ఇళాయాస్త్వా పదే వయం నాభా పృథివ్యా అధి । జాతవేదో ని ధీమహ్యగ్నే హవ్యాయ వోళ్హవే
ఇళయ స్థలంలో, భూమి నాభిలో, ఓ జాతవేదా! మేము నిన్ను ఇక్కడ హవిస్సు కోసం, పూర్ణాహుతి కోసం స్థాపిస్తున్నాము.
మన్థతా నరః కవిమద్వయన్తం ప్రచేతసమమృతం సుప్రతీకమ్ । యజ్ఞస్య కేతుం ప్రథమం పురస్తాదగ్నిం నరో జనయతా సుశేవమ్
పురుషులు ఆ మునివరుడిని, సమస్తం తెలిసినవాడిని, అమరుడిని, అందమైన రూపాన్ని మథిస్తారు. మీరు అగ్నిని, యజ్ఞానికి సంకేతమైనవాడిని, ముందుగా, దయతో ముందున్నవాడిని జన్మింపజేస్తారు.
యదీ మన్థన్తి బాహుభిర్వి రోచతేఽశ్వో న వాజ్యరుషో వనేష్వా । చిత్రో న యామన్నశ్వినోరనివృతః పరి వృణక్త్యశ్మనస్తృణా దహన్
వారు చేతులతో మథించినప్పుడు, అగ్ని అడవుల్లో వేగంగా పరుగెత్తే ఎర్ర కుదిరిన గుర్రంలా ప్రకాశిస్తాడు. అశ్వినుల వెలుగు ప్రయాణంలా, అగ్ని గడ్డి చుట్టూ తిరుగుతూ రాళ్లపై నుండి దహించేస్తాడు.
జాతో అగ్నీ రోచతే చేకితానో వాజీ విప్రః కవిశస్తః సుదానుః । యం దేవాస ఈడ్యం విశ్వవిదం హవ్యవాహమదధురధ్వరేషు
అగ్ని జన్మించినప్పుడు ప్రకాశిస్తాడు, వివేకంతో, బలంతో, మేధతో, మునులచే స్తుతించబడతాడు, దాతగా ఉంటాడు. దేవతలు యజ్ఞాలలో సర్వజ్ఞుడిగా, హవిస్సు తీసుకెళ్లేవాడిగా నిన్ను స్థాపించారు.
సీద హోతః స్వ ఉ లోకే చికిత్వాన్సాదయా యజ్ఞం సుకృతస్య యోనౌ । దేవావీర్దేవాన్హవిషా యజాస్యగ్నే బృహద్యజమానే వయో ధాః
హోతా! నీ స్థానంలో కూర్చో, వివేకంతో యజ్ఞాన్ని మంచి స్థలంలో స్థాపించు. దేవతా! దేవతలకు హవిస్సుతో పూజించు, అగ్ని! గొప్ప యజమానికి బలాన్ని ప్రసాదించు.
కృణోత ధూమం వృషణం సఖాయోఽస్రేధన్త ఇతన వాజమచ్ఛ । అయమగ్నిః పృతనాషాట్ సువీరో యేన దేవాసో అసహన్త దస్యూన్
స్నేహితులారా! పొగను బలంగా చేయండి, వెనకడుగు వేయకండి, విజయాన్ని సాధించడానికి ప్రయత్నించండి. ఈ అగ్ని శత్రువులను నాశనం చేసే వీరుడు, దేవతలు దస్యులను అతని ద్వారా జయించారు.
అయం తే యోనిరృత్వియో యతో జాతో అరోచథాః । తం జానన్నగ్న ఆ సీదాథా నో వర్ధయా గిరః
ఇది నీ స్థానం, ఓ క్రమబద్ధుడా! ఇక్కడి నుంచే నీవు జన్మించి ప్రకాశించావు. దాన్ని తెలుసుకొని, అగ్ని! ఇక్కడ కూర్చో, మా గీతలను పెంచు.
తనూనపాదుచ్యతే గర్భ ఆసురో నరాశంసో భవతి యద్విజాయతే । మాతరిశ్వా యదమిమీత మాతరి వాతస్య సర్గో అభవత్సరీమణి
తనునాపాదుగా పిలవబడే ఆ అసుర గర్భం, జన్మించినప్పుడు మానవుల ఆకాంక్షగా మారుతాడు. మాతరిశ్వా అతన్ని కొలిచినప్పుడు, తల్లి గర్భంలో వాయువు ప్రవాహం స్పష్టమైంది.
