యా తే జిహ్వా మధుమతీ సుమేధా అగ్నే దేవేషూచ్యత ఉరూచీ । తయేహ విశ్వాఁ అవసే యజత్రానా సాదయ పాయయా చా మధూని
నీ నాలుక, అగ్నీ, తీపిగా, జ్ఞానంతో, దేవతల్లో ప్రసిద్ధిగా, విస్తృతంగా ఉంది. దానితో ఇక్కడ, పూజకు యోగ్యులైన వారందరినీ సహాయానికి రప్పించు, వారికి తీపి పానీయాలు అందించు.
యా తే అగ్నే పర్వతస్యేవ ధారాసశ్చన్తీ పీపయద్దేవ చిత్రా । తామస్మభ్యం ప్రమతిం జాతవేదో వసో రాస్వ సుమతిం విశ్వజన్యామ్
అగ్ని! పర్వతం మీద నుంచి ప్రవహించే ధారలలా నీ కిరణాలు విశాలంగా పారుతూ, అందరినీ పోషిస్తున్నాయి. ఓ జాతవేదా! ఓ దయామయుడా! మాకు నీ అనుగ్రహాన్ని, అందరికీ మేలు చేసే మంచి మనసును ప్రసాదించు.
ధేనుః ప్రత్నస్య కామ్యం దుహానాన్తః పుత్రశ్చరతి దక్షిణాయాః । ఆ ద్యోతనిం వహతి శుభ్రయామోషస స్తోమో అశ్వినావజీగః
పురాతన కోరికను తీరుస్తూ ఆవు పాలు ఇస్తోంది. లోపల కుమారుడు కుడివైపు సంచరిస్తున్నాడు. ఆవు ప్రకాశాన్ని వెలుగునికి తీసుకెళ్తుంది. ఉదయాన్నే అశ్వినులకు ఈ స్తోత్రం అర్పించబడింది.
సుయుగ్వహన్తి ప్రతి వామృతేనోర్ధ్వా భవన్తి పితరేవ మేధాః । జరేథామస్మద్వి పణేర్మనీషాం యువోరవశ్చకృమా యాతమర్వాక్
బాగా జతకట్టిన గుర్రాలతో ఆమె మీకు అమృతాన్ని తెస్తుంది. ఆ హోమాలు తండ్రికి జ్ఞానం ఎక్కేలా పైకి ఎగురుతున్నాయి. మీరెప్పుడూ మాకు మేలు చేయండి, దురాశపడ్డ వారి ఆలోచనలు దూరం చేయండి. మేము మీ దగ్గరికి వచ్చి ప్రార్థనలు చేస్తున్నాము.
సుయుగ్భిరశ్వైః సువృతా రథేన దస్రావిమం శృణుతం శ్లోకమద్రేః । కిమఙ్గ వాం ప్రత్యవర్తిం గమిష్ఠాహుర్విప్రాసో అశ్వినా పురాజాః
బాగా జతకట్టిన గుర్రాలతో, బలమైన రథంతో, ఓ అశ్వినులు! ఈ శ్లోకాన్ని వినండి. పూర్వకాల మునులు మీ తిరిగి వచ్చే ప్రయాణాన్ని ఎలా వివరించారో, అది నిజంగా ఏమిటో మాకు చెప్పండి.
ఆ మన్యేథామా గతం కచ్చిదేవైర్విశ్వే జనాసో అశ్వినా హవన్తే । ఇమా హి వాం గోఋజీకా మధూని ప్ర మిత్రాసో న దదురుస్రో అగ్రే
మీరు ఆలోచించండి, మీరు రండి, ఎందుకంటే అందరూ అశ్వినులను పిలుస్తున్నారు. మిత్రులిచ్చిన కానుకలవంటి ఈ మధురమైన పదార్థాలు మీకోసం, మిత్రులు మొదట్లోనే ఇవి సమర్పించారు.
తిరః పురూ చిదశ్వినా రజాంస్యాఙ్గూషో వాం మఘవానా జనేషు । ఏహ యాతం పథిభిర్దేవయానైర్దస్రావిమే వాం నిధయో మధూనామ్
అశ్వినులు! మీరు ఎన్నో లోకాలపైకి మీ కీర్తిని వ్యాపింపజేస్తున్నారు. దాతలు ఉన్నవారి మధ్యలో మీ స్తుతులు వినిపిస్తున్నాయి. దేవతల మార్గాల్లో ఇక్కడ రండి, ఇక్కడ మీ మధురమైన నిధులు ఉన్నాయి.
