పదే ఇవ నిహితే దస్మే అన్తస్తయోరన్యద్గుహ్యమావిరన్యత్ । సధ్రీచీనా పథ్యా సా విషూచీ మహద్దేవానామసురత్వమేకమ్
ఓ అద్భుతమయినవాడా, పాదం లోపల పెట్టినట్లు, వాటి మధ్య ఒకటి దాగి ఉంది, మరొకటి బయట కనిపిస్తుంది. మార్గం నేరుగా ఉన్నా, ఒకటి తప్పిపోతుంది. దేవతలందరిలో ఒకటే గొప్ప అధికారం ఉంది.
ఆ ధేనవో ధునయన్తామశిశ్వీః సబర్దుఘాః శశయా అప్రదుగ్ధాః । నవ్యానవ్యా యువతయో భవన్తీర్మహద్దేవానామసురత్వమేకమ్
ఆవులు ఎప్పుడూ పాలు ఇస్తూ, సమృద్ధిగా, అలసిపోకుండా, ఎప్పుడూ కొత్తగా, యువతగా మారుతూ మాకు ప్రసాదించాలి. దేవతలందరిలో ఒకటే గొప్ప అధికారం ఉంది.
యదన్యాసు వృషభో రోరవీతి సో అన్యస్మిన్యూథే ని దధాతి రేతః । స హి క్షపావాన్స భగః స రాజా మహద్దేవానామసురత్వమేకమ్
వృషభుడు ఇతర ఆవుల్లో గర్జించినప్పుడు, తన బీజాన్ని మరొక గుంపులో ఉంచుతాడు. అతడే రాత్రుల అధిపతి, భాగ్యదాత, రాజు. దేవతలందరిలో ఒకటే గొప్ప అధికారం ఉంది.
వీరస్య ను స్వశ్వ్యం జనాసః ప్ర ను వోచామ విదురస్య దేవాః । షోళ్హా యుక్తాః పఞ్చపఞ్చా వహన్తి మహద్దేవానామసురత్వమేకమ్
మనము ఇప్పుడు వీరుడి మహిమను, ప్రజలకు కలిగిన అశ్వ సంపదను, దేవతలు తెలిసిన జ్ఞానాన్ని ప్రకటిద్దాం. పదహారు జువ్వలు, ఐదు ఐదు చొప్పున, దానిని లాగుతున్నాయి; ఇది దేవతల గొప్ప, ఏకైక అధిపత్యం.
దేవస్త్వష్టా సవితా విశ్వరూపః పుపోష ప్రజాః పురుధా జజాన । ఇమా చ విశ్వా భువనాన్యస్య మహద్దేవానామసురత్వమేకమ్
త్వష్ట అనే దేవుడు, సవిత అనే అనేక రూపాలవాడు, సకల ప్రాణులను పోషించాడు, అనేక విధాలుగా సృష్టించాడు. ఈ లోకమంతా ఆయనదే; ఇది దేవతల గొప్ప, ఏకైక అధిపత్యం.
మహీ సమైరచ్చమ్వా సమీచీ ఉభే తే అస్య వసునా న్యృష్టే । శృణ్వే వీరో విన్దమానో వసూని మహద్దేవానామసురత్వమేకమ్
ఈ విశాలమైన భూమి, సమంగా స్థిరంగా ఉన్న ఆకాశం రెండూ ఆయన సంపదతో నిలిచాయి. ధనాన్ని కోరే వీరుడు వినబడతాడు; ఇది దేవతల గొప్ప, ఏకైక అధిపత్యం.
ఇమాం చ నః పృథివీం విశ్వధాయా ఉప క్షేతి హితమిత్రో న రాజా । పురఃసదః శర్మసదో న వీరా మహద్దేవానామసురత్వమేకమ్
ఈ భూమి, అన్నింటినీ మోయగలదిగా, మన కోసం నిలిచి ఉంది, అందరికీ మిత్రుడైన రాజు లాగా. ముందుగా కూర్చున్న వీరులవలె, ఆశ్రయమందు ఉన్నవారిలా; ఇది దేవతల గొప్ప, ఏకైక అధిపత్యం.
నిష్షిధ్వరీస్త ఓషధీరుతాపో రయిం త ఇన్ద్ర పృథివీ బిభర్తి । సఖాయస్తే వామభాజః స్యామ మహద్దేవానామసురత్వమేకమ్
ఇంద్రా, మొక్కలు, నీళ్లు, భూమి నీకోసం ధనాన్ని ఇస్తున్నాయి. మేము నీకు మిత్రులై, నీ దయను పంచుకుందాము; ఇది దేవతల గొప్ప, ఏకైక అధిపత్యం.
