ఋతేన ఋతం నియతమీళ ఆ గోరామా సచా మధుమత్పక్వమగ్నే । కృష్ణా సతీ రుశతా ధాసినైషా జామర్యేణ పయసా పీపాయ
సత్యంతో స్థిరమైన సత్యాన్ని, ఆ గోవులతో, తీపిగా పండిన నైవేద్యంతో కూడి, అగ్ని! నీకు పిలిచాము. ఈ నల్లని గోవు, ప్రకాశవంతుడైన తన భర్త వల్ల పాలతో నిండిపోయింది.
ఋతేన హి ష్మా వృషభశ్చిదక్తః పుమాఁ అగ్నిః పయసా పృష్ఠ్యేన । అస్పన్దమానో అచరద్వయోధా వృషా శుక్రం దుదుహే పృశ్నిరూధః
సత్యంతోనే, యుత్తం చేయని వృషభుడు కూడా, అగ్ని! వెనుక భాగంలో ఉండే పాలతో పోషించబడతాడు. కదలకుండా, ఇద్దరు తోడులతో కలిసి తిరుగుతాడు; ఆ వృషభుడు, రంగురంగుల గోవు నుండి తెల్లని పాలను పీల్చాడు.
ఋతేనాద్రిం వ్యసన్భిదన్తః సమఙ్గిరసో నవన్త గోభిః । శునం నరః పరి షదన్నుషాసమావిః స్వరభవజ్జాతే అగ్నౌ
సత్యంతో, ఆంగిరసులు కొండను పగలగొట్టి, గోవులతో ఆనందిస్తూ, ఉదయాన్ని చుట్టుముట్టారు. ఆ పురుషులు ఆమెను చుట్టేశారు; ఆమె వెలుగుతో ప్రత్యక్షమై, అగ్నిలో జ్యోతి పుట్టింది.
ఋతేన దేవీరమృతా అమృక్తా అర్ణోభిరాపో మధుమద్భిరగ్నే । వాజీ న సర్గేషు ప్రస్తుభానః ప్ర సదమిత్స్రవితవే దధన్యుః
సత్యంతోనే, అమరమైన, కలుషితం కాని ఆ దేవతా జలాలు, తరంగాలతో, తీపి రసంతో, అగ్ని! పరిగెత్తే గుర్రాల్లా ప్రవహించేందుకు స్థానం వద్ద తాము సిద్ధమయ్యాయి.
మా కస్య యక్షం సదమిద్ధురో గా మా వేశస్య ప్రమినతో మాపేః । మా భ్రాతురగ్నే అనృజోరృణం వేర్మా సఖ్యుర్దక్షం రిపోర్భుజేమ
మనకు పరుల అద్భుతాన్ని, ఇంటి గోవులను, పొరుగువారి సంపదను ఆశించకూడదు. అగ్ని! మనకు అన్నదమ్ముల అబద్ధపు అప్పును, స్నేహితుని నైపుణ్యాన్ని, శత్రువు బలాన్ని కూడా అంగీకరించకూడదు.
రక్షా ణో అగ్నే తవ రక్షణేభీ రారక్షాణః సుమఖ ప్రీణానః । ప్రతి ష్ఫుర వి రుజ వీడ్వంహో జహి రక్షో మహి చిద్వావృధానమ్
అగ్ని! నీ రక్షణలతో మమ్మల్ని కాపాడు; ఆనందంగా, శస్త్రాలతో, మమ్మల్ని సంతోషపెట్టు. దుర్మార్గుడిని ఎదుర్కొని, విడగొట్టు; ఎంత బలమైన దయ్యమైనా నశింపజేయు.
ఏభిర్భవ సుమనా అగ్నే అర్కైరిమాన్స్పృశ మన్మభిః శూర వాజాన్ । ఉత బ్రహ్మాణ్యఙ్గిరో జుషస్వ సం తే శస్తిర్దేవవాతా జరేత
ఈ స్తోత్రాలతో, అగ్ని! మనసు పెట్టి మమ్మల్ని అనుగ్రహించు; నా పాటలతో ఈ నైవేద్యాలను తాకు, వీరుడా. ఆంగిరసుల ప్రార్థనలను కూడా స్వీకరించు; నీ దైవ ఆశీర్వాదం నీతో పాటు చిరకాలం నిలవాలి.
ఏతా విశ్వా విదుషే తుభ్యం వేధో నీథాన్యగ్నే నిణ్యా వచాంసి । నివచనా కవయే కావ్యాన్యశంసిషం మతిభిర్విప్ర ఉక్థైః
ఈ మార్గాలన్నింటినీ, అగ్ని! జ్ఞానవంతుడైన సృష్టికర్త నీకు తెలియజేశాడు, రహస్యమైన మాటలను. కవుల కవిత్వాన్ని, నేను నా ఆలోచనలతో, ఋషుల గీతాలతో స్తుతిస్తున్నాను.
