యో మ ఇతి ప్రవోచత్యశ్వమేధాయ సూరయే । దదదృచా సనిం యతే దదన్మేధామృతాయతే
ఎవడు నాకు 'అశ్వమేధానికి, సూర్యునికి' అని చెప్పి, ఒక శ్లోకంతో లాభాన్ని కలిగించే మిత్రుణ్ణి ఇస్తాడో, అతడు అమృతత్వానికి జ్ఞానాన్ని కూడా ఇస్తాడు.
యస్య మా పరుషాః శతముద్ధర్షయన్త్యుక్షణః । అశ్వమేధస్య దానాః సోమా ఇవ త్ర్యాశిరః
ఎవడి ఉగ్రులు, వంద మంది, అశ్వమేధ దానాలను ప్రేరేపిస్తారో, వారు సోమరసంలా, మూడు తలలతో ఉన్నారు.
ఇన్ద్రాగ్నీ శతదావ్న్యశ్వమేధే సువీర్యమ్ । క్షత్రం ధారయతం బృహద్దివి సూర్యమివాజరమ్
ఇంద్రుడు, అగ్ని, వంద దానాలతో కూడిన అశ్వమేధంలో, మీరు మహత్తరమైన బలాన్ని నిలుపుతారు. ఆ బలం ఆకాశంలో సూర్యునిలా శాశ్వతంగా ఉంటుంది.
సమిద్ధో అగ్నిర్దివి శోచిరశ్రేత్ప్రత్యఙ్ఙుషసముర్వియా వి భాతి । ఏతి ప్రాచీ విశ్వవారా నమోభిర్దేవాఁ ఈళానా హవిషా ఘృతాచీ
వెలిగిన అగ్ని ఆకాశంలో తన జ్వాలతో ప్రకాశిస్తాడు, ఉదయాన్ని ఎదుర్కొంటూ విస్తరిస్తాడు. దేవతలు హవిస్సు కోసం ఘృతంతో, నమస్కారంతో ముందుకు వస్తారు.
సమిధ్యమానో అమృతస్య రాజసి హవిష్కృణ్వన్తం సచసే స్వస్తయే । విశ్వం స ధత్తే ద్రవిణం యమిన్వస్యాతిథ్యమగ్నే ని చ ధత్త ఇత్పురః
నీవు వెలిగిపోతూ అమృతత్వాన్ని పాలించేవాడవు. హవిస్సు సమర్పించే వాడితో కలసి శుభాన్ని కలిగిస్తావు. అగ్ని, నీవు సమస్త ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించి, అతిథికి ఆతిథ్యాన్ని ఇస్తావు.
అగ్నే శర్ధ మహతే సౌభగాయ తవ ద్యుమ్నాన్యుత్తమాని సన్తు । సం జాస్పత్యం సుయమమా కృణుష్వ శత్రూయతామభి తిష్ఠా మహాంసి
అగ్ని, గొప్ప శుభభాగ్యం కోసం ప్రయత్నించు. నీ అత్యుత్తమ మహిమలు మాకే కలగాలి. మమ్మల్ని బలమైన బంధంతో కలిపి, సుయమంగా ఉంచి, శత్రువులను ఎదుర్కొనే శక్తిని కలిగించు.
సమిద్ధస్య ప్రమహసోఽగ్నే వన్దే తవ శ్రియమ్ । వృషభో ద్యుమ్నవాఁ అసి సమధ్వరేష్విధ్యసే
వెలిగిన అగ్ని, నీ గొప్ప తేజస్సును నేను స్తుతిస్తున్నాను. నీవు మహిమతో నిండిన వృషభుడవు. నీవు యజ్ఞాల్లో వెలుగుతావు.
సమిద్ధో అగ్న ఆహుత దేవాన్యక్షి స్వధ్వర । త్వం హి హవ్యవాళసి
వెలిగిన అగ్ని, పిలవబడినప్పుడు, నీవు దేవతలను యజ్ఞానికి నడిపిస్తావు. హవిస్సును తీసుకెళ్లే వాడవు కాబట్టి నీవే నిజమైన హవిస్సు గ్రాహితవు.
ఆ జుహోతా దువస్యతాగ్నిం ప్రయత్యధ్వరే । వృణీధ్వం హవ్యవాహనమ్
పవిత్రమైన మనసుతో యజ్ఞంలో అగ్నిని ఆహ్వానించి పూజించండి. ఆయనను హవిస్సును తీసుకెళ్లేవాడిగా ఎంచుకోండి.
