అచ్ఛా వోచేయ శుశుచానమగ్నిం హోతారం విశ్వభరసం యజిష్ఠమ్ । శుచ్యూధో అతృణన్న గవామన్ధో న పూతం పరిషిక్తమంశోః
ప్రకాశించే అగ్నిని, అన్ని హవిస్సులను మోసుకెళ్లే యజ్ఞకర్తను, అత్యంత పూజార్హుడైనవాడిని పిలవాలనుకుంటున్నాను. ఆయన పాలు స్వచ్ఛంగా ఉంటాయి, ఆయన బలి సమయంలో ఎప్పుడూ విఫలమవడంలేదు, నెయ్యితో అభిషేకించబడిన దూడలా పవిత్రంగా ఉంటాడు.
విశ్వేషామదితిర్యజ్ఞియానాం విశ్వేషామతిథిర్మానుషాణామ్ । అగ్నిర్దేవానామవ ఆవృణానః సుమృళీకో భవతు జాతవేదాః
అన్ని యజ్ఞార్హులలో అగ్ని అత్యంత పూజించదగినవాడు, అన్ని మనుషుల అతిథి. జాతవేదా దేవతలను ఎంచుకుని, మాకు క్షేమాన్ని, ఆనందాన్ని ప్రసాదించాలి.
యో మర్త్యేష్వమృత ఋతావా దేవో దేవేష్వరతిర్నిధాయి । హోతా యజిష్ఠో మహ్నా శుచధ్యై హవ్యైరగ్నిర్మనుష ఈరయధ్యై
మనుషులలో అమరుడై, ధర్మాన్ని స్థాపించిన దేవుడు, దేవతలలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు, అగ్ని యజ్ఞకర్తగా, గొప్పతనంతో, పవిత్రతతో, మనుషులు హవిస్సులతో ప్రज్వలింపవలసినవాడు.
ఇహ త్వం సూనో సహసో నో అద్య జాతో జాతాఁ ఉభయాఁ అన్తరగ్నే । దూత ఈయసే యుయుజాన ఋష్వ ఋజుముష్కాన్వృషణః శుక్రాఁశ్చ
ఓ బలపుత్రా అగ్నీ! నువ్వు ఈ రోజు ఇక్కడ మన మధ్య జన్మించావు, రెండు వర్గాలలో జన్మించావు. నీవు దూతగా, వేగవంతమైన, నేరుగా నడిచే, ప్రకాశించే కాళ్లతో కూడినవాడివై వెళ్తావు.
అత్యా వృధస్నూ రోహితా ఘృతస్నూ ఋతస్య మన్యే మనసా జవిష్ఠా । అన్తరీయసే అరుషా యుజానో యుష్మాఁశ్చ దేవాన్విశ ఆ చ మర్తాన్
ఎర్రటి, బరువుగా, నెయ్యితో పూసిన గుర్రాలు ధర్మాన్ని ఆలోచనలో వేగంగా తీసుకెళ్తాయని నేను భావిస్తున్నాను. నీవు ఆ ఎర్ర గుర్రాలకు జోడించి, దేవతలు, మనుషులను కలిపే వాడివై ప్రయాణిస్తావు.
అర్యమణం వరుణం మిత్రమేషామిన్ద్రావిష్ణూ మరుతో అశ్వినోత । స్వశ్వో అగ్నే సురథః సురాధా ఏదు వహ సుహవిషే జనాయ
అర్యమన్, వరుణుడు, మిత్రుడు, ఇంద్రుడు, విష్ణువు, మరుతులు, అశ్వినులు వీరందరిని తీసుకురా. ఓ అగ్నీ! మంచి గుర్రాలు, మంచి రథాలు, మంచి బహుమతులతో, మంచి పూజకునికి వీరిని ఇక్కడికి తీసుకురా.
గోమాఁ అగ్నేఽవిమాఁ అశ్వీ యజ్ఞో నృవత్సఖా సదమిదప్రమృష్యః । ఇళావాఁ ఏషో అసుర ప్రజావాన్దీర్ఘో రయిః పృథుబుధ్నః సభావాన్
ఓ అగ్నీ! ఈ యజ్ఞం ఆవులు, గొర్రెలు, గుర్రాలతో నిండినది, మనుషులకు మిత్రుడు, ఎప్పుడూ ఓడించలేనిది. ఇది అన్నంతో, సంతానంతో, దీర్ఘకాలికమైన సంపదతో, విశాలమైన ప్రాతిష్టతో నిండినదిగా ఉంది.
