవు. కాపాడదగిన కుమారుడివి.
క్రత్వా హి ద్రోణే అజ్యసేఽగ్నే వాజీ న కృత్వ్యః । పరిజ్మేవ స్వధా గయోఽత్యో న హ్వార్యః శిశుః
నీ సంకల్పంతో, ఓ అగ్ని, నీవు పాత్రలో జన్మిస్తావు. నీవు తయారు చేయదగిన వీరుడివి. ఒడిలోని దూడలా, పరిగెత్తే గుర్రంలా, పిలవదగిన బిడ్డవు.
త్వం త్యా చిదచ్యుతాగ్నే పశుర్న యవసే । ధామా హ యత్తే అజర వనా వృశ్చన్తి శిక్వసః
ఓ అగ్ని, కదలని వాటిని కూడా నీవు, పశువులు మేతకు వెళ్ళినట్టు, నీ చిరకాల నివాసాలలో, నీ జ్వాలలు కోసివేస్తూ, భస్మం చేస్తాయి.
వేషి హ్యధ్వరీయతామగ్నే హోతా దమే విశామ్ । సమృధో విశ్పతే కృణు జుషస్వ హవ్యమఙ్గిరః
నీవే యజ్ఞకార్యానికి యోగ్యుడవు, ఓ అగ్ని. ప్రజల ఇంట్లో హోతగా నీవుంటావు. ఓ విశ్వపతి, మాకు ఐశ్వర్యం కలిగించు. ఓ అంగిరసా, మా హవిని స్వీకరించు.
అచ్ఛా నో మిత్రమహో దేవ దేవానగ్నే వోచః సుమతిం రోదస్యోః । వీహి స్వస్తిం సుక్షితిం దివో నౄన్ద్విషో అంహాంసి దురితా తరేమ తా తరేమ తవావసా తరేమ
ఓ మిత్రుని మిత్రుడా, ఓ దేవా, దేవతలను మన కోసం ప్రసన్నంగా చేయుము. అగ్ని, భూ లోకాలకు మేలు కలిగించే దయను మాకు ప్రసాదించు. మాకు శుభం, మంచి నివాసం కలగనీ. ద్వేషాలు, కష్టాలు, దురితాలు దాటి పోవడానికి నీ సహాయం కావాలి. నీ దయతో మేము వాటిని దాటి వెళ్ళగలము.
అగ్నే స క్షేషదృతపా ఋతేజా ఉరు జ్యోతిర్నశతే దేవయుష్టే । యం త్వం మిత్రేణ వరుణః సజోషా దేవ పాసి త్యజసా మర్తమంహః
ఓ అగ్ని, దేవతలకు అంకితమై, విశాలమైన వెలుతురును కోరేవాడు నీ ద్వారా రక్షించబడతాడు. నీవు మిత్రునితో, వరుణునితో కలసి, ఆ మనిషిని అపాయాలనుండి, మానవ కష్టాలనుండి కాపాడుతావు.
ఈజే యజ్ఞేభిః శశమే శమీభిరృధద్వారాయాగ్నయే దదాశ । ఏవా చన తం యశసామజుష్టిర్నాంహో మర్తం నశతే న ప్రదృప్తిః
యజ్ఞాలతో పూజించేవాడు, హవిస్సులతో సంతోషించే వాడు, మార్గాన్ని తెరిచే అగ్నికి దానం చేసే వాడు — అలాంటి వాడికి కీర్తి దక్కుతుంది. అతడికి ఎప్పుడూ అపాయం కలగదు, కష్టాలు దగ్గరపడవు.
సూరో న యస్య దృశతిరరేపా భీమా యదేతి శుచతస్త ఆ ధీః । హేషస్వతః శురుధో నాయమక్తోః కుత్రా చిద్రణ్వో వసతిర్వనేజాః
ఎలాంటి మచ్చలేని సూర్యుడిలా, నీ భయంకరమైన జ్వాలలు ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, నీ ఆలోచనలు గంభీరంగా ఉంటాయి. గర్జించే, వేగవంతుడైన నాయకుడివి. నీవు ఎక్కడికైనా వెళ్ళినా, అక్కడ ఉత్సాహం, ఆశ్రయం కలుగుతుంది.
