త్రిపాజస్యో వృషభో విశ్వరూప ఉత త్ర్యుధా పురుధ ప్రజావాన్ । త్ర్యనీకః పత్యతే మాహినావాన్స రేతోధా వృషభః శశ్వతీనామ్
మూడు జననాలు కలిగిన వృషభుడు, అనేక రూపాలవాడు, మూడు స్వభావాలు కలిగి, సంతానంతో నిండినవాడు. మూడు ముఖాలు కలిగి, మహాశక్తిగా పాలించేవాడు; సదా సంతానాన్ని మోయు వృషభుడు.
అభీక ఆసాం పదవీరబోధ్యాదిత్యానామహ్వే చారు నామ । ఆపశ్చిదస్మా అరమన్త దేవీః పృథగ్వ్రజన్తీః పరి షీమవృఞ్జన్
వీటి మార్గాలను తెలుసుకోమని పిలుస్తున్నాను, ఆదిత్యుల అందమైన నామాన్ని పిలుస్తున్నాను. దేవతా నీళ్ళు కూడా ఆయనలో ఆనందిస్తాయి, వేర్వేరుగా ప్రవహిస్తూ, ఆయనను చుట్టుముట్టుతాయి.
త్రీ షధస్థా సిన్ధవస్త్రిః కవీనాముత త్రిమాతా విదథేషు సమ్రాట్ । ఋతావరీర్యోషణాస్తిస్రో అప్యాస్త్రిరా దివో విదథే పత్యమానాః
మూడు నివాసాలు, మూడు నదులు, మూడు జ్ఞానులు, మూడు తల్లులు సభలో అధిపతులుగా ఉన్నారు. ధర్మవంతమైన మూడు యువతులు, ఆకాశంలోనూ మూడు, సభలో పాలిస్తున్నారు.
త్రిరా దివః సవితర్వార్యాణి దివేదివ ఆ సువ త్రిర్నో అహ్నః । త్రిధాతు రాయ ఆ సువా వసూని భగ త్రాతర్ధిషణే సాతయే ధాః
సవితా, పరమ లోకంనుంచి మాకు మూడుసార్లు ఆశీర్వాదాలు అందించు; ప్రతి రోజు మూడురకాల వెలుగు ప్రసాదించు. భగవా, రక్షకుడా, ధీషణా, మాకు మూడు విధాలుగా ధనాన్ని ప్రసాదించు.
త్రిరా దివః సవితా సోషవీతి రాజానా మిత్రావరుణా సుపాణీ । ఆపశ్చిదస్య రోదసీ చిదుర్వీ రత్నం భిక్షన్త సవితుః సవాయ
సవితా పరమ లోకంనుంచి మూడుసార్లు తన శక్తితో, రాజులు మిత్ర, వరుణులు మంచి చేతులతో. నీళ్ళు, ఈ రెండు లోకాలు కూడా సవితా ఉత్సాహానికి ధనాన్ని కోరుతున్నాయి.
త్రిరుత్తమా దూణశా రోచనాని త్రయో రాజన్త్యసురస్య వీరాః । ఋతావాన ఇషిరా దూళభాసస్త్రిరా దివో విదథే సన్తు దేవాః
మూడు అత్యున్నత ప్రకాశవంతమైన లోకాలు, మూడు వీరులు మహాశక్తివంతుడి పాలనలో ఉన్నారు. ధర్మబలంతో, అధిక శక్తితో, దుర్జయులుగా; పరమ లోకంనుంచి మూడుసార్లు దేవతలు సభలో ఉండాలి.
ప్ర మే వివిక్వాఁ అవిదన్మనీషాం ధేనుం చరన్తీం ప్రయుతామగోపామ్ । సద్యశ్చిద్యా దుదుహే భూరి ధాసేరిన్ద్రస్తదగ్నిః పనితారో అస్యాః
పండితులు నాకు జ్ఞానంతో, సంచరిస్తున్న ఆవును, ఎవ్వరూ కాపాడని దానిని గుర్తించారు. ఒక్కసారే ఆమె విరివిగా పాలిచ్చింది; ఇంద్రుడు, అగ్ని, మరియూ అన్వేషకులు ఆమె నుండి దానిని పొందారు.
