యత్తే గాత్రాదగ్నినా పచ్యమానాదభి శూలం నిహతస్యావధావతి । మా తద్భూమ్యామా శ్రిషన్మా తృణేషు దేవేభ్యస్తదుశద్భ్యో రాతమస్తు
నీ శరీరంలో నుండి, అగ్నిలో ఉడికినప్పుడు, దండపై నుండి జారిపడే ద్రవం భూమిపై లేదా గడ్డిపైన పడకూడదు; అది దేవతలకు, పూజ్యులకు సమర్పించబడాలి.
యే వాజినం పరిపశ్యన్తి పక్వం య ఈమాహుః సురభిర్నిర్హరేతి । యే చార్వతో మాంసభిక్షాముపాసత ఉతో తేషామభిగూర్తిర్న ఇన్వతు
వేగవంతుడైన గుర్రాన్ని ఉడికినదిగా చూస్తున్నవారు, 'ఈ సువాసన గలదాన్ని తీసుకురా' అని చెప్పేవారు, గుర్రం మాంసం కోసం ఆశించే వారు — వీరి కీర్తి మన వద్దకు రాకపోవద్దు.
యన్నీక్షణం మాఁస్పచన్యా ఉఖాయా యా పాత్రాణి యూష్ణ ఆసేచనాని । ఊష్మణ్యాపిధానా చరూణామఙ్కాః సూనాః పరి భూషన్త్యశ్వమ్
వండే పాత్ర నుంచి జారే ద్రవం, పానపాత్రలు, మాంసరసం వడిచే పరికరాలు, పాత్రల మూతలు, గొడ్డెలు, మాంసం కోసేవారు — ఇవన్నీ గుర్రాన్ని చుట్టూ ఉండాలి.
నిక్రమణం నిషదనం వివర్తనం యచ్చ పడ్బీశమర్వతః । యచ్చ పపౌ యచ్చ ఘాసిం జఘాస సర్వా తా తే అపి దేవేష్వస్తు
అశ్వము నడిచిన ప్రతి అడుగు, కూర్చున్న ప్రతి చోటు, తిరిగిన ప్రతి దిశ, నాలుగు కాళ్ళతో చేసిన ప్రతి పని, తాగినది, తిన్నది, మింగినది—ఇవి అన్నీ నీకోసం దేవతలలో కలిసిపోవాలని కోరుతున్నాను.
మా త్వాగ్నిర్ధ్వనయీద్ధూమగన్ధిర్మోఖా భ్రాజన్త్యభి విక్త జఘ్రిః । ఇష్టం వీతమభిగూర్తం వషట్కృతం తం దేవాసః ప్రతి గృభ్ణన్త్యశ్వమ్
నీకు పొగ వాసనతో కూడిన అగ్ని హాని చేయకూడదు; మెరిసే కత్తి కూడా నిన్ను తాకకూడదు. నీవు సమర్పించిన, శుద్ధమైన, వషట్ మంత్రంతో కూడిన హవిస్సును దేవతలు అశ్వరూపంగా స్వీకరిస్తారు.
యదశ్వాయ వాస ఉపస్తృణన్త్యధీవాసం యా హిరణ్యాన్యస్మై । సందానమర్వన్తం పడ్బీశం ప్రియా దేవేష్వా యామయన్తి
అశ్వానికి మంచాలు పరచి, దుస్తులు, బంగారం సమర్పించినప్పుడు, ఆ ప్రియమైన, వేగంగా పరుగెత్తే నాలుగు కాళ్ళతో ఉన్న అశ్వాన్ని దేవతల దగ్గరకు పంపుతారు.
యత్తే సాదే మహసా శూకృతస్య పార్ష్ణ్యా వా కశయా వా తుతోద । స్రుచేవ తా హవిషో అధ్వరేషు సర్వా తా తే బ్రహ్మణా సూదయామి
బలంగా మోటు లేదా కొరడాతో నిన్ను తాకినదేదైనా, యజ్ఞంలో స్రుచ్ హవిస్సును తాకినట్లుగా, ఆ అన్నింటిని పవిత్రమైన మంత్రంతో నీకు విముక్తి కలిగిస్తున్నాను.
చతుస్త్రింశద్వాజినో దేవబన్ధోర్వఙ్క్రీరశ్వస్య స్వధితిః సమేతి । అచ్ఛిద్రా గాత్రా వయునా కృణోత పరుష్పరురనుఘుష్యా వి శస్త
ముప్పై నాలుగు పక్కెముకలు, దైవబంధనాలు, అశ్వపు వంకర కత్తి దగ్గరకు వస్తుంది; నీవు నొప్పి లేకుండా, అవయవాలు విరగకుండా, జోడులు సులభంగా విడిపోవాలని, కోయడం సాఫీగా జరగాలని కోరుతున్నాను.
