యస్తుభ్యమగ్నే అమృతాయ దాశద్దువస్త్వే కృణవతే యతస్రుక్ । న స రాయా శశమానో వి యోషన్నైనమంహః పరి వరదఘాయోః
ఎవరైనా నిన్ను అమరుడిగా సేవించినా, లేదా హవిస్సులతో నిన్ను స్నేహితుడిగా చేసుకున్నా, అతని సంపద తగ్గిపోకూడదు. పాపం, అపాయాలు అతడిని దాటి పోవాలి.
యస్య త్వమగ్నే అధ్వరం జుజోషో దేవో మర్తస్య సుధితం రరాణః । ప్రీతేదసద్ధోత్రా సా యవిష్ఠాసామ యస్య విధతో వృధాసః
ఎవరికి నీవు, ఓ అగ్నీ! దేవుడవై, మనిషి సమర్పించిన యజ్ఞాన్ని సంతోషంగా అంగీకరించావో, అతని హవిస్సులు నిన్ను సంతోషపెట్టాలి. జ్ఞానుల స్తోత్రాలు అతనికి అభివృద్ధిని కలిగించాలి.
చిత్తిమచిత్తిం చినవద్వి విద్వాన్పృష్ఠేవ వీతా వృజినా చ మర్తాన్ । రాయే చ నః స్వపత్యాయ దేవ దితిం చ రాస్వాదితిమురుష్య
తెలివైనవాడు, ఒక ఆలోచన తర్వాత మరో ఆలోచనను సేకరిస్తూ, మనుషుల్లో ధర్మాన్ని అధర్మాన్ని వేరు చేస్తాడు. ఓ దేవా, మాకు ధనం, అధికారం ఇవ్వు. పరిమితమైనదీ, అపరిమితమైనదీ రెండూ మాకు ప్రసాదించు.
కవిం శశాసుః కవయోఽదబ్ధా నిధారయన్తో దుర్యాస్వాయోః । అతస్త్వం దృశ్యాఁ అగ్న ఏతాన్పడ్భిః పశ్యేరద్భుతాఁ అర్య ఏవైః
నిష్కలంకమైన కవులు, జ్ఞానిని బోధించి, రెండు కఠినమైన మార్గాలను నిలబెట్టారు. అందుకే, ఓ అగ్ని, నీవు నీ కళ్లతో ఈ అద్భుతాలను, మంచి వాడు తన కళ్లతో చూసినట్టు, చూస్తున్నావు.
త్వమగ్నే వాఘతే సుప్రణీతిః సుతసోమాయ విధతే యవిష్ఠ । రత్నం భర శశమానాయ ఘృష్వే పృథు శ్చన్ద్రమవసే చర్షణిప్రాః
ఓ అగ్ని, నీవు యజ్ఞం చేసే వానికి, సోమాన్ని పిండినవానికి ఉత్తమమైన మార్గదర్శివి. మనస్ఫూర్తిగా ప్రార్థించే వారికి, శ్రద్ధగా ఉన్నవారికి, ప్రజల రక్షకుడవైన నీవు, విస్తృతమైన, ప్రకాశవంతమైన సహాయాన్ని అందించు.
అధా హ యద్వయమగ్నే త్వాయా పడ్భిర్హస్తేభిశ్చకృమా తనూభిః । రథం న క్రన్తో అపసా భురిజోరృతం యేముః సుధ్య ఆశుషాణాః
ఓ అగ్ని, మనం నీకోసం మన పాదాలతో, చేతులతో, శరీరాలతో చేసిన కార్యాలు, రథాన్ని ఎక్కే వారు అడ్డంకులను దాటి పోయినట్టు, త్వరగా ప్రయత్నించే వారు సత్యమార్గాన్ని చేరుకున్నారు.
అధా మాతురుషసః సప్త విప్రా జాయేమహి ప్రథమా వేధసో నౄన్ । దివస్పుత్రా అఙ్గిరసో భవేమాద్రిం రుజేమ ధనినం శుచన్తః
అప్పుడు మేము, ఏడుగురు ప్రేరణ కలిగినవారు, ఉదయపు కుమారుడా, మొదటి జ్ఞానులు గా జన్మించగలుగుదాము. మేము ఆంగిరసులు, ఆకాశపు కుమారులు, ప్రకాశవంతులుగా, ధనవంతమైన పర్వతాన్ని ఛేదించేవారిగా అవుదాము.
అధా యథా నః పితరః పరాసః ప్రత్నాసో అగ్న ఋతమాశుషాణాః । శుచీదయన్దీధితిముక్థశాసః క్షామా భిన్దన్తో అరుణీరప వ్రన్
అప్పుడు, మన పురాతన తండ్రులు చేసినట్టు, ఓ అగ్ని, వారు సత్యాన్ని కోరుతూ, తమ వెలుగును పవిత్రంగా చేసి, స్తోత్రాలు పాడుతూ, చీకటి భూమిని పగులగొట్టి, ముదురు వారిని దూరం చేశారు.
