పునానే తన్వా మిథః స్వేన దక్షేణ రాజథః । ఊహ్యాథే సనాదృతమ్
మీరు మీ స్వరూపంతో, మీ స్వంత శక్తితో, పునరుత్పత్తి చేసుకుంటూ పాలిస్తారు. మీరు పురాతనకాలం నుండే ధర్మాన్ని నిలిపారు.
మహీ మిత్రస్య సాధథస్తరన్తీ పిప్రతీ ఋతమ్ । పరి యజ్ఞం ని షేదథుః
మిత్రుని సహాయం గొప్పది, అది దాటి, సత్యాన్ని నిలబెడుతుంది. మీరు యజ్ఞాన్ని చుట్టుముట్టి, దాని చుట్టూ కూర్చున్నారు.
క్షేత్రస్య పతినా వయం హితేనేవ జయామసి । గామశ్వం పోషయిత్న్వా స నో మృళాతీదృశే
పంట పొలానికి అధిపతిగా ఉన్న దేవుడు మనకు తోడుగా ఉంటే, మనం రథంతో పోరాడినట్టు విజయం సాధిస్తాము. ఆ దేవుడు పశువులను, గుర్రాలను పోషిస్తూ, మనకు దయ చూపించాలి.
క్షేత్రస్య పతే మధుమన్తమూర్మిం ధేనురివ పయో అస్మాసు ధుక్ష్వ । మధుశ్చుతం ఘృతమివ సుపూతమృతస్య నః పతయో మృళయన్తు
పంట పొలానికి అధిపతివైన దేవా, ఆవు పాలు పోసినట్టు మధురమైన, సమృద్ధిగా ఉండే తరంగాన్ని మాకు ప్రసాదించు. అమృతాన్ని పాలించే దేవతలు, తేనెలా జారే, మంచి నెయ్యిని మాకు దయతో ఇవ్వాలి.
మధుమతీరోషధీర్ద్యావ ఆపో మధుమన్నో భవత్వన్తరిక్షమ్ । క్షేత్రస్య పతిర్మధుమాన్నో అస్త్వరిష్యన్తో అన్వేనం చరేమ
మొక్కలు మధురంగా ఉండాలి, ఆకాశం, నీళ్ళు మధురంగా ఉండాలి, మధ్యలో ఉన్న వాయువంతా మధురతతో నిండాలి. పంట పొలానికి అధిపతివైన దేవుడు మనకు మధురంగా ఉండాలి. మనం భయమేమీ లేకుండా ఈ భూమిపై తిరగాలి.
శునం వాహాః శునం నరః శునం కృషతు లాఙ్గలమ్ । శునం వరత్రా బధ్యన్తాం శునమష్ట్రాముదిఙ్గయ
మనకు ఎద్దులు శుభం కలిగించాలి, మనుషులు శుభంగా ఉండాలి, లాంగలంతో భూమిని దున్నేటప్పుడు అది శుభం కలిగించాలి. లాంగలానికి కట్టే కట్టులు శుభంగా ఉండాలి, మోతను కూడా శుభంగా పైకి ఎత్తాలి.
శునాసీరావిమాం వాచం జుషేథాం యద్దివి చక్రథుః పయః । తేనేమాముప సిఞ్చతమ్
శునాసీరా దేవా, మీరు ఆకాశంలో పాలు సృష్టించినవారు, మా ఈ ప్రార్థనను స్వీకరించండి. ఆ పాలతో ఈ పొలాన్ని స్నానింపజేయండి.
అర్వాచీ సుభగే భవ సీతే వన్దామహే త్వా । యథా నః సుభగాససి యథా నః సుఫలాససి
శుభంగా ఉన్న సీతా దేవి, మేము నిన్ను పూజిస్తున్నాము. నీవు మాకు శుభాన్ని, మంచి ఫలితాలను ప్రసాదించు.
ఇన్ద్రః సీతాం ని గృహ్ణాతు తాం పూషాను యచ్ఛతు । సా నః పయస్వతీ దుహాముత్తరాముత్తరాం సమామ్
ఇంద్రుడు సీతను పట్టుకుని, పూషణుడు ఆమెను స్థిరంగా ఉంచాలి. ఆమె పాలు పుష్కలంగా ఉండి, ప్రతి సంవత్సరం మాకు మంచి పంటను అందించాలి.