త్ర్యర్యమా మనుషో దేవతాతా త్రీ రోచనా దివ్యా ధారయన్త । అర్చన్తి త్వా మరుతః పూతదక్షాస్త్వమేషామృషిరిన్ద్రాసి ధీరః
మానవులకు దైవ తండ్రైన అర్యమా మూడు రూపాలలో ఉన్నాడు; ఆయన ఆకాశంలో మూడు ప్రకాశవంతమైన లోకాలను నిలబెట్టాడు. శక్తిలో పవిత్రులైన మరుతులు నిన్ను స్తుతిస్తున్నారు; నీవే వారికి ఋషి, ధైర్యవంతుడవు, ఇంద్రా!
అను యదీం మరుతో మన్దసానమార్చన్నిన్ద్రం పపివాంసం సుతస్య । ఆదత్త వజ్రమభి యదహిం హన్నపో యహ్వీరసృజత్సర్తవా ఉ
మరుతులు ఆనందంతో సోమరసాన్ని ఆస్వాదించే ఇంద్రుని స్తుతించినప్పుడు, ఆయన వజ్రాయుధాన్ని తీసుకుని పాము మీద కొట్టి, గొప్ప నీటిని ప్రవహింపజేశాడు.
ఉత బ్రహ్మాణో మరుతో మే అస్యేన్ద్రః సోమస్య సుషుతస్య పేయాః । తద్ధి హవ్యం మనుషే గా అవిన్దదహన్నహిం పపివాఁ ఇన్ద్రో అస్య
పూజారులతో కలిసి మరుతులు బాగా పిండిన సోమరసాన్ని ఇంద్రుడు తాగాలని కోరారు. అదే మానవులకు ఆయన దొరికించిన హవిస్సు; ఆయన పామును సంహరించి, ఆ సోమాన్ని తాగాడు.
ఆద్రోదసీ వితరం వి ష్కభాయత్సంవివ్యానశ్చిద్భియసే మృగం కః । జిగర్తిమిన్ద్రో అపజర్గురాణః ప్రతి శ్వసన్తమవ దానవం హన్
ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు భూమి, ఆకాశాలను విస్తరించాడు; భయంతో వణికినవారు అడవి జంతువుల్లా ఉన్నారు. ఆయన ధైర్యంగా గర్జిస్తున్న దానవుడిని ఊపిరి తీసుకునే వేళనే సంహరించాడు.
అధ క్రత్వా మఘవన్తుభ్యం దేవా అను విశ్వే అదదుః సోమపేయమ్ । యత్సూర్యస్య హరితః పతన్తీః పురః సతీరుపరా ఏతశే కః
అప్పుడు దేవతలందరూ తమ సంకల్పంతో, దాతృత్వ గుణంతో నిండిన ఇంద్రుడికి సోమపానం హక్కును ఇచ్చారు. సూర్యుని ఆకుపచ్చ గుర్రాలు ఎప్పుడూ ముందుకు పోతూ, నీ ఆజ్ఞతో సాగాయి.
నవ యదస్య నవతిం చ భోగాన్సాకం వజ్రేణ మఘవా వివృశ్చత్ । అర్చన్తీన్ద్రం మరుతః సధస్థే త్రైష్టుభేన వచసా బాధత ద్యామ్
వజ్రాయుధంతో కూడిన దాత ఇంద్రుడు తొమ్మిది తొమ్మిది దుర్గాలను ఒకేసారి ఛేదించినప్పుడు, మరుతులు సభలో త్రైష్టుభ్ స్తోత్రాలతో ఇంద్రుని స్తుతిస్తూ, అంధకారాన్ని పారద్రోలారు.
సఖా సఖ్యే అపచత్తూయమగ్నిరస్య క్రత్వా మహిషా త్రీ శతాని । త్రీ సాకమిన్ద్రో మనుషః సరాంసి సుతం పిబద్వృత్రహత్యాయ సోమమ్
స్నేహితునికి స్నేహంగా, అగ్ని తన సంకల్పంతో మూడు వందల ఎద్దులను భక్షించాడు; ఇంద్రుడు మానవులతో కలిసి మూడు సభల్లో వృత్రుని సంహరించేందుకు సోమాన్ని తాగాడు.
