మహి త్వాష్ట్రమూర్జయన్తీరజుర్యం స్తభూయమానం వహతో వహన్తి । వ్యఙ్గేభిర్దిద్యుతానః సధస్థ ఏకామివ రోదసీ ఆ వివేశ
ట్వష్టృ కుమారులు, మహా బలాన్ని ఇచ్చే వారు, నేరుగా పోతూ, మోసుకునే వాడిని మోస్తున్నారు. తమ రూపాలతో ప్రకాశిస్తూ, రెండు లోకాలు ఒక్కటై ఉన్నట్టు ఆ స్థలంలో ప్రవేశించారు.
జానన్తి వృష్ణో అరుషస్య శేవముత బ్రధ్నస్య శాసనే రణన్తి । దివోరుచః సురుచో రోచమానా ఇళా యేషాం గణ్యా మాహినా గీః
బలవంతుడైన ఎర్రవాడి ఆశీర్వాదాన్ని వారు తెలుసు. మచ్చలున్న వాడి ఆజ్ఞకు వారు గర్జిస్తారు. ఆకాశపు వెలుగులు, ప్రకాశవంతంగా మెరిసే పాటలు, ఇవన్నీ ఇళాదేవికి చెందాయి.
ఉతో పితృభ్యాం ప్రవిదాను ఘోషం మహో మహద్భ్యామనయన్త శూషమ్ । ఉక్షా హ యత్ర పరి ధానమక్తోరను స్వం ధామ జరితుర్వవక్ష
ఇద్దరు తండ్రులతో కలసి, వారు గొప్ప శబ్దాన్ని, మహా వానివారిని తీసుకువచ్చారు. ఎక్కడ ఎద్దు పాలిచ్చే ప్రదేశాన్ని చుట్టుకుంటాడో, అక్కడ గాయకుడు తన స్థలాన్ని ప్రకటించాడు.
అధ్వర్యుభిః పఞ్చభిః సప్త విప్రాః ప్రియం రక్షన్తే నిహితం పదం వేః । ప్రాఞ్చో మదన్త్యుక్షణో అజుర్యా దేవా దేవానామను హి వ్రతా గుః
ఐదుగురు యజ్ఞకారులతో కలసి, ఏడుగురు మునులు ఎద్దు వేసిన ప్రీతికరమైన మార్గాన్ని కాపాడుతున్నారు. ముందుకు కట్టబడిన, అలసిపోని వారు ఆనందిస్తున్నారు. దేవతలు దేవతల వ్రతాలను అనుసరిస్తారు.
దైవ్యా హోతారా ప్రథమా న్యృఞ్జే సప్త పృక్షాసః స్వధయా మదన్తి । ఋతం శంసన్త ఋతమిత్త ఆహురను వ్రతం వ్రతపా దీధ్యానాః
దైవ హోతారులు, మొదటివారు, కూర్చున్నారు. ఏడుగురు పవిత్రులు తమ స్వభావంలో ఆనందిస్తున్నారు. సత్యాన్ని ప్రకటిస్తూ, సత్యమిత్రుడిని పిలుస్తారు. వ్రతపాలకులు ప్రకాశిస్తూ వ్రతాన్ని అనుసరిస్తారు.
వృషాయన్తే మహే అత్యాయ పూర్వీర్వృష్ణే చిత్రాయ రశ్మయః సుయామాః । దేవ హోతర్మన్ద్రతరశ్చికిత్వాన్మహో దేవాన్రోదసీ ఏహ వక్షి
బలవంతులైన వారు గొప్ప ప్రయాణానికి కట్టబడ్డారు. ప్రకాశవంతమైన, బాగా కట్టబడ్డ కిరణాలు బలవంతుడికి. దేవహోతా! మధురమైన, జ్ఞానంతో కూడినవాడా, ఈ రెండు లోకాల దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురా.
పృక్షప్రయజో ద్రవిణః సువాచః సుకేతవ ఉషసో రేవదూషుః । ఉతో చిదగ్నే మహినా పృథివ్యాః కృతం చిదేనః సం మహే దశస్య
పవిత్రమైనవారికి కట్టబడి ఉన్నవారు, మధురంగా మాట్లాడేవారు, మంచి మార్గాన్ని చూపేవారు, ప్రకాశవంతమైన ఉషోదయాలను పిలిచారు. అగ్ని! భూమి మహిమతో మన వల్ల ఏదైనా తప్పు జరిగితే, దయచేసి మన మేలుకోసం క్షమించు.
