అనాయతో అనిబద్ధః కథాయం న్యఙ్ఙుత్తానోఽవ పద్యతే న । కయా యాతి స్వధయా కో దదర్శ దివః స్కమ్భః సమృతః పాతి నాకమ్
అడ్డుకోకుండా, కట్టుబాట్లేకుండా, అతడు ఎలా పడుకుంటాడు, ఎలా లేచిపోతాడు? అతడు ఏ స్వభావంతో వెళ్తాడు, ఎవరు చూశారు? ఆకాశానికి ఆధారమైన స్థంభం స్థిరంగా నిలిచి, ఆకాశాన్ని కాపాడుతుంది.
ప్రత్యగ్నిరుషసో జాతవేదా అఖ్యద్దేవో రోచమానా మహోభిః । ఆ నాసత్యోరుగాయా రథేనేమం యజ్ఞముప నో యాతమచ్ఛ
జాతవేదా అగ్ని, ఉదయాలను ఎదుర్కొంటూ, మహత్తరమైన వెలుగుతో ప్రకాశిస్తూ ప్రకటించాడు. నాసత్యులు, మీ విస్తృతమైన రథంతో ఈ యజ్ఞానికి రండి, మమ్మల్ని చేరండి.
ఊర్ధ్వం కేతుం సవితా దేవో అశ్రేజ్జ్యోతిర్విశ్వస్మై భువనాయ కృణ్వన్ । ఆప్రా ద్యావాపృథివీ అన్తరిక్షం వి సూర్యో రశ్మిభిశ్చేకితానః
సవితా దేవుడు తన జెండాను పైకి ఎత్తాడు, అన్ని లోకాలకు వెలుతురును ప్రసాదించాడు. ఆకాశం, భూమి, మధ్యలోని స్థలం విస్తరించాయి. సూర్యుడు తన కిరణాలతో అన్నింటినీ వ్యాపించాడు.
ఆవహన్త్యరుణీర్జ్యోతిషాగాన్మహీ చిత్రా రశ్మిభిశ్చేకితానా । ప్రబోధయన్తీ సువితాయ దేవ్యుషా ఈయతే సుయుజా రథేన
ఎర్రటి ఉదయాలు వెలుతురుతో వచ్చి, విశాలంగా, ప్రకాశవంతంగా తమ కిరణాలను వ్యాపిస్తాయి. దేవతలైన ఉదయాలు అందరికీ మేలుకోసం, బాగా జోడించబడిన రథంతో ముందుకు సాగుతాయి.
ఆ వాం వహిష్ఠా ఇహ తే వహన్తు రథా అశ్వాస ఉషసో వ్యుష్టౌ । ఇమే హి వాం మధుపేయాయ సోమా అస్మిన్యజ్ఞే వృషణా మాదయేథామ్
మీ అత్యుత్తమ గుర్రాలు, రథాలు ఉదయపు వెలుతురులో ఇక్కడికి మిమ్మల్ని తీసుకురావాలి. ఇక్కడ మీకు తేనె లాంటి సోమాలు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. వీర్యవంతులారా, ఈ యజ్ఞంలో ఆనందించండి.
అనాయతో అనిబద్ధః కథాయం న్యఙ్ఙుత్తానోఽవ పద్యతే న । కయా యాతి స్వధయా కో దదర్శ దివ స్కమ్భః సమృతః పాతి నాకమ్
అడ్డుకోకుండా, కట్టుబాట్లేకుండా, అతడు ఎలా పడుకుంటాడు, ఎలా లేచిపోతాడు? అతడు ఏ స్వభావంతో వెళ్తాడు, ఎవరు చూశారు? ఆకాశానికి ఆధారమైన స్థంభం స్థిరంగా నిలిచి, ఆకాశాన్ని కాపాడుతుంది.
అగ్నిర్హోతా నో అధ్వరే వాజీ సన్పరి ణీయతే । దేవో దేవేషు యజ్ఞియః
అగ్ని, యజ్ఞంలో మా ముందువాడు, విజయాన్ని ప్రసాదించేవాడు. దేవతలలో పూజకు అర్హుడు.
