వసూ రుద్రా పురుమన్తూ వృధన్తా దశస్యతం నో వృషణావభిష్టౌ । దస్రా హ యద్రేక్ణ ఔచథ్యో వాం ప్ర యత్సస్రాథే అకవాభిరూతీ
ఓ ధనవంతులైన రుద్రులారా! మీరు బలంతో, ఐశ్వర్యంతో పరిపూర్ణులై, మా పిలుపులో మాకు అనుగ్రహించండి. ఆశ్చర్యకరులైనవారూ! ఔచథ్యుడు మిమ్మల్ని పిలిచినప్పుడు, మీరు త్వరగా సహాయంతో వస్తారు.
కో వాం దాశత్సుమతయే చిదస్యై వసూ యద్ధేథే నమసా పదే గోః । జిగృతమస్మే రేవతీః పురంధీః కామప్రేణేవ మనసా చరన్తా
ఓ ధనదాతలారా! మీరు ఆవు స్థలానికి నమస్కరించి వచ్చినప్పుడు, ఎవడు మిమ్మల్ని ఈ అనుగ్రహానికి ఆరాధిస్తాడో, మాకు గొప్ప వరాలు ప్రసాదించండి. మీరు మనసుతో కోరికతో సంచరిస్తూ, మాకు దయచేయండి.
యుక్తో హ యద్వాం తౌగ్ర్యాయ పేరుర్వి మధ్యే అర్ణసో ధాయి పజ్రః । ఉప వామవః శరణం గమేయం శూరో నాజ్మ పతయద్భిరేవైః
మీరు తుగ్రుని కుమారుని కోసం రథాన్ని యోకుచేసినప్పుడు, అది జలమధ్యంలో నిలబడుతుంది. మీ రక్షణలో నేను ఆశ్రయం పొందాలని కోరుకుంటున్నాను, వేగంగా పారిపోతున్న వీరుడిలా.
ఉపస్తుతిరౌచథ్యమురుష్యేన్మా మామిమే పతత్రిణీ వి దుగ్ధామ్ । మా మామేధో దశతయశ్చితో ధాక్ప్ర యద్వాం బద్ధస్త్మని ఖాదతి క్షామ్
ఔచథ్యుని స్తోత్రం మీకు చేరాలి, ఓ మహాబలులారా! మూడు రెక్కల పక్షి నన్ను పూర్తిగా పీల్చకూడదు. పది కోసం ఆశపడే అసూయగలవాడు నన్ను హానిచేయకూడదు. ఉచ్చులో చిక్కుకున్నవాడు భూమిని తినకూడదు.
న మా గరన్నద్యో మాతృతమా దాసా యదీం సుసముబ్ధమవాధుః । శిరో యదస్య త్రైతనో వితక్షత్స్వయం దాస ఉరో అంసావపి గ్ధ
తల్లిలాంటి నదులు నన్ను మింగకూడదు. దాసులు నన్ను బలంగా కట్టివేసినా, దాసుని తల త్రైతనుడు కొట్టినప్పుడు, అతని ఛాతీ, భుజాలు తానే విరుగుతాయి.
దీర్ఘతమా మామతేయో జుజుర్వాన్దశమే యుగే । అపామర్థం యతీనాం బ్రహ్మా భవతి సారథిః
మమత కుమారుడైన దీర్ఘతమా పదవ చక్రంలో సేవ చేశాడు. జలమధ్య తపస్సు చేసినవాడు, ప్రేరణ కలిగినవారికి రథసారథిగా మారాడు.
ప్ర ద్యావా యజ్ఞైః పృథివీ ఋతావృధా మహీ స్తుషే విదథేషు ప్రచేతసా । దేవేభిర్యే దేవపుత్రే సుదంససేత్థా ధియా వార్యాణి ప్రభూషతః
యజ్ఞాలతో, సత్యంతో పెరిగిన విశాలమైన భూమిని, ఆకాశాన్ని నేను సభల్లో జ్ఞానంతో స్తుతిస్తున్నాను. దేవతల కుమారులైన మీరు, దేవతలతో కలిసి, జ్ఞానంతో గొప్ప శక్తులను సాధించారు.
ఉత మన్యే పితురద్రుహో మనో మాతుర్మహి స్వతవస్తద్ధవీమభిః । సురేతసా పితరా భూమ చక్రతురురు ప్రజాయా అమృతం వరీమభిః
తండ్రి మనస్సు శాంతంగా, తల్లి గొప్ప స్వశక్తితో, ఈ ప్రార్థనలతో నేను ఆలోచిస్తున్నాను. సంతానానికి అమృతమైన మార్గాలతో, సురేతసులు అయిన తల్లిదండ్రులు భూమిని విస్తరించారు.
