మా నో మిత్రో వరుణో అర్యమాయురిన్ద్ర ఋభుక్షా మరుతః పరి ఖ్యన్ । యద్వాజినో దేవజాతస్య సప్తేః ప్రవక్ష్యామో విదథే వీర్యాణి
మిత్రుడు, వరుణుడు, అర్యమ, ఇంద్రుడు, రిభుక్షులు, మరుతులు మనపై కోపపడకూడదు. దేవతల వంశంలో పుట్టిన అశ్వమేధం గురించి మేము సభలో చెప్పబోయే వీరత్వాలను వారు తప్పు పట్టవద్దు.
యన్నిర్ణిజా రేక్ణసా ప్రావృతస్య రాతిం గృభీతాం ముఖతో నయన్తి । సుప్రాఙజో మేమ్యద్విశ్వరూప ఇన్ద్రాపూష్ణోః ప్రియమప్యేతి పాథః
పట్టుబట్టి ఉంచిన కానుకను, ఆవు లేని అశ్వం నోటినుండి తీసి, వస్త్రంతో కప్పి ముందుకు తీసుకెళ్తారు. మంచి మార్గంలో, అన్ని రూపాలుగలిగి, ఇంద్రుడు, పూషణుడు ఇష్టపడే మార్గం ముందుకు పోయాలి.
ఏష చ్ఛాగః పురో అశ్వేన వాజినా పూష్ణో భాగో నీయతే విశ్వదేవ్యః । అభిప్రియం యత్పురోళాశమర్వతా త్వష్టేదేనం సౌశ్రవసాయ జిన్వతి
ఈ మేక, పూషణుని భాగంగా, వేగంగా పరిగెత్తే గుర్రానికి ముందు, సమస్త దేవతల కోసం తీసుకెళ్తారు. ఇష్టమైన పూర్ణాన్నాన్ని వేగవంతుడికి ఇచ్చినట్లే, త్వష్టా దీనిని సౌశ్రవసునికి సమర్పిస్తాడు.
యద్ధవిష్యమృతుశో దేవయానం త్రిర్మానుషాః పర్యశ్వం నయన్తి । అత్రా పూష్ణః ప్రథమో భాగ ఏతి యజ్ఞం దేవేభ్యః ప్రతివేదయన్నజః
యజ్ఞ సమయంలో, మానవులు అశ్వాన్ని మూడు సార్లు దేవతల కోసం చుట్టిస్తారు. అప్పుడు పూషణుని మొదటి భాగం ముందుకు పోతుంది; మేక యజ్ఞాన్ని దేవతలకు తెలియజేస్తుంది.
హోతాధ్వర్యురావయా అగ్నిమిన్ధో గ్రావగ్రాభ ఉత శంస్తా సువిప్రః । తేన యజ్ఞేన స్వరంకృతేన స్విష్టేన వక్షణా ఆ పృణధ్వమ్
హోత, అధ్వర్యు, అగ్ని వెలిగించేవాడు, రాయి పట్టేవాడు, జ్ఞానవంతుడైన స్తోత్రుడు — వీరి చేత మంచి క్రమంలో, శ్రద్ధతో చేసిన యజ్ఞం ద్వారా మీ నివాసాలను నింపుకోండి.
యూపవ్రస్కా ఉత యే యూపవాహాశ్చషాలం యే అశ్వయూపాయ తక్షతి । యే చార్వతే పచనం సమ్భరన్త్యుతో తేషామభిగూర్తిర్న ఇన్వతు
యూపస్తంభాలను తయారు చేసే వారు, యూపాన్ని మోసేవారు, గుర్రానికి యూపాన్ని చెక్కేవారు, గుర్రానికి వండే వారు — వీరి కీర్తి మన వద్దకు రాకపోవద్దు.
ఉప ప్రాగాత్సుమన్మేఽధాయి మన్మ దేవానామాశా ఉప వీతపృష్ఠః । అన్వేనం విప్రా ఋషయో మదన్తి దేవానాం పుష్టే చకృమా సుబన్ధుమ్
నా మనస్సులో వచ్చిన మంచి ఆలోచన దేవతల ముందు సరిగ్గా నిలవాలి. ఆశ దగ్గరికి రాగానే, పండితులు, ఋషులు ఆనందిస్తారు. దేవతల పోషణ కోసం మేము గుర్రాన్ని ప్రియమైన మిత్రుడిగా చేసాము.