పరి త్రివిష్ట్యధ్వరం యాత్యగ్నీ రథీరివ । ఆ దేవేషు ప్రయో దధత్
అగ్ని మూడు స్థలాల్లో జరిగే యజ్ఞాన్ని చుట్టూ తిరుగుతూ, రథికుడిలా, దేవతలకు నైవేద్యాన్ని చేర్చుతాడు.
పరి వాజపతిః కవిరగ్నిర్హవ్యాన్యక్రమీత్ । దధద్రత్నాని దాశుషే
విజ్ఞానవంతుడైన అగ్ని, ధన సంపదలకు అధిపతి, యజ్ఞహోమాలను చుట్టి తిరిగి, భక్తునికి విలువైన రత్నాలను ప్రసాదించాడు.
అయం యః సృఞ్జయే పురో దైవవాతే సమిధ్యతే । ద్యుమాఁ అమిత్రదమ్భనః
ఈ అగ్ని, శృంజయుని కోసం ముందర దేవతల వాయువులో ప్రज్వలించబడి, శత్రువులను జయించి, ప్రకాశంగా మెరిసిపోతున్నాడు.
అస్య ఘా వీర ఈవతోఽగ్నేరీశీత మర్త్యః । తిగ్మజమ్భస్య మీళ్హుషః
బలాన్ని కోరే మానవుడు, ఈ అగ్ని యొక్క ఆధీనంలో ఉంటాడు; అతడు పదునైన దవడలతో, దాతగా ప్రసిద్ధి గడించాడు.
తమర్వన్తం న సానసిమరుషం న దివః శిశుమ్ । మర్మృజ్యన్తే దివేదివే
ఆ వేగవంతుడైన అగ్ని, పందెం గుర్రిలా, ఆకాశపు ఎర్రని శిశువులా, ప్రతిరోజూ మనందరి ద్వారా గౌరవింపబడుతున్నాడు.
బోధద్యన్మా హరిభ్యాం కుమారః సాహదేవ్యః । అచ్ఛా న హూత ఉదరమ్
సాహదేవుని కుమారుడు, రెండు పసుపు గుర్రాలతో లేచి, మనలను హోమానికి పిలుస్తాడు.
ఉత త్యా యజతా హరీ కుమారాత్సాహదేవ్యాత్ । ప్రయతా సద్య ఆ దదే
ఆ రెండు పూజ్యమైన పసుపు గుర్రలు, సాహదేవుని కుమారుని వద్దనుండి, సిద్ధంగా వెంటనే వచ్చి చేరతాయి.
ఏష వాం దేవావశ్వినా కుమారః సాహదేవ్యః । దీర్ఘాయురస్తు సోమకః
దేవతలైన అశ్వినీదేవులారా, ఈ సాహదేవుని కుమారుడు సోమకుడు; అతడికి దీర్ఘాయువు కలగాలని కోరుకుంటున్నాము.
తం యువం దేవావశ్వినా కుమారం సాహదేవ్యమ్ । దీర్ఘాయుషం కృణోతన
దేవతలైన అశ్వినీదేవులారా, మీరు సాహదేవుని కుమారునికి దీర్ఘాయువు కలిగించండి.
ఆ సత్యో యాతు మఘవాఁ ఋజీషీ ద్రవన్త్వస్య హరయ ఉప నః । తస్మా ఇదన్ధః సుషుమా సుదక్షమిహాభిపిత్వం కరతే గృణానః
సత్యవంతుడైన మఘవంతుడు ఉత్సాహంగా వచ్చి, అతని గుర్రాలు వేగంగా మన వద్దకు చేరాలని కోరుతున్నాము; ఆ ఇంద్రునికి ఆనందంగా, నైపుణ్యంతో, మన ప్రసాదాన్ని సమర్పిస్తూ, నీ అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ స్తుతిస్తున్నాము.