న తా మినన్తి మాయినో న ధీరా వ్రతా దేవానాం ప్రథమా ధ్రువాణి । న రోదసీ అద్రుహా వేద్యాభిర్న పర్వతా నినమే తస్థివాంసః
దేవతల మొదటి, స్థిరమైన నియమాలను, ఎవరూ — మాయగాళ్లు గానీ, జ్ఞానులు గానీ — తగ్గించలేరు. ఈ రెండు లోకాలు, అవి నమ్మకంగా, సరిహద్దులతో, పర్వతాలు కూడా స్థిరంగా నిలిచి ఉన్నాయి.
షడ్భారాఁ ఏకో అచరన్బిభర్త్యృతం వర్షిష్ఠముప గావ ఆగుః । తిస్రో మహీరుపరాస్తస్థురత్యా గుహా ద్వే నిహితే దర్శ్యేకా
ఆరు మోసేవారు, ఒకరు ఒంటరిగా నడుస్తూ, పరమమైన ధర్మాన్ని మోయుచున్నాడు; ఆవులు దగ్గరికి వచ్చాయి. మూడు గొప్పవారు పైగా నిలిచారు; రెండు రహస్యంగా దాగి ఉన్నాయి, ఒకటి కనబడుతోంది.
త్రిపాజస్యో వృషభో విశ్వరూప ఉత త్ర్యుధా పురుధ ప్రజావాన్ । త్ర్యనీకః పత్యతే మాహినావాన్స రేతోధా వృషభః శశ్వతీనామ్
మూడు జననాలు కలిగిన వృషభుడు, అనేక రూపాలవాడు, మూడు స్వభావాలు కలిగి, సంతానంతో నిండినవాడు. మూడు ముఖాలు కలిగి, మహాశక్తిగా పాలించేవాడు; సదా సంతానాన్ని మోయు వృషభుడు.
అభీక ఆసాం పదవీరబోధ్యాదిత్యానామహ్వే చారు నామ । ఆపశ్చిదస్మా అరమన్త దేవీః పృథగ్వ్రజన్తీః పరి షీమవృఞ్జన్
వీటి మార్గాలను తెలుసుకోమని పిలుస్తున్నాను, ఆదిత్యుల అందమైన నామాన్ని పిలుస్తున్నాను. దేవతా నీళ్ళు కూడా ఆయనలో ఆనందిస్తాయి, వేర్వేరుగా ప్రవహిస్తూ, ఆయనను చుట్టుముట్టుతాయి.
త్రీ షధస్థా సిన్ధవస్త్రిః కవీనాముత త్రిమాతా విదథేషు సమ్రాట్ । ఋతావరీర్యోషణాస్తిస్రో అప్యాస్త్రిరా దివో విదథే పత్యమానాః
మూడు నివాసాలు, మూడు నదులు, మూడు జ్ఞానులు, మూడు తల్లులు సభలో అధిపతులుగా ఉన్నారు. ధర్మవంతమైన మూడు యువతులు, ఆకాశంలోనూ మూడు, సభలో పాలిస్తున్నారు.
త్రిరా దివః సవితర్వార్యాణి దివేదివ ఆ సువ త్రిర్నో అహ్నః । త్రిధాతు రాయ ఆ సువా వసూని భగ త్రాతర్ధిషణే సాతయే ధాః
సవితా, పరమ లోకంనుంచి మాకు మూడుసార్లు ఆశీర్వాదాలు అందించు; ప్రతి రోజు మూడురకాల వెలుగు ప్రసాదించు. భగవా, రక్షకుడా, ధీషణా, మాకు మూడు విధాలుగా ధనాన్ని ప్రసాదించు.
త్రిరా దివః సవితా సోషవీతి రాజానా మిత్రావరుణా సుపాణీ । ఆపశ్చిదస్య రోదసీ చిదుర్వీ రత్నం భిక్షన్త సవితుః సవాయ
సవితా పరమ లోకంనుంచి మూడుసార్లు తన శక్తితో, రాజులు మిత్ర, వరుణులు మంచి చేతులతో. నీళ్ళు, ఈ రెండు లోకాలు కూడా సవితా ఉత్సాహానికి ధనాన్ని కోరుతున్నాయి.
త్రిరుత్తమా దూణశా రోచనాని త్రయో రాజన్త్యసురస్య వీరాః । ఋతావాన ఇషిరా దూళభాసస్త్రిరా దివో విదథే సన్తు దేవాః
మూడు అత్యున్నత ప్రకాశవంతమైన లోకాలు, మూడు వీరులు మహాశక్తివంతుడి పాలనలో ఉన్నారు. ధర్మబలంతో, అధిక శక్తితో, దుర్జయులుగా; పరమ లోకంనుంచి మూడుసార్లు దేవతలు సభలో ఉండాలి.