సునిర్మథా నిర్మథితః సునిధా నిహితః కవిః । అగ్నే స్వధ్వరా కృణు దేవాన్దేవయతే యజ
బాగా మథించబడినవాడా, బాగా స్థాపించబడిన మునివరుడా! అగ్ని! నీవు శుభ్రమైన యజ్ఞాలు నిర్వహించు, దేవతలకు పూజలు చేయు.
అజీజనన్నమృతం మర్త్యాసోఽస్రేమాణం తరణిం వీళుజమ్భమ్ । దశ స్వసారో అగ్రువః సమీచీః పుమాంసం జాతమభి సం రభన్తే
మరణధర్ములు అమృతుడిని, అలసటలేని వాడిని, వేగవంతుడిని, దాగిన దవడల వాడిని సృష్టించారు. పది సోదరీమణులు కలిసి, పుట్టిన పురుషుడిని, బలవంతుడిని చేరుకుంటారు.
ప్ర సప్తహోతా సనకాదరోచత మాతురుపస్థే యదశోచదూధని । న ని మిషతి సురణో దివేదివే యదసురస్య జఠరాదజాయత
ఏడు విధాలుగా యజ్ఞంలో హోమం చేసే అగ్ని, పూర్వకాలంలో తల్లి ఒడిలో, పాలు ఉన్న చోట వెలిగింది. ఆ దాత, దినదినం కన్ను మూయకుండా, మహాశక్తి గర్భంలో పుట్టినప్పటి నుంచి ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా ఉంటుంది.
అమిత్రాయుధో మరుతామివ ప్రయాః ప్రథమజా బ్రహ్మణో విశ్వమిద్విదుః । ద్యుమ్నవద్బ్రహ్మ కుశికాస ఏరిర ఏకఏకో దమే అగ్నిం సమీధిరే
శత్రువులను ఎదుర్కొంటూ, మరుత్వంతు వేగంగా సాగిపోతూ, బ్రహ్మలో మొదట పుట్టినవాడిగా అందరికీ తెలిసినవాడు. కుశికులు మహత్తరమైన ప్రార్థనతో, తమ ఇంట్లో ఒక్కొక్కరు అగ్నిని వెలిగించారు.
యదద్య త్వా ప్రయతి యజ్ఞే అస్మిన్హోతశ్చికిత్వోఽవృణీమహీహ । ధ్రువమయా ధ్రువముతాశమిష్ఠాః ప్రజానన్విద్వాఁ ఉప యాహి సోమమ్
ఈ యజ్ఞంలో, నీవు జ్ఞానమున్న హోతారుగా మనం నిన్ను భక్తితో ఎంచుకున్నాం. స్థిరమైనదానితో, ఉత్తమమైన నైవేద్యాలతో, తెలిసి, అర్థం చేసుకొని, సోమాన్ని చేరుము.
ఇచ్ఛన్తి త్వా సోమ్యాసః సఖాయః సున్వన్తి సోమం దధతి ప్రయాంసి । తితిక్షన్తే అభిశస్తిం జనానామిన్ద్ర త్వదా కశ్చన హి ప్రకేతః
సోమాన్ని ఇష్టపడే నీ స్నేహితులు నిన్ను కోరుతున్నారు; వారు సోమాన్ని పిండించి, నైవేద్యాలు సిద్ధం చేస్తున్నారు. వారు జనుల అపశబ్దాలను సహించగలుగుతున్నారు; ఓ ఇంద్రా, నీవు లేక మరొకరు నిజంగా జ్ఞానవంతుడు కాదు.
న తే దూరే పరమా చిద్రజాంస్యా తు ప్ర యాహి హరివో హరిభ్యామ్ । స్థిరాయ వృష్ణే సవనా కృతేమా యుక్తా గ్రావాణః సమిధానే అగ్నౌ
నీకు ఎంత దూరమైన లోకాలు అయినా, అవి నీకు దూరంగా ఉండవు; ఓ హరియశ్వ, నీ గుర్రాలతో ఇక్కడికి రా. బలమైన వృషభునికి ఈ నైవేద్యాలు సిద్ధం చేశాం, పిండే రాళ్లు జతచేశాం, అగ్ని వెలిగించాం.
ఇన్ద్రః సుశిప్రో మఘవా తరుత్రో మహావ్రాతస్తువికూర్మిరృఘావాన్ । యదుగ్రో ధా బాధితో మర్త్యేషు క్వ త్యా తే వృషభ వీర్యాణి
సుందరమైన గడ్డంతో, దాత, మహాశక్తివంతుడైన ఇంద్రా, నీవు మహా సైన్యాలకు నాయకుడవు, బలవంతుడవు. నీవు ఉగ్రుడవై, మానవుల్లో నిరోధించబడినప్పుడు, ఓ వృషభా, నీ వీరత్వాలు ఎక్కడున్నాయి?
