తద్రాధో అద్య సవితుర్వరేణ్యం వయం దేవస్య ప్రసవే మనామహే । అస్మభ్యం ద్యావాపృథివీ సుచేతునా రయిం ధత్తం వసుమన్తం శతగ్వినమ్
సవితృదేవుని గొప్ప కృపను ఈ రోజు మేము కోరుకుంటున్నాము. పరమేశ్వరుని ప్రేరణతో, పరమ జ్ఞానంతో, ఆకాశం భూమి మాకు మంచి ధనం, సంపద, వంద పశువులతో కూడిన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించండి.
తే హి ద్యావాపృథివీ విశ్వశమ్భువ ఋతావరీ రజసో ధారయత్కవీ । సుజన్మనీ ధిషణే అన్తరీయతే దేవో దేవీ ధర్మణా సూర్యః శుచిః
మీరు, ఆకాశం భూమి, అందరికీ మేలు చేసే వారు, సత్యాన్ని నిలబెట్టే వారు, జ్ఞానులు, విశాలమైన లోకాన్ని మోస్తున్నారు. మంచి వంశంలో పుట్టిన ధిషణా, నీవు మధ్యలో సంచరిస్తావు. దేవుడు, దేవత, ధర్మంతో స్వచ్ఛమైన సూర్యుడు ప్రకాశిస్తాడు.
ఉరువ్యచసా మహినీ అసశ్చతా పితా మాతా చ భువనాని రక్షతః । సుధృష్టమే వపుష్యే న రోదసీ పితా యత్సీమభి రూపైరవాసయత్
విస్తారంగా, మహిమాన్వితంగా, ఎల్లప్పుడూ చురుకుగా ఉండే తండ్రి తల్లి ఈ లోకాలను కాపాడుతున్నారు. బలంగా, అద్భుతంగా, ఆ రెండు ప్రదేశాలను తండ్రిలా రూపాలతో స్థాపించారు.
స వహ్నిః పుత్రః పిత్రోః పవిత్రవాన్పునాతి ధీరో భువనాని మాయయా । ధేనుం చ పృశ్నిం వృషభం సురేతసం విశ్వాహా శుక్రం పయో అస్య దుక్షత
ఆగ్ని, తల్లిదండ్రుల కుమారుడు, పవిత్రతను కలిగి, జ్ఞానంతో తన మాయతో లోకాలను శుద్ధి చేస్తాడు. పృష్ణి అనే ఆవును, సురేతసుడు అయిన ఎద్దును, ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశవంతమైన పాలుతో పోషిస్తారు.
అయం దేవానామపసామపస్తమో యో జజాన రోదసీ విశ్వశమ్భువా । వి యో మమే రజసీ సుక్రతూయయాజరేభి స్కమ్భనేభిః సమానృచే
దేవతల్లో అత్యల్పుడైనవాడు, సహాయులలోనూ, రెండు లోకాలను సృష్టించినవాడు, అందరికీ మేలు చేసే వాడు. జ్ఞానపూర్వకంగా ప్రాంతాలను కొలిచినవాడు, పురాతన ఆధారాలతో స్తోత్రాన్ని నిలబెట్టాడు.
తే నో గృణానే మహినీ మహి శ్రవః క్షత్రం ద్యావాపృథివీ ధాసథో బృహత్ । యేనాభి కృష్టీస్తతనామ విశ్వహా పనాయ్యమోజో అస్మే సమిన్వతమ్
మీరు, ఆకాశం భూమి, మహిమాన్వితులైనవారు, మాకు గొప్ప కీర్తి, శక్తిని ప్రసాదించండి. దాని ద్వారా మీరు ఎల్లప్పుడూ ప్రజలను విస్తరించారు. మాకు బలాన్ని, ఉత్సాహాన్ని ప్రసాదించండి.
కిము శ్రేష్ఠః కిం యవిష్ఠో న ఆజగన్కిమీయతే దూత్యం కద్యదూచిమ । న నిన్దిమ చమసం యో మహాకులోఽగ్నే భ్రాతర్ద్రుణ ఇద్భూతిమూదిమ
ఏది ఉత్తమం? ఏది చిన్నది? ఇంకా రాలేదా? ఎవరు దూతగా పంపబడ్డారు? మనం ఏమి చెప్పాలి? గొప్ప వంశానికి చెందిన పాత్రను మేము నిందించము. అగ్ని! సోదరా! మేము చెక్కు ఐశ్వర్యాన్ని స్తుతించుదాం.
