ఋభుశ్చక్ర ఈడ్యం చారు నామ విశ్వాని దేవో వయునాని విద్వాన్। ససస్య చర్మ ఘృతవత్పదం వేస్తదిదగ్నీ రక్షత్యప్రయుచ్ఛన్
ఋభువులు ఆరాధనకు యోగ్యమైన అందమైన నామాన్ని సృష్టించారు. దేవుడు, అన్ని నైపుణ్యాలు తెలిసినవాడు, ప్రతి రూపాన్ని తయారు చేశాడు. ఆయన మేఖలతో, నెయ్యితో నిండిన అడుగును చుట్టిపడతాడు. అలా అగ్ని ఎప్పుడూ కాపాడుతూనే ఉంటాడు.
ఆ యోనిమగ్నిర్ఘృతవన్తమస్థాత్పృథుప్రగాణముశన్తముశానః। దీద్యానః శుచిర్ఋష్వః పావకః పునఃపునర్మాతరా నవ్యసీ కః
అగ్ని నెయ్యితో నిండిన గర్భంలో ప్రవేశించి, విస్తరించి, ప్రకాశిస్తూ మెరిసిపోతాడు. పవిత్రుడై, ఉన్నతుడై, వెలుగుతో నిండినవాడై, తన తల్లులచే మళ్లీ మళ్లీ పునరుత్పత్తి అవుతాడు.
సద్యో జాత ఓషధీభిర్వవక్షే యదీ వర్ధన్తి ప్రస్వో ఘృతేన। ఆప ఇవ ప్రవతా శుమ్భమానా ఉరుష్యదగ్నిః పిత్రోరుపస్థే
కొత్తగా పుట్టినవాడై, ఔషధులతో పెరుగుతాడు; అవి నెయ్యితో పోషించబడితే వికసిస్తాయి. ప్రవహించే నీటిలా మెరిసిపోతూ, అగ్ని తల్లిదండ్రుల ఒడిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటాడు.
ఉదు ష్టుతః సమిధా యహ్వో అద్యౌద్వర్ష్మన్దివో అధి నాభా పృథివ్యాః। మిత్రో అగ్నిరీడ్యో మాతరిశ్వా దూతో వక్షద్యజథాయ దేవాన్
ప్రశంసలతో, సమిధతో వెలిగిన వేగవంతుడు ఈ రోజు ఆకాశం భూముల నాభి నుండి ప్రకాశిస్తాడు. మిత్రుడు, అగ్ని, మాతరిశ్వా అనే దూత, దేవతలకు హవిస్సును తీసుకెళ్తాడు.
ఉదస్తమ్భీత్సమిధా నాకమృష్వోఽగ్నిర్భవన్నుత్తమో రోచనానామ్। యదీ భృగుభ్యః పరి మాతరిశ్వా గుహా సన్తం హవ్యవాహం సమీధే
అగ్ని సమిధతో పరమాకాశాన్ని నిలబెట్టాడు; అతడు ప్రకాశించే లోకాల్లో అత్యున్నతుడయ్యాడు. మాతరిశ్వా, భృగువులకు రహస్యంగా దాగి ఉన్న హవిస్సును తీసుకువచ్చి, అగ్ని వెలిగించాడు.
ఇళామగ్నే పురుదంసం సనిం గోః శశ్వత్తమం హవమానాయ సాధ। స్యాన్నః సూనుస్తనయో విజావాగ్నే సా తే సుమతిర్భూత్వస్మే
అగ్నీ, మాకు గొప్ప ధనం, గోవుల శాశ్వత సంపదను ప్రసాదించు. నీవు పూజించబడే వానికి ఇది కలగనివ్వు. మా కుమారుడు విజేతగా, జ్ఞానవంతుడిగా ఉండాలి. నీ అనుగ్రహం ఎప్పుడూ మాతో ఉండాలి.
ప్ర కారవో మననా వచ్యమానా దేవద్రీచీం నయత దేవయన్తః । దక్షిణావాడ్వాజినీ ప్రాచ్యేతి హవిర్భరన్త్యగ్నయే ఘృతాచీ
పాడేవారు, మనసులో ఆలోచిస్తూ, భక్తితో దైవీయ గీతాన్ని ముందుకు నడిపించండి. దక్షిణలు ఇచ్చేవారు, సమృద్ధిగా హవిస్సులు సమర్పిస్తూ, నెయ్యితో అలంకరించిన హవిస్సును అగ్నికి తీసుకెళ్తారు.