ఏకస్త్వష్టురశ్వస్యా విశస్తా ద్వా యన్తారా భవతస్తథ ఋతుః । యా తే గాత్రాణామృతుథా కృణోమి తాతా పిణ్డానాం ప్ర జుహోమ్యగ్నౌ
ఒకటి త్వష్టృ అశ్వాన్ని కోయడం, ఇద్దరు దారులు, అలాగే కాలమును సూచిస్తాయి; నీ అవయవాలను కాలానుసారం సిద్ధం చేసిన వాటిని అగ్నిలో సమర్పిస్తున్నాను.
మా త్వా తపత్ప్రియ ఆత్మాపియన్తం మా స్వధితిస్తన్వ ఆ తిష్ఠిపత్తే । మా తే గృధ్నురవిశస్తాతిహాయ ఛిద్రా గాత్రాణ్యసినా మిథూ కః
నీకు ప్రియమైన వేడి నిన్ను కాల్చకూడదు; కత్తి నీ శరీరాన్ని తాకకూడదు; అధిక ఆశతో, నిర్లక్ష్యంగా కోయడవాడు నీకు హాని చేయకూడదు; కత్తి నీ అవయవాలను విరగనీయకూడదు, కలిపి తగలకూడదు.
న వా ఉ ఏతన్మ్రియసే న రిష్యసి దేవాఁ ఇదేషి పథిభిః సుగేభిః । హరీ తే యుఞ్జా పృషతీ అభూతాముపాస్థాద్వాజీ ధురి రాసభస్య
నీవు చావడం లేదు, నీవు నష్టపోవడం లేదు; మంచి మార్గాల ద్వారా దేవతల దగ్గరకు వెళ్తున్నావు. నీకోసం గోధుమ రంగు, మచ్చలతో ఉన్న యెద్దులు జుత్తు కట్టబడ్డాయి; అశ్వము గాడిలో నిలిచింది.
సుగవ్యం నో వాజీ స్వశ్వ్యం పుంసః పుత్రాఁ ఉత విశ్వాపుషం రయిమ్ । అనాగాస్త్వం నో అదితిః కృణోతు క్షత్రం నో అశ్వో వనతాం హవిష్మాన్
అశ్వము మనకు మంచి పశువులను, మంచి అశ్వాలను, కుమారులను, సంపూర్ణ ఐశ్వర్యాన్ని కలిగించాలి. అదితి మనకు పాపం రాకుండా చూడాలి; హవిస్సుతో కూడిన అశ్వము మనకు రాజ్యాన్ని దక్కించాలి.
యదక్రన్దః ప్రథమం జాయమాన ఉద్యన్సముద్రాదుత వా పురీషాత్ । శ్యేనస్య పక్షా హరిణస్య బాహూ ఉపస్తుత్యం మహి జాతం తే అర్వన్
పుట్టినప్పుడు మొదటి అరుపు సముద్రం నుంచి, లేదా నీటిలో నుంచి వచ్చినప్పుడు, గద్దపక్షి రెక్కలు, జింక చేతులు—నీ గొప్పతనం, అశ్వా, ప్రశంసించదగ్గదిగా జన్మించింది.
యమేన దత్తం త్రిత ఏనమాయునగిన్ద్ర ఏణం ప్రథమో అధ్యతిష్ఠత్ । గన్ధర్వో అస్య రశనామగృభ్ణాత్సూరాదశ్వం వసవో నిరతష్ట
యముడు ఇచ్చినదాన్ని త్రితుడు బలపరిచాడు; ఇంద్రుడు ముందు ఎక్కాడు; గంధర్వుడు దాని పట్టీలను పట్టాడు; సూర్యుడు అశ్వాన్ని తయారు చేశాడు; వసువులు దాన్ని విడిచిపెట్టారు.
అసి యమో అస్యాదిత్యో అర్వన్నసి త్రితో గుహ్యేన వ్రతేన । అసి సోమేన సమయా విపృక్త ఆహుస్తే త్రీణి దివి బన్ధనాని
నీవే యముడు, నీవే ఆదిత్యుడు, ఓ అశ్వా; నీవే త్రితుడు రహస్య వ్రతంతో; నీవు సోమంతో కలిసివుంటావు, వేరుగా నిలుస్తావు; నీవు ఆకాశంలో మూడు బంధనాలు కలిగి ఉన్నావని వారు అంటారు.