అవ స్య శూరాధ్వనో నాన్తేఽస్మిన్నో అద్య సవనే మన్దధ్యై । శంసాత్యుక్థముశనేవ వేధాశ్చికితుషే అసుర్యాయ మన్మ
పరాక్రమవంతులు ఈ మార్గాంతంలో, ఈ రోజు, ఈ సమర్పణలో ఆనందించేందుకు దిగిపోవాలి; ఉశనుడు చేసినట్లు, జ్ఞానవంతుడు, అధిపత్యాన్ని కోరుతూ, అగ్ని స్తోత్రమును ప్రకటిస్తాడు.
కవిర్న నిణ్యం విదథాని సాధన్వృషా యత్సేకం విపిపానో అర్చాత్ । దివ ఇత్థా జీజనత్సప్త కారూనహ్నా చిచ్చక్రుర్వయునా గృణన్తః
ఒక మునివంటి వాడు, రహస్యాలను తెలుసుకుని, కర్మలను నెరవేర్చుతాడు; పరాక్రమవంతుడైన వాడు, దాహంతో, స్తోత్రాలు పాడుతాడు; అలా, అతడు ఏడుగురు గాయకులను సృష్టించాడు, రాత్రిపూట కూడా వారు నైపుణ్యంతో స్తుతిస్తూ కార్యాలు చేశారు.
స్వర్యద్వేది సుదృశీకమర్కైర్మహి జ్యోతీ రురుచుర్యద్ధ వస్తోః । అన్ధా తమాంసి దుధితా విచక్షే నృభ్యశ్చకార నృతమో అభిష్టౌ
సూర్యుడిలా ప్రకాశవంతంగా, స్తోత్రాలతో అందంగా కనిపిస్తూ, జన్మించినప్పుడు గొప్ప వెలుతురుతో మెరిసాడు; చీకటిని తొలగించి, స్పష్టంగా చూశాడు, పురుషులకు పరాక్రమాన్ని కలిగించాడు.
వవక్ష ఇన్ద్రో అమితమృజీష్యుభే ఆ పప్రౌ రోదసీ మహిత్వా । అతశ్చిదస్య మహిమా వి రేచ్యభి యో విశ్వా భువనా బభూవ
ఇంద్రుడు, మహాశక్తితో, ఉత్సాహంతో, అపారంగా పెరిగి, ఆకాశమూ భూమిని తన మహిమతో నింపాడు; అందువల్ల అతని మహిమ వ్యాపించి, అన్ని లోకములుగా మారిపోయాడు.
విశ్వాని శక్రో నర్యాణి విద్వానపో రిరేచ సఖిభిర్నికామైః । అశ్మానం చిద్యే బిభిదుర్వచోభిర్వ్రజం గోమన్తముశిజో వి వవ్రుః
శక్రుడు, అన్ని పరాక్రమ కార్యాలను తెలిసినవాడు, తన మిత్రులతో కలిసి, తన సంకల్పంతో నీటిని పంచాడు; వారు మాటలతో కూడా రాళ్లను విరిచారు, ఉశిజులు పాలు పుష్కలంగా ఉన్న పశువులను విడుదల చేశారు.
అపో వృత్రం వవ్రివాంసం పరాహన్ప్రావత్తే వజ్రం పృథివీ సచేతాః । ప్రార్ణాంసి సముద్రియాణ్యైనోః పతిర్భవఞ్ఛవసా శూర ధృష్ణో
వృత్రుడు నీటిని ఆపినప్పుడు, అతడిని దూరం చేసి, వజ్రాయుధాన్ని ధరించి, భూమిని చైతన్యవంతం చేశావు; ప్రవాహాలు, సముద్రాలను విడుదల చేసి, ఓ పరాక్రమవంతుడా, నీ బలంతో అధిపతిగా మారావు.
అపో యదద్రిం పురుహూత దర్దరావిర్భువత్సరమా పూర్వ్యం తే । స నో నేతా వాజమా దర్షి భూరిం గోత్రా రుజన్నఙ్గిరోభిర్గృణానః
ఓ అనేకసార్లు పిలవబడే వాడా, నీవు పర్వతాన్ని విరిచినప్పుడు, పురాతన సరం నీకోసం ప్రత్యక్షమైంది; మేము స్తుతిస్తూ, అంగిరసులతో కూడి, పశువుల అడ్డంకులను తొలగిస్తూ, నీవు మనకు నాయకుడవు, ధనాన్ని చూచేవాడవు.