త్వం హి ష్మా చ్యావయన్నచ్యుతాన్యేకో వృత్రా చరసి జిఘ్నమానః । తవ ద్యావాపృథివీ పర్వతాసోఽను వ్రతాయ నిమితేవ తస్థుః
నీవే కదా, కదలని వాటిని కదిలించేవాడు; నీవు ఒంటరిగా వృత్రులను సంహరిస్తూ తిరుగుతావు. నీ నియమానికి లోబడి, ఆకాశం, భూమి, పర్వతాలు కొలమానంలా నిలిచినట్టు ఉన్నాయి.
ఉతాభయే పురుహూత శ్రవోభిరేకో దృళ్హమవదో వృత్రహా సన్ । ఇమే చిదిన్ద్ర రోదసీ అపారే యత్సంగృభ్ణా మఘవన్కాశిరిత్తే
ఓ పలు మార్లు పిలవబడే వృత్రహా, నీ కీర్తితోనే బలమైన కోటను ధ్వంసం చేశావు. ఈ రెండు విస్తారమైన లోకాలను కూడా, ఓ ఇంద్రా, ఓ దాత, నీవు నీ స్వంతమైనవిగా పట్టుకున్నావు.
ప్ర సూ త ఇన్ద్ర ప్రవతా హరిభ్యాం ప్ర తే వజ్రః ప్రమృణన్నేతు శత్రూన్ । జహి ప్రతీచో అనూచః పరాచో విశ్వం సత్యం కృణుహి విష్టమస్తు
నీ హరియశ్వలు దిగువ వైపు పరుగెత్తనివ్వు, ఓ ఇంద్రా; నీ వజ్రాయుధం శత్రువులను నశింపజేయనివ్వు. అన్ని దిశల నుంచి వచ్చే వారిని సంహరించు, సత్యాన్ని నిలిపివేయు, అసత్యాన్ని తొలగించు.
యస్మై ధాయురదధా మర్త్యాయాభక్తం చిద్భజతే గేహ్యం సః । భద్రా త ఇన్ద్ర సుమతిర్ఘృతాచీ సహస్రదానా పురుహూత రాతిః
ఎవరికి నీవు, ఓ మానవుడా, ప్రాణాన్ని ఇచ్చావో, అతనికి అర్పించని భాగం కూడా ఇంటి భాగంగా అవుతుంది. నీ దయ ఎంతో మేలు చేస్తుంది, ఓ ఇంద్రా, నెయ్యితో నిండినది; పలు మార్లు పిలవబడే నీ దానం వెయ్యిరెట్లు.
సహదానుం పురుహూత క్షియన్తమహస్తమిన్ద్ర సం పిణక్కుణారుమ్ । అభి వృత్రం వర్ధమానం పియారుమపాదమిన్ద్ర తవసా జఘన్థ
ఓ పలు మార్లు పిలవబడే ఇంద్రా, బలమైన దుర్మార్గుడిని నాశనం చేయి, నీ బలంతో శత్రువును గందరగోళపర్చు. పెరుగుతున్న, పుష్టిగా ఉన్న వృత్రుని, పాదాలేని దానిని, నీ శక్తితో సంహరించావు.
ని సామనామిషిరామిన్ద్ర భూమిం మహీమపారాం సదనే ససత్థ । అస్తభ్నాద్ద్యాం వృషభో అన్తరిక్షమర్షన్త్వాపస్త్వయేహ ప్రసూతాః
నీ గీతాలతో, ఓ ఇంద్రా, ఈ విశాలమైన, అపారమైన భూమిని నివాసంగా స్థాపించావు. వృషభుడు ఆకాశాన్ని, మధ్యలోని లోకాన్ని నిలబెట్టాడు; నీ ఆజ్ఞతో జలాలు ఇక్కడ ప్రవహించాయి.
అలాతృణో వల ఇన్ద్ర వ్రజో గోః పురా హన్తోర్భయమానో వ్యార । సుగాన్పథో అకృణోన్నిరజే గాః ప్రావన్వాణీః పురుహూతం ధమన్తీః
వల అనే ఆవుల బందరు, ఓ ఇంద్రా, దాటలేనిది; వధించే వాడిని చూసి, అతడు భయంతో దాగిపోయాడు. నీవు సుగమమైన మార్గాలు చేశావు, ఆవులను విడిపెట్టావు, గాయకులు, ఓ పలు మార్లు పిలవబడే వాడా, నిన్ను స్తుతించారు.
