యః పూర్వ్యాయ వేధసే నవీయసే సుమజ్జానయే విష్ణవే దదాశతి । యో జాతమస్య మహతో మహి బ్రవత్సేదు శ్రవోభిర్యుజ్యం చిదభ్యసత్
పురాతనుడైన, ఎప్పటికీ కొత్తగా సృష్టించేవాడైన, ఉత్తమ వంశంలో పుట్టిన విష్ణువుకు ఎవడు అర్పిస్తాడో, ఎవడు ఆయన మహిమను జననంలో నుంచే ప్రకటిస్తాడో, అతడికి నిజంగా గొప్ప పేరు, కీర్తి లభిస్తుంది.
తము స్తోతారః పూర్వ్యం యథా విద ఋతస్య గర్భం జనుషా పిపర్తన । ఆస్య జానన్తో నామ చిద్వివక్తన మహస్తే విష్ణో సుమతిం భజామహే
గాయకులు, పూర్వం లాగే, నిన్ను సత్యానికి గర్భంగా భావించి పాటలతో పోషిస్తారు. నీ పేరు తెలుసుకుని, దాన్ని ప్రకటిస్తారు. ఓ విష్ణూ! మేము నీ గొప్ప దయను కోరుకుంటున్నాము.
తమస్య రాజా వరుణస్తమశ్వినా క్రతుం సచన్త మారుతస్య వేధసః । దాధార దక్షముత్తమమహర్విదం వ్రజం చ విష్ణుః సఖివాఁ అపోర్ణుతే
వారు ణుడు, అశ్వినులు, మారుతులు—allవారు నీ బలాన్ని పంచుకుంటారు. స్నేహితుడైన విష్ణువు, అత్యుత్తమ నైపుణ్యాన్ని నిలబెట్టుకుంటూ, అలసట లేకుండా ఆ స్థలాన్ని నింపుతాడు.
ఆ యో వివాయ సచథాయ దైవ్య ఇన్ద్రాయ విష్ణుః సుకృతే సుకృత్తరః । వేధా అజిన్వత్త్రిషధస్థ ఆర్యమృతస్య భాగే యజమానమాభజత్
మంచి పనిలో మరింత నైపుణ్యమున్న విష్ణువు, దేవతల భాగాన్ని ఇంద్రునికి కేటాయించాడు. సృష్టికర్త ఆర్యమన్ను మూడు స్థానాలలో నిలిపాడు, యజమానుడికి ధర్మంలో భాగాన్ని ఇచ్చాడు.
అబోధ్యగ్నిర్జ్మ ఉదేతి సూర్యో వ్యుషాశ్చన్ద్రా మహ్యావో అర్చిషా । ఆయుక్షాతామశ్వినా యాతవే రథం ప్రాసావీద్దేవః సవితా జగత్పృథక్
అగ్ని మేల్కొన్నాడు, సూర్యుడు ఉదయించాడు, ప్రకాశవంతమైన ఉదయాలు వెలుగుతో మెరిసిపోతున్నాయి. అశ్వినులు తమ రథాన్ని ప్రయాణానికి సిద్ధం చేశారు, దేవుడు సవితా సమస్త ప్రాణులను వేరుచేశాడు.
యద్యుఞ్జాథే వృషణమశ్వినా రథం ఘృతేన నో మధునా క్షత్రముక్షతమ్ । అస్మాకం బ్రహ్మ పృతనాసు జిన్వతం వయం ధనా శూరసాతా భజేమహి
ఓ బలవంతులైన అశ్వినులారా! మీరు మీ రథాన్ని యోకుచేసినప్పుడు, మాకు నెయ్యి, తేనెతో కూడిన బలాన్ని ప్రసాదించండి. మా స్తోత్రం యుద్ధాలలో మిమ్మల్ని ప్రేరేపించాలి. మేము వీరుల అనుగ్రహంతో ధనాన్ని పొందాలి.
అర్వాఙ్త్రిచక్రో మధువాహనో రథో జీరాశ్వో అశ్వినోర్యాతు సుష్టుతః । త్రివన్ధురో మఘవా విశ్వసౌభగః శం న ఆ వక్షద్ద్విపదే చతుష్పదే
తురగాలు లాగే తేనెతో నిండిన అశ్వినుల రథం దగ్గరకు వచ్చి, స్తుతింపబడాలి. మూడు జూతులతో కూడిన దాత, సమస్త ఐశ్వర్యాన్ని మాకు అందించాలి. రెండు కాళ్లు, నాలుగు కాళ్లు ఉన్నవారందరికీ మంగళం కలిగించాలి.