ఇన్ద్రః సు పూషా వృషణా సుహస్తా దివో న ప్రీతాః శశయం దుదుహ్రే । విశ్వే యదస్యాం రణయన్త దేవాః ప్ర వోఽత్ర వసవః సుమ్నమశ్యామ్
ఇంద్రుడు, పూషణుడు, ఇద్దరూ బలవంతులు, మంచి చేతులు కలవారు, ఆకాశంలో ఆనందించే వారు లాగా, ఆవును పాలించారు. అందులో దేవతలందరూ పోటీ పడినప్పుడు, వసువులారా, మేము మీ అనుగ్రహాన్ని ఇక్కడ పొందాలని కోరుకుంటున్నాము.
యా జామయో వృష్ణ ఇచ్ఛన్తి శక్తిం నమస్యన్తీర్జానతే గర్భమస్మిన్ । అచ్ఛా పుత్రం ధేనవో వావశానా మహశ్చరన్తి బిభ్రతం వపూంషి
వృషభుని భార్యలు అతని శక్తిని కోరుతూ, నమస్కరిస్తూ, అతనిలోని గర్భాన్ని తెలుసుకుంటారు. ఆవులు, తమ కుందేలను కోరుతూ, అద్భుతమైన రూపాలతో సంచరిస్తుంటాయి.
అచ్ఛా వివక్మి రోదసీ సుమేకే గ్రావ్ణో యుజానో అధ్వరే మనీషా । ఇమా ఉ తే మనవే భూరివారా ఊర్ధ్వా భవన్తి దర్శతా యజత్రాః
రెండు లోకాలకు, యజ్ఞంలో కఠినాన్ని జోడించి, జ్ఞానంతో నేను పలుకుతున్నాను. ఓ అనేక వరాల దాతా, ఇవి మనువుకు, మహిమాన్వితంగా, పూజకు యోగ్యంగా పైకి లేచాయి.
యా తే జిహ్వా మధుమతీ సుమేధా అగ్నే దేవేషూచ్యత ఉరూచీ । తయేహ విశ్వాఁ అవసే యజత్రానా సాదయ పాయయా చా మధూని
నీ నాలుక, అగ్నీ, తీపిగా, జ్ఞానంతో, దేవతల్లో ప్రసిద్ధిగా, విస్తృతంగా ఉంది. దానితో ఇక్కడ, పూజకు యోగ్యులైన వారందరినీ సహాయానికి రప్పించు, వారికి తీపి పానీయాలు అందించు.
యా తే అగ్నే పర్వతస్యేవ ధారాసశ్చన్తీ పీపయద్దేవ చిత్రా । తామస్మభ్యం ప్రమతిం జాతవేదో వసో రాస్వ సుమతిం విశ్వజన్యామ్
అగ్ని! పర్వతం మీద నుంచి ప్రవహించే ధారలలా నీ కిరణాలు విశాలంగా పారుతూ, అందరినీ పోషిస్తున్నాయి. ఓ జాతవేదా! ఓ దయామయుడా! మాకు నీ అనుగ్రహాన్ని, అందరికీ మేలు చేసే మంచి మనసును ప్రసాదించు.
ధేనుః ప్రత్నస్య కామ్యం దుహానాన్తః పుత్రశ్చరతి దక్షిణాయాః । ఆ ద్యోతనిం వహతి శుభ్రయామోషస స్తోమో అశ్వినావజీగః
పురాతన కోరికను తీరుస్తూ ఆవు పాలు ఇస్తోంది. లోపల కుమారుడు కుడివైపు సంచరిస్తున్నాడు. ఆవు ప్రకాశాన్ని వెలుగునికి తీసుకెళ్తుంది. ఉదయాన్నే అశ్వినులకు ఈ స్తోత్రం అర్పించబడింది.
సుయుగ్వహన్తి ప్రతి వామృతేనోర్ధ్వా భవన్తి పితరేవ మేధాః । జరేథామస్మద్వి పణేర్మనీషాం యువోరవశ్చకృమా యాతమర్వాక్
బాగా జతకట్టిన గుర్రాలతో ఆమె మీకు అమృతాన్ని తెస్తుంది. ఆ హోమాలు తండ్రికి జ్ఞానం ఎక్కేలా పైకి ఎగురుతున్నాయి. మీరెప్పుడూ మాకు మేలు చేయండి, దురాశపడ్డ వారి ఆలోచనలు దూరం చేయండి. మేము మీ దగ్గరికి వచ్చి ప్రార్థనలు చేస్తున్నాము.