త్రీ యచ్ఛతా మహిషాణామఘో మాస్త్రీ సరాంసి మఘవా సోమ్యాపాః । కారం న విశ్వే అహ్వన్త దేవా భరమిన్ద్రాయ యదహిం జఘాన
దాతృత్వ గుణంతో నిండినవాడు, హాని కోరకుండా, మూడు వందల ఎద్దులను, మూడు సభల్లో సోమాన్ని తీసుకున్నప్పుడు, అందరు దేవతలు పూజారిని పిలిచారు, ఇంద్రుడు పామును సంహరించినప్పుడు చేసినట్లే.
ఉశనా యత్సహస్యైరయాతం గృహమిన్ద్ర జూజువానేభిరశ్వైః । వన్వానో అత్ర సరథం యయాథ కుత్సేన దేవైరవనోర్హ శుష్ణమ్
ఉశనా, శక్తివంతమైన గుర్రాలతో, ఇంద్రుడిని తన ఇంటికి తీసుకొచ్చినప్పుడు, నీవు ఉత్సాహంగా ఉన్న గుర్రాలతో వచ్చావు. అక్కడ, కుత్సతో, దేవతలతో కలిసి ప్రయాణించి, వారిని కాపాడి, శుష్ణుని సంహరించావు.
ప్రాన్యచ్చక్రమవృహః సూర్యస్య కుత్సాయాన్యద్వరివో యాతవేఽకః । అనాసో దస్యూఁరమృణో వధేన ని దుర్యోణ ఆవృణఙ్మృధ్రవాచః
నీవు కుత్సకు ప్రయాణించేందుకు సూర్యుని చక్రాన్ని ముందుకు తిప్పావు, కొత్త మార్గాన్ని తెరిచావు. నాసికలేని దస్యులను మరణంతో సంహరించి, చెడ్డ మాటలు చెప్పేవారిని వారి ఇళ్లనుంచి వెళ్లగొట్టావు.
స్తోమాసస్త్వా గౌరివీతేరవర్ధన్నరన్ధయో వైదథినాయ పిప్రుమ్ । ఆ త్వామృజిశ్వా సఖ్యాయ చక్రే పచన్పక్తీరపిబః సోమమస్య
గోవుల మాదిరిగా మ్రోగే స్తోత్రాలు నిన్ను, ఇంద్రా, మహిమను పెంచాయి; వైదథినునికి నీవు పిప్రువును జయించావు. ఋజిశ్వన్ నిన్ను స్నేహితుడిగా చేసుకున్నాడు; నీవు జ్ఞానంతో భాగాలను వండించి, అతని సోమాన్ని తాగావు.
నవగ్వాసః సుతసోమాస ఇన్ద్రం దశగ్వాసో అభ్యర్చన్త్యర్కైః । గవ్యం చిదూర్వమపిధానవన్తం తం చిన్నరః శశమానా అప వ్రన్
నవగ్వులు సోమాన్ని పిండించి ఇంద్రుని స్తుతించారు; దశగ్వులు కూడా తమ స్తోత్రాలతో ఆయనను పూజించారు. విస్తారమైన గోవుల మైదానం మూసివుండినా, ఆశతో ఉన్న వారు దానిని తెరిచారు, ఓ మనుష్యులారా!
కథో ను తే పరి చరాణి విద్వాన్వీర్యా మఘవన్యా చకర్థ । యా చో ను నవ్యా కృణవః శవిష్ఠ ప్రేదు తా తే విదథేషు బ్రవామ
ఓ దాత, నీ కార్యాలు తెలిసినవాడిగా నేను నీ పరాక్రమాలను ఎలా వివరించగలను? నీవు ఇంకా ఏ కొత్త గొప్ప కార్యాలు చేయబోతున్నావో చెప్పు, మహాశక్తివంతుడా! వాటిని ఇప్పుడు పోటీల్లో ప్రకటించు.
ఏతా విశ్వా చకృవాఁ ఇన్ద్ర భూర్యపరీతో జనుషా వీర్యేణ । యా చిన్ను వజ్రిన్కృణవో దధృష్వాన్న తే వర్తా తవిష్యా అస్తి తస్యాః
ఇంద్రా! నీవు జన్మలోను, శక్తిలోను అందరినీ మించిపోయి ఈ అనేక కార్యాలు చేసావు. వజ్రాయుధంతో చేసిన ధైర్యమైన కార్యాలలో, నీ శక్తికి సమానమైనవాడు ఎవరూ లేరు.