ఏకం చమసం చతురః కృణోతన తద్వో దేవా అబ్రువన్తద్వ ఆగమమ్ । సౌధన్వనా యద్యేవా కరిష్యథ సాకం దేవైర్యజ్ఞియాసో భవిష్యథ
ఒక పాత్రను నాలుగు చేయండి అని దేవతలు మీతో చెప్పారు. అప్పుడు మీరు వచ్చారు. సౌధన్వనులారా! మీరు ఇదే చేస్తే, దేవతలతో కలిసి యజ్ఞానికి యోగ్యులవుతారు.
అగ్నిం దూతం ప్రతి యదబ్రవీతనాశ్వః కర్త్వో రథ ఉతేహ కర్త్వః । ధేనుః కర్త్వా యువశా కర్త్వా ద్వా తాని భ్రాతరను వః కృత్వ్యేమసి
మీరు అగ్ని దూతతో మాట్లాడినప్పుడు, 'ఒక గుర్రాన్ని తయారు చేద్దాం, ఇక్కడ రథాన్ని తయారు చేద్దాం, ఆవును తయారు చేద్దాం, యువకుణ్ణి తయారు చేద్దాం' అన్నాము. ఈ కార్యాలు, సోదరులారా, మేము మీకోసం చేశాము.
చకృవాంస ఋభవస్తదపృచ్ఛత క్వేదభూద్యః స్య దూతో న ఆజగన్ । యదావాఖ్యచ్చమసాఞ్చతురః కృతానాదిత్త్వష్టా గ్నాస్వన్తర్న్యానజే
అలా చేసిన తర్వాత, ఋభవులు అడిగారు: 'ఈ రోజు దూత ఎక్కడ ఉన్నాడు? ఇంకా రాలేదా?' నాలుగు పాత్రలు తయారైనప్పుడు, త్వష్టా దేవతల మధ్యలో ప్రవేశించాడు.
హనామైనాఁ ఇతి త్వష్టా యదబ్రవీచ్చమసం యే దేవపానమనిన్దిషుః । అన్యా నామాని కృణ్వతే సుతే సచాఁ అన్యైరేనాన్కన్యా నామభి స్పరత్
'వారిని సంహరించాలి' అని త్వష్టా అన్నాడు, ఎందుకంటే దేవతలకు పానీయంగా ఇచ్చే వారు ఆ పాత్రను గౌరవించలేదు. మరికొందరు పిండినప్పుడు కొత్త పేర్లు పెడతారు, ఇంకొందరు ఆ పేర్లతో కన్యలను తాకుతారు.
ఇన్ద్రో హరీ యుయుజే అశ్వినా రథం బృహస్పతిర్విశ్వరూపాముపాజత । ఋభుర్విభ్వా వాజో దేవాఁ అగచ్ఛత స్వపసో యజ్ఞియం భాగమైతన
ఇంద్రుడు తన రెండు నీలగుర్రాలను జూదాడు, అశ్వినులు తమ రథాన్ని కట్టారు, బృహస్పతి అన్ని రూపాలను సమీపించాడు. ఋభు, విభ్వాన్, వాజా, దేవతలు, నైపుణ్యంతో యజ్ఞ భాగాన్ని పంచుకున్నారు.
నిశ్చర్మణో గామరిణీత ధీతిభిర్యా జరన్తా యువశా తాకృణోతన । సౌధన్వనా అశ్వాదశ్వమతక్షత యుక్త్వా రథముప దేవాఁ అయాతన
వారు తమ ధ్యానంతో, పాత చర్మంతో ఆవును రూపొందించారు, దానిని మళ్లీ యువతనంగా చేశారు. సౌధన్వనులు గుర్రాన్ని గుర్రంతో తయారు చేసి, రథాన్ని కట్టి, దేవతల వద్దకు వచ్చారు.
ఇదముదకం పిబతేత్యబ్రవీతనేదం వా ఘా పిబతా ముఞ్జనేజనమ్ । సౌధన్వనా యది తన్నేవ హర్యథ తృతీయే ఘా సవనే మాదయాధ్వై
'ఈ నీటిని త్రాగండి' అని వారు అన్నారు. 'లేదా, ఈ పిండిన సోమాన్ని త్రాగండి' అని కూడా చెప్పారు. సౌధన్వనులారా! మీరు దానిని కోరుకుంటే, మూడవ పిండులో ఆనందించండి.
ఆపో భూయిష్ఠా ఇత్యేకో అబ్రవీదగ్నిర్భూయిష్ఠ ఇత్యన్యో అబ్రవీత్ । వధర్యన్తీం బహుభ్యః ప్రైకో అబ్రవీదృతా వదన్తశ్చమసాఁ అపింశత
'ఇంకా ఎక్కువ నీరు కావాలి' అని ఒకరు అన్నారు. 'ఇంకా ఎక్కువ అగ్ని కావాలి' అని మరొకరు అన్నారు. 'పాత్రను చాలామందికి పంచండి' అని ఇంకొకరు అన్నారు. సత్యంగా మాట్లాడుతూ, వారు పాత్రలను నింపారు.