సుయుగ్భిరశ్వైః సువృతా రథేన దస్రావిమం శృణుతం శ్లోకమద్రేః । కిమఙ్గ వాం ప్రత్యవర్తిం గమిష్ఠాహుర్విప్రాసో అశ్వినా పురాజాః
బాగా జతకట్టిన గుర్రాలతో, బలమైన రథంతో, ఓ అశ్వినులు! ఈ శ్లోకాన్ని వినండి. పూర్వకాల మునులు మీ తిరిగి వచ్చే ప్రయాణాన్ని ఎలా వివరించారో, అది నిజంగా ఏమిటో మాకు చెప్పండి.
ఆ మన్యేథామా గతం కచ్చిదేవైర్విశ్వే జనాసో అశ్వినా హవన్తే । ఇమా హి వాం గోఋజీకా మధూని ప్ర మిత్రాసో న దదురుస్రో అగ్రే
మీరు ఆలోచించండి, మీరు రండి, ఎందుకంటే అందరూ అశ్వినులను పిలుస్తున్నారు. మిత్రులిచ్చిన కానుకలవంటి ఈ మధురమైన పదార్థాలు మీకోసం, మిత్రులు మొదట్లోనే ఇవి సమర్పించారు.
తిరః పురూ చిదశ్వినా రజాంస్యాఙ్గూషో వాం మఘవానా జనేషు । ఏహ యాతం పథిభిర్దేవయానైర్దస్రావిమే వాం నిధయో మధూనామ్
అశ్వినులు! మీరు ఎన్నో లోకాలపైకి మీ కీర్తిని వ్యాపింపజేస్తున్నారు. దాతలు ఉన్నవారి మధ్యలో మీ స్తుతులు వినిపిస్తున్నాయి. దేవతల మార్గాల్లో ఇక్కడ రండి, ఇక్కడ మీ మధురమైన నిధులు ఉన్నాయి.
పురాణమోకః సఖ్యం శివం వాం యువోర్నరా ద్రవిణం జహ్నావ్యామ్ । పునః కృణ్వానాః సఖ్యా శివాని మధ్వా మదేమ సహ నూ సమానాః
మీ పురాతన నివాసం, మీ మిత్రత్వం, మీ ధన సంపద జహ్నువు నదిలో ఉంది. మేము మళ్లీ మిత్రత్వాన్ని పునరుద్ధరించుకుంటూ, మధురమైన ఆనందంతో అందరం కలసి ఉత్సవంగా జరుపుకుందాం.
అశ్వినా వాయునా యువం సుదక్షా నియుద్భిశ్చ సజోషసా యువానా । నాసత్యా తిరోఅహ్న్యం జుషాణా సోమం పిబతమస్రిధా సుదానూ
అశ్వినులు! గాలితో పాటు మీరెప్పుడూ యవ్వనంగా, నైపుణ్యంతో, సేవకులతో కలిసి ఉంటారు. నాసత్యులు! ఈ రోజు సమర్పించిన సోమాన్ని ఆనందంగా, ఉదారంగా పానంచేయండి.
అశ్వినా పరి వామిషః పురూచీరీయుర్గీర్భిర్యతమానా అమృధ్రాః । రథో హ వామృతజా అద్రిజూతః పరి ద్యావాపృథివీ యాతి సద్యః
అశ్వినులు! మీ అనేక వరాలు, మధురమైన మాటలతో కూడి, నిరంతరం ప్రయాసపడుతూ ఎప్పుడూ ఫలప్రదంగా ఉంటాయి. అమృతంతో పుట్టిన, పర్వతాన్ని తాకిన మీ రథం వెంటనే ఆకాశాన్ని, భూమిని చుట్టేస్తుంది.
అశ్వినా మధుషుత్తమో యువాకుః సోమస్తం పాతమా గతం దురోణే । రథో హ వాం భూరి వర్పః కరిక్రత్సుతావతో నిష్కృతమాగమిష్ఠః
అశ్వినులు! మీకోసం ఉత్తమమైన మధుర సోమం సిద్ధంగా ఉంది, ఇక్కడ రండి, దాన్ని ఆస్వాదించండి. సోమాన్ని పిండే గుర్రాలతో మీ గొప్ప రూపం గల రథం నైపుణ్యంగా ఇక్కడికి చేరుకుంటుంది.