కృణుష్వ పాజః ప్రసితిం న పృథ్వీం యాహి రాజేవామవాఁ ఇభేన । తృష్వీమను ప్రసితిం ద్రూణానోఽస్తాసి విధ్య రక్షసస్తపిష్ఠైః
పొడవైన భూమిలా మార్గాన్ని సృష్టించు; రాజు ఏనుగుతో ముందుకు పోయినట్టు నీవు సాగిపో. నీ తోడువారితో కలిసి ఆ మార్గాన్ని అనుసరించు; నిలబడి, నీ మండే జ్వాలలతో రాక్షసులను సంహరించు.
తవ భ్రమాస ఆశుయా పతన్త్యను స్పృశ ధృషతా శోశుచానః । తపూంష్యగ్నే జుహ్వా పతంగానసందితో వి సృజ విష్వగుల్కాః
నీ చిమ్మలు వేగంగా ఎగురుతున్నాయి, ప్రతిచోటా తాకుతున్నాయి, ఉగ్రంగా ప్రకాశిస్తున్నాయి. అగ్ని! నీ వేడితో పురుగులను కాల్చు, అంగారాలను అన్ని వైపులా పంపించు.
ప్రతి స్పశో వి సృజ తూర్ణితమో భవా పాయుర్విశో అస్యా అదబ్ధః । యో నో దూరే అఘశంసో యో అన్త్యగ్నే మాకిష్టే వ్యథిరా దధర్షీత్
నీ గూఢచారులను పంపించు, అత్యంత వేగంగా ఉండు, ఈ ప్రజలకు దుర్జేయుడై కాపాడు. దూరంలోనో దగ్గరలోనో మనకు హాని చేయాలనుకునేవారు ఎవరైనా, అగ్ని! వారెవరూ మనకు నష్టం చేయకూడదు.
ఉదగ్నే తిష్ఠ ప్రత్యా తనుష్వ న్యమిత్రాఁ ఓషతాత్తిగ్మహేతే । యో నో అరాతిం సమిధాన చక్రే నీచా తం ధక్ష్యతసం న శుష్కమ్
అగ్ని! లేచి నిలబడు, నీ రూపాన్ని విస్తరించు; నీ తీవ్రతను చూసి శత్రువులు పారిపోవాలి. మనపై శత్రుత్వాన్ని కలిగించినవారిని, పొడిచిన దారిలా, పొడి కలపలా కాల్చివేయు.
ఊర్ధ్వో భవ ప్రతి విధ్యాధ్యస్మదావిష్కృణుష్వ దైవ్యాన్యగ్నే । అవ స్థిరా తనుహి యాతుజూనాం జామిమజామిం ప్ర మృణీహి శత్రూన్
నీవు నేరుగా నిలబడి, మన కొరకు ఎదురుదాడి చేయు, దైవశక్తులను ప్రదర్శించు, అగ్ని! మాంత్రికుల బలాన్ని తగ్గించు, బంధువులను, అబంధువులను నాశనం చేయు, శత్రువులను పూర్తిగా నిర్మూలించు.
స తే జానాతి సుమతిం యవిష్ఠ య ఈవతే బ్రహ్మణే గాతుమైరత్ । విశ్వాన్యస్మై సుదినాని రాయో ద్యుమ్నాన్యర్యో వి దురో అభి ద్యౌత్
నీ అనుగ్రహాన్ని ఎవరికి తెలుసు అంటే, యవనికలో, ప్రార్థన కోసం నీ దారిని ఆశ్రయించినవారికి. వారికి అన్ని మంచి రోజులు, సంపదలు ప్రకాశిస్తాయి; ఆ మహనీయులు దూర ప్రాంతాలను కూడా వెలిగిస్తారు.
సేదగ్నే అస్తు సుభగః సుదానుర్యస్త్వా నిత్యేన హవిషా య ఉక్థైః । పిప్రీషతి స్వ ఆయుషి దురోణే విశ్వేదస్మై సుదినా సాసదిష్టిః
అగ్ని! ఎవరైతే నిన్ను ఎప్పుడూ హవిస్సులతో, స్తోత్రాలతో సంతోషపరచుతారో, వారు భాగ్యవంతులు, దాతలు కావాలి. వారు తమ జీవితంలో, ఇంట్లో సుఖంగా ఉండాలి; వారికి అన్ని మంచి రోజులు, ఆశీర్వాదాలు చేరాలి.