పురాణమోకః సఖ్యం శివం వాం యువోర్నరా ద్రవిణం జహ్నావ్యామ్ । పునః కృణ్వానాః సఖ్యా శివాని మధ్వా మదేమ సహ నూ సమానాః
మీ పురాతన నివాసం, మీ మిత్రత్వం, మీ ధన సంపద జహ్నువు నదిలో ఉంది. మేము మళ్లీ మిత్రత్వాన్ని పునరుద్ధరించుకుంటూ, మధురమైన ఆనందంతో అందరం కలసి ఉత్సవంగా జరుపుకుందాం.
అశ్వినా వాయునా యువం సుదక్షా నియుద్భిశ్చ సజోషసా యువానా । నాసత్యా తిరోఅహ్న్యం జుషాణా సోమం పిబతమస్రిధా సుదానూ
అశ్వినులు! గాలితో పాటు మీరెప్పుడూ యవ్వనంగా, నైపుణ్యంతో, సేవకులతో కలిసి ఉంటారు. నాసత్యులు! ఈ రోజు సమర్పించిన సోమాన్ని ఆనందంగా, ఉదారంగా పానంచేయండి.
అశ్వినా పరి వామిషః పురూచీరీయుర్గీర్భిర్యతమానా అమృధ్రాః । రథో హ వామృతజా అద్రిజూతః పరి ద్యావాపృథివీ యాతి సద్యః
అశ్వినులు! మీ అనేక వరాలు, మధురమైన మాటలతో కూడి, నిరంతరం ప్రయాసపడుతూ ఎప్పుడూ ఫలప్రదంగా ఉంటాయి. అమృతంతో పుట్టిన, పర్వతాన్ని తాకిన మీ రథం వెంటనే ఆకాశాన్ని, భూమిని చుట్టేస్తుంది.
అశ్వినా మధుషుత్తమో యువాకుః సోమస్తం పాతమా గతం దురోణే । రథో హ వాం భూరి వర్పః కరిక్రత్సుతావతో నిష్కృతమాగమిష్ఠః
అశ్వినులు! మీకోసం ఉత్తమమైన మధుర సోమం సిద్ధంగా ఉంది, ఇక్కడ రండి, దాన్ని ఆస్వాదించండి. సోమాన్ని పిండే గుర్రాలతో మీ గొప్ప రూపం గల రథం నైపుణ్యంగా ఇక్కడికి చేరుకుంటుంది.
మిత్రో జనాన్యాతయతి బ్రువాణో మిత్రో దాధార పృథివీముత ద్యామ్ । మిత్రః కృష్టీరనిమిషాభి చష్టే మిత్రాయ హవ్యం ఘృతవజ్జుహోత
మిత్రుడు తన మాటతో ప్రజలను నడిపిస్తాడు. మిత్రుడు భూమిని, ఆకాశాన్ని నిలబెడతాడు. మిత్రుడు తెరిపిలేని చూపుతో వంశాలను కాపాడుతాడు. మిత్రునికి నైవేద్యంగా నెయ్యి సమర్పించండి.
ప్ర స మిత్ర మర్తో అస్తు ప్రయస్వాన్యస్త ఆదిత్య శిక్షతి వ్రతేన । న హన్యతే న జీయతే త్వోతో నైనమంహో అశ్నోత్యన్తితో న దూరాత్
ప్రతి మనిషి దయామయుడైన మిత్రునికి భక్తితో ఉండాలి. ఆదిత్యుడైన మిత్రుడు ధర్మాన్ని బోధిస్తాడు. అతడిని ఎవరూ హానిచేయలేరు, అతడు నశించడు. మిత్రుని రక్షణలో ఎటువంటి కష్టమూ దగ్గరనుంచి లేదా దూరంనుంచి చేరదు.
అనమీవాస ఇళయా మదన్తో మితజ్ఞవో వరిమన్నా పృథివ్యాః । ఆదిత్యస్య వ్రతముపక్షియన్తో వయం మిత్రస్య సుమతౌ స్యామ
రోగములేక, ఇష్టార్చనతో ఆనందంగా, మిత్రుని జ్ఞానంతో, భూమి మీద విస్తృతంగా సంచరిస్తారు. ఆదిత్యుని ధర్మాన్ని అనుసరిస్తూ, మేము మిత్రుని అనుగ్రహంలో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము.