సుకర్మాణః సురుచో దేవయన్తోఽయో న దేవా జనిమా ధమన్తః । శుచన్తో అగ్నిం వవృధన్త ఇన్ద్రమూర్వం గవ్యం పరిషదన్తో అగ్మన్
మంచి పనులు చేసినవారు, ప్రకాశవంతులు, దేవతలవంటి వారు, జననంలో యజ్ఞాలు నిర్వహించారు. పవిత్రులై, అగ్నిని, ఇంద్రునిని బలపరిచి, విస్తృతమైన పశుసంపద కోసం చేరుకున్నారు.
ఆ యూథేవ క్షుమతి పశ్వో అఖ్యద్దేవానాం యజ్జనిమాన్త్యుగ్ర । మర్తానాం చిదుర్వశీరకృప్రన్వృధే చిదర్య ఉపరస్యాయోః
ఒక గుంపులో పశువులు ఉన్నట్టు, బలవంతుడు దేవతల వంశాలను ప్రకటించాడు, వారి జననాలు గొప్పవిగా ఉన్నప్పుడు. మనుషుల్లో కూడా, విశాలంగా పాలించే వాడు దయ చూపాడు, మంచి వాడు పైకీ, కిందకీ అభివృద్ధి చేశాడు.
అకర్మ తే స్వపసో అభూమ ఋతమవస్రన్నుషసో విభాతీః । అనూనమగ్నిం పురుధా సుశ్చన్ద్రం దేవస్య మర్మృజతశ్చారు చక్షుః
ఓ స్వయంగా ప్రకాశించే వాడా, మేము నీ కార్యాలు చేయలేదు; మేము సత్యాన్ని, ప్రకాశవంతమైన ఉదయాలను చేరుకున్నాము. ఎన్నో రూపాలుగలిగిన, ఎప్పుడూ కొత్తగా ఉండే పవిత్ర అగ్ని, దేవుని మధురమైన కంటిపాపగా వెలుగుతున్నాడు.
ఏతా తే అగ్న ఉచథాని వేధోఽవోచామ కవయే తా జుషస్వ । ఉచ్ఛోచస్వ కృణుహి వస్యసో నో మహో రాయః పురువార ప్ర యన్ధి
ఈ స్తోత్రాలను, ఓ అగ్ని, ఓ జ్ఞానివా, మేము నీకు చెప్పాము; వాటిని స్వీకరించు. వెలుగును ప్రసరించు, మాకు శుభం కలిగించు, ఎన్నో వరాలు ఇచ్చే వాడవు కాబట్టి, మాకు గొప్ప ధనం దయచేయు.
ఆ వో రాజానమధ్వరస్య రుద్రం హోతారం సత్యయజం రోదస్యోః । అగ్నిం పురా తనయిత్నోరచిత్తాద్ధిరణ్యరూపమవసే కృణుధ్వమ్
మీరు యజ్ఞానికి రాజైన రుద్రుని, రెండు లోకాల యజ్ఞపురోహితుడైన సత్యయజ్ఞుడిని పిలవండి. పురాతనుడైన, బంగారు రూపంలో ఉన్న అగ్నిని, మేఘగర్జన చేసే వాడికి సహాయంగా, మీకు సహాయకుడిగా చేసుకోండి.
అయం యోనిశ్చకృమా యం వయం తే జాయేవ పత్య ఉశతీ సువాసాః । అర్వాచీనః పరివీతో ని షీదేమా ఉ తే స్వపాక ప్రతీచీః
ఇది మేము నీ కోసం సిద్ధం చేసిన ఆసనం, భార్య తన భర్త కోసం అలంకరించి సిద్ధం చేసినట్టు. దగ్గరకి రా, పరిచారికలతో కూడి కూర్చో. నీ మధురమైన, అనుకూలమైన ఆలోచనలు మాపై దయ చూపాలి.
ఆశృణ్వతే అదృపితాయ మన్మ నృచక్షసే సుమృళీకాయ వేధః । దేవాయ శస్తిమమృతాయ శంస గ్రావేవ సోతా మధుషుద్యమీళే
శ్రద్ధగా, తృప్తికాలేని వాడైన నీకు, ఓ జ్ఞానివా, మృదువైన మనసున్న వాడా, నా స్తోత్రాన్ని అర్పిస్తున్నాను. దేవుడైన, అమరుడైన నీకు స్తుతిని ప్రకటిస్తున్నాను. రాయి మధురపానాన్ని పిండినట్టు, నిన్ను పిలుస్తున్నాను.