యస్త ఇధ్మం జభరత్సిష్విదానో మూర్ధానం వా తతపతే త్వాయా । భువస్తస్య స్వతవాఁః పాయురగ్నే విశ్వస్మాత్సీమఘాయత ఉరుష్య
ఎవరైనా నిన్ను భక్తితో కట్టెలు తెచ్చి సమర్పించినా, లేదా నీ తలపై ఇంధనం వేసినా, ఓ సంపద కలిగిన అగ్నీ! వారికి నీవు రక్షకుడవు కావాలి. వారికి అన్ని అపాయాలను దూరం చేసి, విశాలతను ప్రసాదించు.
యస్తే భరాదన్నియతే చిదన్నం నిశిషన్మన్ద్రమతిథిముదీరత్ । ఆ దేవయురినధతే దురోణే తస్మిన్రయిర్ధ్రువో అస్తు దాస్వాన్
ఎవరైనా నీకు తక్కువ అయినా అన్నం తెచ్చి, నిన్ను మధురమైన అతిథిగా స్తుతించినా, ఓ దేవా! దేవతలు అతని ఇంట్లో స్థిరంగా నివసించాలి. దాతకు స్థిరమైన సంపద కలగాలి.
యస్త్వా దోషా య ఉషసి ప్రశంసాత్ప్రియం వా త్వా కృణవతే హవిష్మాన్ । అశ్వో న స్వే దమ ఆ హేమ్యావాన్తమంహసః పీపరో దాశ్వాంసమ్
ఎవరైనా సాయంత్రం లేదా ఉదయం నిన్ను స్తుతించినా, లేదా హవిస్సులతో నిన్ను ప్రీతిపడేలా చేసినా, ఓ అగ్నీ! గుర్రం తన ఇంటికి తిరిగి వచ్చినట్టు, ఆ భక్తుడిని అన్ని పాపాల నుండి రక్షించి, సురక్షితంగా తీసుకెళ్ళు.
యస్తుభ్యమగ్నే అమృతాయ దాశద్దువస్త్వే కృణవతే యతస్రుక్ । న స రాయా శశమానో వి యోషన్నైనమంహః పరి వరదఘాయోః
ఎవరైనా నిన్ను అమరుడిగా సేవించినా, లేదా హవిస్సులతో నిన్ను స్నేహితుడిగా చేసుకున్నా, అతని సంపద తగ్గిపోకూడదు. పాపం, అపాయాలు అతడిని దాటి పోవాలి.
యస్య త్వమగ్నే అధ్వరం జుజోషో దేవో మర్తస్య సుధితం రరాణః । ప్రీతేదసద్ధోత్రా సా యవిష్ఠాసామ యస్య విధతో వృధాసః
ఎవరికి నీవు, ఓ అగ్నీ! దేవుడవై, మనిషి సమర్పించిన యజ్ఞాన్ని సంతోషంగా అంగీకరించావో, అతని హవిస్సులు నిన్ను సంతోషపెట్టాలి. జ్ఞానుల స్తోత్రాలు అతనికి అభివృద్ధిని కలిగించాలి.
చిత్తిమచిత్తిం చినవద్వి విద్వాన్పృష్ఠేవ వీతా వృజినా చ మర్తాన్ । రాయే చ నః స్వపత్యాయ దేవ దితిం చ రాస్వాదితిమురుష్య
తెలివైనవాడు, ఒక ఆలోచన తర్వాత మరో ఆలోచనను సేకరిస్తూ, మనుషుల్లో ధర్మాన్ని అధర్మాన్ని వేరు చేస్తాడు. ఓ దేవా, మాకు ధనం, అధికారం ఇవ్వు. పరిమితమైనదీ, అపరిమితమైనదీ రెండూ మాకు ప్రసాదించు.
కవిం శశాసుః కవయోఽదబ్ధా నిధారయన్తో దుర్యాస్వాయోః । అతస్త్వం దృశ్యాఁ అగ్న ఏతాన్పడ్భిః పశ్యేరద్భుతాఁ అర్య ఏవైః
నిష్కలంకమైన కవులు, జ్ఞానిని బోధించి, రెండు కఠినమైన మార్గాలను నిలబెట్టారు. అందుకే, ఓ అగ్ని, నీవు నీ కళ్లతో ఈ అద్భుతాలను, మంచి వాడు తన కళ్లతో చూసినట్టు, చూస్తున్నావు.
త్వమగ్నే వాఘతే సుప్రణీతిః సుతసోమాయ విధతే యవిష్ఠ । రత్నం భర శశమానాయ ఘృష్వే పృథు శ్చన్ద్రమవసే చర్షణిప్రాః
ఓ అగ్ని, నీవు యజ్ఞం చేసే వానికి, సోమాన్ని పిండినవానికి ఉత్తమమైన మార్గదర్శివి. మనస్ఫూర్తిగా ప్రార్థించే వారికి, శ్రద్ధగా ఉన్నవారికి, ప్రజల రక్షకుడవైన నీవు, విస్తృతమైన, ప్రకాశవంతమైన సహాయాన్ని అందించు.