శునం నః ఫాలా వి కృషన్తు భూమిం శునం కీనాశా అభి యన్తు వాహైః । శునం పర్జన్యో మధునా పయోభిః శునాసీరా శునమస్మాసు ధత్తమ్
మన లాంగళాలు భూమిని శుభంగా దున్నాలి, రైతులు తమ ఎద్దులతో శుభంగా ముందుకు రావాలి. మేఘం తేనె, పాలు కలిపి వర్షించాలి. శునాసీరా దేవుడు మనకు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించాలి.
సముద్రాదూర్మిర్మధుమాఁ ఉదారదుపాంశునా సమమృతత్వమానట్ । ఘృతస్య నామ గుహ్యం యదస్తి జిహ్వా దేవానామమృతస్య నాభిః
సముద్రం నుంచి తేనెలా మధురమైన అలలు లేచొస్తున్నాయి, అవి అమృతాన్ని మోసుకొస్తున్నాయి. అక్కడ నెయ్యి యొక్క రహస్యమైన పేరు ఉంది, అది దేవతల నాలుక, అమృతానికి నాభి.
వయం నామ ప్ర బ్రవామా ఘృతస్యాస్మిన్యజ్ఞే ధారయామా నమోభిః । ఉప బ్రహ్మా శృణవచ్ఛస్యమానం చతుఃశృఙ్గోఽవమీద్గౌర ఏతత్
ఈ యజ్ఞంలో మేము నెయ్యి పేరును గౌరవంతో ప్రకటిస్తున్నాము. ప్రేరణ కలిగిన కవి ఈ స్తోత్రాన్ని వినిపిస్తాడు. నాలుగు కొమ్ములు ఉన్న ఎద్దు దీనిని ప్రకటించాడు.
చత్వారి శృఙ్గా త్రయో అస్య పాదా ద్వే శీర్షే సప్త హస్తాసో అస్య । త్రిధా బద్ధో వృషభో రోరవీతి మహో దేవో మర్త్యాఁ ఆ వివేశ
ఆ ఎద్దుకు నాలుగు కొమ్ములు, మూడు కాళ్లు, రెండు తలలు, ఏడు చేతులు ఉన్నాయి. మూడు విధాలుగా కట్టబడి, ఆ వృషభుడు గర్జిస్తున్నాడు. మహాదేవుడు మానవులలో ప్రవేశించాడు.
త్రిధా హితం పణిభిర్గుహ్యమానం గవి దేవాసో ఘృతమన్వవిన్దన్ । ఇన్ద్ర ఏకం సూర్య ఏకం జజాన వేనాదేకం స్వధయా నిష్టతక్షుః
దేవతలు ఆవులో దాగి ఉన్న, మూడు భాగాలుగా విభజించబడి, చేతులతో రక్షించబడిన నెయ్యిని కనుగొన్నారు. ఇంద్రుడు ఒక భాగాన్ని, సూర్యుడు ఇంకొక భాగాన్ని, వేనా తన శక్తితో మూడవ భాగాన్ని సృష్టించాడు.
ఏతా అర్షన్తి హృద్యాత్సముద్రాచ్ఛతవ్రజా రిపుణా నావచక్షే । ఘృతస్య ధారా అభి చాకశీమి హిరణ్యయో వేతసో మధ్య ఆసామ్
ఈ ప్రవాహాలు హృదయం నుంచి, సముద్రం నుంచి వందలుగా ప్రవహిస్తున్నాయి, అవి దాటి వెళ్లడం కష్టం. నేను నెయ్యి ప్రవాహాలను చూస్తున్నాను, వాటి మధ్యలో బంగారు గడ్డి మెరిసిపోతుంది.
సమ్యక్స్రవన్తి సరితో న ధేనా అన్తర్హృదా మనసా పూయమానాః । ఏతే అర్షన్త్యూర్మయో ఘృతస్య మృగా ఇవ క్షిపణోరీషమాణాః
ఆ నదులు ఆవుల్లా సరిగ్గా ప్రవహిస్తున్నాయి, హృదయం, మనస్సు శుద్ధిగా ఉండగా. ఈ నెయ్యి తరంగాలు అడవిలో జంతువులు ఆశతో పరుగెత్తినట్టు ఉప్పొంగిపోతున్నాయి.