త్వం చిన్నః శమ్యా అగ్నే అస్యా ఋతస్య బోధ్యృతచిత్స్వాధీః । కదా త ఉక్థా సధమాద్యాని కదా భవన్తి సఖ్యా గృహే తే
ఓ అగ్ని, ఈ విషయంలో నీవే మాకు శాంతిని కలిగించేవాడివి. సత్యాన్ని తెలిసినవాడివి, నీవే స్వయంగా మార్గదర్శివి. నీ స్తోత్రాలు, సహవాసపు పూజలు, నీ ఇంట్లో స్నేహాలు ఎప్పుడు వాసం చేస్తాయో చెప్పు.
కథా హ తద్వరుణాయ త్వమగ్నే కథా దివే గర్హసే కన్న ఆగః । కథా మిత్రాయ మీళ్హుషే పృథివ్యై బ్రవః కదర్యమ్ణే కద్భగాయ
ఓ అగ్ని, వరుణునికి మేము ఎలా చెప్పాలి? ఆకాశానికి ఎలా చెప్పాలి? మేము తప్పు చేయకుండా ఉండాలంటే ఎలా మాట్లాడాలి? మిత్రునికి, దయగలవాడికి, భూమికి ఎలా చెప్పాలి? అర్యమన్కు, భగుడికి ఎలా చెప్పాలి?
కద్ధిష్ణ్యాసు వృధసానో అగ్నే కద్వాతాయ ప్రతవసే శుభంయే । పరిజ్మనే నాసత్యాయ క్షే బ్రవః కదగ్నే రుద్రాయ నృఘ్నే
ఓ అగ్ని, మహా శక్తివంతులైన ధిష్ణ్యులకు ఎలా చెప్పాలి? వేగంగా ప్రయాణించే, శుభదాయకుడైన వాయువుకు ఎలా చెప్పాలి? దూరప్రయాణికులైన అశ్వినులకు ఎలా చెప్పాలి? మానవులను సంహరించే రుద్రునికి ఎలా చెప్పాలి?
కథా మహే పుష్టిమ్భరాయ పూష్ణే కద్రుద్రాయ సుమఖాయ హవిర్దే । కద్విష్ణవ ఉరుగాయాయ రేతో బ్రవః కదగ్నే శరవే బృహత్యై
పుష్టిని ప్రసాదించే పూషణునికి, దయగల రుద్రునికి, మన హవితో ఎలా చెప్పాలి? విశాలంగా అడుగేసే విష్ణువుకు, ఆయన వంశానికి ఎలా చెప్పాలి? అగ్ని, శర్వునికి, మహత్తరునికి ఎలా చెప్పాలి?
కథా శర్ధాయ మరుతామృతాయ కథా సూరే బృహతే పృచ్ఛ్యమానః । ప్రతి బ్రవోఽదితయే తురాయ సాధా దివో జాతవేదశ్చికిత్వాన్
అమరులైన మరుత్ గణానికి ఎలా చెప్పాలి? మహత్తరుడైన సూర్యునికి ప్రశ్నించబడినప్పుడు ఎలా చెప్పాలి? ఓ జన్మను తెలిసినవాడా, జ్ఞానివా, ఆది శక్తికి ఎలా సమాధానం చెప్పాలి? పరలోకాన్ని సాధించేందుకు ఎలా మాట్లాడాలి?
ఋతేన ఋతం నియతమీళ ఆ గోరామా సచా మధుమత్పక్వమగ్నే । కృష్ణా సతీ రుశతా ధాసినైషా జామర్యేణ పయసా పీపాయ
సత్యంతో స్థిరమైన సత్యాన్ని, ఆ గోవులతో, తీపిగా పండిన నైవేద్యంతో కూడి, అగ్ని! నీకు పిలిచాము. ఈ నల్లని గోవు, ప్రకాశవంతుడైన తన భర్త వల్ల పాలతో నిండిపోయింది.
ఋతేన హి ష్మా వృషభశ్చిదక్తః పుమాఁ అగ్నిః పయసా పృష్ఠ్యేన । అస్పన్దమానో అచరద్వయోధా వృషా శుక్రం దుదుహే పృశ్నిరూధః
సత్యంతోనే, యుత్తం చేయని వృషభుడు కూడా, అగ్ని! వెనుక భాగంలో ఉండే పాలతో పోషించబడతాడు. కదలకుండా, ఇద్దరు తోడులతో కలిసి తిరుగుతాడు; ఆ వృషభుడు, రంగురంగుల గోవు నుండి తెల్లని పాలను పీల్చాడు.
