సాధ్వపాంసి సనతా న ఉక్షితే ఉషాసానక్తా వయ్యేవ రణ్వితే । తన్తుం తతం సంవయన్తీ సమీచీ యజ్ఞస్య పేశః సుదుఘే పయస్వతీ
మనకు మార్గాలు సులభంగా ఉండాలి, ఎద్దులకు ఉండేలా. ఉదయం, రాత్రి ఇద్దరు స్త్రీలవలె మమ్మల్ని ప్రోత్సహించాలి. చుట్టిన దారాన్ని అల్లుతూ, అవి యజ్ఞపు అందాన్ని సిద్ధం చేస్తాయి, ఎప్పుడూ పాలు ఇచ్చే దోహదంగా ఉంటాయి.
దైవ్యా హోతారా ప్రథమా విదుష్టర ఋజు యక్షతః సమృచా వపుష్టరా । దేవాన్యజన్తావృతుథా సమఞ్జతో నాభా పృథివ్యా అధి సానుషు త్రిషు
దైవ హోతారులు, మొదటివారు, జ్ఞానంలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నారు. వారు యజ్ఞాన్ని నేరుగా, అందంగా నిర్వహిస్తారు. వారు భూమి నాభిలో, మూడు శిఖరాల్లో దేవతలను క్రమంగా పూజిస్తారు.
సరస్వతీ సాధయన్తీ ధియం న ఇళా దేవీ భారతీ విశ్వతూర్తిః । తిస్రో దేవీః స్వధయా బర్హిరేదమచ్ఛిద్రం పాన్తు శరణం నిషద్య
సరస్వతి, బుద్ధిని పెంపొందించు దేవత, ఇళా దేవి, భారతీ — ఈ మూడు దేవతలు తమ స్వంత శక్తితో, పావనమైన దర్భపై కూర్చొని, ఈ అఖండమైన ఆశ్రయాన్ని కాపాడాలని మనం కోరుదాం.
పిశఙ్గరూపః సుభరో వయోధాః శ్రుష్టీ వీరో జాయతే దేవకామః । ప్రజాం త్వష్టా వి ష్యతు నాభిమస్మే అథా దేవానామప్యేతు పాథః
పసుపు వర్ణంతో, సమృద్ధిని మోసుకొచ్చి, శక్తితో నిండినవాడై, దేవతలను కోరే వీర కుమారుడు జన్మిస్తాడు. త్వష్ట ది మన సంతానాన్ని విస్తరించాలి, దేవతల మార్గం మన వద్దకు రావాలి.
వనస్పతిరవసృజన్నుప స్థాదగ్నిర్హవిః సూదయాతి ప్ర ధీభిః । త్రిధా సమక్తం నయతు ప్రజానన్దేవేభ్యో దైవ్యః శమితోప హవ్యమ్
వనస్పతి ప్రవహింపజేశాడు, అగ్ని సమీపించాడు; తన ధ్యానంతో హవిస్సును వండుతున్నాడు. దైవిక యజ్ఞకర్త, మూడుగా విభజించిన హవిస్సును దేవతలకు చక్కగా చేర్చాలి.
ఘృతం మిమిక్షే ఘృతమస్య యోనిర్ఘృతే శ్రితో ఘృతమ్వస్య ధామ । అనుష్వధమా వహ మాదయస్వ స్వాహాకృతం వృషభ వక్షి హవ్యమ్
నెయ్యి ఉత్పన్నమైంది, నెయ్యే అతని గర్భం, నెయ్యిలోనే అతడు స్థిరమై ఉన్నాడు, నెయ్యే అతని నివాసం. 'స్వాహా'తో సమర్పించిన హవిస్సును, ఓ వృషభా, ఆనందంగా తీసుకెళ్ళు.