ఆ రోదసీ అపృణా జాయమాన ఉత ప్ర రిక్థా అధ ను ప్రయజ్యో । దివశ్చిదగ్నే మహినా పృథివ్యా వచ్యన్తాం తే వహ్నయః సప్తజిహ్వాః
అతడు పుట్టుకొస్తూ, ఆకాశాన్ని భూమిని నింపుతాడు. ఇప్పుడు బహుమతులు వచ్చాయి, హవిస్సు సిద్ధంగా ఉంది. అగ్నీ, నీ మహిమతో ఆకాశంలోను, భూమిలోను, నీ ఏడు నాలుకల అగ్నులు ప్రసిద్ధిపొందనివ్వు.
ద్యౌశ్చ త్వా పృథివీ యజ్ఞియాసో ని హోతారం సాదయన్తే దమాయ । యదీ విశో మానుషీర్దేవయన్తీః ప్రయస్వతీరీళతే శుక్రమర్చిః
యజ్ఞానికి యోగ్యమైన ఆకాశం, భూమి, నిన్ను ఇంటిలో హోతాగా కూర్చోబెట్టాయి. ప్రజలు భక్తితో, సమృద్ధిగా నీ ప్రకాశవంతమైన జ్వాలను పిలుస్తారు.
మహాన్సధస్థే ధ్రువ ఆ నిషత్తోఽన్తర్ద్యావా మాహినే హర్యమాణః । ఆస్క్రే సపత్నీ అజరే అమృక్తే సబర్దుఘే ఉరుగాయస్య ధేనూ
మహత్తరమైన స్థలంలో స్థిరంగా కూర్చుని, నువ్వు ఆకాశం భూమి మధ్యలో ప్రకాశిస్తావు, ఓ వెలుగుని. వయస్సు లేని, మచ్చలేని ఆ ఇద్దరు సఖులు, విశాలంగా కీర్తించబడే పాలు ఇచ్చే ఆవులు.
వ్రతా తే అగ్నే మహతో మహాని తవ క్రత్వా రోదసీ ఆ తతన్థ । త్వం దూతో అభవో జాయమానస్త్వం నేతా వృషభ చర్షణీనామ్
అగ్ని! నీ వ్రతాలు గొప్పవైనా, మహిమాన్వితమైనవే. నీ బలంతో ఈ రెండు లోకాలను విస్తరించావు. పుట్టిన వెంటనే నీవు దూతవయ్యావు. ప్రజలందరికీ నీవు నాయకుడవు, బలవంతుడవు.
ఋతస్య వా కేశినా యోగ్యాభిర్ఘృతస్నువా రోహితా ధురి ధిష్వ । అథా వహ దేవాన్దేవ విశ్వాన్స్వధ్వరా కృణుహి జాతవేదః
అగ్ని! నీకు తగినట్లు, నెమలి రంగు జుట్టుతో, మంచి పూనికతో ఉన్న ఎర్రగుర్రాలను యోగానికి కట్టు. అప్పుడు, జాతవేదా! నీవు యజ్ఞాన్ని సక్రమంగా నిర్వహిస్తూ, అందరు దేవతలను ఇక్కడకు తీసుకురా.
దివశ్చిదా తే రుచయన్త రోకా ఉషో విభాతీరను భాసి పూర్వీః । అపో యదగ్న ఉశధగ్వనేషు హోతుర్మన్ద్రస్య పనయన్త దేవాః
ఆకాశాన్నుంచి నీ వెలుగులు ప్రకాశిస్తుంటాయి. నీవు పూర్వకాల ఉషోదయాలను అనుసరిస్తూ వెళ్తావు. అగ్ని! దేవతలు యజ్ఞంలో ఆనందిస్తూ, అరణ్యంలో హోతృవేదికి నైవేద్యాలను తీసుకెళ్తారు.
ఉరౌ వా యే అన్తరిక్షే మదన్తి దివో వా యే రోచనే సన్తి దేవాః । ఊమా వా యే సుహవాసో యజత్రా ఆయేమిరే రథ్యో అగ్నే అశ్వాః
ఎవరైనా విశాలమైన మధ్యలో ఆనందిస్తుంటే, లేదా పరలోకంలో వెలుగులో నివసిస్తుంటే, లేదా యజ్ఞానికి వచ్చిన దయామయులైన దేవతలు అయినా, అగ్ని! నీ రథపు గుర్రాలు వారిని ఇక్కడకు తీసుకురావాలి.
ఐభిరగ్నే సరథం యాహ్యర్వాఙ్నానారథం వా విభవో హ్యశ్వాః । పత్నీవతస్త్రింశతం త్రీఁశ్చ దేవాననుష్వధమా వహ మాదయస్వ
అగ్ని! ఈ గుర్రాలతో, లేదా నీ అనేక రథాలతో ఇక్కడకు రా. నీకు ఎన్నో గుర్రాలు ఉన్నాయిగా. భార్యలతో కూడిన ముప్పైమూడు దేవతలను యాజ్ఞిక క్రమంలో ఇక్కడికి తీసుకురా. ఆనందించు.