ఋతేనాద్రిం వ్యసన్భిదన్తః సమఙ్గిరసో నవన్త గోభిః । శునం నరః పరి షదన్నుషాసమావిః స్వరభవజ్జాతే అగ్నౌ
సత్యంతో, ఆంగిరసులు కొండను పగలగొట్టి, గోవులతో ఆనందిస్తూ, ఉదయాన్ని చుట్టుముట్టారు. ఆ పురుషులు ఆమెను చుట్టేశారు; ఆమె వెలుగుతో ప్రత్యక్షమై, అగ్నిలో జ్యోతి పుట్టింది.
ఋతేన దేవీరమృతా అమృక్తా అర్ణోభిరాపో మధుమద్భిరగ్నే । వాజీ న సర్గేషు ప్రస్తుభానః ప్ర సదమిత్స్రవితవే దధన్యుః
సత్యంతోనే, అమరమైన, కలుషితం కాని ఆ దేవతా జలాలు, తరంగాలతో, తీపి రసంతో, అగ్ని! పరిగెత్తే గుర్రాల్లా ప్రవహించేందుకు స్థానం వద్ద తాము సిద్ధమయ్యాయి.
మా కస్య యక్షం సదమిద్ధురో గా మా వేశస్య ప్రమినతో మాపేః । మా భ్రాతురగ్నే అనృజోరృణం వేర్మా సఖ్యుర్దక్షం రిపోర్భుజేమ
మనకు పరుల అద్భుతాన్ని, ఇంటి గోవులను, పొరుగువారి సంపదను ఆశించకూడదు. అగ్ని! మనకు అన్నదమ్ముల అబద్ధపు అప్పును, స్నేహితుని నైపుణ్యాన్ని, శత్రువు బలాన్ని కూడా అంగీకరించకూడదు.
రక్షా ణో అగ్నే తవ రక్షణేభీ రారక్షాణః సుమఖ ప్రీణానః । ప్రతి ష్ఫుర వి రుజ వీడ్వంహో జహి రక్షో మహి చిద్వావృధానమ్
అగ్ని! నీ రక్షణలతో మమ్మల్ని కాపాడు; ఆనందంగా, శస్త్రాలతో, మమ్మల్ని సంతోషపెట్టు. దుర్మార్గుడిని ఎదుర్కొని, విడగొట్టు; ఎంత బలమైన దయ్యమైనా నశింపజేయు.
ఏభిర్భవ సుమనా అగ్నే అర్కైరిమాన్స్పృశ మన్మభిః శూర వాజాన్ । ఉత బ్రహ్మాణ్యఙ్గిరో జుషస్వ సం తే శస్తిర్దేవవాతా జరేత
ఈ స్తోత్రాలతో, అగ్ని! మనసు పెట్టి మమ్మల్ని అనుగ్రహించు; నా పాటలతో ఈ నైవేద్యాలను తాకు, వీరుడా. ఆంగిరసుల ప్రార్థనలను కూడా స్వీకరించు; నీ దైవ ఆశీర్వాదం నీతో పాటు చిరకాలం నిలవాలి.
ఏతా విశ్వా విదుషే తుభ్యం వేధో నీథాన్యగ్నే నిణ్యా వచాంసి । నివచనా కవయే కావ్యాన్యశంసిషం మతిభిర్విప్ర ఉక్థైః
ఈ మార్గాలన్నింటినీ, అగ్ని! జ్ఞానవంతుడైన సృష్టికర్త నీకు తెలియజేశాడు, రహస్యమైన మాటలను. కవుల కవిత్వాన్ని, నేను నా ఆలోచనలతో, ఋషుల గీతాలతో స్తుతిస్తున్నాను.
కృణుష్వ పాజః ప్రసితిం న పృథ్వీం యాహి రాజేవామవాఁ ఇభేన । తృష్వీమను ప్రసితిం ద్రూణానోఽస్తాసి విధ్య రక్షసస్తపిష్ఠైః
పొడవైన భూమిలా మార్గాన్ని సృష్టించు; రాజు ఏనుగుతో ముందుకు పోయినట్టు నీవు సాగిపో. నీ తోడువారితో కలిసి ఆ మార్గాన్ని అనుసరించు; నిలబడి, నీ మండే జ్వాలలతో రాక్షసులను సంహరించు.
తవ భ్రమాస ఆశుయా పతన్త్యను స్పృశ ధృషతా శోశుచానః । తపూంష్యగ్నే జుహ్వా పతంగానసందితో వి సృజ విష్వగుల్కాః
నీ చిమ్మలు వేగంగా ఎగురుతున్నాయి, ప్రతిచోటా తాకుతున్నాయి, ఉగ్రంగా ప్రకాశిస్తున్నాయి. అగ్ని! నీ వేడితో పురుగులను కాల్చు, అంగారాలను అన్ని వైపులా పంపించు.