హువే వః సుద్యోత్మానం సువృక్తిం విశామగ్నిమతిథిం సుప్రయసమ్ । మిత్ర ఇవ యో దిధిషాయ్యో భూద్దేవ ఆదేవే జనే జాతవేదాః
ప్రభావంతుడైన, మంచి స్తోత్రాలతో ప్రశంసింపబడే, ప్రజల అతిథి అయిన అగ్ని, మిత్రుడిలా అందరికీ ఇష్టమైనవాడవు, ఓ జాతవేదా, దేవతల్లో దేవుడవు, మానవుల్లోనూ వెలుగువవు — నిన్ను పిలుస్తున్నాను.
ఇమం విధన్తో అపాం సధస్థే ద్వితాదధుర్భృగవో విక్ష్వాయోః । ఏష విశ్వాన్యభ్యస్తు భూమా దేవానామగ్నిరరతిర్జీరాశ్వః
భృగువులు నీను జలాసనంలో స్థాపించి, ప్రజలలో రెండుసార్లు ప్రతిష్టించారు. ఈ అగ్ని, ఎప్పుడూ యవ్వనంతో, గుర్రంలా వేగంగా, దేవతల లోకాలను అన్నింటినీ వ్యాపించాడు.
అగ్నిం దేవాసో మానుషీషు విక్షు ప్రియం ధుః క్షేష్యన్తో న మిత్రమ్ । స దీదయదుశతీరూర్మ్యా ఆ దక్షాయ్యో యో దాస్వతే దమ ఆ
దేవతలు అగ్నిని మానవ జాతుల్లో మిత్రుడిలా అందరికీ ఇష్టమైనవాడిగా చేశారు. అతడు తన జ్వాలలతో వెలిగిస్తూ, దానశీలుల ఇంటికి వచ్చి, నైపుణ్యంతో ప్రకాశించాలి.
అస్య రణ్వా స్వస్యేవ పుష్టిః సందృష్టిరస్య హియానస్య దక్షోః । వి యో భరిభ్రదోషధీషు జిహ్వామత్యో న రథ్యో దోధవీతి వారాన్
అతని సమృద్ధి అతని స్వంత సంపదలా ఉంటుంది, అతని దృష్టి జ్ఞానులదానిలా, అతని నైపుణ్యం తగ్గదు. కానుకలు మోసుకొంటూ, ఔషధుల్లో సంచరిస్తూ, అతని నాలుక రథసారథిలా నీటిని కదిలిస్తుంది.
ఆ యన్మే అభ్వం వనదః పనన్తోశిగ్భ్యో నామిమీత వర్ణమ్ । స చిత్రేణ చికితే రంసు భాసా జుజుర్వాఁ యో ముహురా యువా భూత్
అడవి నివాసి అడ్డంకులను తొలగించి, బూడిదలోని వర్ణాన్ని కొలిచినప్పుడు, ప్రకాశవంతమైన తేజంతో విచక్షణగా, సంతోషంగా ఉంటాడు. యవ్వనంతో ఉన్నా, ఎప్పుడూ కొత్తగా పుట్టుకొస్తాడు.
ఆ యో వనా తాతృషాణో న భాతి వార్ణ పథా రథ్యేవ స్వానీత్ । కృష్ణాధ్వా తపూ రణ్వశ్చికేత ద్యౌరివ స్మయమానో నభోభిః
అడవుల్లో ఉత్సాహంగా వెలిగిపోతూ, రథసారథిలా మార్గాన్ని అనుసరిస్తాడు. నల్లదారిని, భయంకరమైనదాన్ని గుర్తించి, ఆకాశంలో మేఘాలతో నవ్వుతున్నట్టు కనిపిస్తాడు.
