ఇయత్తికా శకున్తికా సకా జఘాస తే విషమ్ । సో చిన్ ను న మరాతి నో వయమ్ మరామారే అస్య యోజనꣳ హరిష్ఠా మధు త్వా మధులా చకార
ఈ చిన్న పిట్ట, ఆడపిట్ట, నీతో కలిసి విషం తిన్నది. అయినా, ఆమెకీ, మాకూ ఏమీ కాలేదు; మనమేమీ చావకూడదు. దీనికి అంతమొచ్చింది; నీకోసం తేనె తయారు చేసేవాడు తేనెను సిద్ధం చేశాడు.
త్రిః సప్త విష్పులిఙ్గకా విషస్య పుష్యమ్ అక్షన్ । తాశ్ చిన్ ను న మరన్తి నో వయమ్ మరామారే అస్య యోజనꣳ హరిష్ఠా మధు త్వా మధులా చకార
మూడు సార్లు ఏడు చొప్పున, విషపు మంటలు, ఫలితాలు కనిపించాయి. అయినా అవికూడా, మేము కూడా చావలేదు; మనం దీని వల్ల చావకూడదు. దీనికి పరిమితి నిర్ణయించబడింది; నీకోసం తేనె తయారుచేసేవాడు తేనెను సిద్ధం చేశాడు.
నవానాꣳ నవతీనాꣳ విషస్య రోపుషీణామ్ । సర్వాసామ్ అగ్రభꣳ నామారే అస్య యోజనꣳ హరిష్ఠా మధు త్వా మధులా చకార
తొంభై తొమ్మిది విషపూరితమైన, మొలకెత్తిన వాటిలో, అన్నింటికీ పేరును నేను పలికాను. మనం దీని వల్ల చావకూడదు. దీనికి అంతమొచ్చింది; నీకోసం తేనె తయారుచేసేవాడు తేనెను సిద్ధం చేశాడు.
త్రిః సప్త మయూర్యః సప్త స్వసారో అగ్రువః । తాస్ తే విషꣳ వి జభ్రిర ఉదకꣳ కుమ్భినీర్ ఇవ
మూడు సార్లు ఏడు నెమలి ఆడపిట్టలు, ఏడుగురు అక్కచెల్లెళ్లు, ముఖ్యమైనవారు — వీరంతా నీకోసం విషాన్ని, గడలలో నీరు మోసుకొచ్చినట్టు మోశారు.
ఇయత్తకః కుషుమ్భకస్ తకమ్ భినద్మ్య్ అశ్మనా । తతో విషమ్ ప్ర వావృతే పరాచీర్ అను సꣳవతః
ఈ కుషుంబకాన్ని ఎంత మాత్రం ఉన్నదో, నేను ఒక రాయితో పగలగొడతాను; అప్పుడు విషం బయటకు పోయి, ఎదురు దిశగా పారిపోతుంది.
కుషుమ్భకస్ తద్ అబ్రవీద్ గిరేః ప్రవర్తమానకః । వృశ్చికస్యారసꣳ విషమ్ అరసꣳ వృశ్చిక తే విషమ్
కుషుంబకుడు పర్వతం మీద నుంచి దిగి ఇలా అన్నాడు: 'వృషికపు విషానికి రుచి లేదు; నీ విషానికీ రుచి లేదు, వృషికా.'
త్వమగ్నే ద్యుభిస్త్వమాశుశుక్షణిస్త్వమద్భ్యస్త్వమశ్మనస్పరి । త్వం వనేభ్యస్త్వమోషధీభ్యస్త్వం నృణాం నృపతే జాయసే శుచిః
అగ్నీ దేవా, నీవు ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తావు; నీ వేగం నీళ్లలో, రాళ్ల మీద కూడా ఉంది. అడవుల్లో, మొక్కల్లో, మనుషులలోనూ నీవే వెలుగుతావు. ప్రజల పాలకుడవు, నీవు పుట్టినప్పుడు ఎప్పుడూ పవిత్రుడివే.
తవాగ్నే హోత్రం తవ పోత్రమృత్వియం తవ నేష్ట్రం త్వమగ్నిదృతాయతః । తవ ప్రశాస్త్రం త్వమధ్వరీయసి బ్రహ్మా చాసి గృహపతిశ్చ నో దమే
అగ్నీ దేవా, హోత్రుని పని నీదే, పోత్రుని బాధ్యత నీదే, యజ్ఞంలో ప్రధాన పూజారి నీవే. నేష్ట్రుని, అగ్నిధుని, పర్యవేక్షకునిగా నీవే ఉన్నావు. యజ్ఞంలో నాయకుడవు, బ్రహ్మవు, మన ఇంట్లో గృహపతివి కూడా నీవే.