స హోతా యస్య రోదసీ చిదుర్వీ యజ్ఞంయజ్ఞమభి వృధే గృణీతః । ప్రాచీ అధ్వరేవ తస్థతుః సుమేకే ఋతావరీ ఋతజాతస్య సత్యే
ఎవరిని హోతగా పిలుస్తారో, ఆయనకు ఈ రెండు లోకాలు కూడా విశాలంగా ఉంటాయి. ప్రతి యజ్ఞంలో ఆయనను స్తుతిస్తారు. యజ్ఞంలో, ధర్మబద్ధంగా, సత్యస్వరూపంగా, ఆ ఇద్దరూ తూర్పు వైపున నిలబడతారు.
ఇళామగ్నే పురుదంసం సనిం గోః శశ్వత్తమం హవమానాయ సాధ । స్యాన్నః సూనుస్తనయో విజావాగ్నే సా తే సుమతిర్భూత్వస్మే
అగ్ని! నీకు హవనం చేసే వారికి, ఎప్పటికీ నిలిచే గొప్ప గొర్రెలు, ధనసంపదను ప్రసాదించు. మన కుమారుడు, అతని సంతానం విజయం సాధించాలి. నీ దయ మనపై ఉండాలి.
ప్ర య ఆరుః శితిపృష్ఠస్య ధాసేరా మాతరా వివిశుః సప్త వాణీః । పరిక్షితా పితరా సం చరేతే ప్ర సర్స్రాతే దీర్ఘమాయుః ప్రయక్షే
పచ్చబొచ్చుతో ఉన్న ఎద్దు వెనుక భాగంపై ఏడుగురు స్వరాలు తల్లిలో ప్రవేశించాయి. బాగా కాపాడబడిన ఇద్దరు తండ్రులు కలసి సంచరిస్తారు. వారు పొడవైన ఆయుష్షును ప్రసాదిస్తూ ప్రవహించారు.
దివక్షసో ధేనవో వృష్ణో అశ్వా దేవీరా తస్థౌ మధుమద్వహన్తీః । ఋతస్య త్వా సదసి క్షేమయన్తం పర్యేకా చరతి వర్తనిం గౌః
ఆకాశపు ఆవులు, బలమైన గుర్రాలు, దేవతలు తియ్యదనాన్ని మోస్తూ నిలిచారు. ధర్మస్థానంలో, ఆవు ఒంటరిగా నిన్ను కాపాడాలని ప్రయత్నిస్తూ తిరుగుతోంది.
ఆ సీమరోహత్సుయమా భవన్తీః పతిశ్చికిత్వాన్రయివిద్రయీణామ్ । ప్ర నీలపృష్ఠో అతసస్య ధాసేస్తా అవాసయత్పురుధప్రతీకః
ఇప్పుడు అవి బాగా కట్టబడి పైకి ఎక్కాయి. దాతలకు అధిపతిగా ఉన్న జ్ఞాని తెలుసు. అనేక రూపాలున్న, నల్లవెనుక భాగమున్న వాడు వాటిని స్థిరపరిచాడు.
మహి త్వాష్ట్రమూర్జయన్తీరజుర్యం స్తభూయమానం వహతో వహన్తి । వ్యఙ్గేభిర్దిద్యుతానః సధస్థ ఏకామివ రోదసీ ఆ వివేశ
ట్వష్టృ కుమారులు, మహా బలాన్ని ఇచ్చే వారు, నేరుగా పోతూ, మోసుకునే వాడిని మోస్తున్నారు. తమ రూపాలతో ప్రకాశిస్తూ, రెండు లోకాలు ఒక్కటై ఉన్నట్టు ఆ స్థలంలో ప్రవేశించారు.
జానన్తి వృష్ణో అరుషస్య శేవముత బ్రధ్నస్య శాసనే రణన్తి । దివోరుచః సురుచో రోచమానా ఇళా యేషాం గణ్యా మాహినా గీః
బలవంతుడైన ఎర్రవాడి ఆశీర్వాదాన్ని వారు తెలుసు. మచ్చలున్న వాడి ఆజ్ఞకు వారు గర్జిస్తారు. ఆకాశపు వెలుగులు, ప్రకాశవంతంగా మెరిసే పాటలు, ఇవన్నీ ఇళాదేవికి చెందాయి.
ఉతో పితృభ్యాం ప్రవిదాను ఘోషం మహో మహద్భ్యామనయన్త శూషమ్ । ఉక్షా హ యత్ర పరి ధానమక్తోరను స్వం ధామ జరితుర్వవక్ష
ఇద్దరు తండ్రులతో కలసి, వారు గొప్ప శబ్దాన్ని, మహా వానివారిని తీసుకువచ్చారు. ఎక్కడ ఎద్దు పాలిచ్చే ప్రదేశాన్ని చుట్టుకుంటాడో, అక్కడ గాయకుడు తన స్థలాన్ని ప్రకటించాడు.