త్రీణి త ఆహుర్దివి బన్ధనాని త్రీణ్యప్సు త్రీణ్యన్తః సముద్రే । ఉతేవ మే వరుణశ్ఛన్త్స్యర్వన్యత్రా త ఆహుః పరమం జనిత్రమ్
నీవు ఆకాశంలో మూడు బంధనాలు, నీటిలో మూడు, సముద్రంలో మూడు కలిగి ఉన్నావని వారు చెబుతారు. నీ పరమ మూలస్థానం ఎక్కడో అక్కడ, అక్కడ వరుణుడు నీకు అనుగ్రహించాలి, ఓ అశ్వా.
ఇమా తే వాజిన్నవమార్జనానీమా శఫానాం సనితుర్నిధానా । అత్రా తే భద్రా రశనా అపశ్యమృతస్య యా అభిరక్షన్తి గోపాః
ఇవి నీ తొమ్మిది శుద్ధీకరణలు, ఓ అశ్వా; ఇవే నీ నఖాల గుర్తులు, బలానికి నిలయాలు. ఇక్కడ నీ మంచి పట్టీలను చూశాను, అవి అమృతాన్ని కాపాడే దేవతలు రక్షిస్తారు.
ఆత్మానం తే మనసారాదజానామవో దివా పతయన్తం పతంగమ్ । శిరో అపశ్యం పథిభిః సుగేభిరరేణుభిర్జేహమానం పతత్రి
నీ ఆత్మను మనసుతో చేరాను, పగలు పక్షిగా ఎగురుతున్న నిన్ను చూశాను. మంచి మార్గాల్లో, ధూళితో కదులుతున్న నీ తలను, రెక్కలతో ఉన్నవాడిగా చూశాను.
అత్రా తే రూపముత్తమమపశ్యం జిగీషమాణమిష ఆ పదే గోః । యదా తే మర్తో అను భోగమానళాదిద్గ్రసిష్ఠ ఓషధీరజీగః
ఇక్కడ నీ అత్యున్నత రూపాన్ని చూశాను, పాలు తాగే దూడ దగ్గర పోషణ కోసం పోటీ పడుతూ. మానవుడు నీ ఆనందాన్ని అనుసరించి మొట్టమొదట ఔషధిని పట్టుకున్నప్పుడు, నిన్ను కోరుకుంటాడు.
అను త్వా రథో అను మర్యో అర్వన్నను గావోఽను భగః కనీనామ్ । అను వ్రాతాసస్తవ సఖ్యమీయురను దేవా మమిరే వీర్యం తే
ఓ అశ్వా! రథం నిన్ను అనుసరిస్తుంది, యువకుడు నిన్ను అనుసరిస్తాడు; ఆవులు, కన్యల అధిపతి నిన్ను అనుసరిస్తారు. వృందాలు నీ స్నేహాన్ని అనుసరిస్తాయి; దేవతలు నీ శక్తిని కొలిచారు.
హిరణ్యశృఙ్గోఽయో అస్య పాదా మనోజవా అవర ఇన్ద్ర ఆసీత్ । దేవా ఇదస్య హవిరద్యమాయన్యో అర్వన్తం ప్రథమో అధ్యతిష్ఠత్
బంగారు కొమ్ములు, వేగంగా పరుగెత్తే కాళ్లు, మనస్సును తాకే పాదాలు—ఇంద్రుడు క్రింద ఉన్నాడు. దేవతలు హవిస్సు కోరికతో దానిపై ఎక్కారు; అశ్వమే ముందు యుక్తి చేయబడింది.
ఈర్మాన్తాసః సిలికమధ్యమాసః సం శూరణాసో దివ్యాసో అత్యాః । హంసా ఇవ శ్రేణిశో యతన్తే యదాక్షిషుర్దివ్యమజ్మమశ్వాః
వీరు చురుకుగా, నాజూకు నడుములతో, ధైర్యవంతులుగా, పరలోకపు గుర్రాల్లా ఉన్నారు. హంసలు వలె వరుసగా కదిలిపోతూ, ఆ దివ్య గుర్రాలు ప్రయాణం మొదలుపెట్టినప్పుడు అందరూ కలిసికట్టుగా పరుగెడతారు.
తవ శరీరం పతయిష్ణ్వర్వన్తవ చిత్తం వాత ఇవ ధ్రజీమాన్ । తవ శృఙ్గాణి విష్ఠితా పురుత్రారణ్యేషు జర్భురాణా చరన్తి
నీ శరీరం ఎగిరిపోవాలని తహతహలాడుతుంది, నీ మనస్సు గాలి వలె దారిలో పరుగెడుతుంది. నీ కొమ్ములు అనేక చోట్ల విస్తరించి, అడవుల్లో చురుకుగా సంచరిస్తున్నాయి.