ఇన్ద్ర బ్రహ్మ క్రియమాణా జుషస్వ యా తే శవిష్ఠ నవ్యా అకర్మ । వస్త్రేవ భద్రా సుకృతా వసూయూ రథం న ధీరః స్వపా అతక్షమ్
ఇంద్రా! నీకోసం రాసిన స్తోత్రాలను ఆనందంగా స్వీకరించు; నీవు చేసిన కొత్త కార్యాలను కూడా, మహాశక్తివంతుడా! మంచి వస్త్రాన్ని తయారు చేసే వాడిలా, ధీరుడు ధనాన్ని కోరుతూ నీకోసం రథాన్ని నిర్మించాడు.
క్వ స్య వీరః కో అపశ్యదిన్ద్రం సుఖరథమీయమానం హరిభ్యామ్ । యో రాయా వజ్రీ సుతసోమమిచ్ఛన్తదోకో గన్తా పురుహూత ఊతీ
ఆ వీరుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు? ఎవరు ఇంద్రుడిని, రెండు హరిద్వాన గుర్రాలతో సులభంగా రథంలో ప్రయాణిస్తూ చూశారు? వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడు, పిండిన సోమాన్ని కోరుతూ, అనేక మంది పిలిచిన చోటకు, దాత ఇంటికి వస్తాడు.
అవాచచక్షం పదమస్య సస్వరుగ్రం నిధాతురన్వాయమిచ్ఛన్ । అపృచ్ఛమన్యాఁ ఉత తే మ ఆహురిన్ద్రం నరో బుబుధానా అశేమ
పదాన్ని పలికే వాడి మార్గాన్ని తెలుసుకోవాలని నేను ప్రయత్నించాను; ధనదాత స్థానం కోరికతో వెతికాను. ఇతరులను అడిగాను, వారు చెప్పారు: 'మేము, ఓ మనుష్యులారా, వెతికి ఇంద్రుడిని కనుగొన్నాము.'
ప్ర ను వయం సుతే యా తే కృతానీన్ద్ర బ్రవామ యాని నో జుజోషః । వేదదవిద్వాఞ్ఛృణవచ్చ విద్వాన్వహతేఽయం మఘవా సర్వసేనః
ఇంద్రా! ఇప్పుడు సోమాన్ని పిండే వేళ, నీవు చేసిన కార్యాలను మేము గర్వంగా చెబుతున్నాం. అవన్నీ మాకు ఆనందం కలిగించాయి. జ్ఞానులు వాటిని బాగా తెలుసుకుంటారు, అజ్ఞానులు వింటారు. ఈ ఉదారుడైన, సమస్త సేనలకు అధిపతియైన నీవు వాటన్నింటినీ భరిస్తావు.
స్థిరం మనశ్చకృషే జాత ఇన్ద్ర వేషీదేకో యుధయే భూయసశ్చిత్ । అశ్మానం చిచ్ఛవసా దిద్యుతో వి విదో గవామూర్వముస్రియాణామ్
ఇంద్రా! నీవు పుట్టినప్పటి నుంచే నీ మనస్సు దృఢంగా పెట్టుకున్నావు. నీవొక్కడే అలంకారాలతో యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యావు, ఎంతో మందిని ఎదుర్కొన్నావు. నీ బలంతో బండను కూడా చీల్చి, ఆరాధకుల కోసం ఆవుల విస్తారమైన ప్రదేశాన్ని వెలికి చూపించావు.
పరో యత్త్వం పరమ ఆజనిష్ఠాః పరావతి శ్రుత్యం నామ బిభ్రత్ । అతశ్చిదిన్ద్రాదభయన్త దేవా విశ్వా అపో అజయద్దాసపత్నీః
నీవు దూరమైన పరమ స్థలంలో పుట్టినప్పుడు, అక్కడే ప్రసిద్ధి గల నామాన్ని ధరించావు. అక్కడినుంచే దేవతలు కూడా నిన్ను భయపడ్డారు. నీవు సమస్త జలాలను, దస్యుల భార్యలను జయించావు.
తుభ్యేదేతే మరుతః సుశేవా అర్చన్త్యర్కం సున్వన్త్యన్ధః । అహిమోహానమప ఆశయానం ప్ర మాయాభిర్మాయినం సక్షదిన్ద్రః
ఇంద్రా! నీకోసం ఈ మారుతులు మధురంగా గానం చేస్తారు, సోమాన్ని సమర్పిస్తారు, పానీయాన్ని పోస్తారు. నీవు నీ మాయతో, దుర్మార్గుడైన, దాచుకున్న పామును పడగొట్టావు.