సిన్ధోరివ ప్రాధ్వనే శూఘనాసో వాతప్రమియః పతయన్తి యహ్వాః । ఘృతస్య ధారా అరుషో న వాజీ కాష్ఠా భిన్దన్నూర్మిభిః పిన్వమానః
పెరిగిన నది గర్జనలా, గాలి వేగంతో, మహాబలవంతులు పరుగెడుతున్నారు. నెయ్యి ప్రవాహాలు ఎర్రగుర్రంలా, అడ్డంకులను ఛేదిస్తూ, తరంగాలతో ఉప్పొంగిపోతున్నాయి.
అభి ప్రవన్త సమనేవ యోషాః కల్యాణ్యః స్మయమానాసో అగ్నిమ్ । ఘృతస్య ధారాః సమిధో నసన్త తా జుషాణో హర్యతి జాతవేదాః
అలంకరించుకున్న స్త్రీలు నవ్వుతూ అగ్నిని చూస్తున్నట్టు, నెయ్యి ప్రవాహాలు కలిసి ప్రవహిస్తున్నాయి. ఆ ప్రవాహాలు అగ్నిని ప్రज్వలింపజేస్తున్నాయి, జాతవేదసు వాటిని ఆనందంగా స్వీకరిస్తున్నాడు.
కన్యా ఇవ వహతుమేతవా ఉ అఞ్జ్యఞ్జానా అభి చాకశీమి । యత్ర సోమః సూయతే యత్ర యజ్ఞో ఘృతస్య ధారా అభి తత్పవన్తే
పెళ్లి కావాలని ఆశించే కన్యలవలె అలంకరించుకొని, నేను వాటిని చూస్తున్నాను. అక్కడ సోమరసం పిండుతారు, అక్కడ యజ్ఞం జరుగుతుంది, అక్కడే నెయ్యి ప్రవాహాలు ఉప్పొంగిపోతున్నాయి.
అభ్యర్షత సుష్టుతిం గవ్యమాజిమస్మాసు భద్రా ద్రవిణాని ధత్త । ఇమం యజ్ఞం నయత దేవతా నో ఘృతస్య ధారా మధుమత్పవన్తే
మీరు ఉత్తమమైన స్తోత్రాలతో, గోవులను తీసుకువస్తూ, మాకు శుభమైన సంపదను ప్రసాదించండి. దేవతలారా, ఈ యజ్ఞాన్ని నడిపించండి. నెయ్యి ప్రవాహాలు తేనెలా మధురంగా ప్రవహిస్తున్నాయి.
ధామన్తే విశ్వం భువనమధి శ్రితమన్తః సముద్రే హృద్యన్తరాయుషి । అపామనీకే సమిథే య ఆభృతస్తమశ్యామ మధుమన్తం త ఊర్మిమ్
ప్రపంచమంతా వారి నివాసంలో, హృదయంలో, ప్రాణంలో, సముద్రంలో విశ్రాంతి పొందింది. నీటిలో, సభలో, ఎవరు పోషించబడతారో, మనం ఆ మధురతతో నిండిన అలను చేరుదాం, ఓ నల్లవాడా.
అబోధ్యగ్నిః సమిధా జనానాం ప్రతి ధేనుమివాయతీముషాసమ్ । యహ్వా ఇవ ప్ర వయాముజ్జిహానాః ప్ర భానవః సిస్రతే నాకమచ్ఛ
అగ్ని ప్రజల్లో వెలిగింది, ఆవు దూడను చేరినట్లు, పక్షుల పిల్లలు ఎగిరినట్లు, కిరణాలు ఆకాశాన్ని తాకాయి.
అబోధి హోతా యజథాయ దేవానూర్ధ్వో అగ్నిః సుమనాః ప్రాతరస్థాత్ । సమిద్ధస్య రుశదదర్శి పాజో మహాన్దేవస్తమసో నిరమోచి
పూజారి దేవతలను పూజించేందుకు మేల్కొన్నాడు. అగ్ని నెమ్మదిగా, ఉదయాన్నే నిలబడి, వెలుగుతో అంధకారాన్ని తొలగించాడు.