తే సూనవః స్వపసః సుదంససో మహీ జజ్ఞుర్మాతరా పూర్వచిత్తయే । స్థాతుశ్చ సత్యం జగతశ్చ ధర్మణి పుత్రస్య పాథః పదమద్వయావినః
ఆ జ్ఞానులు, చతురులు అయిన కుమారులను, రెండు తల్లులు పురాతన జ్ఞానార్థం ప్రసవించాయి. నిలిచినదీ, కదిలినదీ ధర్మంలో, వారు కుమారుని నిజమైన మార్గాన్ని, విడిపోని విధంగా కాపాడుతున్నారు.
తే మాయినో మమిరే సుప్రచేతసో జామీ సయోనీ మిథునా సమోకసా । నవ్యంనవ్యం తన్తుమా తన్వతే దివి సముద్రే అన్తః కవయః సుదీతయః
ఆ మాయాజాలగాళ్లు, మంచి బుద్ధి కలవారు, ఒకే గర్భంలో పుట్టి, జంటగా, కలిసే నివసిస్తూ, నిత్యం కొత్తదనాన్ని కలిగి, కవులు ప్రకాశవంతమైన జ్ఞానంతో, ఆకాశంలో, సముద్రంలో లోపల, నూతన నూతనమైన నూలు నేస్తున్నారు.
తద్రాధో అద్య సవితుర్వరేణ్యం వయం దేవస్య ప్రసవే మనామహే । అస్మభ్యం ద్యావాపృథివీ సుచేతునా రయిం ధత్తం వసుమన్తం శతగ్వినమ్
సవితృదేవుని గొప్ప కృపను ఈ రోజు మేము కోరుకుంటున్నాము. పరమేశ్వరుని ప్రేరణతో, పరమ జ్ఞానంతో, ఆకాశం భూమి మాకు మంచి ధనం, సంపద, వంద పశువులతో కూడిన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించండి.
తే హి ద్యావాపృథివీ విశ్వశమ్భువ ఋతావరీ రజసో ధారయత్కవీ । సుజన్మనీ ధిషణే అన్తరీయతే దేవో దేవీ ధర్మణా సూర్యః శుచిః
మీరు, ఆకాశం భూమి, అందరికీ మేలు చేసే వారు, సత్యాన్ని నిలబెట్టే వారు, జ్ఞానులు, విశాలమైన లోకాన్ని మోస్తున్నారు. మంచి వంశంలో పుట్టిన ధిషణా, నీవు మధ్యలో సంచరిస్తావు. దేవుడు, దేవత, ధర్మంతో స్వచ్ఛమైన సూర్యుడు ప్రకాశిస్తాడు.
ఉరువ్యచసా మహినీ అసశ్చతా పితా మాతా చ భువనాని రక్షతః । సుధృష్టమే వపుష్యే న రోదసీ పితా యత్సీమభి రూపైరవాసయత్
విస్తారంగా, మహిమాన్వితంగా, ఎల్లప్పుడూ చురుకుగా ఉండే తండ్రి తల్లి ఈ లోకాలను కాపాడుతున్నారు. బలంగా, అద్భుతంగా, ఆ రెండు ప్రదేశాలను తండ్రిలా రూపాలతో స్థాపించారు.
స వహ్నిః పుత్రః పిత్రోః పవిత్రవాన్పునాతి ధీరో భువనాని మాయయా । ధేనుం చ పృశ్నిం వృషభం సురేతసం విశ్వాహా శుక్రం పయో అస్య దుక్షత
ఆగ్ని, తల్లిదండ్రుల కుమారుడు, పవిత్రతను కలిగి, జ్ఞానంతో తన మాయతో లోకాలను శుద్ధి చేస్తాడు. పృష్ణి అనే ఆవును, సురేతసుడు అయిన ఎద్దును, ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశవంతమైన పాలుతో పోషిస్తారు.
అయం దేవానామపసామపస్తమో యో జజాన రోదసీ విశ్వశమ్భువా । వి యో మమే రజసీ సుక్రతూయయాజరేభి స్కమ్భనేభిః సమానృచే
దేవతల్లో అత్యల్పుడైనవాడు, సహాయులలోనూ, రెండు లోకాలను సృష్టించినవాడు, అందరికీ మేలు చేసే వాడు. జ్ఞానపూర్వకంగా ప్రాంతాలను కొలిచినవాడు, పురాతన ఆధారాలతో స్తోత్రాన్ని నిలబెట్టాడు.