అర్చామి తే సుమతిం ఘోష్యర్వాక్సం తే వావాతా జరతామియం గీః । స్వశ్వాస్త్వా సురథా మర్జయేమాస్మే క్షత్రాణి ధారయేరను ద్యూన్
నీ అనుగ్రహాన్ని నేను గొప్ప స్వరంతో స్తుతిస్తున్నాను; ఈ గీతం నీతో పాటు చిరకాలం నిలవాలి. మంచి గుర్రాలు, గొప్ప రథాలతో మేము నిన్ను గౌరవించాలి; మేము ప్రతిరోజూ అధికారాన్ని నిలబెట్టుకోవాలి.
ఇహ త్వా భూర్యా చరేదుప త్మన్దోషావస్తర్దీదివాంసమను ద్యూన్ । క్రీళన్తస్త్వా సుమనసః సపేమాభి ద్యుమ్నా తస్థివాంసో జనానామ్
ఇక్కడ, నీవు సమృద్ధిగా నివసించు, దగ్గరికి రా, ఉదయం సాయంత్రం, ప్రతిరోజూ ప్రకాశించు. మేము ఆనందంగా, ఉల్లాసంగా నీ సేవ చేయాలి; నీ తేజంతో ప్రజల్లో నిలబడాలి.
యస్త్వా స్వశ్వః సుహిరణ్యో అగ్న ఉపయాతి వసుమతా రథేన । తస్య త్రాతా భవసి తస్య సఖా యస్త ఆతిథ్యమానుషగ్జుజోషత్
ఎవరు నిన్ను మంచి గుర్రాలు, గొప్ప బంగారం, సంపదతో నిండిన రథంతో చేరుతారో, అగ్ని! వారికి నీవు రక్షకుడవు, స్నేహితుడవు; మానవుల ఆతిథ్యాన్ని ఆనందంగా స్వీకరించేవారికి నీవు సహాయకుడవు.
మహో రుజామి బన్ధుతా వచోభిస్తన్మా పితుర్గోతమాదన్వియాయ । త్వం నో అస్య వచసశ్చికిద్ధి హోతర్యవిష్ఠ సుక్రతో దమూనాః
పెద్దదనపు బంధాలను బంధుత్వపు మాటలతో వదిలిపెడతాను; ఇలా నేను నా తండ్రి గౌతముని వంశాన్ని అనుసరిస్తున్నాను. ఓ హోతా, నీతి గలవాడా, ఇంటి కాపరా, ఈ మాటల అర్థాన్ని మా కోసం నీవు తెలుసుకో.
అస్వప్నజస్తరణయః సుశేవా అతన్ద్రాసోఽవృకా అశ్రమిష్ఠాః । తే పాయవః సధ్ర్యఞ్చో నిషద్యాగ్నే తవ నః పాన్త్వమూర
ఎప్పుడూ మేల్కొని, వేగంగా, మనసు మంచిగా, అలసట లేకుండా, ద్వేషం లేకుండా, ఎంతో శ్రద్ధగా కాపాడే ఈ రక్షకులు, ఓ అగ్ని, మనందరినీ కలిసికూర్చుని అపాయాల నుంచి కాపాడాలని కోరుకుంటున్నాము.
యే పాయవో మామతేయం తే అగ్నే పశ్యన్తో అన్ధం దురితాదరక్షన్ । రరక్ష తాన్సుకృతో విశ్వవేదా దిప్సన్త ఇద్రిపవో నాహ దేభుః
స్వార్థం లేకుండా, చీకటి చూసి, కష్టాల నుంచి కాపాడిన ఆ రక్షకులను, ఓ అగ్ని, నీవు సర్వజ్ఞుడవై, మంచి పనులు చేసినవారిని కాపాడావు. దురాశతో ఉన్నవారు వారిని జయించలేకపోయారు.
త్వయా వయం సధన్యస్త్వోతాస్తవ ప్రణీత్యశ్యామ వాజాన్ । ఉభా శంసా సూదయ సత్యతాతేఽనుష్ఠుయా కృణుహ్యహ్రయాణ
నీతో మేము మిత్రులమై, నీ రక్షణతో, నీ మార్గదర్శనంతో సంపదను పొందగలుగుతాము. నిజమైనదైనా, అబద్ధమైనదైనా రెండు శాపాలను తొలగించు; నీ సహాయంతో నిర్భయంగా పని చేయుము.