శ్రోణామేక ఉదకం గామవాజతి మాంసమేకః పింశతి సూనయాభృతమ్ । ఆ నిమ్రుచః శకృదేకో అపాభరత్కిం స్విత్పుత్రేభ్యః పితరా ఉపావతుః
ఒకరు ఆవు తొడ నుండి నీళ్లు తీసుకెళ్తారు; మరొకరు కుక్క కోసం మాంసాన్ని కోసి పెట్టారు; ఇంకొకరు మలాన్ని తీసుకెళ్తారు. తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు ఏమి చేసారు అన్నదే సందేహం.
ఉద్వత్స్వస్మా అకృణోతనా తృణం నివత్స్వపః స్వపస్యయా నరః । అగోహ్యస్య యదసస్తనా గృహే తదద్యేదమృభవో నాను గచ్ఛథ
వారిని బయటకు తీసుకెళ్లినప్పుడు మనకు గడ్డి ఇచ్చారు; తిరిగి తీసుకొచ్చినప్పుడు తమ తెలివితో నీళ్లు ఇచ్చారు. ఓ మానవులారా, ఆ రహస్యమైనవాడి ఇంట్లో ఉన్నదాన్ని మీరు, రిభువులు, ఈ రోజు అనుసరించవద్దు.
సమ్మీల్య యద్భువనా పర్యసర్పత క్వ స్విత్తాత్యా పితరా వ ఆసతుః । అశపత యః కరస్నం వ ఆదదే యః ప్రాబ్రవీత్ప్రో తస్మా అబ్రవీతన
మీరు లోపలికి వచ్చి లోకాలను చుట్టినప్పుడు, ఆ తల్లిదండ్రులు ఎక్కడ కూర్చున్నారు, లేదా ఎక్కడికి వెళ్లారు? ఎవడు మొత్తం చేయి తీసుకున్నాడో వాడిని శపించాడు; ఎవడు మాట్లాడాడో, అతనితో మాట్లాడండి.
సుషుప్వాంస ఋభవస్తదపృచ్ఛతాగోహ్య క ఇదం నో అబూబుధత్ । శ్వానం బస్తో బోధయితారమబ్రవీత్సంవత్సర ఇదమద్యా వ్యఖ్యత
నిద్రలో ఉన్న రిభువులు అడిగారు: 'ఓ రహస్యమైనవాడా, మనల్ని ఎవరు లేపారు?' మేక కుక్కతో, లేపేవాడితో, ఇలా చెప్పింది: 'ఒక సంవత్సరం తర్వాత ఇది ఈ రోజు వెలుగులోకి వచ్చింది.'
దివా యాన్తి మరుతో భూమ్యాగ్నిరయం వాతో అన్తరిక్షేణ యాతి । అద్భిర్యాతి వరుణః సముద్రైర్యుష్మాఁ ఇచ్ఛన్తః శవసో నపాతః
పగటి సమయంలో మరుతులు వెళ్తారు, భూమిపై అగ్ని, మధ్యలో గాలి సంచరిస్తుంది. వరుణుడు నీళ్లతో, సముద్రాలతో వెళ్తాడు — మీ కోసం, ఓ శక్తివంతుల కుమారులారా, కోరుకుంటూ.
మా నో మిత్రో వరుణో అర్యమాయురిన్ద్ర ఋభుక్షా మరుతః పరి ఖ్యన్ । యద్వాజినో దేవజాతస్య సప్తేః ప్రవక్ష్యామో విదథే వీర్యాణి
మిత్రుడు, వరుణుడు, అర్యమ, ఇంద్రుడు, రిభుక్షులు, మరుతులు మనపై కోపపడకూడదు. దేవతల వంశంలో పుట్టిన అశ్వమేధం గురించి మేము సభలో చెప్పబోయే వీరత్వాలను వారు తప్పు పట్టవద్దు.
యన్నిర్ణిజా రేక్ణసా ప్రావృతస్య రాతిం గృభీతాం ముఖతో నయన్తి । సుప్రాఙజో మేమ్యద్విశ్వరూప ఇన్ద్రాపూష్ణోః ప్రియమప్యేతి పాథః
పట్టుబట్టి ఉంచిన కానుకను, ఆవు లేని అశ్వం నోటినుండి తీసి, వస్త్రంతో కప్పి ముందుకు తీసుకెళ్తారు. మంచి మార్గంలో, అన్ని రూపాలుగలిగి, ఇంద్రుడు, పూషణుడు ఇష్టపడే మార్గం ముందుకు పోయాలి.