ఇళామగ్నే పురుదంసం సనిం గోః శశ్వత్తమం హవమానాయ సాధ । స్యాన్నః సూనుస్తనయో విజావాగ్నే సా తే సుమతిర్భూత్వస్మే
అగ్ని! నీకు హవనం చేసే వారికి, ఎప్పటికీ నిలిచే గొప్ప గొర్రెలు, ధనసంపదను ప్రసాదించు. మన కుమారుడు, అతని సంతానం విజయం సాధించాలి. నీ దయ మనపై ఉండాలి.
అఞ్జన్తి త్వామధ్వరే దేవయన్తో వనస్పతే మధునా దైవ్యేన । యదూర్ధ్వస్తిష్ఠా ద్రవిణేహ ధత్తాద్యద్వా క్షయో మాతురస్యా ఉపస్థే
అరచనలో దేవతలను పూజించే వారు, వనస్పతీ, నిన్ను ఆకాశములోని తేనెతో అభిషేకిస్తారు. నీవు పైగా నిలిచినప్పుడు, ఇక్కడ మనకు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. నీవు పై భాగంలో ఉన్నా, లేక నీ తల్లి ఒడిలో విశ్రాంతి తీసుకున్నా, మనకు సంపదను దయచేయు.
సమిద్ధస్య శ్రయమాణః పురస్తాద్బ్రహ్మ వన్వానో అజరం సువీరమ్ । ఆరే అస్మదమతిం బాధమాన ఉచ్ఛ్రయస్వ మహతే సౌభగాయ
ప్రజ్వలించిన అగ్నికి ముందుగా ఆశ్రయం తీసుకొని, స్తోత్రాలు పాడుతూ, శాశ్వతమైన మహాత్ముని కోసం ప్రయత్నిస్తూ, మన దగ్గర ఉన్న శత్రుత్వభావాన్ని దూరం చేయు. గొప్ప భాగ్యానికి నీవు పైకి లేచి వెలిగిపో.
ఉచ్ఛ్రయస్వ వనస్పతే వర్ష్మన్పృథివ్యా అధి । సుమితీ మీయమానో వర్చో ధా యజ్ఞవాహసే
వనస్పతీ, భూమి మీద పైకి లేచి, మంచి సలహాను కొలిచి, నీ తేజస్సును యజ్ఞానికి నిలిపివేయు.
యువా సువాసాః పరివీత ఆగాత్స ఉ శ్రేయాన్భవతి జాయమానః । తం ధీరాసః కవయ ఉన్నయన్తి స్వాధ్యో మనసా దేవయన్తః
యువకుడు, మంచి వస్త్రాలు ధరించి, చుట్టుకొని వచ్చినవాడు, పుట్టినప్పుడు మరింత శ్రేయస్సు పొందుతాడు. ధీరులు, కవులు, స్వేచ్ఛగా, మనస్సుతో భక్తితో ఆ దేవుని పైకి ఎత్తుతారు.
జాతో జాయతే సుదినత్వే అహ్నాం సమర్య ఆ విదథే వర్ధమానః । పునన్తి ధీరా అపసో మనీషా దేవయా విప్ర ఉదియర్తి వాచమ్
పుట్టి, ప్రతి మంచి రోజులో మళ్లీ పుట్టి, సభలో అభివృద్ధి చెందుతాడు. ధీరులు, మనస్సుతో హవిస్సులను పవిత్రం చేస్తారు. భక్తితో ప్రేరితమైన పూజారి, వేదపాఠాన్ని పైకి ఎత్తుతాడు.
యాన్వో నరో దేవయన్తో నిమిమ్యుర్వనస్పతే స్వధితిర్వా తతక్ష । తే దేవాసః స్వరవస్తస్థివాంసః ప్రజావదస్మే దిధిషన్తు రత్నమ్
వనస్పతీ, నిన్ను పూజించే మనుషులు ఏది తయారు చేసినా, లేక శిల్పి ఏది చెక్కినా, ఆ దేవతలు తమ స్వరంతో నిలబడి, మనకు సంతానం కలిగిన ధనాన్ని ప్రసాదించాలి.
