హనామైనాఁ ఇతి త్వష్టా యదబ్రవీచ్చమసం యే దేవపానమనిన్దిషుః । అన్యా నామాని కృణ్వతే సుతే సచాఁ అన్యైరేనాన్కన్యా నామభి స్పరత్
'వారిని సంహరించాలి' అని త్వష్టా అన్నాడు, ఎందుకంటే దేవతలకు పానీయంగా ఇచ్చే వారు ఆ పాత్రను గౌరవించలేదు. మరికొందరు పిండినప్పుడు కొత్త పేర్లు పెడతారు, ఇంకొందరు ఆ పేర్లతో కన్యలను తాకుతారు.
ఇన్ద్రో హరీ యుయుజే అశ్వినా రథం బృహస్పతిర్విశ్వరూపాముపాజత । ఋభుర్విభ్వా వాజో దేవాఁ అగచ్ఛత స్వపసో యజ్ఞియం భాగమైతన
ఇంద్రుడు తన రెండు నీలగుర్రాలను జూదాడు, అశ్వినులు తమ రథాన్ని కట్టారు, బృహస్పతి అన్ని రూపాలను సమీపించాడు. ఋభు, విభ్వాన్, వాజా, దేవతలు, నైపుణ్యంతో యజ్ఞ భాగాన్ని పంచుకున్నారు.
నిశ్చర్మణో గామరిణీత ధీతిభిర్యా జరన్తా యువశా తాకృణోతన । సౌధన్వనా అశ్వాదశ్వమతక్షత యుక్త్వా రథముప దేవాఁ అయాతన
వారు తమ ధ్యానంతో, పాత చర్మంతో ఆవును రూపొందించారు, దానిని మళ్లీ యువతనంగా చేశారు. సౌధన్వనులు గుర్రాన్ని గుర్రంతో తయారు చేసి, రథాన్ని కట్టి, దేవతల వద్దకు వచ్చారు.
ఇదముదకం పిబతేత్యబ్రవీతనేదం వా ఘా పిబతా ముఞ్జనేజనమ్ । సౌధన్వనా యది తన్నేవ హర్యథ తృతీయే ఘా సవనే మాదయాధ్వై
'ఈ నీటిని త్రాగండి' అని వారు అన్నారు. 'లేదా, ఈ పిండిన సోమాన్ని త్రాగండి' అని కూడా చెప్పారు. సౌధన్వనులారా! మీరు దానిని కోరుకుంటే, మూడవ పిండులో ఆనందించండి.
ఆపో భూయిష్ఠా ఇత్యేకో అబ్రవీదగ్నిర్భూయిష్ఠ ఇత్యన్యో అబ్రవీత్ । వధర్యన్తీం బహుభ్యః ప్రైకో అబ్రవీదృతా వదన్తశ్చమసాఁ అపింశత
'ఇంకా ఎక్కువ నీరు కావాలి' అని ఒకరు అన్నారు. 'ఇంకా ఎక్కువ అగ్ని కావాలి' అని మరొకరు అన్నారు. 'పాత్రను చాలామందికి పంచండి' అని ఇంకొకరు అన్నారు. సత్యంగా మాట్లాడుతూ, వారు పాత్రలను నింపారు.
శ్రోణామేక ఉదకం గామవాజతి మాంసమేకః పింశతి సూనయాభృతమ్ । ఆ నిమ్రుచః శకృదేకో అపాభరత్కిం స్విత్పుత్రేభ్యః పితరా ఉపావతుః
ఒకరు ఆవు తొడ నుండి నీళ్లు తీసుకెళ్తారు; మరొకరు కుక్క కోసం మాంసాన్ని కోసి పెట్టారు; ఇంకొకరు మలాన్ని తీసుకెళ్తారు. తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు ఏమి చేసారు అన్నదే సందేహం.
ఉద్వత్స్వస్మా అకృణోతనా తృణం నివత్స్వపః స్వపస్యయా నరః । అగోహ్యస్య యదసస్తనా గృహే తదద్యేదమృభవో నాను గచ్ఛథ
వారిని బయటకు తీసుకెళ్లినప్పుడు మనకు గడ్డి ఇచ్చారు; తిరిగి తీసుకొచ్చినప్పుడు తమ తెలివితో నీళ్లు ఇచ్చారు. ఓ మానవులారా, ఆ రహస్యమైనవాడి ఇంట్లో ఉన్నదాన్ని మీరు, రిభువులు, ఈ రోజు అనుసరించవద్దు.