అయం మిత్రో నమస్యః సుశేవో రాజా సుక్షత్రో అజనిష్ట వేధాః । తస్య వయం సుమతౌ యజ్ఞియస్యాపి భద్రే సౌమనసే స్యామ
ఈ మిత్రుడు పూజకు యోగ్యుడు, మృదువైనవాడు, రాజు, మంచి పాలన కలవాడు, జ్ఞానవంతుడు. ఆ యజ్ఞార్హుడైన మిత్రుని అనుగ్రహంలో మేము శుభంగా, సంతోషంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము.
మహాఁ ఆదిత్యో నమసోపసద్యో యాతయజ్జనో గృణతే సుశేవః । తస్మా ఏతత్పన్యతమాయ జుష్టమగ్నౌ మిత్రాయ హవిరా జుహోత
మహా ఆదిత్యుడు నమస్కారంతో చేరదగినవాడు, ప్రజలను నడిపించే దయామయుడు. అతడికి అత్యంత ప్రీతికరమైన నెయ్యి అగ్నిలో సమర్పించండి, మిత్రునికి నైవేద్యంగా అర్పించండి.
మిత్రస్య చర్షణీధృతోఽవో దేవస్య సానసి । ద్యుమ్నం చిత్రశ్రవస్తమమ్
ప్రజలను కాపాడే మిత్రుని రక్షణ, ఆ దేవుని అనుగ్రహం, మహిమను, గొప్ప కీర్తిని ఇస్తుంది.
అభి యో మహినా దివం మిత్రో బభూవ సప్రథాః । అభి శ్రవోభిః పృథివీమ్
తన మహిమతో మిత్రుడు ఆకాశాన్ని వ్యాపించాడు. తన కీర్తితో భూమిని కప్పేశాడు.
మిత్రాయ పఞ్చ యేమిరే జనా అభిష్టిశవసే । స దేవాన్విశ్వాన్బిభర్తి
మిత్రుని వద్ద ఐదు జాతులు సహాయం కోసం శరణు వచ్చాయి. అతడు అందరు దేవతలను పోషిస్తున్నాడు.
మిత్రో దేవేష్వాయుషు జనాయ వృక్తబర్హిషే । ఇష ఇష్టవ్రతా అకః
దేవతల్లోను, మనుష్యుల జీవితాల్లోను, యజ్ఞంలో దర్భాసనం పరచినవారికి, మిత్రుడు అయిన మిత్రుడు, నీవు నీవు ఎంచుకున్న వ్రతాలను నిబద్ధంగా పాటిస్తూ స్నేహితుడిగా నిలిచావు.
ఇహేహ వో మనసా బన్ధుతా నర ఉశిజో జగ్మురభి తాని వేదసా । యాభిర్మాయాభిః ప్రతిజూతివర్పసః సౌధన్వనా యజ్ఞియం భాగమానశ
ఇక్కడ మనసుతో మిమ్మల్ని మిమ్మల్ని బంధుత్వంతో కూడినవారిగా చేరారు; ఉశిజ్ ఋషులు జ్ఞానంతో వచ్చారు. మీరు చేసిన మాయలు, రూపాలతో, ఓ సౌధన్వనులు, యజ్ఞంలో మీకు లభించిన భాగాన్ని పొందారు.
యాభిః శచీభిశ్చమసాఁ అపింశత యయా ధియా గామరిణీత చర్మణః । యేన హరీ మనసా నిరతక్షత తేన దేవత్వమృభవః సమానశ
మీరు చేసిన శక్తులతో, నైపుణ్యాలతో పాత్రలు నింపారు; ఆ ధ్యానంతో మేకను తోలు నుంచి విడదీసారు; అదే మనసుతో రెండు గుర్రాలను తయారు చేసారు. ఆ విధంగా, ఓ ఋభువులు, మీరు దేవతలుగా మారారు.
ఇన్ద్రస్య సఖ్యమృభవః సమానశుర్మనోర్నపాతో అపసో దధన్విరే । సౌధన్వనాసో అమృతత్వమేరిరే విష్ట్వీ శమీభిః సుకృతః సుకృత్యయా
ఓ ఋభువులు, మీరు ఇంద్రుని స్నేహితులయ్యారు, మనువు మనవళ్ళు, మీరు నీటిని ప్రవహింపజేశారు; ఓ సౌధన్వనులు, మీరు శాశ్వతత్వాన్ని పొందారు, శమి చెట్లతో నైపుణ్యంగా, మంచి పనులతో.