అధా హ యద్వయమగ్నే త్వాయా పడ్భిర్హస్తేభిశ్చకృమా తనూభిః । రథం న క్రన్తో అపసా భురిజోరృతం యేముః సుధ్య ఆశుషాణాః
ఓ అగ్ని, మనం నీకోసం మన పాదాలతో, చేతులతో, శరీరాలతో చేసిన కార్యాలు, రథాన్ని ఎక్కే వారు అడ్డంకులను దాటి పోయినట్టు, త్వరగా ప్రయత్నించే వారు సత్యమార్గాన్ని చేరుకున్నారు.
అధా మాతురుషసః సప్త విప్రా జాయేమహి ప్రథమా వేధసో నౄన్ । దివస్పుత్రా అఙ్గిరసో భవేమాద్రిం రుజేమ ధనినం శుచన్తః
అప్పుడు మేము, ఏడుగురు ప్రేరణ కలిగినవారు, ఉదయపు కుమారుడా, మొదటి జ్ఞానులు గా జన్మించగలుగుదాము. మేము ఆంగిరసులు, ఆకాశపు కుమారులు, ప్రకాశవంతులుగా, ధనవంతమైన పర్వతాన్ని ఛేదించేవారిగా అవుదాము.
అధా యథా నః పితరః పరాసః ప్రత్నాసో అగ్న ఋతమాశుషాణాః । శుచీదయన్దీధితిముక్థశాసః క్షామా భిన్దన్తో అరుణీరప వ్రన్
అప్పుడు, మన పురాతన తండ్రులు చేసినట్టు, ఓ అగ్ని, వారు సత్యాన్ని కోరుతూ, తమ వెలుగును పవిత్రంగా చేసి, స్తోత్రాలు పాడుతూ, చీకటి భూమిని పగులగొట్టి, ముదురు వారిని దూరం చేశారు.
సుకర్మాణః సురుచో దేవయన్తోఽయో న దేవా జనిమా ధమన్తః । శుచన్తో అగ్నిం వవృధన్త ఇన్ద్రమూర్వం గవ్యం పరిషదన్తో అగ్మన్
మంచి పనులు చేసినవారు, ప్రకాశవంతులు, దేవతలవంటి వారు, జననంలో యజ్ఞాలు నిర్వహించారు. పవిత్రులై, అగ్నిని, ఇంద్రునిని బలపరిచి, విస్తృతమైన పశుసంపద కోసం చేరుకున్నారు.
ఆ యూథేవ క్షుమతి పశ్వో అఖ్యద్దేవానాం యజ్జనిమాన్త్యుగ్ర । మర్తానాం చిదుర్వశీరకృప్రన్వృధే చిదర్య ఉపరస్యాయోః
ఒక గుంపులో పశువులు ఉన్నట్టు, బలవంతుడు దేవతల వంశాలను ప్రకటించాడు, వారి జననాలు గొప్పవిగా ఉన్నప్పుడు. మనుషుల్లో కూడా, విశాలంగా పాలించే వాడు దయ చూపాడు, మంచి వాడు పైకీ, కిందకీ అభివృద్ధి చేశాడు.
అకర్మ తే స్వపసో అభూమ ఋతమవస్రన్నుషసో విభాతీః । అనూనమగ్నిం పురుధా సుశ్చన్ద్రం దేవస్య మర్మృజతశ్చారు చక్షుః
ఓ స్వయంగా ప్రకాశించే వాడా, మేము నీ కార్యాలు చేయలేదు; మేము సత్యాన్ని, ప్రకాశవంతమైన ఉదయాలను చేరుకున్నాము. ఎన్నో రూపాలుగలిగిన, ఎప్పుడూ కొత్తగా ఉండే పవిత్ర అగ్ని, దేవుని మధురమైన కంటిపాపగా వెలుగుతున్నాడు.
ఏతా తే అగ్న ఉచథాని వేధోఽవోచామ కవయే తా జుషస్వ । ఉచ్ఛోచస్వ కృణుహి వస్యసో నో మహో రాయః పురువార ప్ర యన్ధి
ఈ స్తోత్రాలను, ఓ అగ్ని, ఓ జ్ఞానివా, మేము నీకు చెప్పాము; వాటిని స్వీకరించు. వెలుగును ప్రసరించు, మాకు శుభం కలిగించు, ఎన్నో వరాలు ఇచ్చే వాడవు కాబట్టి, మాకు గొప్ప ధనం దయచేయు.
ఆ వో రాజానమధ్వరస్య రుద్రం హోతారం సత్యయజం రోదస్యోః । అగ్నిం పురా తనయిత్నోరచిత్తాద్ధిరణ్యరూపమవసే కృణుధ్వమ్
మీరు యజ్ఞానికి రాజైన రుద్రుని, రెండు లోకాల యజ్ఞపురోహితుడైన సత్యయజ్ఞుడిని పిలవండి. పురాతనుడైన, బంగారు రూపంలో ఉన్న అగ్నిని, మేఘగర్జన చేసే వాడికి సహాయంగా, మీకు సహాయకుడిగా చేసుకోండి.