యద్వాజినో దామ సందానమర్వతో యా శీర్షణ్యా రశనా రజ్జురస్య । యద్వా ఘాస్య ప్రభృతమాస్యే తృణం సర్వా తా తే అపి దేవేష్వస్తు
వేగవంతుడైన గుర్రానికి పెట్టే తాడు, కట్టే తాడు, తల తాడు, లగ్గం, నోటిలో పెట్టే గడ్డి — ఇవన్నీ నీ కోసం దేవతల వద్ద ఉండాలి.
యదశ్వస్య క్రవిషో మక్షికాశ యద్వా స్వరౌ స్వధితౌ రిప్తమస్తి । యద్ధస్తయోః శమితుర్యన్నఖేషు సర్వా తా తే అపి దేవేష్వస్తు
గుర్రం మాంసాన్ని ఈగలు తాకినది, కత్తి లేదా గొడ్డలి కట్ చేసినది, మాంసం కోసేవారి చేతుల్లో ఉన్నది, గోళ్ల కింద ఉన్నది — ఇవన్నీ నీ కోసం దేవతల వద్ద ఉండాలి.
యదూవధ్యముదరస్యాపవాతి య ఆమస్య క్రవిషో గన్ధో అస్తి । సుకృతా తచ్ఛమితారః కృణ్వన్తూత మేధం శృతపాకం పచన్తు
కడుపులో నుండి తీసేయాల్సినది, మాంసం వాసన ఉన్నది — ఇవన్నీ నైపుణ్యంతో మాంసం కోసేవారు సిద్ధం చేయాలి; వారు బాగా ఉడికిన నైవేద్యాన్ని వండాలి.
యత్తే గాత్రాదగ్నినా పచ్యమానాదభి శూలం నిహతస్యావధావతి । మా తద్భూమ్యామా శ్రిషన్మా తృణేషు దేవేభ్యస్తదుశద్భ్యో రాతమస్తు
నీ శరీరంలో నుండి, అగ్నిలో ఉడికినప్పుడు, దండపై నుండి జారిపడే ద్రవం భూమిపై లేదా గడ్డిపైన పడకూడదు; అది దేవతలకు, పూజ్యులకు సమర్పించబడాలి.
యే వాజినం పరిపశ్యన్తి పక్వం య ఈమాహుః సురభిర్నిర్హరేతి । యే చార్వతో మాంసభిక్షాముపాసత ఉతో తేషామభిగూర్తిర్న ఇన్వతు
వేగవంతుడైన గుర్రాన్ని ఉడికినదిగా చూస్తున్నవారు, 'ఈ సువాసన గలదాన్ని తీసుకురా' అని చెప్పేవారు, గుర్రం మాంసం కోసం ఆశించే వారు — వీరి కీర్తి మన వద్దకు రాకపోవద్దు.
యన్నీక్షణం మాఁస్పచన్యా ఉఖాయా యా పాత్రాణి యూష్ణ ఆసేచనాని । ఊష్మణ్యాపిధానా చరూణామఙ్కాః సూనాః పరి భూషన్త్యశ్వమ్
వండే పాత్ర నుంచి జారే ద్రవం, పానపాత్రలు, మాంసరసం వడిచే పరికరాలు, పాత్రల మూతలు, గొడ్డెలు, మాంసం కోసేవారు — ఇవన్నీ గుర్రాన్ని చుట్టూ ఉండాలి.
నిక్రమణం నిషదనం వివర్తనం యచ్చ పడ్బీశమర్వతః । యచ్చ పపౌ యచ్చ ఘాసిం జఘాస సర్వా తా తే అపి దేవేష్వస్తు
అశ్వము నడిచిన ప్రతి అడుగు, కూర్చున్న ప్రతి చోటు, తిరిగిన ప్రతి దిశ, నాలుగు కాళ్ళతో చేసిన ప్రతి పని, తాగినది, తిన్నది, మింగినది—ఇవి అన్నీ నీకోసం దేవతలలో కలిసిపోవాలని కోరుతున్నాను.
మా త్వాగ్నిర్ధ్వనయీద్ధూమగన్ధిర్మోఖా భ్రాజన్త్యభి విక్త జఘ్రిః । ఇష్టం వీతమభిగూర్తం వషట్కృతం తం దేవాసః ప్రతి గృభ్ణన్త్యశ్వమ్
నీకు పొగ వాసనతో కూడిన అగ్ని హాని చేయకూడదు; మెరిసే కత్తి కూడా నిన్ను తాకకూడదు. నీవు సమర్పించిన, శుద్ధమైన, వషట్ మంత్రంతో కూడిన హవిస్సును దేవతలు అశ్వరూపంగా స్వీకరిస్తారు.