తిగ్మం చిదేమ మహి వర్పో అస్య భసదశ్వో న యమసాన ఆసా । విజేహమానః పరశుర్న జిహ్వాం ద్రవిర్న ద్రావయతి దారు ధక్షత్
అతని పదును కూడిన రూపం కూడా ఎంతో గొప్పది. పోటీకి సిద్ధంగా ఉన్న గుర్రంలా అతడు మండిపోతాడు. గొడ్డలి నాలుకలా, చెట్టును మింగుతూ, కరిగిన లోహంలా దహించేస్తాడు.
స ఇదస్తేవ ప్రతి ధాదసిష్యఞ్ఛిశీత తేజోఽయసో న ధారామ్ । చిత్రధ్రజతిరరతిర్యో అక్తోర్వేర్న ద్రుషద్వా రఘుపత్మజంహాః
ఒక్కడే నీ మహిమను వెలిగించేవాడు, నీ తేజస్సును ఉక్కు ధారలా పదునుపరచి, నీ ప్రకాశవంతమైన నడక అద్భుతంగా, నీ కార్యంలో అలసట లేకుండా, నిపుణుడిలా వేగంగా శత్రువులను అధిగమించేవాడవు.
స ఈం రేభో న ప్రతి వస్త ఉస్రాః శోచిషా రారపీతి మిత్రమహాః । నక్తం య ఈమరుషో యో దివా నౄనమర్త్యో అరుషో యో దివా నౄన్
అతడు గర్జించే ఎద్దులా ఎవరూ అడ్డుకోలేరు; మహాబలుడు, ప్రకాశవంతుడు, స్నేహితుడిలా ఉదయాలను వెలికి తెస్తాడు; రాత్రి, పగలు, మనుషుల్లో ఎర్రగా మెరుస్తూ, మరణం లేని వాడు.
దివో న యస్య విధతో నవీనోద్వృషా రుక్ష ఓషధీషు నూనోత్ । ఘృణా న యో ధ్రజసా పత్మనా యన్నా రోదసీ వసునా దం సుపత్నీ
ఆకాశపు కొత్త వెలుగులా, కొత్త బలంతో, బలవంతుడు ఇప్పుడు మొక్కల్లో మెరిసిపోతున్నాడు; సూర్యునిలా స్థిరంగా ప్రయాణిస్తూ, తన ఐశ్వర్యంతో ఇరు లోకాలను సంపదతో నింపుతున్న దాతవంతుడవు.
ధాయోభిర్వా యో యుజ్యేభిరర్కైర్విద్యున్న దవిద్యోత్స్వేభిః శుష్మైః । శర్ధో వా యో మరుతాం తతక్ష ఋభుర్న త్వేషో రభసానో అద్యౌత్
వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో గానీ, పాటలతో గానీ, మెరుపులా ఉజ్వలంగా, భయంకరమైన శక్తులతో గానీ, మరుత్ గణాన్ని నిపుణుడిలా సృష్టించినప్పుడు, ఆ ప్రభావవంతుడు, వేగవంతుడు వెలుగుతాడు.
యథా హోతర్మనుషో దేవతాతా యజ్ఞేభిః సూనో సహసో యజాసి । ఏవా నో అద్య సమనా సమానానుశన్నగ్న ఉశతో యక్షి దేవాన్
మనుషులకు యజ్ఞాలలో దేవతలకు హోతగా సేవ చేసే సహసపుత్రా, అలాగే నేడు, అగ్నీ, మమ్మల్ని ఏకముగా, సమానముగా ఉంచి, ప్రకాశిస్తూ దేవతలను పూజించు.
స నో విభావా చక్షణిర్న వస్తోరగ్నిర్వన్దారు వేద్యశ్చనో ధాత్ । విశ్వాయుర్యో అమృతో మర్త్యేషూషర్భుద్భూదతిథిర్జాతవేదాః
అన్ని చూస్తున్నవాడు, మన గృహానికి అతిథి, స్తుతించదగినవాడు, తెలిసినవాడు అయిన అగ్ని మాకు స్థిరంగా ఉండనివ్వాలి; మరణం లేనివాడు, జాతవేదా, ఉదయాలలో ధనవంతుడై అతిథిగా అవుతాడు.
ద్యావో న యస్య పనయన్త్యభ్వం భాసాంసి వస్తే సూర్యో న శుక్రః । వి య ఇనోత్యజరః పావకోఽశ్నస్య చిచ్ఛిశ్నథత్పూర్వ్యాణి
ఆకాశంలా వెలుగు చిమ్మి చీకటిని తొలగించేవాడు, సూర్యునిలా ప్రకాశవంతంగా వెలిగే వాడు; ఎప్పటికీ నశించని పవిత్రుడు, అన్నాన్ని కూడా భుజించి, పూర్వకాలపు వాటిని కూడా కరిగించేవాడు.