ఇన్ద్రేణ యాథ సరథం సుతే సచాఁ అథో వశానాం భవథా సహ శ్రియా । న వః ప్రతిమై సుకృతాని వాఘతః సౌధన్వనా ఋభవో వీర్యాణి చ
ఇంద్రునితో కలిసి సోమాన్ని పిండే సమయంలో రథంలో ప్రయాణిస్తారు; మీరు ధనాధిపతులై, కాంతితో ప్రకాశిస్తారు; ఓ సౌధన్వన ఋభువులు, మీ సత్కార్యాలు, వీరత్వాలు ఎవ్వరూ సరిపోలేరు.
ఇన్ద్ర ఋభుభిర్వాజవద్భిః సముక్షితం సుతం సోమమా వృషస్వా గభస్త్యోః । ధియేషితో మఘవన్దాశుషో గృహే సౌధన్వనేభిః సహ మత్స్వా నృభిః
ఇంద్రా, బలవంతమైన ఋభువులతో కలిసి, శుద్ధమైన సోమాన్ని చేతులతో పానంచేయు; ధ్యానంతో ప్రేరేపితుడవై, ఓ మఘవన్, ఉత్సాహంగా యజ్ఞం చేసే ఇంట్లో, సౌధన్వనులతో కలిసి ఆనందించు.
ఇన్ద్ర ఋభుమాన్వాజవాన్మత్స్వేహ నోఽస్మిన్సవనే శచ్యా పురుష్టుత । ఇమాని తుభ్యం స్వసరాణి యేమిరే వ్రతా దేవానాం మనుషశ్చ ధర్మభిః
ఇంద్రా, ఋభువులతో, బలంతో కూడినవాడవై, ఈ యజ్ఞంలో మాతో కలిసి ఆనందించు, ఓ పూజలందుకునే వాడా; నీకోసం ఈ సోదరీ యాగాలు, దేవతల ధర్మంతో, మనుషుల నియమాలతో సిద్ధమయ్యాయి.
ఇన్ద్ర ఋభుభిర్వాజిభిర్వాజయన్నిహ స్తోమం జరితురుప యాహి యజ్ఞియమ్ । శతం కేతేభిరిషిరేభిరాయవే సహస్రణీథో అధ్వరస్య హోమని
ఇంద్రా, ఋభువులతో, శక్తివంతులతో కలిసి, ఈ స్తోత్రాన్ని, యజ్ఞానికి రా; వంద జెండాలతో, దాతలకు బహుమతులతో, సహస్ర సహాయాలతో, హోమంలో పాల్గొనుము.
ఉషో వాజేన వాజిని ప్రచేతా స్తోమం జుషస్వ గృణతో మఘోని । పురాణీ దేవి యువతిః పురంధిరను వ్రతం చరసి విశ్వవారే
ఓ ఉదయకాల దేవతా, జ్ఞానవంతురాలా, దాతురాలా, పాడే వాడి స్తోత్రాన్ని స్వీకరించు; పురాతనమైనా, ఎప్పుడూ యవ్వనంగా, ఎల్లప్పుడూ దయతో, నీవు ధర్మాన్ని అనుసరిస్తూ, అందరికీ మేలు చేస్తూ నడుస్తావు.
ఉషో దేవ్యమర్త్యా వి భాహి చన్ద్రరథా సూనృతా ఈరయన్తీ । ఆ త్వా వహన్తు సుయమాసో అశ్వా హిరణ్యవర్ణాం పృథుపాజసో యే
ఓ దేవతా, అమరుడైన ఉదయకిరణా, ప్రకాశవంతమైన రథంతో వెలుగుతు, మధురమైన మాటలు తీసుకురా; బాగా జతచేసిన, బంగారు రంగుతో, బలమైన గుర్రాలు నిన్ను ఇక్కడికి తీసుకురావాలి.
ఉషః ప్రతీచీ భువనాని విశ్వోర్ధ్వా తిష్ఠస్యమృతస్య కేతుః । సమానమర్థం చరణీయమానా చక్రమివ నవ్యస్యా వవృత్స్వ
మా వైపు చూస్తూ, ఉదయకిరణా, అన్ని లోకాల్ని వెలికి చూపిస్తావు; నీవు అమృతానికి సంకేతంగా పైగా నిలుస్తావు; ఒకే లక్ష్యంతో, చక్రంలా తిరుగుతూ, ప్రతి రోజు కొత్తగా వికసించు.