ఏకో ద్వే వసుమతీ సమీచీ ఇన్ద్ర ఆ పప్రౌ పృథివీముత ద్యామ్ । ఉతాన్తరిక్షాదభి నః సమీక ఇషో రథీః సయుజః శూర వాజాన్
ఒక్కడివే, ఓ ఇంద్రా, ధన్యమైన భూమిని, ఆకాశాన్ని నింపావు; వాటిని విస్తరించావు. మధ్యలోని లోకంనుండి, ఓ వీరుడా, మాకు ధనం, కలిసిన రథాలు, బహుమతులు ఇచ్చు.
దిశః సూర్యో న మినాతి ప్రదిష్టా దివేదివే హర్యశ్వప్రసూతాః । సం యదానళధ్వన ఆదిదశ్వైర్విమోచనం కృణుతే తత్త్వస్య
సూర్యుడు నిర్ణయించిన దిశలను అతిక్రమించడు; ప్రతి రోజు హరియశ్వలు జతచేయబడతారు. వారు మార్గంలో కలిసినప్పుడు, అప్పుడు గుర్రాలతో అతడు తనదైనదాన్ని విడిపెడతాడు.
దిదృక్షన్త ఉషసో యామన్నక్తోర్వివస్వత్యా మహి చిత్రమనీకమ్ । విశ్వే జానన్తి మహినా యదాగాదిన్ద్రస్య కర్మ సుకృతా పురూణి
ఉషస్సులను చూడాలని ఆకాంక్షిస్తూ, రాత్రి వచ్చినప్పుడు, ప్రకాశవంతురాలి మహత్తరమైన ముఖాన్ని చూస్తారు. అతడు వచ్చినప్పుడు, అతని గొప్పతనంతో అందరూ తెలుసుకుంటారు, ఇంద్రుని చేసిన అనేక మంచి పనులను.
మహి జ్యోతిర్నిహితం వక్షణాస్వామా పక్వం చరతి బిభ్రతీ గౌః । విశ్వం స్వాద్మ సమ్భృతముస్రియాయాం యత్సీమిన్ద్రో అదధాద్భోజనాయ
పెద్ద వెలుగు హృదయాల్లో నిలిపారు; పాలు నిండిన ఆవు ముందుకు సాగుతుంది. అందమైన పోషకాహారం నల్లని ఆవులో కూడిపోతుంది, ఇంద్రుడు ఆ రసాన్ని భోజనానికి ఉంచినప్పుడు.
ఇన్ద్ర దృహ్య యామకోశా అభూవన్యజ్ఞాయ శిక్ష గృణతే సఖిభ్యః । దుర్మాయవో దురేవా మర్త్యాసో నిషఙ్గిణో రిపవో హన్త్వాసః
ఓ ఇంద్రా, కోటలను బలంగా చేయు; యజ్ఞానికి, స్తుతిచేసేవారికి, స్నేహితులకు సహాయం చేయు. చెడ్డ ఆలోచనలు కలిగిన, దుష్ట మానవులను, ఆయుధాలు ధరించిన శత్రువులను సంహరించు, ఓ శత్రునాశకా.
సం ఘోషః శృణ్వేఽవమైరమిత్రైర్జహీ న్యేష్వశనిం తపిష్ఠామ్ । వృశ్చేమధస్తాద్వి రుజా సహస్వ జహి రక్షో మఘవన్రన్ధయస్వ
శత్రువుల గోల విన్నట్లు ధ్వని వినిపిస్తోంది. ఓ మఘవన్, అత్యంత వేడిగా భక్షించే దుష్టుడిని నశింపజేయి. క్రింద ఉన్న శత్రువును బలంగా చీల్చి, దెయ్యాన్ని సంహరించు, దాన్ని పూర్తిగా మట్టుపెట్టు.
ఉద్వృహ రక్షః సహమూలమిన్ద్ర వృశ్చా మధ్యం ప్రత్యగ్రం శృణీహి । ఆ కీవతః సలలూకం చకర్థ బ్రహ్మద్విషే తపుషిం హేతిమస్య
ఓ ఇంద్రా, ఆ దెయ్యాన్ని వేరే మూలాలతో సహా పీకి పారేయి. మధ్య భాగాన్ని కోసి, కొత్తదాన్ని శ్రద్ధగా విను. బ్రాహ్మణద్వేషి, ఆయుధపు వేడితో దాగి ఉన్న దుష్టుడిని నీవు పారద్రోలావు.