వద్మా హి సూనో అస్యద్మసద్వా చక్రే అగ్నిర్జనుషాజ్మాన్నమ్ । స త్వం న ఊర్జసన ఊర్జం ధా రాజేవ జేరవృకే క్షేష్యన్తః
సహసపుత్రా, నీ పాత, కొత్త కార్యాలను మేము మాట్లాడుతున్నాము, ఎందుకంటే అగ్ని తన జననంతో అన్నాన్ని కలిగించాడు; అందువల్ల, బలానికి మూలమైనవాడా, రాజు తన శక్తితో ప్రజలను కాపాడినట్లు మాకు బలాన్ని ప్రసాదించు.
నితిక్తి యో వారణమన్నమత్తి వాయుర్న రాష్ట్ర్యత్యేత్యక్తూన్ । తుర్యామ యస్త ఆదిశామరాతీరత్యో న హ్రుతః పతతః పరిహ్రుత్
ఎదురుగా పెట్టిన అన్నాన్ని తినేవాడు, గాలిలా ధర్మాన్ని దాటి పోడు, బలిపదార్థాలను నిర్లక్ష్యం చేయడు; ఆరంభంలో శత్రుత్వాన్ని ఆదేశించిన ప్రత్యర్థిని, పట్టుబడిన దొంగలా, మేము జయించగలుగుతాము.
ఆ సూర్యో న భానుమద్భిరర్కైరగ్నే తతన్థ రోదసీ వి భాసా । చిత్రో నయత్పరి తమాంస్యక్తః శోచిషా పత్మన్నౌశిజో న దీయన్
సూర్యుని కాంతివంతమైన కిరణాల్లా, అగ్నీ, నీ వెలుగుతో రెండు లోకాలను విస్తరించావు; నీ జ్వాలతో ప్రకాశిస్తూ, చీకటిని పారద్రోలుతావు, బహుమతులు తెచ్చే దూతలా ముందుకు సాగుతావు.
త్వాం హి మన్ద్రతమమర్కశోకైర్వవృమహే మహి నః శ్రోష్యగ్నే । ఇన్ద్రం న త్వా శవసా దేవతా వాయుం పృణన్తి రాధసా నృతమాః
నీ మధురమైన అగ్నిశిఖలతో మేము నిన్ను ఎంచుకున్నాము, అగ్నీ, నీవు మమ్మల్ని గొప్పగా వినాలి; ఇంద్రుని బలంతోనో, వాయువు దేవునిలా, శూరులు తమ దయతో నిన్ను సంతృప్తిపరచుతారు.
నూ నో అగ్నేఽవృకేభిః స్వస్తి వేషి రాయః పథిభిః పర్ష్యంహః । తా సూరిభ్యో గృణతే రాసి సుమ్నం మదేమ శతహిమాః సువీరాః
ఇప్పుడు, అగ్నీ, శత్రుత్వం లేని మార్గాలతో మాకు మంగళాన్ని తెచ్చి, సంపదను ప్రసాదించు, అపాయాన్ని దాటి మమ్మల్ని రక్షించు; నిన్ను స్తుతించే వారికి శుభం ఇవ్వు, మేము వందమంది బలవంతులుగా, వీరపుత్రులతో ఆనందించాలి.
హువే వః సూనుం సహసో యువానమద్రోఘవాచం మతిభిర్యవిష్ఠమ్ । య ఇన్వతి ద్రవిణాని ప్రచేతా విశ్వవారాణి పురువారో అధ్రుక్
సహసపుత్రుడైన యువుడిని, నిజమైన మాటలు చెప్పేవాడిని, గొప్ప మేధావిని నేను పిలుస్తున్నాను; ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడు, జ్ఞానవంతుడు, అందరికీ దాత, ఎప్పుడూ విఫలంకాని వాడు.
త్వే వసూని పుర్వణీక హోతర్దోషా వస్తోరేరిరే యజ్ఞియాసః । క్షామేవ విశ్వా భువనాని యస్మిన్సం సౌభగాని దధిరే పావకే
పూర్వకాల ధనాలు, యజ్ఞాలకు అర్హుడైన హోతగా, ఉదయాన్నీ, గృహంలోనూ నీవే నిలిపావు; భూమిలా, అన్ని జీవులు నందే విశ్రాంతి పొందుతాయి, పవిత్రుడైన నందే అన్ని శుభాలు చేరుతాయి.