ఏష చ్ఛాగః పురో అశ్వేన వాజినా పూష్ణో భాగో నీయతే విశ్వదేవ్యః । అభిప్రియం యత్పురోళాశమర్వతా త్వష్టేదేనం సౌశ్రవసాయ జిన్వతి
ఈ మేక, పూషణుని భాగంగా, వేగంగా పరిగెత్తే గుర్రానికి ముందు, సమస్త దేవతల కోసం తీసుకెళ్తారు. ఇష్టమైన పూర్ణాన్నాన్ని వేగవంతుడికి ఇచ్చినట్లే, త్వష్టా దీనిని సౌశ్రవసునికి సమర్పిస్తాడు.
యద్ధవిష్యమృతుశో దేవయానం త్రిర్మానుషాః పర్యశ్వం నయన్తి । అత్రా పూష్ణః ప్రథమో భాగ ఏతి యజ్ఞం దేవేభ్యః ప్రతివేదయన్నజః
యజ్ఞ సమయంలో, మానవులు అశ్వాన్ని మూడు సార్లు దేవతల కోసం చుట్టిస్తారు. అప్పుడు పూషణుని మొదటి భాగం ముందుకు పోతుంది; మేక యజ్ఞాన్ని దేవతలకు తెలియజేస్తుంది.
హోతాధ్వర్యురావయా అగ్నిమిన్ధో గ్రావగ్రాభ ఉత శంస్తా సువిప్రః । తేన యజ్ఞేన స్వరంకృతేన స్విష్టేన వక్షణా ఆ పృణధ్వమ్
హోత, అధ్వర్యు, అగ్ని వెలిగించేవాడు, రాయి పట్టేవాడు, జ్ఞానవంతుడైన స్తోత్రుడు — వీరి చేత మంచి క్రమంలో, శ్రద్ధతో చేసిన యజ్ఞం ద్వారా మీ నివాసాలను నింపుకోండి.
యూపవ్రస్కా ఉత యే యూపవాహాశ్చషాలం యే అశ్వయూపాయ తక్షతి । యే చార్వతే పచనం సమ్భరన్త్యుతో తేషామభిగూర్తిర్న ఇన్వతు
యూపస్తంభాలను తయారు చేసే వారు, యూపాన్ని మోసేవారు, గుర్రానికి యూపాన్ని చెక్కేవారు, గుర్రానికి వండే వారు — వీరి కీర్తి మన వద్దకు రాకపోవద్దు.
ఉప ప్రాగాత్సుమన్మేఽధాయి మన్మ దేవానామాశా ఉప వీతపృష్ఠః । అన్వేనం విప్రా ఋషయో మదన్తి దేవానాం పుష్టే చకృమా సుబన్ధుమ్
నా మనస్సులో వచ్చిన మంచి ఆలోచన దేవతల ముందు సరిగ్గా నిలవాలి. ఆశ దగ్గరికి రాగానే, పండితులు, ఋషులు ఆనందిస్తారు. దేవతల పోషణ కోసం మేము గుర్రాన్ని ప్రియమైన మిత్రుడిగా చేసాము.
యద్వాజినో దామ సందానమర్వతో యా శీర్షణ్యా రశనా రజ్జురస్య । యద్వా ఘాస్య ప్రభృతమాస్యే తృణం సర్వా తా తే అపి దేవేష్వస్తు
వేగవంతుడైన గుర్రానికి పెట్టే తాడు, కట్టే తాడు, తల తాడు, లగ్గం, నోటిలో పెట్టే గడ్డి — ఇవన్నీ నీ కోసం దేవతల వద్ద ఉండాలి.
యదశ్వస్య క్రవిషో మక్షికాశ యద్వా స్వరౌ స్వధితౌ రిప్తమస్తి । యద్ధస్తయోః శమితుర్యన్నఖేషు సర్వా తా తే అపి దేవేష్వస్తు
గుర్రం మాంసాన్ని ఈగలు తాకినది, కత్తి లేదా గొడ్డలి కట్ చేసినది, మాంసం కోసేవారి చేతుల్లో ఉన్నది, గోళ్ల కింద ఉన్నది — ఇవన్నీ నీ కోసం దేవతల వద్ద ఉండాలి.
యదూవధ్యముదరస్యాపవాతి య ఆమస్య క్రవిషో గన్ధో అస్తి । సుకృతా తచ్ఛమితారః కృణ్వన్తూత మేధం శృతపాకం పచన్తు
కడుపులో నుండి తీసేయాల్సినది, మాంసం వాసన ఉన్నది — ఇవన్నీ నైపుణ్యంతో మాంసం కోసేవారు సిద్ధం చేయాలి; వారు బాగా ఉడికిన నైవేద్యాన్ని వండాలి.