ప్ర మే వివిక్వాఁ అవిదన్మనీషాం ధేనుం చరన్తీం ప్రయుతామగోపామ్ । సద్యశ్చిద్యా దుదుహే భూరి ధాసేరిన్ద్రస్తదగ్నిః పనితారో అస్యాః
పండితులు నాకు జ్ఞానంతో, సంచరిస్తున్న ఆవును, ఎవ్వరూ కాపాడని దానిని గుర్తించారు. ఒక్కసారే ఆమె విరివిగా పాలిచ్చింది; ఇంద్రుడు, అగ్ని, మరియూ అన్వేషకులు ఆమె నుండి దానిని పొందారు.
ఇన్ద్రః సు పూషా వృషణా సుహస్తా దివో న ప్రీతాః శశయం దుదుహ్రే । విశ్వే యదస్యాం రణయన్త దేవాః ప్ర వోఽత్ర వసవః సుమ్నమశ్యామ్
ఇంద్రుడు, పూషణుడు, ఇద్దరూ బలవంతులు, మంచి చేతులు కలవారు, ఆకాశంలో ఆనందించే వారు లాగా, ఆవును పాలించారు. అందులో దేవతలందరూ పోటీ పడినప్పుడు, వసువులారా, మేము మీ అనుగ్రహాన్ని ఇక్కడ పొందాలని కోరుకుంటున్నాము.
యా జామయో వృష్ణ ఇచ్ఛన్తి శక్తిం నమస్యన్తీర్జానతే గర్భమస్మిన్ । అచ్ఛా పుత్రం ధేనవో వావశానా మహశ్చరన్తి బిభ్రతం వపూంషి
వృషభుని భార్యలు అతని శక్తిని కోరుతూ, నమస్కరిస్తూ, అతనిలోని గర్భాన్ని తెలుసుకుంటారు. ఆవులు, తమ కుందేలను కోరుతూ, అద్భుతమైన రూపాలతో సంచరిస్తుంటాయి.
అచ్ఛా వివక్మి రోదసీ సుమేకే గ్రావ్ణో యుజానో అధ్వరే మనీషా । ఇమా ఉ తే మనవే భూరివారా ఊర్ధ్వా భవన్తి దర్శతా యజత్రాః
రెండు లోకాలకు, యజ్ఞంలో కఠినాన్ని జోడించి, జ్ఞానంతో నేను పలుకుతున్నాను. ఓ అనేక వరాల దాతా, ఇవి మనువుకు, మహిమాన్వితంగా, పూజకు యోగ్యంగా పైకి లేచాయి.
యా తే జిహ్వా మధుమతీ సుమేధా అగ్నే దేవేషూచ్యత ఉరూచీ । తయేహ విశ్వాఁ అవసే యజత్రానా సాదయ పాయయా చా మధూని
నీ నాలుక, అగ్నీ, తీపిగా, జ్ఞానంతో, దేవతల్లో ప్రసిద్ధిగా, విస్తృతంగా ఉంది. దానితో ఇక్కడ, పూజకు యోగ్యులైన వారందరినీ సహాయానికి రప్పించు, వారికి తీపి పానీయాలు అందించు.
యా తే అగ్నే పర్వతస్యేవ ధారాసశ్చన్తీ పీపయద్దేవ చిత్రా । తామస్మభ్యం ప్రమతిం జాతవేదో వసో రాస్వ సుమతిం విశ్వజన్యామ్
అగ్ని! పర్వతం మీద నుంచి ప్రవహించే ధారలలా నీ కిరణాలు విశాలంగా పారుతూ, అందరినీ పోషిస్తున్నాయి. ఓ జాతవేదా! ఓ దయామయుడా! మాకు నీ అనుగ్రహాన్ని, అందరికీ మేలు చేసే మంచి మనసును ప్రసాదించు.
ధేనుః ప్రత్నస్య కామ్యం దుహానాన్తః పుత్రశ్చరతి దక్షిణాయాః । ఆ ద్యోతనిం వహతి శుభ్రయామోషస స్తోమో అశ్వినావజీగః
పురాతన కోరికను తీరుస్తూ ఆవు పాలు ఇస్తోంది. లోపల కుమారుడు కుడివైపు సంచరిస్తున్నాడు. ఆవు ప్రకాశాన్ని వెలుగునికి తీసుకెళ్తుంది. ఉదయాన్నే అశ్వినులకు ఈ స్తోత్రం అర్పించబడింది.