యదశ్వాయ వాస ఉపస్తృణన్త్యధీవాసం యా హిరణ్యాన్యస్మై । సందానమర్వన్తం పడ్బీశం ప్రియా దేవేష్వా యామయన్తి
అశ్వానికి మంచాలు పరచి, దుస్తులు, బంగారం సమర్పించినప్పుడు, ఆ ప్రియమైన, వేగంగా పరుగెత్తే నాలుగు కాళ్ళతో ఉన్న అశ్వాన్ని దేవతల దగ్గరకు పంపుతారు.
యత్తే సాదే మహసా శూకృతస్య పార్ష్ణ్యా వా కశయా వా తుతోద । స్రుచేవ తా హవిషో అధ్వరేషు సర్వా తా తే బ్రహ్మణా సూదయామి
బలంగా మోటు లేదా కొరడాతో నిన్ను తాకినదేదైనా, యజ్ఞంలో స్రుచ్ హవిస్సును తాకినట్లుగా, ఆ అన్నింటిని పవిత్రమైన మంత్రంతో నీకు విముక్తి కలిగిస్తున్నాను.
చతుస్త్రింశద్వాజినో దేవబన్ధోర్వఙ్క్రీరశ్వస్య స్వధితిః సమేతి । అచ్ఛిద్రా గాత్రా వయునా కృణోత పరుష్పరురనుఘుష్యా వి శస్త
ముప్పై నాలుగు పక్కెముకలు, దైవబంధనాలు, అశ్వపు వంకర కత్తి దగ్గరకు వస్తుంది; నీవు నొప్పి లేకుండా, అవయవాలు విరగకుండా, జోడులు సులభంగా విడిపోవాలని, కోయడం సాఫీగా జరగాలని కోరుతున్నాను.
ఏకస్త్వష్టురశ్వస్యా విశస్తా ద్వా యన్తారా భవతస్తథ ఋతుః । యా తే గాత్రాణామృతుథా కృణోమి తాతా పిణ్డానాం ప్ర జుహోమ్యగ్నౌ
ఒకటి త్వష్టృ అశ్వాన్ని కోయడం, ఇద్దరు దారులు, అలాగే కాలమును సూచిస్తాయి; నీ అవయవాలను కాలానుసారం సిద్ధం చేసిన వాటిని అగ్నిలో సమర్పిస్తున్నాను.
మా త్వా తపత్ప్రియ ఆత్మాపియన్తం మా స్వధితిస్తన్వ ఆ తిష్ఠిపత్తే । మా తే గృధ్నురవిశస్తాతిహాయ ఛిద్రా గాత్రాణ్యసినా మిథూ కః
నీకు ప్రియమైన వేడి నిన్ను కాల్చకూడదు; కత్తి నీ శరీరాన్ని తాకకూడదు; అధిక ఆశతో, నిర్లక్ష్యంగా కోయడవాడు నీకు హాని చేయకూడదు; కత్తి నీ అవయవాలను విరగనీయకూడదు, కలిపి తగలకూడదు.
న వా ఉ ఏతన్మ్రియసే న రిష్యసి దేవాఁ ఇదేషి పథిభిః సుగేభిః । హరీ తే యుఞ్జా పృషతీ అభూతాముపాస్థాద్వాజీ ధురి రాసభస్య
నీవు చావడం లేదు, నీవు నష్టపోవడం లేదు; మంచి మార్గాల ద్వారా దేవతల దగ్గరకు వెళ్తున్నావు. నీకోసం గోధుమ రంగు, మచ్చలతో ఉన్న యెద్దులు జుత్తు కట్టబడ్డాయి; అశ్వము గాడిలో నిలిచింది.
సుగవ్యం నో వాజీ స్వశ్వ్యం పుంసః పుత్రాఁ ఉత విశ్వాపుషం రయిమ్ । అనాగాస్త్వం నో అదితిః కృణోతు క్షత్రం నో అశ్వో వనతాం హవిష్మాన్
అశ్వము మనకు మంచి పశువులను, మంచి అశ్వాలను, కుమారులను, సంపూర్ణ ఐశ్వర్యాన్ని కలిగించాలి. అదితి మనకు పాపం రాకుండా చూడాలి; హవిస్సుతో కూడిన అశ్వము మనకు రాజ్యాన్ని దక్కించాలి.