ఆ న ఊర్జం వహతమశ్వినా యువం మధుమత్యా నః కశయా మిమిక్షతమ్ । ప్రాయుస్తారిష్టం నీ రపాంసి మృక్షతం సేధతం ద్వేషో భవతం సచాభువా
ఓ అశ్వినులారా! మీ తేనెతో కూడిన చంపతో మాకు పోషణను తీసుకురండి. మాకు తియ్యని ఆహారం దయచేయండి. మమ్మల్ని సురక్షితంగా దాటి పెట్టండి. మన దురదృష్టాలను తొలగించండి, ద్వేషాన్ని పారద్రోలండి, ఎప్పుడూ మాతో ఉండండి.
యువం హ గర్భం జగతీషు ధత్థో యువం విశ్వేషు భువనేష్వన్తః । యువమగ్నిం చ వృషణావపశ్చ వనస్పతీఁరశ్వినావైరయేథామ్
మీరు ప్రాణులలో గర్భాన్ని ఉంచారు, అన్ని లోకాల్లో మీరు ఉన్నారు. బలవంతులైన అశ్వినులారా! మీరు అగ్నిని, మొక్కలను, వృక్షాలను వెలిగించారు.
యువం హ స్థో భిషజా భేషజేభిరథో హ స్థో రథ్యా రాథ్యేభిః । అథో హ క్షత్రమధి ధత్థ ఉగ్రా యో వాం హవిష్మాన్మనసా దదాశ
మీరు ఔషధాలతో వైద్యులుగా, రథాలతో రథికులుగా ఉన్నారు. బలవంతులారా! ఎవడు మనసుతో, నైవేద్యంతో మిమ్మల్ని ఆరాధిస్తాడో, అతడికి మీరు శక్తిని ప్రసాదించారు.
వసూ రుద్రా పురుమన్తూ వృధన్తా దశస్యతం నో వృషణావభిష్టౌ । దస్రా హ యద్రేక్ణ ఔచథ్యో వాం ప్ర యత్సస్రాథే అకవాభిరూతీ
ఓ ధనవంతులైన రుద్రులారా! మీరు బలంతో, ఐశ్వర్యంతో పరిపూర్ణులై, మా పిలుపులో మాకు అనుగ్రహించండి. ఆశ్చర్యకరులైనవారూ! ఔచథ్యుడు మిమ్మల్ని పిలిచినప్పుడు, మీరు త్వరగా సహాయంతో వస్తారు.
కో వాం దాశత్సుమతయే చిదస్యై వసూ యద్ధేథే నమసా పదే గోః । జిగృతమస్మే రేవతీః పురంధీః కామప్రేణేవ మనసా చరన్తా
ఓ ధనదాతలారా! మీరు ఆవు స్థలానికి నమస్కరించి వచ్చినప్పుడు, ఎవడు మిమ్మల్ని ఈ అనుగ్రహానికి ఆరాధిస్తాడో, మాకు గొప్ప వరాలు ప్రసాదించండి. మీరు మనసుతో కోరికతో సంచరిస్తూ, మాకు దయచేయండి.
యుక్తో హ యద్వాం తౌగ్ర్యాయ పేరుర్వి మధ్యే అర్ణసో ధాయి పజ్రః । ఉప వామవః శరణం గమేయం శూరో నాజ్మ పతయద్భిరేవైః
మీరు తుగ్రుని కుమారుని కోసం రథాన్ని యోకుచేసినప్పుడు, అది జలమధ్యంలో నిలబడుతుంది. మీ రక్షణలో నేను ఆశ్రయం పొందాలని కోరుకుంటున్నాను, వేగంగా పారిపోతున్న వీరుడిలా.