తే నో గృణానే మహినీ మహి శ్రవః క్షత్రం ద్యావాపృథివీ ధాసథో బృహత్ । యేనాభి కృష్టీస్తతనామ విశ్వహా పనాయ్యమోజో అస్మే సమిన్వతమ్
మీరు, ఆకాశం భూమి, మహిమాన్వితులైనవారు, మాకు గొప్ప కీర్తి, శక్తిని ప్రసాదించండి. దాని ద్వారా మీరు ఎల్లప్పుడూ ప్రజలను విస్తరించారు. మాకు బలాన్ని, ఉత్సాహాన్ని ప్రసాదించండి.
కిము శ్రేష్ఠః కిం యవిష్ఠో న ఆజగన్కిమీయతే దూత్యం కద్యదూచిమ । న నిన్దిమ చమసం యో మహాకులోఽగ్నే భ్రాతర్ద్రుణ ఇద్భూతిమూదిమ
ఏది ఉత్తమం? ఏది చిన్నది? ఇంకా రాలేదా? ఎవరు దూతగా పంపబడ్డారు? మనం ఏమి చెప్పాలి? గొప్ప వంశానికి చెందిన పాత్రను మేము నిందించము. అగ్ని! సోదరా! మేము చెక్కు ఐశ్వర్యాన్ని స్తుతించుదాం.
ఏకం చమసం చతురః కృణోతన తద్వో దేవా అబ్రువన్తద్వ ఆగమమ్ । సౌధన్వనా యద్యేవా కరిష్యథ సాకం దేవైర్యజ్ఞియాసో భవిష్యథ
ఒక పాత్రను నాలుగు చేయండి అని దేవతలు మీతో చెప్పారు. అప్పుడు మీరు వచ్చారు. సౌధన్వనులారా! మీరు ఇదే చేస్తే, దేవతలతో కలిసి యజ్ఞానికి యోగ్యులవుతారు.
అగ్నిం దూతం ప్రతి యదబ్రవీతనాశ్వః కర్త్వో రథ ఉతేహ కర్త్వః । ధేనుః కర్త్వా యువశా కర్త్వా ద్వా తాని భ్రాతరను వః కృత్వ్యేమసి
మీరు అగ్ని దూతతో మాట్లాడినప్పుడు, 'ఒక గుర్రాన్ని తయారు చేద్దాం, ఇక్కడ రథాన్ని తయారు చేద్దాం, ఆవును తయారు చేద్దాం, యువకుణ్ణి తయారు చేద్దాం' అన్నాము. ఈ కార్యాలు, సోదరులారా, మేము మీకోసం చేశాము.
చకృవాంస ఋభవస్తదపృచ్ఛత క్వేదభూద్యః స్య దూతో న ఆజగన్ । యదావాఖ్యచ్చమసాఞ్చతురః కృతానాదిత్త్వష్టా గ్నాస్వన్తర్న్యానజే
అలా చేసిన తర్వాత, ఋభవులు అడిగారు: 'ఈ రోజు దూత ఎక్కడ ఉన్నాడు? ఇంకా రాలేదా?' నాలుగు పాత్రలు తయారైనప్పుడు, త్వష్టా దేవతల మధ్యలో ప్రవేశించాడు.
హనామైనాఁ ఇతి త్వష్టా యదబ్రవీచ్చమసం యే దేవపానమనిన్దిషుః । అన్యా నామాని కృణ్వతే సుతే సచాఁ అన్యైరేనాన్కన్యా నామభి స్పరత్
'వారిని సంహరించాలి' అని త్వష్టా అన్నాడు, ఎందుకంటే దేవతలకు పానీయంగా ఇచ్చే వారు ఆ పాత్రను గౌరవించలేదు. మరికొందరు పిండినప్పుడు కొత్త పేర్లు పెడతారు, ఇంకొందరు ఆ పేర్లతో కన్యలను తాకుతారు.
ఇన్ద్రో హరీ యుయుజే అశ్వినా రథం బృహస్పతిర్విశ్వరూపాముపాజత । ఋభుర్విభ్వా వాజో దేవాఁ అగచ్ఛత స్వపసో యజ్ఞియం భాగమైతన
ఇంద్రుడు తన రెండు నీలగుర్రాలను జూదాడు, అశ్వినులు తమ రథాన్ని కట్టారు, బృహస్పతి అన్ని రూపాలను సమీపించాడు. ఋభు, విభ్వాన్, వాజా, దేవతలు, నైపుణ్యంతో యజ్ఞ భాగాన్ని పంచుకున్నారు.
నిశ్చర్మణో గామరిణీత ధీతిభిర్యా జరన్తా యువశా తాకృణోతన । సౌధన్వనా అశ్వాదశ్వమతక్షత యుక్త్వా రథముప దేవాఁ అయాతన
వారు తమ ధ్యానంతో, పాత చర్మంతో ఆవును రూపొందించారు, దానిని మళ్లీ యువతనంగా చేశారు. సౌధన్వనులు గుర్రాన్ని గుర్రంతో తయారు చేసి, రథాన్ని కట్టి, దేవతల వద్దకు వచ్చారు.