సమ్మీల్య యద్భువనా పర్యసర్పత క్వ స్విత్తాత్యా పితరా వ ఆసతుః । అశపత యః కరస్నం వ ఆదదే యః ప్రాబ్రవీత్ప్రో తస్మా అబ్రవీతన
మీరు లోపలికి వచ్చి లోకాలను చుట్టినప్పుడు, ఆ తల్లిదండ్రులు ఎక్కడ కూర్చున్నారు, లేదా ఎక్కడికి వెళ్లారు? ఎవడు మొత్తం చేయి తీసుకున్నాడో వాడిని శపించాడు; ఎవడు మాట్లాడాడో, అతనితో మాట్లాడండి.
సుషుప్వాంస ఋభవస్తదపృచ్ఛతాగోహ్య క ఇదం నో అబూబుధత్ । శ్వానం బస్తో బోధయితారమబ్రవీత్సంవత్సర ఇదమద్యా వ్యఖ్యత
నిద్రలో ఉన్న రిభువులు అడిగారు: 'ఓ రహస్యమైనవాడా, మనల్ని ఎవరు లేపారు?' మేక కుక్కతో, లేపేవాడితో, ఇలా చెప్పింది: 'ఒక సంవత్సరం తర్వాత ఇది ఈ రోజు వెలుగులోకి వచ్చింది.'
దివా యాన్తి మరుతో భూమ్యాగ్నిరయం వాతో అన్తరిక్షేణ యాతి । అద్భిర్యాతి వరుణః సముద్రైర్యుష్మాఁ ఇచ్ఛన్తః శవసో నపాతః
పగటి సమయంలో మరుతులు వెళ్తారు, భూమిపై అగ్ని, మధ్యలో గాలి సంచరిస్తుంది. వరుణుడు నీళ్లతో, సముద్రాలతో వెళ్తాడు — మీ కోసం, ఓ శక్తివంతుల కుమారులారా, కోరుకుంటూ.
మా నో మిత్రో వరుణో అర్యమాయురిన్ద్ర ఋభుక్షా మరుతః పరి ఖ్యన్ । యద్వాజినో దేవజాతస్య సప్తేః ప్రవక్ష్యామో విదథే వీర్యాణి
మిత్రుడు, వరుణుడు, అర్యమ, ఇంద్రుడు, రిభుక్షులు, మరుతులు మనపై కోపపడకూడదు. దేవతల వంశంలో పుట్టిన అశ్వమేధం గురించి మేము సభలో చెప్పబోయే వీరత్వాలను వారు తప్పు పట్టవద్దు.
యన్నిర్ణిజా రేక్ణసా ప్రావృతస్య రాతిం గృభీతాం ముఖతో నయన్తి । సుప్రాఙజో మేమ్యద్విశ్వరూప ఇన్ద్రాపూష్ణోః ప్రియమప్యేతి పాథః
పట్టుబట్టి ఉంచిన కానుకను, ఆవు లేని అశ్వం నోటినుండి తీసి, వస్త్రంతో కప్పి ముందుకు తీసుకెళ్తారు. మంచి మార్గంలో, అన్ని రూపాలుగలిగి, ఇంద్రుడు, పూషణుడు ఇష్టపడే మార్గం ముందుకు పోయాలి.
ఏష చ్ఛాగః పురో అశ్వేన వాజినా పూష్ణో భాగో నీయతే విశ్వదేవ్యః । అభిప్రియం యత్పురోళాశమర్వతా త్వష్టేదేనం సౌశ్రవసాయ జిన్వతి
ఈ మేక, పూషణుని భాగంగా, వేగంగా పరిగెత్తే గుర్రానికి ముందు, సమస్త దేవతల కోసం తీసుకెళ్తారు. ఇష్టమైన పూర్ణాన్నాన్ని వేగవంతుడికి ఇచ్చినట్లే, త్వష్టా దీనిని సౌశ్రవసునికి సమర్పిస్తాడు.
యద్ధవిష్యమృతుశో దేవయానం త్రిర్మానుషాః పర్యశ్వం నయన్తి । అత్రా పూష్ణః ప్రథమో భాగ ఏతి యజ్ఞం దేవేభ్యః ప్రతివేదయన్నజః
యజ్ఞ సమయంలో, మానవులు అశ్వాన్ని మూడు సార్లు దేవతల కోసం చుట్టిస్తారు. అప్పుడు పూషణుని మొదటి భాగం ముందుకు పోతుంది; మేక యజ్ఞాన్ని దేవతలకు తెలియజేస్తుంది.