యదీం గణస్య రశనామజీగః శుచిరఙ్క్తే శుచిభిర్గోభిరగ్నిః । ఆద్దక్షిణా యుజ్యతే వాజయన్త్యుత్తానామూర్ధ్వో అధయజ్జుహూభిః
సమూహానికి బెల్టు కట్టినపుడు, పవిత్రమైన అగ్ని, పవిత్రమైన పశువులతో అలంకరించబడతాడు. కుడివైపు బలిని గెలుపొందినవారికి జతచేస్తారు, అగ్ని నేరుగా ఆహుతిపాత్రలతో నిలబడతాడు.
అగ్నిమచ్ఛా దేవయతాం మనాంసి చక్షూంషీవ సూర్యే సం చరన్తి । యదీం సువాతే ఉషసా విరూపే శ్వేతో వాజీ జాయతే అగ్రే అహ్నామ్
పూజకుల మనస్సులు అగ్నిని ఆశ్రయించాలి, కళ్లలా సూర్యుని వైపు పోయినట్లు. రెండు వేర్వేరు ఉదయాలు ఊదినపుడు, తెల్లగడ్డి గుర్రం రోజుల ప్రారంభంలో పుడుతుంది.
జనిష్ట హి జేన్యో అగ్రే అహ్నాం హితో హితేష్వరుషో వనేషు । దమేదమే సప్త రత్నా దధానోఽగ్నిర్హోతా ని షసాదా యజీయాన్
అతను నిజంగా రోజుల ప్రారంభంలో పుడతాడు, నిర్ణీత స్థలాల్లో వెలుగుతాడు. ఏడుకొండల రత్నాలను ధరించి, అగ్ని పూజారిగా కూర్చుంటాడు, పూజకు అర్హుడవుతాడు.
అగ్నిర్హోతా న్యసీదద్యజీయానుపస్థే మాతుః సురభా ఉ లోకే । యువా కవిః పురునిష్ఠ ఋతావా ధర్తా కృష్టీనాముత మధ్య ఇద్ధః
అగ్ని పూజారిగా, పూజకు అర్హుడిగా, సువాసన తల్లిపొదిలో, లోకంలో స్థిరంగా ఉండిపోయాడు. యువకుడిగా, జ్ఞానిగా, ఎన్నో చోట్ల స్థాపించబడి, ప్రజలను కాపాడుతూ మధ్యలో వెలిగిపోతున్నాడు.
ప్ర ణు త్యం విప్రమధ్వరేషు సాధుమగ్నిం హోతారమీళతే నమోభిః । ఆ యస్తతాన రోదసీ ఋతేన నిత్యం మృజన్తి వాజినం ఘృతేన
ఇప్పుడు ఆ ప్రేరణ కలిగిన అగ్ని పూజారిని, యజ్ఞాల్లో, నమస్కారాలతో స్తుతిస్తున్నారు. అతను రెండు లోకాలను సత్యంతో విస్తరించాడు, గృహస్థుడు అయిన వజ్రాన్ని నిత్యం నెయ్యితో శుభ్రపరుస్తారు.
మార్జాల్యో మృజ్యతే స్వే దమూనాః కవిప్రశస్తో అతిథిః శివో నః । సహస్రశృఙ్గో వృషభస్తదోజా విశ్వాఁ అగ్నే సహసా ప్రాస్యన్యాన్
ఇంటి వద్ద పుట్టినవాడు తన ఇంట్లో శుభ్రంగా ఉంటాడు, కవులు స్తుతిస్తారు, అతిథిగా, మనకు మంగళకరంగా ఉంటాడు. వెయ్యి కొమ్ముల గల ఎద్దుగా, ఆ బలంతో, అగ్నీ, నీవు అందరినీ మించిపోతావు.
ప్ర సద్యో అగ్నే అత్యేష్యన్యానావిర్యస్మై చారుతమో బభూథ । ఈళేన్యో వపుష్యో విభావా ప్రియో విశామతిథిర్మానుషీణామ్
తక్షణమే, అగ్నీ, నీవు ఇతరులను మించిపోతావు; మనకు అతి అందంగా మారావు. స్తుతించదగినవాడవు, అద్భుతంగా, వెలుగుతో, ప్రజలకు, మనుషులకు ప్రియమైన అతిథివి.