యే వృక్ణాసో అధి క్షమి నిమితాసో యతస్రుచః । తే నో వ్యన్తు వార్యం దేవత్రా క్షేత్రసాధసః
భూమిపై నాటిన, చెక్కిన, నేరుగా అంచులు ఉన్నవారు, వారు మనకు దేవతల ఆశీర్వాదంగా, పొలాల్లో విజయాన్ని కలిగించే గొప్ప వరాలను ఇవ్వాలి.
ఆదిత్యా రుద్రా వసవః సునీథా ద్యావాక్షామా పృథివీ అన్తరిక్షమ్ । సజోషసో యజ్ఞమవన్తు దేవా ఊర్ధ్వం కృణ్వన్త్వధ్వరస్య కేతుమ్
ఆదిత్యులు, రుద్రులు, వసువులు, మంచి మార్గాన్ని చూపేవారు, ఆకాశం, భూమి, మధ్యలోని విశాల భూమి—ఈ దేవతలు అందరూ కలసి యజ్ఞాన్ని రక్షించాలి. వారు యజ్ఞానికి గుర్తును పైకి ఎత్తాలి.
హంసా ఇవ శ్రేణిశో యతానాః శుక్రా వసానాః స్వరవో న ఆగుః । ఉన్నీయమానాః కవిభిః పురస్తాద్దేవా దేవానామపి యన్తి పాథః
హంసల వలె వరుసగా, తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, ప్రకాశిస్తూ, గాయకులు వచ్చారు. కవులు ముందు వారిని పైకి ఎత్తగా, దేవతలు దేవతల మార్గంలో సాగిపోతారు.
శృఙ్గాణీవేచ్ఛృఙ్గిణాం సం దదృశ్రే చషాలవన్తః స్వరవః పృథివ్యామ్ । వాఘద్భిర్వా విహవే శ్రోషమాణా అస్మాఁ అవన్తు పృతనాజ్యేషు
కొమ్ములు ఉన్న జంతువుల కొమ్ముల వలె, పానపాత్రలు పట్టుకున్న గాయకులు భూమిపై కనిపిస్తున్నారు. వారు మాటలతోనో, పిలుపుతోనో వినిపిస్తూ, యుద్ధాల్లో మనలను రక్షించాలి.
వనస్పతే శతవల్శో వి రోహ సహస్రవల్శా వి వయం రుహేమ । యం త్వామయం స్వధితిస్తేజమానః ప్రణినాయ మహతే సౌభగాయ
వనస్పతీ, నూరు కొమ్మలతో విస్తరించు. వెయ్యి కొమ్మలతో మనమూ అభివృద్ధి చెందాలి. నిన్ను శిల్పి పదును పెట్టి, గొప్ప భాగ్యానికి వెలికి తీసుకొచ్చాడు.
సఖాయస్త్వా వవృమహే దేవం మర్తాస ఊతయే । అపాం నపాతం సుభగం సుదీదితిం సుప్రతూర్తిమనేహసమ్
మిత్రులవలె మేము నిన్ను, దేవా, సహాయానికి ఎన్నుకున్నాము. నీరు నుండి పుట్టినవాడా, సౌభాగ్యవంతుడా, ప్రకాశవంతుడా, మంచి మార్గాన్ని చూపువాడా, పాపం లేనివాడా, మేము నిన్ను కోరుకున్నాము.
కాయమానో వనా త్వం యన్మాతౄరజగన్నపః । న తత్తే అగ్నే ప్రమృషే నివర్తనం యద్దూరే సన్నిహాభవః
అగ్నీ, నీవు అడవుల్లో, నీ తల్లుల మధ్య, నీళ్లలో సంచరిస్తున్నప్పుడు, నీవు దూరంలో ఉన్నా, దగ్గరలో ఉన్నా, నీకు తిరిగి వెళ్ళే మార్గం లేదు.