అయా తే అగ్నే సమిధా విధేమ ప్రతి స్తోమం శస్యమానం గృభాయ । దహాశసో రక్షసః పాహ్యస్మాన్ద్రుహో నిదో మిత్రమహో అవద్యాత్
ఈ సమిధితో, ఓ అగ్ని, మేము నీకు పూజ చేస్తున్నాము; మా స్తోత్రాన్ని స్వీకరించు. అసూయపడే వారిని దహించు, మమ్మల్ని అపాయాల నుంచి, మోసపూరితుల నుంచి, దురుద్దేశ్యంతో ఉన్నవారి నుంచి కాపాడు, ఓ మిత్రుడా.
వైశ్వానరాయ మీళ్హుషే సజోషాః కథా దాశేమాగ్నయే బృహద్భాః । అనూనేన బృహతా వక్షథేనోప స్తభాయదుపమిన్న రోధః
ఒక్కటైన భక్తితో, మనం విశ్వనరుడైన అగ్నిని, దాతృత్వం కలవాడిని, గొప్ప స్తోత్రాలతో పూజిద్దాం. తక్కువ కాకుండా, బలమైన మాటలతో, రెండు లోకాలను నిలబెట్టే వాడిని మద్దతు ఇస్తాం.
మా నిన్దత య ఇమాం మహ్యం రాతిం దేవో దదౌ మర్త్యాయ స్వధావాన్ । పాకాయ గృత్సో అమృతో విచేతా వైశ్వానరో నృతమో యహ్వో అగ్నిః
దేవుడు నాకు ఇచ్చిన ఈ వరాన్ని, స్వయంగా నిలబడే వాడైన దేవుడు మానవునికి ఇచ్చినదాన్ని, ఎవరూ తక్కువగా చూడవద్దు. వంటకానికి, అమరుడైన, జ్ఞానవంతుడైన, విశ్వనరుడైన, పరాక్రమశాలి అగ్ని అవసరం.
సామ ద్విబర్హా మహి తిగ్మభృష్టిః సహస్రరేతా వృషభస్తువిష్మాన్ । పదం న గోరపగూళ్హం వివిద్వానగ్నిర్మహ్యం ప్రేదు వోచన్మనీషామ్
రెండు ఎత్తులతో, గొప్పవాడై, పదునైన జ్వాలలతో, వెయ్యి ప్రవాహాల బలమైన ఎద్దు వంటి అగ్ని, ఆవు దాచిన దారిని తెలుసుకుని, నాకు ఈ ప్రేరణను తెలిపాడు.
ప్ర తాఁ అగ్నిర్బభసత్తిగ్మజమ్భస్తపిష్ఠేన శోచిషా యః సురాధాః । ప్ర యే మినన్తి వరుణస్య ధామ ప్రియా మిత్రస్య చేతతో ధ్రువాణి
పదునైన దవడలతో, మండే జ్వాలతో అగ్ని ప్రకాశించాడు, వాడే దాత. వరుణుని రాజ్యాన్ని, మిత్రుని ప్రియమైన, స్థిరమైన ధర్మాన్ని తగ్గించే వారిని అగ్ని నాశనం చేస్తాడు.
అభ్రాతరో న యోషణో వ్యన్తః పతిరిపో న జనయో దురేవాః । పాపాసః సన్తో అనృతా అసత్యా ఇదం పదమజనతా గభీరమ్
అన్నదమ్ములు లేని మహిళలు వేరు పడినట్టు, శత్రుత్వం ఉన్న భార్యలు, తల్లులు కలహపడినట్టు, చెడ్డవారు, అబద్ధగాళ్లు, అసత్యవాదులు ఈ లోతైన మార్గాన్ని సృష్టించారు.
ఇదం మే అగ్నే కియతే పావకామినతే గురుం భారం న మన్మ । బృహద్దధాథ ధృషతా గభీరం యహ్వం పృష్ఠం ప్రయసా సప్తధాతు
ఇది, ఓ అగ్ని, నీకోసం నేను చెప్పిన చిన్న, ప్రకాశించే స్తోత్రం — ఇది భారంగా ఉండకూడదు. నీవు నీ ఏడుగుణ శక్తితో, విశాలమైన, దృఢమైన, లోతైన, బలమైన వెన్నెముకను స్థాపించావు.
తమిన్న్వేవ సమనా సమానమభి క్రత్వా పునతీ ధీతిరశ్యాః । ససస్య చర్మన్నధి చారు పృశ్నేరగ్రే రుప ఆరుపితం జబారు
ఈ స్తోత్రంపై, ఒకే ఆలోచన, ఒకే సంకల్పంతో, మనస్సును పవిత్రం చేయాలి. మచ్చలున్న ఆవు అందమైన తోలుపై, ముందున, ఆ రూపం ప్రకాశిస్తూ, ప్రకటించబడటానికి సిద్ధంగా ఉంది.