హోతాధ్వర్యురావయా అగ్నిమిన్ధో గ్రావగ్రాభ ఉత శంస్తా సువిప్రః । తేన యజ్ఞేన స్వరంకృతేన స్విష్టేన వక్షణా ఆ పృణధ్వమ్
హోత, అధ్వర్యు, అగ్ని వెలిగించేవాడు, రాయి పట్టేవాడు, జ్ఞానవంతుడైన స్తోత్రుడు — వీరి చేత మంచి క్రమంలో, శ్రద్ధతో చేసిన యజ్ఞం ద్వారా మీ నివాసాలను నింపుకోండి.
యూపవ్రస్కా ఉత యే యూపవాహాశ్చషాలం యే అశ్వయూపాయ తక్షతి । యే చార్వతే పచనం సమ్భరన్త్యుతో తేషామభిగూర్తిర్న ఇన్వతు
యూపస్తంభాలను తయారు చేసే వారు, యూపాన్ని మోసేవారు, గుర్రానికి యూపాన్ని చెక్కేవారు, గుర్రానికి వండే వారు — వీరి కీర్తి మన వద్దకు రాకపోవద్దు.
ఉప ప్రాగాత్సుమన్మేఽధాయి మన్మ దేవానామాశా ఉప వీతపృష్ఠః । అన్వేనం విప్రా ఋషయో మదన్తి దేవానాం పుష్టే చకృమా సుబన్ధుమ్
నా మనస్సులో వచ్చిన మంచి ఆలోచన దేవతల ముందు సరిగ్గా నిలవాలి. ఆశ దగ్గరికి రాగానే, పండితులు, ఋషులు ఆనందిస్తారు. దేవతల పోషణ కోసం మేము గుర్రాన్ని ప్రియమైన మిత్రుడిగా చేసాము.
యద్వాజినో దామ సందానమర్వతో యా శీర్షణ్యా రశనా రజ్జురస్య । యద్వా ఘాస్య ప్రభృతమాస్యే తృణం సర్వా తా తే అపి దేవేష్వస్తు
వేగవంతుడైన గుర్రానికి పెట్టే తాడు, కట్టే తాడు, తల తాడు, లగ్గం, నోటిలో పెట్టే గడ్డి — ఇవన్నీ నీ కోసం దేవతల వద్ద ఉండాలి.
యదశ్వస్య క్రవిషో మక్షికాశ యద్వా స్వరౌ స్వధితౌ రిప్తమస్తి । యద్ధస్తయోః శమితుర్యన్నఖేషు సర్వా తా తే అపి దేవేష్వస్తు
గుర్రం మాంసాన్ని ఈగలు తాకినది, కత్తి లేదా గొడ్డలి కట్ చేసినది, మాంసం కోసేవారి చేతుల్లో ఉన్నది, గోళ్ల కింద ఉన్నది — ఇవన్నీ నీ కోసం దేవతల వద్ద ఉండాలి.
యదూవధ్యముదరస్యాపవాతి య ఆమస్య క్రవిషో గన్ధో అస్తి । సుకృతా తచ్ఛమితారః కృణ్వన్తూత మేధం శృతపాకం పచన్తు
కడుపులో నుండి తీసేయాల్సినది, మాంసం వాసన ఉన్నది — ఇవన్నీ నైపుణ్యంతో మాంసం కోసేవారు సిద్ధం చేయాలి; వారు బాగా ఉడికిన నైవేద్యాన్ని వండాలి.
యత్తే గాత్రాదగ్నినా పచ్యమానాదభి శూలం నిహతస్యావధావతి । మా తద్భూమ్యామా శ్రిషన్మా తృణేషు దేవేభ్యస్తదుశద్భ్యో రాతమస్తు
నీ శరీరంలో నుండి, అగ్నిలో ఉడికినప్పుడు, దండపై నుండి జారిపడే ద్రవం భూమిపై లేదా గడ్డిపైన పడకూడదు; అది దేవతలకు, పూజ్యులకు సమర్పించబడాలి.
యే వాజినం పరిపశ్యన్తి పక్వం య ఈమాహుః సురభిర్నిర్హరేతి । యే చార్వతో మాంసభిక్షాముపాసత ఉతో తేషామభిగూర్తిర్న ఇన్వతు
వేగవంతుడైన గుర్రాన్ని ఉడికినదిగా చూస్తున్నవారు, 'ఈ సువాసన గలదాన్ని తీసుకురా' అని చెప్పేవారు, గుర్రం మాంసం కోసం ఆశించే వారు — వీరి కీర్తి మన వద్దకు రాకపోవద్దు.