ఉపస్తుతిరౌచథ్యమురుష్యేన్మా మామిమే పతత్రిణీ వి దుగ్ధామ్ । మా మామేధో దశతయశ్చితో ధాక్ప్ర యద్వాం బద్ధస్త్మని ఖాదతి క్షామ్
ఔచథ్యుని స్తోత్రం మీకు చేరాలి, ఓ మహాబలులారా! మూడు రెక్కల పక్షి నన్ను పూర్తిగా పీల్చకూడదు. పది కోసం ఆశపడే అసూయగలవాడు నన్ను హానిచేయకూడదు. ఉచ్చులో చిక్కుకున్నవాడు భూమిని తినకూడదు.
న మా గరన్నద్యో మాతృతమా దాసా యదీం సుసముబ్ధమవాధుః । శిరో యదస్య త్రైతనో వితక్షత్స్వయం దాస ఉరో అంసావపి గ్ధ
తల్లిలాంటి నదులు నన్ను మింగకూడదు. దాసులు నన్ను బలంగా కట్టివేసినా, దాసుని తల త్రైతనుడు కొట్టినప్పుడు, అతని ఛాతీ, భుజాలు తానే విరుగుతాయి.
దీర్ఘతమా మామతేయో జుజుర్వాన్దశమే యుగే । అపామర్థం యతీనాం బ్రహ్మా భవతి సారథిః
మమత కుమారుడైన దీర్ఘతమా పదవ చక్రంలో సేవ చేశాడు. జలమధ్య తపస్సు చేసినవాడు, ప్రేరణ కలిగినవారికి రథసారథిగా మారాడు.
ప్ర ద్యావా యజ్ఞైః పృథివీ ఋతావృధా మహీ స్తుషే విదథేషు ప్రచేతసా । దేవేభిర్యే దేవపుత్రే సుదంససేత్థా ధియా వార్యాణి ప్రభూషతః
యజ్ఞాలతో, సత్యంతో పెరిగిన విశాలమైన భూమిని, ఆకాశాన్ని నేను సభల్లో జ్ఞానంతో స్తుతిస్తున్నాను. దేవతల కుమారులైన మీరు, దేవతలతో కలిసి, జ్ఞానంతో గొప్ప శక్తులను సాధించారు.
ఉత మన్యే పితురద్రుహో మనో మాతుర్మహి స్వతవస్తద్ధవీమభిః । సురేతసా పితరా భూమ చక్రతురురు ప్రజాయా అమృతం వరీమభిః
తండ్రి మనస్సు శాంతంగా, తల్లి గొప్ప స్వశక్తితో, ఈ ప్రార్థనలతో నేను ఆలోచిస్తున్నాను. సంతానానికి అమృతమైన మార్గాలతో, సురేతసులు అయిన తల్లిదండ్రులు భూమిని విస్తరించారు.
తే సూనవః స్వపసః సుదంససో మహీ జజ్ఞుర్మాతరా పూర్వచిత్తయే । స్థాతుశ్చ సత్యం జగతశ్చ ధర్మణి పుత్రస్య పాథః పదమద్వయావినః
ఆ జ్ఞానులు, చతురులు అయిన కుమారులను, రెండు తల్లులు పురాతన జ్ఞానార్థం ప్రసవించాయి. నిలిచినదీ, కదిలినదీ ధర్మంలో, వారు కుమారుని నిజమైన మార్గాన్ని, విడిపోని విధంగా కాపాడుతున్నారు.
తే మాయినో మమిరే సుప్రచేతసో జామీ సయోనీ మిథునా సమోకసా । నవ్యంనవ్యం తన్తుమా తన్వతే దివి సముద్రే అన్తః కవయః సుదీతయః
ఆ మాయాజాలగాళ్లు, మంచి బుద్ధి కలవారు, ఒకే గర్భంలో పుట్టి, జంటగా, కలిసే నివసిస్తూ, నిత్యం కొత్తదనాన్ని కలిగి, కవులు ప్రకాశవంతమైన జ్ఞానంతో, ఆకాశంలో, సముద్రంలో లోపల, నూతన నూతనమైన నూలు నేస్తున్నారు.
తద్రాధో అద్య సవితుర్వరేణ్యం వయం దేవస్య ప్రసవే మనామహే । అస్మభ్యం ద్యావాపృథివీ సుచేతునా రయిం ధత్తం వసుమన్తం శతగ్వినమ్
సవితృదేవుని గొప్ప కృపను ఈ రోజు మేము కోరుకుంటున్నాము. పరమేశ్వరుని ప్రేరణతో, పరమ జ్ఞానంతో, ఆకాశం భూమి మాకు మంచి ధనం, సంపద, వంద పశువులతో కూడిన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించండి.