అతి తృష్టం వవక్షిథాథైవ సుమనా అసి । ప్రప్రాన్యే యన్తి పర్యన్య ఆసతే యేషాం సఖ్యే అసి శ్రితః
నీవు దాహంతో ఉన్నవారిని దాటి పోయావు, అందువల్ల నీవు దయతో ఉన్నవాడివి. కొందరు ముందుకు వెళ్తారు, మరికొందరు చుట్టూ కూర్చుంటారు—వారి స్నేహంలో నీవు ఆశ్రయం పొందినవాడివి.
ఈయివాంసమతి స్రిధః శశ్వతీరతి సశ్చతః । అన్వీమవిన్దన్నిచిరాసో అద్రుహోఽప్సు సింహమివ శ్రితమ్
ఎప్పుడూ త్వరగా కదిలే, ఎప్పుడూ తోడుగా ఉండే వాడిని, దీర్ఘకాలం సహించే, హాని చేయని వారు కనుగొన్నారు. నీళ్లలో సింహంలా అతడు నివసిస్తున్నాడు.
ససృవాంసమివ త్మనాగ్నిమిత్థా తిరోహితమ్ । ఐనం నయన్మాతరిశ్వా పరావతో దేవేభ్యో మథితం పరి
తనంతట తాను వెళ్ళినవాడివి, అగ్నీ, ఇలా దాగి ఉన్నప్పుడు, మాతరిశ్వా నిన్ను దూరం నుండి ఇక్కడికి తెచ్చాడు, దేవతల నుండి మథించి వెలికి తీసాడు.
తం త్వా మర్తా అగృభ్ణత దేవేభ్యో హవ్యవాహన । విశ్వాన్యద్యజ్ఞాఁ అభిపాసి మానుష తవ క్రత్వా యవిష్ఠ్య
మానవులు నిన్ను, అగ్నీ, దేవతలకు హవిస్సు తీసుకెళ్లేవాడిగా పట్టుకున్నారు. నీవు నీ సంకల్పంతో మానవుల యజ్ఞాలను పర్యవేక్షిస్తావు, యవనుడా.
తద్భద్రం తవ దంసనా పాకాయ చిచ్ఛదయతి । త్వాం యదగ్నే పశవః సమాసతే సమిద్ధమపిశర్వరే
నీ మధురమైన నాలుక, పక్వానికి కూడా రక్షణగా ఉంటుంది. అగ్నీ, నీవు ప్రज్వలించగా, పశువులు చీకటిలోనైనా నీ చుట్టూ చేరుతాయి.
ఆ జుహోతా స్వధ్వరం శీరం పావకశోచిషమ్ । ఆశుం దూతమజిరం ప్రత్నమీడ్యం శ్రుష్టీ దేవం సపర్యత
పవిత్రమైన, సరిగ్గా ఏర్పాటుచేసిన, ప్రకాశించే అగ్ని జ్వాలను మీరు సమర్పించండి. వేగంగా పోయే దూత, అలసటలేని, పురాతనమైన, ప్రశంసించదగిన దేవుని ఆరాధించండి.
త్రీణి శతా త్రీ సహస్రాణ్యగ్నిం త్రింశచ్చ దేవా నవ చాసపర్యన్ । ఔక్షన్ఘృతైరస్తృణన్బర్హిరస్మా ఆదిద్ధోతారం న్యసాదయన్త
మూడు వందలు, మూడు వేలలు, ముప్పత్తి తొమ్మిది దేవతలు అగ్నిని ఆరాధించారు. వారు నెయ్యితో అభిషేకించి, దర్భచెప్పలను పరచి, అగ్నిని యజ్ఞపు పురోహితునిగా కూర్చోబెట్టారు.
త్వామగ్నే మనీషిణః సమ్రాజం చర్షణీనామ్ । దేవం మర్తాస ఇన్ధతే సమధ్వరే
అగ్నీ! జ్ఞానులు నిన్ను ప్రజల పాలకుడిగా స్థాపించారు. మానవులు యజ్ఞంలో నిన్ను దేవుడిగా పిలుస్తారు.
త్వాం యజ్ఞేష్వృత్విజమగ్నే హోతారమీళతే । గోపా ఋతస్య దీదిహి స్వే దమే
యజ్ఞాలలో నిన్నే అగ్నీ! పురోహితునిగా, హోతగా పిలుస్తారు. నీవు నీ ఇంట్లో సత్యాన్ని కాపాడుతూ ప్రకాశించు.