త్వమగ్న ఇన్ద్రో వృషభః సతామసి త్వం విష్ణురురుగాయో నమస్యః । త్వం బ్రహ్మా రయివిద్బ్రహ్మణస్పతే త్వం విధర్తః సచసే పురంధ్యా
అగ్నీ దేవా, నీవే సత్యవంతులలో శక్తివంతుడైన ఇంద్రుడు; విశాలమైన అడుగులతో పూజకు పాత్రుడైన విష్ణువు నీవే. నీవే బ్రహ్మణస్పతి, ధనవంతుడవు; యజ్ఞాన్ని క్రమబద్ధం చేసే వాడవు, దాతలతో కలిసివుంటావు.
త్వమగ్నే రాజా వరుణో ధృతవ్రతస్త్వం మిత్రో భవసి దస్మ ఈడ్యః । త్వమర్యమా సత్పతిర్యస్య సమ్భుజం త్వమంశో విదథే దేవ భాజయుః
అగ్నీ దేవా, నీవే ధర్మాన్ని పాటించే వరుణుడు, నీవే అద్భుతమైన మిత్రుడు, పూజకు యోగ్యుడవు. నీవే సత్యపతి అయిన అర్యమా, అందరితో భాగం పంచుకునే వాడవు; దేవా, యజ్ఞంలో భాగం పొందే అంశుడవు.
త్వమగ్నే త్వష్టా విధతే సువీర్యం తవ గ్నావో మిత్రమహః సజాత్యమ్ । త్వమాశుహేమా రరిషే స్వశ్వ్యం త్వం నరాం శర్ధో అసి పురూవసుః
అగ్నీ దేవా, నీవే త్వష్ట, మంచి బలాన్ని ప్రసాదించే వాడు; నీ బంధువులు దేవతలు, నీ స్నేహితులు మిత్రంగా ఉంటారు. నీవు మెరిసే బంగారాన్ని, మంచి గుర్రాలను సంపాదించావు; నీవే అనేక సంపదలతో నరుల సమూహానికి నాయకుడవు.
త్వమగ్నే రుద్రో అసురో మహో దివస్త్వం శర్ధో మారుతం పృక్ష ఈశిషే । త్వం వాతైరరుణైర్యాసి శంగయస్త్వం పూషా విధతః పాసి ను త్మనా
అగ్నీ దేవా, నీవే మహో దివస్కు అసురుడైన రుద్రుడు; మారుత గణాన్ని, పోషకులను నీవు నడిపిస్తావు. ఎర్రని గాలులతో కలిసి ఆనందాన్ని తెస్తావు; నీవే పూషణుడు, సహజంగా రక్షించే వాడు.
త్వమగ్నే ద్రవిణోదా అరంకృతే త్వం దేవః సవితా రత్నధా అసి । త్వం భగో నృపతే వస్వ ఈశిషే త్వం పాయుర్దమే యస్తేఽవిధత్
అగ్నీ దేవా, నీవే ధనాన్ని ఇచ్చే వాడు, సిద్ధంగా ఉన్నవాడు; నీవే రత్నాలను ప్రసాదించే సవితా దేవుడు. నీవే భాగుడు, మనుషుల పాలకుడు, సంపదను పరిపాలించే వాడు; మన ఇంట్లో నీవే రక్షకుడవు.
త్వామగ్నే దమ ఆ విశ్పతిం విశస్త్వాం రాజానం సువిదత్రమృఞ్జతే । త్వం విశ్వాని స్వనీక పత్యసే త్వం సహస్రాణి శతా దశ ప్రతి
అగ్నీ దేవా, నీవు ఇంట్లో ప్రజల అధిపతిగా పిలవబడతావు; వంశాలు నిన్ను జ్ఞానంతో కూడిన రాజుగా చేసుకుంటారు. నీవే అన్ని వస్తువులకు అధిపతి, ప్రకాశవంతుడవు; వేల, వందల, పది పంచిపెడతావు.
త్వామగ్నే పితరమిష్టిభిర్నరస్త్వాం భ్రాత్రాయ శమ్యా తనూరుచమ్ । త్వం పుత్రో భవసి యస్తేఽవిధత్త్వం సఖా సుశేవః పాస్యాధృషః
అగ్నీ దేవా, నీవు మనుషులకు తండ్రివి, బలి ద్వారా; స్నేహపూర్వకుడవు, కాంతివంతమైన రూపంతో సోదరుడవు. నిన్ను నియమించినవారికి నీవు కుమారుడవు; మంచి మిత్రుడవు, మోసపడని వాడు, మమ్మల్ని కాపాడేవాడు.