ఇదముదకం పిబతేత్యబ్రవీతనేదం వా ఘా పిబతా ముఞ్జనేజనమ్ । సౌధన్వనా యది తన్నేవ హర్యథ తృతీయే ఘా సవనే మాదయాధ్వై
'ఈ నీటిని త్రాగండి' అని వారు అన్నారు. 'లేదా, ఈ పిండిన సోమాన్ని త్రాగండి' అని కూడా చెప్పారు. సౌధన్వనులారా! మీరు దానిని కోరుకుంటే, మూడవ పిండులో ఆనందించండి.
ఆపో భూయిష్ఠా ఇత్యేకో అబ్రవీదగ్నిర్భూయిష్ఠ ఇత్యన్యో అబ్రవీత్ । వధర్యన్తీం బహుభ్యః ప్రైకో అబ్రవీదృతా వదన్తశ్చమసాఁ అపింశత
'ఇంకా ఎక్కువ నీరు కావాలి' అని ఒకరు అన్నారు. 'ఇంకా ఎక్కువ అగ్ని కావాలి' అని మరొకరు అన్నారు. 'పాత్రను చాలామందికి పంచండి' అని ఇంకొకరు అన్నారు. సత్యంగా మాట్లాడుతూ, వారు పాత్రలను నింపారు.
శ్రోణామేక ఉదకం గామవాజతి మాంసమేకః పింశతి సూనయాభృతమ్ । ఆ నిమ్రుచః శకృదేకో అపాభరత్కిం స్విత్పుత్రేభ్యః పితరా ఉపావతుః
ఒకరు ఆవు తొడ నుండి నీళ్లు తీసుకెళ్తారు; మరొకరు కుక్క కోసం మాంసాన్ని కోసి పెట్టారు; ఇంకొకరు మలాన్ని తీసుకెళ్తారు. తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు ఏమి చేసారు అన్నదే సందేహం.
ఉద్వత్స్వస్మా అకృణోతనా తృణం నివత్స్వపః స్వపస్యయా నరః । అగోహ్యస్య యదసస్తనా గృహే తదద్యేదమృభవో నాను గచ్ఛథ
వారిని బయటకు తీసుకెళ్లినప్పుడు మనకు గడ్డి ఇచ్చారు; తిరిగి తీసుకొచ్చినప్పుడు తమ తెలివితో నీళ్లు ఇచ్చారు. ఓ మానవులారా, ఆ రహస్యమైనవాడి ఇంట్లో ఉన్నదాన్ని మీరు, రిభువులు, ఈ రోజు అనుసరించవద్దు.
సమ్మీల్య యద్భువనా పర్యసర్పత క్వ స్విత్తాత్యా పితరా వ ఆసతుః । అశపత యః కరస్నం వ ఆదదే యః ప్రాబ్రవీత్ప్రో తస్మా అబ్రవీతన
మీరు లోపలికి వచ్చి లోకాలను చుట్టినప్పుడు, ఆ తల్లిదండ్రులు ఎక్కడ కూర్చున్నారు, లేదా ఎక్కడికి వెళ్లారు? ఎవడు మొత్తం చేయి తీసుకున్నాడో వాడిని శపించాడు; ఎవడు మాట్లాడాడో, అతనితో మాట్లాడండి.
సుషుప్వాంస ఋభవస్తదపృచ్ఛతాగోహ్య క ఇదం నో అబూబుధత్ । శ్వానం బస్తో బోధయితారమబ్రవీత్సంవత్సర ఇదమద్యా వ్యఖ్యత
నిద్రలో ఉన్న రిభువులు అడిగారు: 'ఓ రహస్యమైనవాడా, మనల్ని ఎవరు లేపారు?' మేక కుక్కతో, లేపేవాడితో, ఇలా చెప్పింది: 'ఒక సంవత్సరం తర్వాత ఇది ఈ రోజు వెలుగులోకి వచ్చింది.'
దివా యాన్తి మరుతో భూమ్యాగ్నిరయం వాతో అన్తరిక్షేణ యాతి । అద్భిర్యాతి వరుణః సముద్రైర్యుష్మాఁ ఇచ్ఛన్తః శవసో నపాతః
పగటి సమయంలో మరుతులు వెళ్తారు, భూమిపై అగ్ని, మధ్యలో గాలి సంచరిస్తుంది. వరుణుడు నీళ్లతో, సముద్రాలతో వెళ్తాడు — మీ కోసం, ఓ శక్తివంతుల కుమారులారా, కోరుకుంటూ.