అయం యోనిశ్చకృమా యం వయం తే జాయేవ పత్య ఉశతీ సువాసాః । అర్వాచీనః పరివీతో ని షీదేమా ఉ తే స్వపాక ప్రతీచీః
ఇది మేము నీ కోసం సిద్ధం చేసిన ఆసనం, భార్య తన భర్త కోసం అలంకరించి సిద్ధం చేసినట్టు. దగ్గరకి రా, పరిచారికలతో కూడి కూర్చో. నీ మధురమైన, అనుకూలమైన ఆలోచనలు మాపై దయ చూపాలి.
ఆశృణ్వతే అదృపితాయ మన్మ నృచక్షసే సుమృళీకాయ వేధః । దేవాయ శస్తిమమృతాయ శంస గ్రావేవ సోతా మధుషుద్యమీళే
శ్రద్ధగా, తృప్తికాలేని వాడైన నీకు, ఓ జ్ఞానివా, మృదువైన మనసున్న వాడా, నా స్తోత్రాన్ని అర్పిస్తున్నాను. దేవుడైన, అమరుడైన నీకు స్తుతిని ప్రకటిస్తున్నాను. రాయి మధురపానాన్ని పిండినట్టు, నిన్ను పిలుస్తున్నాను.
త్వం చిన్నః శమ్యా అగ్నే అస్యా ఋతస్య బోధ్యృతచిత్స్వాధీః । కదా త ఉక్థా సధమాద్యాని కదా భవన్తి సఖ్యా గృహే తే
ఓ అగ్ని, ఈ విషయంలో నీవే మాకు శాంతిని కలిగించేవాడివి. సత్యాన్ని తెలిసినవాడివి, నీవే స్వయంగా మార్గదర్శివి. నీ స్తోత్రాలు, సహవాసపు పూజలు, నీ ఇంట్లో స్నేహాలు ఎప్పుడు వాసం చేస్తాయో చెప్పు.
కథా హ తద్వరుణాయ త్వమగ్నే కథా దివే గర్హసే కన్న ఆగః । కథా మిత్రాయ మీళ్హుషే పృథివ్యై బ్రవః కదర్యమ్ణే కద్భగాయ
ఓ అగ్ని, వరుణునికి మేము ఎలా చెప్పాలి? ఆకాశానికి ఎలా చెప్పాలి? మేము తప్పు చేయకుండా ఉండాలంటే ఎలా మాట్లాడాలి? మిత్రునికి, దయగలవాడికి, భూమికి ఎలా చెప్పాలి? అర్యమన్కు, భగుడికి ఎలా చెప్పాలి?
కద్ధిష్ణ్యాసు వృధసానో అగ్నే కద్వాతాయ ప్రతవసే శుభంయే । పరిజ్మనే నాసత్యాయ క్షే బ్రవః కదగ్నే రుద్రాయ నృఘ్నే
ఓ అగ్ని, మహా శక్తివంతులైన ధిష్ణ్యులకు ఎలా చెప్పాలి? వేగంగా ప్రయాణించే, శుభదాయకుడైన వాయువుకు ఎలా చెప్పాలి? దూరప్రయాణికులైన అశ్వినులకు ఎలా చెప్పాలి? మానవులను సంహరించే రుద్రునికి ఎలా చెప్పాలి?
కథా మహే పుష్టిమ్భరాయ పూష్ణే కద్రుద్రాయ సుమఖాయ హవిర్దే । కద్విష్ణవ ఉరుగాయాయ రేతో బ్రవః కదగ్నే శరవే బృహత్యై
పుష్టిని ప్రసాదించే పూషణునికి, దయగల రుద్రునికి, మన హవితో ఎలా చెప్పాలి? విశాలంగా అడుగేసే విష్ణువుకు, ఆయన వంశానికి ఎలా చెప్పాలి? అగ్ని, శర్వునికి, మహత్తరునికి ఎలా చెప్పాలి?
కథా శర్ధాయ మరుతామృతాయ కథా సూరే బృహతే పృచ్ఛ్యమానః । ప్రతి బ్రవోఽదితయే తురాయ సాధా దివో జాతవేదశ్చికిత్వాన్
అమరులైన మరుత్ గణానికి ఎలా చెప్పాలి? మహత్తరుడైన సూర్యునికి ప్రశ్నించబడినప్పుడు ఎలా చెప్పాలి? ఓ జన్మను తెలిసినవాడా, జ్ఞానివా, ఆది శక్తికి ఎలా సమాధానం చెప్పాలి? పరలోకాన్ని సాధించేందుకు ఎలా మాట్లాడాలి?