అధ్వర్యుభిః పఞ్చభిః సప్త విప్రాః ప్రియం రక్షన్తే నిహితం పదం వేః । ప్రాఞ్చో మదన్త్యుక్షణో అజుర్యా దేవా దేవానామను హి వ్రతా గుః
ఐదుగురు యజ్ఞకారులతో కలసి, ఏడుగురు మునులు ఎద్దు వేసిన ప్రీతికరమైన మార్గాన్ని కాపాడుతున్నారు. ముందుకు కట్టబడిన, అలసిపోని వారు ఆనందిస్తున్నారు. దేవతలు దేవతల వ్రతాలను అనుసరిస్తారు.
దైవ్యా హోతారా ప్రథమా న్యృఞ్జే సప్త పృక్షాసః స్వధయా మదన్తి । ఋతం శంసన్త ఋతమిత్త ఆహురను వ్రతం వ్రతపా దీధ్యానాః
దైవ హోతారులు, మొదటివారు, కూర్చున్నారు. ఏడుగురు పవిత్రులు తమ స్వభావంలో ఆనందిస్తున్నారు. సత్యాన్ని ప్రకటిస్తూ, సత్యమిత్రుడిని పిలుస్తారు. వ్రతపాలకులు ప్రకాశిస్తూ వ్రతాన్ని అనుసరిస్తారు.
వృషాయన్తే మహే అత్యాయ పూర్వీర్వృష్ణే చిత్రాయ రశ్మయః సుయామాః । దేవ హోతర్మన్ద్రతరశ్చికిత్వాన్మహో దేవాన్రోదసీ ఏహ వక్షి
బలవంతులైన వారు గొప్ప ప్రయాణానికి కట్టబడ్డారు. ప్రకాశవంతమైన, బాగా కట్టబడ్డ కిరణాలు బలవంతుడికి. దేవహోతా! మధురమైన, జ్ఞానంతో కూడినవాడా, ఈ రెండు లోకాల దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురా.
పృక్షప్రయజో ద్రవిణః సువాచః సుకేతవ ఉషసో రేవదూషుః । ఉతో చిదగ్నే మహినా పృథివ్యాః కృతం చిదేనః సం మహే దశస్య
పవిత్రమైనవారికి కట్టబడి ఉన్నవారు, మధురంగా మాట్లాడేవారు, మంచి మార్గాన్ని చూపేవారు, ప్రకాశవంతమైన ఉషోదయాలను పిలిచారు. అగ్ని! భూమి మహిమతో మన వల్ల ఏదైనా తప్పు జరిగితే, దయచేసి మన మేలుకోసం క్షమించు.
ఇళామగ్నే పురుదంసం సనిం గోః శశ్వత్తమం హవమానాయ సాధ । స్యాన్నః సూనుస్తనయో విజావాగ్నే సా తే సుమతిర్భూత్వస్మే
అగ్ని! నీకు హవనం చేసే వారికి, ఎప్పటికీ నిలిచే గొప్ప గొర్రెలు, ధనసంపదను ప్రసాదించు. మన కుమారుడు, అతని సంతానం విజయం సాధించాలి. నీ దయ మనపై ఉండాలి.
అఞ్జన్తి త్వామధ్వరే దేవయన్తో వనస్పతే మధునా దైవ్యేన । యదూర్ధ్వస్తిష్ఠా ద్రవిణేహ ధత్తాద్యద్వా క్షయో మాతురస్యా ఉపస్థే
అరచనలో దేవతలను పూజించే వారు, వనస్పతీ, నిన్ను ఆకాశములోని తేనెతో అభిషేకిస్తారు. నీవు పైగా నిలిచినప్పుడు, ఇక్కడ మనకు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. నీవు పై భాగంలో ఉన్నా, లేక నీ తల్లి ఒడిలో విశ్రాంతి తీసుకున్నా, మనకు సంపదను దయచేయు.
సమిద్ధస్య శ్రయమాణః పురస్తాద్బ్రహ్మ వన్వానో అజరం సువీరమ్ । ఆరే అస్మదమతిం బాధమాన ఉచ్ఛ్రయస్వ మహతే సౌభగాయ
ప్రజ్వలించిన అగ్నికి ముందుగా ఆశ్రయం తీసుకొని, స్తోత్రాలు పాడుతూ, శాశ్వతమైన మహాత్ముని కోసం ప్రయత్నిస్తూ, మన దగ్గర ఉన్న శత్రుత్వభావాన్ని దూరం చేయు. గొప్ప భాగ్యానికి నీవు పైకి లేచి వెలిగిపో.