త్వమగ్న ఋభురాకే నమస్యస్త్వం వాజస్య క్షుమతో రాయ ఈశిషే । త్వం వి భాస్యను దక్షి దావనే త్వం విశిక్షురసి యజ్ఞమాతనిః
అగ్నీ దేవా, నీవే నైపుణ్యంతో కూడిన ఋభువులవు, పూజకు యోగ్యుడవు; బలమైన విజయానికి, ధనానికి అధిపతివి. నీవు కుడివైపు ప్రకాశిస్తూ వ్యాపిస్తావు; నీవే యజ్ఞాన్ని విస్తరించే నిర్వాహకుడవు.
త్వమగ్నే అదితిర్దేవ దాశుషే త్వం హోత్రా భారతీ వర్ధసే గిరా । త్వమిళా శతహిమాసి దక్షసే త్వం వృత్రహా వసుపతే సరస్వతీ
అగ్నీ దేవా, నీవే ఆరాధకునికి అదితి; నీవు భారతి హోత్రగా గానంతో పెరుగుతావు. నీవే ఇళా, అనేక దానాలిచ్చే వాడు; నీవే వృత్రుని సంహరించిన వాడు, ధనాధిపతి, సరస్వతీ దేవి.
త్వమగ్నే సుభృత ఉత్తమం వయస్తవ స్పార్హే వర్ణ ఆ సందృశి శ్రియః । త్వం వాజః ప్రతరణో బృహన్నసి త్వం రయిర్బహులో విశ్వతస్పృథుః
అగ్నీ దేవా, నీవు బలంగా పోషించబడినవాడు, అత్యున్నతమైన శక్తివంతుడవు; నీ అందమైన రూపం నీ ప్రకాశంలో కనిపిస్తుంది. నీవే విజయాన్ని ప్రసాదించే వాడు, గొప్ప రక్షకుడవు; నీవు సమృద్ధిగా ఉన్న ధనాన్ని అన్ని వైపులా వ్యాపింపజేస్తావు.
త్వామగ్న ఆదిత్యాస ఆస్యం త్వాం జిహ్వాం శుచయశ్చక్రిరే కవే । త్వాం రాతిషాచో అధ్వరేషు సశ్చిరే త్వే దేవా హవిరదన్త్యాహుతమ్
అగ్నీ దేవా, ఆదిత్యులు నిన్ను తమ నోటిగా చేసుకున్నారు; పవిత్రులు నిన్ను తమ నాలుకగా చేసుకున్నారు, జ్ఞానివి. దాతలు యజ్ఞాల్లో నిన్ను చేరారు; దేవతలు నీకు సమర్పించిన హవిని భుజిస్తారు.
త్వే అగ్నే విశ్వే అమృతాసో అద్రుహ ఆసా దేవా హవిరదన్త్యాహుతమ్ । త్వయా మర్తాసః స్వదన్త ఆసుతిం త్వం గర్భో వీరుధాం జజ్ఞిషే శుచిః
అగ్నీ దేవా, నీలోనే అన్ని అమర దేవతలు, మోసం లేకుండా, సమర్పించిన హవిని భుజిస్తారు. నీ ద్వారా మనుషులు పోషణను ఆనందిస్తారు; నీవే మొక్కలలో పుట్టిన పవిత్రమైన గర్భవు.
త్వం తాన్సం చ ప్రతి చాసి మజ్మనాగ్నే సుజాత ప్ర చ దేవ రిచ్యసే । పృక్షో యదత్ర మహినా వి తే భువదను ద్యావాపృథివీ రోదసీ ఉభే
సుజాతుడైన అగ్నీ దేవా, నీ శక్తితో నీవు వీరిని, వారిని చేరుకుంటావు; దేవా, నీవు స్తుతించదగినవాడు. నీ మహిమ ఇక్కడ వెలుగుతుంటే, ఆకాశం, భూమి రెండూ నీ వెంట వస్తాయి.
యే స్తోతృభ్యో గోఅగ్రామశ్వపేశసమగ్నే రాతిముపసృజన్తి సూరయః । అస్మాఞ్చ తాఁశ్చ ప్ర హి నేషి వస్య ఆ బృహద్వదేమ విదథే సువీరాః
అగ్నీ దేవా, గాయకులకు పశువులు, గ్రామాలు, గొప్ప గుర్రాలు ఇచ్చే దాతలను, మమ్మల్ని సంపదవైపు నీవు నడిపించు; సభలో మేము గొప్ప శక్తితో మాట్లాడేలా చేయు.
యజ్ఞేన వర్ధత జాతవేదసమగ్నిం యజధ్వం హవిషా తనా గిరా । సమిధానం సుప్రయసం స్వర్ణరం ద్యుక్షం హోతారం వృజనేషు ధూర్షదమ్
యజ్ఞంతో జాతవేదసుడైన అగ్నిని పెంచండి; హవితో, శరీరంతో, గానంతో అగ్నిని పూజించండి. బాగా శుద్ధి చెయ్యబడినవాడిని, వెలుగుతో మెరిసే వాడిని, ఆకాశపు హోతారుని ప్రజల్లో స్థిరంగా ఉన్నవాడిని సమిధ పెట్టి వెలిగించండి.