స యో వ్యస్థాదభి దక్షదుర్వీం పశుర్నైతి స్వయురగోపాః । అగ్నిః శోచిష్మాఁ అతసాన్యుష్ణన్కృష్ణవ్యథిరస్వదయన్న భూమ
విశాలమైన నైపుణ్యాన్ని విస్తరించిన వాడి వద్దకు పశువులు తామే వచ్చిపోతాయి, ఎవ్వరూ కాపాడకపోయినా. అగ్ని తన జ్వాలలతో ఎండినదాన్ని, నల్లబడినదాన్ని కాల్చి, భూమిని సుఖంగా మారుస్తాడు.
నూ తే పూర్వస్యావసో అధీతౌ తృతీయే విదథే మన్మ శంసి । అస్మే అగ్నే సంయద్వీరం బృహన్తం క్షుమన్తం వాజం స్వపత్యం రయిం దాః
ఇప్పుడు, మూడవ ఆహ్వానంలో, నీ పూర్వపు అనుగ్రహాన్ని స్మరిస్తున్నాను, ఓ అగ్ని. మాకు ఐక్యబలాన్ని, గొప్పదైన, సమృద్ధిగా ఉన్న ధనాన్ని, వీరత్వాన్ని, ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు.
త్వయా యథా గృత్సమదాసో అగ్నే గుహా వన్వన్త ఉపరాఁ అభి ష్యుః । సువీరాసో అభిమాతిషాహః స్మత్సూరిభ్యో గృణతే తద్వయో ధాః
నీవు ఉన్నప్పుడు, గృత్సమదులు దాగుండి తమ శత్రువులను జయించారు, ఓ అగ్ని. అలాగే, మాకు స్తుతించే వారికి, శత్రువులను జయించే వీర కుమారులను ప్రసాదించు.
హోతాజనిష్ట చేతనః పితా పితృభ్య ఊతయే । ప్రయక్షఞ్జేన్యం వసు శకేమ వాజినో యమమ్
హోతా, జ్ఞానంతో జన్మించి, పితృదేవతలకు తండ్రిలా సహాయంగా ఉన్నాడు. మనం కనబడే ధనాన్ని చూసి, వేగంగా దక్కే విజయాన్ని పొందగలగాలి.
ఆ యస్మిన్సప్త రశ్మయస్తతా యజ్ఞస్య నేతరి । మనుష్వద్దైవ్యమష్టమం పోతా విశ్వం తదిన్వతి
ఎవరిలో ఏడు కిరణాలు వ్యాపించి, యజ్ఞానికి నాయకుడై ఉన్నాడో, మానవుల్లో ఎనిమిదవదైన దైవిక పోతా, అతడు ఈ సర్వాన్ని నిలబెట్టాడు.
దధన్వే వా యదీమను వోచద్బ్రహ్మాణి వేరు తత్ । పరి విశ్వాని కావ్యా నేమిశ్చక్రమివాభవత్
ఏది అతడు, జ్ఞాని, ఇక్కడ స్థాపించాడో, అది వేదమంత్రాలను పలుకాలి. అన్ని జ్ఞానకార్యాలను చుట్టూ, చక్రపు అంచులా విస్తరించింది.
సాకం హి శుచినా శుచిః ప్రశాస్తా క్రతునాజని । విద్వాఁ అస్య వ్రతా ధ్రువా వయా ఇవాను రోహతే
పవిత్రునితో కలసి, పవిత్రుడైనవాడు సంకల్పంతో పాలకుడిగా జన్మించాడు. అతని స్థిరమైన నియమాలను తెలుసుకొని, పక్షాలవలె పెరుగుతాడు.
తా అస్య వర్ణమాయువో నేష్టుః సచన్త ధేనవః । కువిత్తిసృభ్య ఆ వరం స్వసారో యా ఇదం యయుః
ఆవులు, అతని రూపాలు, ఆయుష్షులు, నాయకుడిని అనుసరిస్తాయి. ఈ ముగ్గురిలో ఉత్తమాన్ని, ఇక్కడికి వచ్చిన సోదరీమణులు ఎంచుకుంటారు.