ఉప ప్రాగాచ్ఛసనం వాజ్యర్వా దేవద్రీచా మనసా దీధ్యానః । అజః పురో నీయతే నాభిరస్యాను పశ్చాత్కవయో యన్తి రేభాః
ఆ మహోగ్ర గుర్రం ఆహారం కోసం దగ్గరికి వస్తూ, దివ్య కాంతితో మెరిసిపోతూ, ఆలోచనలో తళుకులీనుతుంది. మేక ముందు నడిపిస్తూ, దాని నాభిగా మారి, వెనుకవైపు జ్ఞానులు పాటలు పాడుతూ వెంబడిస్తారు.
ఉప ప్రాగాత్పరమం యత్సధస్థమర్వాఁ అచ్ఛా పితరం మాతరం చ । అద్యా దేవాఞ్జుష్టతమో హి గమ్యా అథా శాస్తే దాశుషే వార్యాణి
ఆ గుర్రం పరమోన్నత స్థానానికి చేరుకొని, తన తండ్రి తల్లిని దర్శించుకుంటుంది. ఈ రోజు దేవతలకు అత్యంత ప్రీతికరమైన మార్గం ఇది. ఆ తరువాత, ఆ గుర్రం భక్తునికి వరాలు అనుగ్రహిస్తుంది.
అస్య వామస్య పలితస్య హోతుస్తస్య భ్రాతా మధ్యమో అస్త్యశ్నః । తృతీయో భ్రాతా ఘృతపృష్ఠో అస్యాత్రాపశ్యం విశ్పతిం సప్తపుత్రమ్
ఈ అందమైన, తెల్లని జుట్టు ఉన్న హోతృవునికి మధ్యలో తినే అన్నదమ్ముడు ఉన్నాడు. మూడవ అన్నదమ్ముడు నెయ్యి పూసినవాడిగా ఉంటాడు. ఇక్కడ నేను ఏడుగురు కుమారులతో కూడిన వంశాధిపతిని చూశాను.
సప్త యుఞ్జన్తి రథమేకచక్రమేకో అశ్వో వహతి సప్తనామా । త్రినాభి చక్రమజరమనర్వం యత్రేమా విశ్వా భువనాధి తస్థుః
ఏడుగురు ఒక్క చక్రం ఉన్న రథాన్ని జోడిస్తారు. ఒక్క గుర్రం, ఏడుపేర్లతో పిలవబడుతూ, దానిని లాగుతుంది. ఆ చక్రానికి మూడు నాభులు, అది పాతబడదు, విరగదు, దానిపై అన్ని లోకాలు నిలిచివున్నాయి.
ఇమం రథమధి యే సప్త తస్థుః సప్తచక్రం సప్త వహన్త్యశ్వాః । సప్త స్వసారో అభి సం నవన్తే యత్ర గవాం నిహితా సప్త నామ
ఈ రథంపై ఏడుగురు నిలిచివున్నారు. ఏడుచక్రాలు, ఏడుగుర్రాలు దాన్ని లాగుతున్నాయి. ఏడుగురు సోదరీమణులు కలిసిపోతారు, అక్కడ గోవుల ఏడుపేర్లు స్థాపించబడ్డాయి.
కో దదర్శ ప్రథమం జాయమానమస్థన్వన్తం యదనస్థా బిభర్తి । భూమ్యా అసురసృగాత్మా క్వ స్విత్కో విద్వాంసముప గాత్ప్రష్టుమేతత్
మొదట పుట్టినవాడిని ఎవరు చూశారు? ఎముకలులేని వాడు ఎముకలను మోస్తున్నాడు. భూమికి ప్రాణదాత, దేవతలను సృష్టించినవాడు ఎక్కడ ఉన్నాడు? ఎవరు తెలుసుకొని, అడగడానికి దగ్గరికి వచ్చారు?
పాకః పృచ్ఛామి మనసావిజానన్దేవానామేనా నిహితా పదాని । వత్సే బష్కయేఽధి సప్త తన్తూన్వి తత్నిరే కవయ ఓతవా ఉ
నేను తెలియక, మనసుతో దేవతల అడుగుజాడలు ఎక్కడ పెట్టబడ్డాయో అడుగుతున్నాను. దూడపై, ఎద్దుపై, జ్ఞానులు ఏడుతంతువులు నేయగా నేసారు.