అభి త్వా నక్తీరుషసో వవాశిరేఽగ్నే వత్సం న స్వసరేషు ధేనవః । దివ ఇవేదరతిర్మానుషా యుగా క్షపో భాసి పురువార సంయతః
అగ్నీ దేవా, రాత్రులు, ఉదయాలు నిన్ను పిలుస్తున్నాయి, ఎలా అంటే, ఆవులు తమ తమ్ముడిని తమ మధ్య పిలిచినట్టు. నీవు ఆకాశంలో సూర్యునిలా మనుషులకు కనిపిస్తావు; రాత్రిపూట నీవు వెలిగిపోతావు, అనేక దానాలిచ్చే వాడవు, ఎప్పుడూ నియమంలో ఉన్నవాడవు.
తం దేవా బుధ్నే రజసః సుదంససం దివస్పృథివ్యోరరతిం న్యేరిరే । రథమివ వేద్యం శుక్రశోచిషమగ్నిం మిత్రం న క్షితిషు ప్రశంస్యమ్
దేవతలు ఆ జ్ఞానిని విశాలమైన ఆకాశపు అడుగున, భూమి ఆకాశాలకు ఆధారంగా ఉంచారు. అతడు కలిసే రథంలా, ప్రకాశవంతమైన జ్వాలలతో, ప్రజలలో మిత్రుడిలా ప్రశంసించదగిన అగ్ని.
తముక్షమాణం రజసి స్వ ఆ దమే చన్ద్రమివ సురుచం హ్వార ఆ దధుః । పృశ్న్యాః పతరం చితయన్తమక్షభిః పాథో న పాయుం జనసీ ఉభే అను
తన ఇంట్లో, ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తూ, చంద్రునిలా వెలిగే వాడిని, వారు కట్టెలో ఉంచారు. పృశ్నికి పుత్రుడై, తన కళ్లతో జాగ్రత్తగా చూసే వాడు, నీళ్లను కాపాడే వాడిలా, రెండు లోకాల వెంట నడుస్తాడు.
స హోతా విశ్వం పరి భూత్వధ్వరం తము హవ్యైర్మనుష ఋఞ్జతే గిరా । హిరిశిప్రో వృధసానాసు జర్భురద్ద్యౌర్న స్తృభిశ్చితయద్రోదసీ అను
అతడు యజ్ఞాలలో అన్నింటినీ చుట్టుముట్టే హోతా. మనుషులు హవ్యాలతో, గానంతో అతడిని కోరుకుంటారు. పసుపు జుట్టుతో, బలమైనవారిలో చురుగ్గా తిరుగుతూ, గుర్రంలా తన అడుగులతో రెండు లోకాలను గుర్తుపెడతాడు.
స నో రేవత్సమిధానః స్వస్తయే సందదస్వాన్రయిమస్మాసు దీదిహి । ఆ నః కృణుష్వ సువితాయ రోదసీ అగ్నే హవ్యా మనుషో దేవ వీతయే
మన మంచికోసం వెలిగిన, దాతృత్వంతో నిండిన అగ్ని, మాకు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు, మమ్మల్ని వెలిగించు. అగ్నిదేవా, రెండు లోకాలను మన విజయానికి అనుకూలంగా చేయి, మనుషుల హవ్యాలను దేవతలకు చేర్చు.
దా నో అగ్నే బృహతో దాః సహస్రిణో దురో న వాజం శ్రుత్యా అపా వృధి । ప్రాచీ ద్యావాపృథివీ బ్రహ్మణా కృధి స్వర్ణ శుక్రముషసో వి దిద్యుతః
అగ్నిదేవా, మాకు గొప్పదైన, సహస్రగుణమైన దానాన్ని ఇవ్వు. గోపాలుడు పశువులను పెంచినట్టు, మాకు విజయాన్ని పెంచు. మా ప్రార్థనతో ఆకాశం భూమి మనవైపు మొగ్గు చూపేలా చేయి, ఉదయపు వెలుగు ప్రకాశించనివ్వు.
స ఇధాన ఉషసో రామ్యా అను స్వర్ణ దీదేదరుషేణ భానునా । హోత్రాభిరగ్నిర్మనుషః స్వధ్వరో రాజా విశామతిథిశ్చారురాయవే
వెలిగిన అగ్ని, అందమైన ఉదయాలను అనుసరిస్తూ, తన ఎర్రని కాంతితో ప్రకాశిస్తాడు. అగ్ని తన హోతృత్వంతో మనుషులకు రాజుగా, ధనానికి మధురమైన అతిథిగా ఉంటాడు.