యదీ మాతురుప స్వసా ఘృతం భరన్త్యస్థిత । తాసామధ్వర్యురాగతౌ యవో వృష్టీవ మోదతే
తల్లి దగ్గర నిలబడి, అక్కచెల్లెళ్లు నెయ్యి తీసుకువస్తున్నట్టు, ఆ దేవతలు వచ్చినప్పుడు యజ్ఞంలో సహాయపడే పురోహితుడు, యవాలు వర్షంలా వచ్చి ఆనందించేవాడిలా సంతోషిస్తాడు.
స్వః స్వాయ ధాయసే కృణుతామృత్విగృత్విజమ్ । స్తోమం యజ్ఞం చాదరం వనేమా రరిమా వయమ్
ఆకాశం తనకోసం యజ్ఞానికి పురోహితుడిని నియమించాలి. మేము కీర్తి, యజ్ఞం, భక్తిని పొందాలని, సంపూర్ణంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము.
యథా విద్వాఁ అరం కరద్విశ్వేభ్యో యజతేభ్యః । అయమగ్నే త్వే అపి యం యజ్ఞం చకృమా వయమ్
ఎలా ఒక జ్ఞాని అందరికి మేలు చేయడానికే యజ్ఞం చేస్తాడో, అగ్ని దేవా, అలాగే మేము నీ కోసం చేసిన యజ్ఞాన్ని నువ్వు కూడా ఆమోదించు.
ఇమాం మే అగ్నే సమిధమిమాముపసదం వనేః । ఇమా ఉ షు శ్రుధీ గిరః
అగ్ని దేవా, నా ఈ సమిధను, నా ఈ సమీపాన్ని స్వీకరించు. ఇప్పుడు నా ఈ గీతలను విను.
అయా తే అగ్నే విధేమోర్జో నపాదశ్వమిష్టే । ఏనా సూక్తేన సుజాత
ఈ స్తోత్రంతో, ఓ అగ్ని దేవా, బలవంతుడైన నీకు, ఉత్తమమైన గుర్రాన్ని సమర్పిస్తున్నాము. ఈ కీర్తితో, మంచి వంశంలో పుట్టినవాడా, నీకు అర్పిస్తున్నాము.
తం త్వా గీర్భిర్గిర్వణసం ద్రవిణస్యుం ద్రవిణోదః । సపర్యేమ సపర్యవః
పాటల్ని ఇష్టపడే, ధనాన్ని ప్రసాదించే, సంపదను ఇచ్చే అగ్ని దేవా, మేము నీకు మా స్తోత్రాలతో సేవ చేస్తున్నాము.
స బోధి సూరిర్మఘవా వసుపతే వసుదావన్ । యుయోధ్యస్మద్ద్వేషాంసి
ఓ జ్ఞాని, ఓ దాత, ఓ సంపదల అధిపతి, నీవు మేల్కొని మాకు శత్రుత్వాన్ని తొలగించు.
స నో వృష్టిం దివస్పరి స నో వాజమనర్వాణమ్ । స నః సహస్రిణీరిషః
ఆయన మాకు ఆకాశం నుండి వర్షాన్ని, నిరోధం లేని బలాన్ని, అపారమైన ధనాన్ని ప్రసాదించాలి.
ఈళానాయావస్యవే యవిష్ఠ దూత నో గిరా । యజిష్ఠ హోతరా గహి
కోరుకునే వారికి, పిలిచే వారికి, ఓ యవనికలో చిన్నవాడా, మా పాటతో వద్దకు రా. యజ్ఞానికి అర్హుడా, పురోహితుడా, రా.
అన్తర్హ్యగ్న ఈయసే విద్వాఞ్జన్మోభయా కవే । దూతో జన్యేవ మిత్ర్యః
అగ్ని దేవా, నీవు లోపల రెండు జన్మల్లోను జ్ఞానంతో సంచరిస్తావు. దూతగా, రెండు వర్గాలకు మిత్రుడివి.