సుయుగ్వహన్తి ప్రతి వామృతేనోర్ధ్వా భవన్తి పితరేవ మేధాః । జరేథామస్మద్వి పణేర్మనీషాం యువోరవశ్చకృమా యాతమర్వాక్
బాగా జతకట్టిన గుర్రాలతో ఆమె మీకు అమృతాన్ని తెస్తుంది. ఆ హోమాలు తండ్రికి జ్ఞానం ఎక్కేలా పైకి ఎగురుతున్నాయి. మీరెప్పుడూ మాకు మేలు చేయండి, దురాశపడ్డ వారి ఆలోచనలు దూరం చేయండి. మేము మీ దగ్గరికి వచ్చి ప్రార్థనలు చేస్తున్నాము.
సుయుగ్భిరశ్వైః సువృతా రథేన దస్రావిమం శృణుతం శ్లోకమద్రేః । కిమఙ్గ వాం ప్రత్యవర్తిం గమిష్ఠాహుర్విప్రాసో అశ్వినా పురాజాః
బాగా జతకట్టిన గుర్రాలతో, బలమైన రథంతో, ఓ అశ్వినులు! ఈ శ్లోకాన్ని వినండి. పూర్వకాల మునులు మీ తిరిగి వచ్చే ప్రయాణాన్ని ఎలా వివరించారో, అది నిజంగా ఏమిటో మాకు చెప్పండి.
ఆ మన్యేథామా గతం కచ్చిదేవైర్విశ్వే జనాసో అశ్వినా హవన్తే । ఇమా హి వాం గోఋజీకా మధూని ప్ర మిత్రాసో న దదురుస్రో అగ్రే
మీరు ఆలోచించండి, మీరు రండి, ఎందుకంటే అందరూ అశ్వినులను పిలుస్తున్నారు. మిత్రులిచ్చిన కానుకలవంటి ఈ మధురమైన పదార్థాలు మీకోసం, మిత్రులు మొదట్లోనే ఇవి సమర్పించారు.
తిరః పురూ చిదశ్వినా రజాంస్యాఙ్గూషో వాం మఘవానా జనేషు । ఏహ యాతం పథిభిర్దేవయానైర్దస్రావిమే వాం నిధయో మధూనామ్
అశ్వినులు! మీరు ఎన్నో లోకాలపైకి మీ కీర్తిని వ్యాపింపజేస్తున్నారు. దాతలు ఉన్నవారి మధ్యలో మీ స్తుతులు వినిపిస్తున్నాయి. దేవతల మార్గాల్లో ఇక్కడ రండి, ఇక్కడ మీ మధురమైన నిధులు ఉన్నాయి.
పురాణమోకః సఖ్యం శివం వాం యువోర్నరా ద్రవిణం జహ్నావ్యామ్ । పునః కృణ్వానాః సఖ్యా శివాని మధ్వా మదేమ సహ నూ సమానాః
మీ పురాతన నివాసం, మీ మిత్రత్వం, మీ ధన సంపద జహ్నువు నదిలో ఉంది. మేము మళ్లీ మిత్రత్వాన్ని పునరుద్ధరించుకుంటూ, మధురమైన ఆనందంతో అందరం కలసి ఉత్సవంగా జరుపుకుందాం.
అశ్వినా వాయునా యువం సుదక్షా నియుద్భిశ్చ సజోషసా యువానా । నాసత్యా తిరోఅహ్న్యం జుషాణా సోమం పిబతమస్రిధా సుదానూ
అశ్వినులు! గాలితో పాటు మీరెప్పుడూ యవ్వనంగా, నైపుణ్యంతో, సేవకులతో కలిసి ఉంటారు. నాసత్యులు! ఈ రోజు సమర్పించిన సోమాన్ని ఆనందంగా, ఉదారంగా పానంచేయండి.
అశ్వినా పరి వామిషః పురూచీరీయుర్గీర్భిర్యతమానా అమృధ్రాః । రథో హ వామృతజా అద్రిజూతః పరి ద్యావాపృథివీ యాతి సద్యః
అశ్వినులు! మీ అనేక వరాలు, మధురమైన మాటలతో కూడి, నిరంతరం ప్రయాసపడుతూ ఎప్పుడూ ఫలప్రదంగా ఉంటాయి. అమృతంతో పుట్టిన, పర్వతాన్ని తాకిన మీ రథం వెంటనే ఆకాశాన్ని, భూమిని చుట్టేస్తుంది.