మిత్రో జనాన్యాతయతి బ్రువాణో మిత్రో దాధార పృథివీముత ద్యామ్ । మిత్రః కృష్టీరనిమిషాభి చష్టే మిత్రాయ హవ్యం ఘృతవజ్జుహోత
మిత్రుడు తన మాటతో ప్రజలను నడిపిస్తాడు. మిత్రుడు భూమిని, ఆకాశాన్ని నిలబెడతాడు. మిత్రుడు తెరిపిలేని చూపుతో వంశాలను కాపాడుతాడు. మిత్రునికి నైవేద్యంగా నెయ్యి సమర్పించండి.
ప్ర స మిత్ర మర్తో అస్తు ప్రయస్వాన్యస్త ఆదిత్య శిక్షతి వ్రతేన । న హన్యతే న జీయతే త్వోతో నైనమంహో అశ్నోత్యన్తితో న దూరాత్
ప్రతి మనిషి దయామయుడైన మిత్రునికి భక్తితో ఉండాలి. ఆదిత్యుడైన మిత్రుడు ధర్మాన్ని బోధిస్తాడు. అతడిని ఎవరూ హానిచేయలేరు, అతడు నశించడు. మిత్రుని రక్షణలో ఎటువంటి కష్టమూ దగ్గరనుంచి లేదా దూరంనుంచి చేరదు.
అనమీవాస ఇళయా మదన్తో మితజ్ఞవో వరిమన్నా పృథివ్యాః । ఆదిత్యస్య వ్రతముపక్షియన్తో వయం మిత్రస్య సుమతౌ స్యామ
రోగములేక, ఇష్టార్చనతో ఆనందంగా, మిత్రుని జ్ఞానంతో, భూమి మీద విస్తృతంగా సంచరిస్తారు. ఆదిత్యుని ధర్మాన్ని అనుసరిస్తూ, మేము మిత్రుని అనుగ్రహంలో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము.
అయం మిత్రో నమస్యః సుశేవో రాజా సుక్షత్రో అజనిష్ట వేధాః । తస్య వయం సుమతౌ యజ్ఞియస్యాపి భద్రే సౌమనసే స్యామ
ఈ మిత్రుడు పూజకు యోగ్యుడు, మృదువైనవాడు, రాజు, మంచి పాలన కలవాడు, జ్ఞానవంతుడు. ఆ యజ్ఞార్హుడైన మిత్రుని అనుగ్రహంలో మేము శుభంగా, సంతోషంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము.
మహాఁ ఆదిత్యో నమసోపసద్యో యాతయజ్జనో గృణతే సుశేవః । తస్మా ఏతత్పన్యతమాయ జుష్టమగ్నౌ మిత్రాయ హవిరా జుహోత
మహా ఆదిత్యుడు నమస్కారంతో చేరదగినవాడు, ప్రజలను నడిపించే దయామయుడు. అతడికి అత్యంత ప్రీతికరమైన నెయ్యి అగ్నిలో సమర్పించండి, మిత్రునికి నైవేద్యంగా అర్పించండి.
మిత్రస్య చర్షణీధృతోఽవో దేవస్య సానసి । ద్యుమ్నం చిత్రశ్రవస్తమమ్
ప్రజలను కాపాడే మిత్రుని రక్షణ, ఆ దేవుని అనుగ్రహం, మహిమను, గొప్ప కీర్తిని ఇస్తుంది.
అభి యో మహినా దివం మిత్రో బభూవ సప్రథాః । అభి శ్రవోభిః పృథివీమ్
తన మహిమతో మిత్రుడు ఆకాశాన్ని వ్యాపించాడు. తన కీర్తితో భూమిని కప్పేశాడు.
మిత్రాయ పఞ్చ యేమిరే జనా అభిష్టిశవసే । స దేవాన్విశ్వాన్బిభర్తి
మిత్రుని వద్ద ఐదు జాతులు సహాయం కోసం శరణు వచ్చాయి. అతడు అందరు దేవతలను పోషిస్తున్నాడు.
మిత్రో దేవేష్వాయుషు జనాయ వృక్తబర్హిషే । ఇష ఇష్టవ్రతా అకః
దేవతల్లోను, మనుష్యుల జీవితాల్లోను, యజ్ఞంలో దర్భాసనం పరచినవారికి, మిత్రుడు అయిన మిత్రుడు, నీవు నీవు ఎంచుకున్న వ్రతాలను నిబద్ధంగా పాటిస్తూ స్నేహితుడిగా నిలిచావు.