యదక్రన్దః ప్రథమం జాయమాన ఉద్యన్సముద్రాదుత వా పురీషాత్ । శ్యేనస్య పక్షా హరిణస్య బాహూ ఉపస్తుత్యం మహి జాతం తే అర్వన్
పుట్టినప్పుడు మొదటి అరుపు సముద్రం నుంచి, లేదా నీటిలో నుంచి వచ్చినప్పుడు, గద్దపక్షి రెక్కలు, జింక చేతులు—నీ గొప్పతనం, అశ్వా, ప్రశంసించదగ్గదిగా జన్మించింది.
యమేన దత్తం త్రిత ఏనమాయునగిన్ద్ర ఏణం ప్రథమో అధ్యతిష్ఠత్ । గన్ధర్వో అస్య రశనామగృభ్ణాత్సూరాదశ్వం వసవో నిరతష్ట
యముడు ఇచ్చినదాన్ని త్రితుడు బలపరిచాడు; ఇంద్రుడు ముందు ఎక్కాడు; గంధర్వుడు దాని పట్టీలను పట్టాడు; సూర్యుడు అశ్వాన్ని తయారు చేశాడు; వసువులు దాన్ని విడిచిపెట్టారు.
అసి యమో అస్యాదిత్యో అర్వన్నసి త్రితో గుహ్యేన వ్రతేన । అసి సోమేన సమయా విపృక్త ఆహుస్తే త్రీణి దివి బన్ధనాని
నీవే యముడు, నీవే ఆదిత్యుడు, ఓ అశ్వా; నీవే త్రితుడు రహస్య వ్రతంతో; నీవు సోమంతో కలిసివుంటావు, వేరుగా నిలుస్తావు; నీవు ఆకాశంలో మూడు బంధనాలు కలిగి ఉన్నావని వారు అంటారు.
త్రీణి త ఆహుర్దివి బన్ధనాని త్రీణ్యప్సు త్రీణ్యన్తః సముద్రే । ఉతేవ మే వరుణశ్ఛన్త్స్యర్వన్యత్రా త ఆహుః పరమం జనిత్రమ్
నీవు ఆకాశంలో మూడు బంధనాలు, నీటిలో మూడు, సముద్రంలో మూడు కలిగి ఉన్నావని వారు చెబుతారు. నీ పరమ మూలస్థానం ఎక్కడో అక్కడ, అక్కడ వరుణుడు నీకు అనుగ్రహించాలి, ఓ అశ్వా.
ఇమా తే వాజిన్నవమార్జనానీమా శఫానాం సనితుర్నిధానా । అత్రా తే భద్రా రశనా అపశ్యమృతస్య యా అభిరక్షన్తి గోపాః
ఇవి నీ తొమ్మిది శుద్ధీకరణలు, ఓ అశ్వా; ఇవే నీ నఖాల గుర్తులు, బలానికి నిలయాలు. ఇక్కడ నీ మంచి పట్టీలను చూశాను, అవి అమృతాన్ని కాపాడే దేవతలు రక్షిస్తారు.
ఆత్మానం తే మనసారాదజానామవో దివా పతయన్తం పతంగమ్ । శిరో అపశ్యం పథిభిః సుగేభిరరేణుభిర్జేహమానం పతత్రి
నీ ఆత్మను మనసుతో చేరాను, పగలు పక్షిగా ఎగురుతున్న నిన్ను చూశాను. మంచి మార్గాల్లో, ధూళితో కదులుతున్న నీ తలను, రెక్కలతో ఉన్నవాడిగా చూశాను.
అత్రా తే రూపముత్తమమపశ్యం జిగీషమాణమిష ఆ పదే గోః । యదా తే మర్తో అను భోగమానళాదిద్గ్రసిష్ఠ ఓషధీరజీగః
ఇక్కడ నీ అత్యున్నత రూపాన్ని చూశాను, పాలు తాగే దూడ దగ్గర పోషణ కోసం పోటీ పడుతూ. మానవుడు నీ ఆనందాన్ని అనుసరించి మొట్టమొదట ఔషధిని పట్టుకున్నప్పుడు, నిన్ను కోరుకుంటాడు.
అను త్వా రథో అను మర్యో అర్వన్నను గావోఽను భగః కనీనామ్ । అను వ్రాతాసస్తవ సఖ్యమీయురను దేవా మమిరే వీర్యం తే
ఓ అశ్వా! రథం నిన్ను అనుసరిస్తుంది, యువకుడు నిన్ను అనుసరిస్తాడు; ఆవులు, కన్యల అధిపతి నిన్ను అనుసరిస్తారు. వృందాలు నీ స్నేహాన్ని అనుసరిస్తాయి; దేవతలు నీ శక్తిని కొలిచారు.