అచ్ఛా కవిం నృమణో గా అభిష్టౌ స్వర్షాతా మఘవన్నాధమానమ్ । ఊతిభిస్తమిషణో ద్యుమ్నహూతౌ ని మాయావానబ్రహ్మా దస్యురర్త
మఘవంతుడా, మనుషులతో కూడి, పరాక్రమంలో, ప్రకాశవంతుడై, తక్కువగా కాకుండా, ఆ మునిని చేరు; నీ సహాయాలతో అతనికి బలాన్ని ప్రసాదించు, మాయచేసే, ధర్మబద్ధంగా లేని దస్యులు మనకు హాని చేయనివ్వకు.
ఆ దస్యుఘ్నా మనసా యాహ్యస్తం భువత్తే కుత్సః సఖ్యే నికామః । స్వే యోనౌ ని షదతం సరూపా వి వాం చికిత్సదృతచిద్ధ నారీ
దస్యులను నాశనం చేసే వాడా, నీ మనసుతో ఆ స్థలానికి రా; కుత్సుడు నీ స్నేహితుడిగా ఉండి, నీ స్వస్థానంలో, నిజమైన రూపంతో కూర్చో; జ్ఞానవంతురాలు నీ స్వరూపాన్ని గ్రహించుగాక.
యాసి కుత్సేన సరథమవస్యుస్తోదో వాతస్య హర్యోరీశానః । ఋజ్రా వాజం న గధ్యం యుయూషన్కవిర్యదహన్పార్యాయ భూషాత్
నీవు కుత్సునితో కలిసి రథంలో ప్రయాణిస్తూ, గాలి వాహకుడైన రెండు నెమలి రంగు గుర్రాల యజమానుడివై, విజయం కోసం తపిస్తూ, మనస్సు వేగంతో పరుగెత్తేవాడివి. ఓ జ్ఞానవంతుడా, నీవు జ్వలిస్తూ, విశాలమైన లోకాలను అలంకరించావు.
కుత్సాయ శుష్ణమశుషం ని బర్హీః ప్రపిత్వే అహ్నః కుయవం సహస్రా । సద్యో దస్యూన్ప్ర మృణ కుత్స్యేన ప్ర సూరశ్చక్రం వృహతాదభీకే
కుత్సుని కోసం నీవు శుష్ణుడిని, పాత శత్రువును, సహస్రమందిలో కుయవుడిని అతని స్థానం నుండి పడగొట్టావు. నీవు కుత్సునితో కలిసి దస్యులను వెంటనే నాశనం చేసావు. సూర్యుడు దూరంలో గొప్ప చక్రాన్ని కనిపించజేశాడు.
త్వం పిప్రుం మృగయం శూశువాంసమృజిశ్వనే వైదథినాయ రన్ధీః । పఞ్చాశత్కృష్ణా ని వపః సహస్రాత్కం న పురో జరిమా వి దర్దః
ఋజిశ్వనుని, వైదథినుని కోసం నీవు గర్జించే పిప్రువును సంహరించావు. నీవు వెయ్యిలో యాభై నల్ల కోటలను పడగొట్టావు, వృద్ధాప్యం పట్టినట్టు పట్టణాలను ధ్వంసం చేసినవాడివి.
సూర ఉపాకే తన్వం దధానో వి యత్తే చేత్యమృతస్య వర్పః । మృగో న హస్తీ తవిషీముషాణః సింహో న భీమ ఆయుధాని బిభ్రత్
ప్రభాతంలో సూర్యుని రూపాన్ని ధరించి, అమృత స్వరూపాన్ని ప్రదర్శించేవాడివి. అడవి జంతువులా, ఏనుగులా, బలాన్ని పట్టుకుని, సింహంలా భయంకరంగా ఆయుధాలను ధరించేవాడివి.