యన్నీక్షణం మాఁస్పచన్యా ఉఖాయా యా పాత్రాణి యూష్ణ ఆసేచనాని । ఊష్మణ్యాపిధానా చరూణామఙ్కాః సూనాః పరి భూషన్త్యశ్వమ్
వండే పాత్ర నుంచి జారే ద్రవం, పానపాత్రలు, మాంసరసం వడిచే పరికరాలు, పాత్రల మూతలు, గొడ్డెలు, మాంసం కోసేవారు — ఇవన్నీ గుర్రాన్ని చుట్టూ ఉండాలి.
నిక్రమణం నిషదనం వివర్తనం యచ్చ పడ్బీశమర్వతః । యచ్చ పపౌ యచ్చ ఘాసిం జఘాస సర్వా తా తే అపి దేవేష్వస్తు
అశ్వము నడిచిన ప్రతి అడుగు, కూర్చున్న ప్రతి చోటు, తిరిగిన ప్రతి దిశ, నాలుగు కాళ్ళతో చేసిన ప్రతి పని, తాగినది, తిన్నది, మింగినది—ఇవి అన్నీ నీకోసం దేవతలలో కలిసిపోవాలని కోరుతున్నాను.
మా త్వాగ్నిర్ధ్వనయీద్ధూమగన్ధిర్మోఖా భ్రాజన్త్యభి విక్త జఘ్రిః । ఇష్టం వీతమభిగూర్తం వషట్కృతం తం దేవాసః ప్రతి గృభ్ణన్త్యశ్వమ్
నీకు పొగ వాసనతో కూడిన అగ్ని హాని చేయకూడదు; మెరిసే కత్తి కూడా నిన్ను తాకకూడదు. నీవు సమర్పించిన, శుద్ధమైన, వషట్ మంత్రంతో కూడిన హవిస్సును దేవతలు అశ్వరూపంగా స్వీకరిస్తారు.
యదశ్వాయ వాస ఉపస్తృణన్త్యధీవాసం యా హిరణ్యాన్యస్మై । సందానమర్వన్తం పడ్బీశం ప్రియా దేవేష్వా యామయన్తి
అశ్వానికి మంచాలు పరచి, దుస్తులు, బంగారం సమర్పించినప్పుడు, ఆ ప్రియమైన, వేగంగా పరుగెత్తే నాలుగు కాళ్ళతో ఉన్న అశ్వాన్ని దేవతల దగ్గరకు పంపుతారు.
యత్తే సాదే మహసా శూకృతస్య పార్ష్ణ్యా వా కశయా వా తుతోద । స్రుచేవ తా హవిషో అధ్వరేషు సర్వా తా తే బ్రహ్మణా సూదయామి
బలంగా మోటు లేదా కొరడాతో నిన్ను తాకినదేదైనా, యజ్ఞంలో స్రుచ్ హవిస్సును తాకినట్లుగా, ఆ అన్నింటిని పవిత్రమైన మంత్రంతో నీకు విముక్తి కలిగిస్తున్నాను.
చతుస్త్రింశద్వాజినో దేవబన్ధోర్వఙ్క్రీరశ్వస్య స్వధితిః సమేతి । అచ్ఛిద్రా గాత్రా వయునా కృణోత పరుష్పరురనుఘుష్యా వి శస్త
ముప్పై నాలుగు పక్కెముకలు, దైవబంధనాలు, అశ్వపు వంకర కత్తి దగ్గరకు వస్తుంది; నీవు నొప్పి లేకుండా, అవయవాలు విరగకుండా, జోడులు సులభంగా విడిపోవాలని, కోయడం సాఫీగా జరగాలని కోరుతున్నాను.
ఏకస్త్వష్టురశ్వస్యా విశస్తా ద్వా యన్తారా భవతస్తథ ఋతుః । యా తే గాత్రాణామృతుథా కృణోమి తాతా పిణ్డానాం ప్ర జుహోమ్యగ్నౌ
ఒకటి త్వష్టృ అశ్వాన్ని కోయడం, ఇద్దరు దారులు, అలాగే కాలమును సూచిస్తాయి; నీ అవయవాలను కాలానుసారం సిద్ధం చేసిన వాటిని అగ్నిలో సమర్పిస్తున్నాను.
మా త్వా తపత్ప్రియ ఆత్మాపియన్తం మా స్వధితిస్తన్వ ఆ తిష్ఠిపత్తే । మా తే గృధ్నురవిశస్తాతిహాయ ఛిద్రా గాత్రాణ్యసినా మిథూ కః
నీకు ప్రియమైన వేడి నిన్ను కాల్చకూడదు; కత్తి నీ శరీరాన్ని తాకకూడదు; అధిక ఆశతో, నిర్లక్ష్యంగా కోయడవాడు నీకు హాని చేయకూడదు; కత్తి నీ అవయవాలను విరగనీయకూడదు, కలిపి తగలకూడదు.