తే హి ద్యావాపృథివీ విశ్వశమ్భువ ఋతావరీ రజసో ధారయత్కవీ । సుజన్మనీ ధిషణే అన్తరీయతే దేవో దేవీ ధర్మణా సూర్యః శుచిః
మీరు, ఆకాశం భూమి, అందరికీ మేలు చేసే వారు, సత్యాన్ని నిలబెట్టే వారు, జ్ఞానులు, విశాలమైన లోకాన్ని మోస్తున్నారు. మంచి వంశంలో పుట్టిన ధిషణా, నీవు మధ్యలో సంచరిస్తావు. దేవుడు, దేవత, ధర్మంతో స్వచ్ఛమైన సూర్యుడు ప్రకాశిస్తాడు.
ఉరువ్యచసా మహినీ అసశ్చతా పితా మాతా చ భువనాని రక్షతః । సుధృష్టమే వపుష్యే న రోదసీ పితా యత్సీమభి రూపైరవాసయత్
విస్తారంగా, మహిమాన్వితంగా, ఎల్లప్పుడూ చురుకుగా ఉండే తండ్రి తల్లి ఈ లోకాలను కాపాడుతున్నారు. బలంగా, అద్భుతంగా, ఆ రెండు ప్రదేశాలను తండ్రిలా రూపాలతో స్థాపించారు.
స వహ్నిః పుత్రః పిత్రోః పవిత్రవాన్పునాతి ధీరో భువనాని మాయయా । ధేనుం చ పృశ్నిం వృషభం సురేతసం విశ్వాహా శుక్రం పయో అస్య దుక్షత
ఆగ్ని, తల్లిదండ్రుల కుమారుడు, పవిత్రతను కలిగి, జ్ఞానంతో తన మాయతో లోకాలను శుద్ధి చేస్తాడు. పృష్ణి అనే ఆవును, సురేతసుడు అయిన ఎద్దును, ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశవంతమైన పాలుతో పోషిస్తారు.
అయం దేవానామపసామపస్తమో యో జజాన రోదసీ విశ్వశమ్భువా । వి యో మమే రజసీ సుక్రతూయయాజరేభి స్కమ్భనేభిః సమానృచే
దేవతల్లో అత్యల్పుడైనవాడు, సహాయులలోనూ, రెండు లోకాలను సృష్టించినవాడు, అందరికీ మేలు చేసే వాడు. జ్ఞానపూర్వకంగా ప్రాంతాలను కొలిచినవాడు, పురాతన ఆధారాలతో స్తోత్రాన్ని నిలబెట్టాడు.
తే నో గృణానే మహినీ మహి శ్రవః క్షత్రం ద్యావాపృథివీ ధాసథో బృహత్ । యేనాభి కృష్టీస్తతనామ విశ్వహా పనాయ్యమోజో అస్మే సమిన్వతమ్
మీరు, ఆకాశం భూమి, మహిమాన్వితులైనవారు, మాకు గొప్ప కీర్తి, శక్తిని ప్రసాదించండి. దాని ద్వారా మీరు ఎల్లప్పుడూ ప్రజలను విస్తరించారు. మాకు బలాన్ని, ఉత్సాహాన్ని ప్రసాదించండి.
కిము శ్రేష్ఠః కిం యవిష్ఠో న ఆజగన్కిమీయతే దూత్యం కద్యదూచిమ । న నిన్దిమ చమసం యో మహాకులోఽగ్నే భ్రాతర్ద్రుణ ఇద్భూతిమూదిమ
ఏది ఉత్తమం? ఏది చిన్నది? ఇంకా రాలేదా? ఎవరు దూతగా పంపబడ్డారు? మనం ఏమి చెప్పాలి? గొప్ప వంశానికి చెందిన పాత్రను మేము నిందించము. అగ్ని! సోదరా! మేము చెక్కు ఐశ్వర్యాన్ని స్తుతించుదాం.
ఏకం చమసం చతురః కృణోతన తద్వో దేవా అబ్రువన్తద్వ ఆగమమ్ । సౌధన్వనా యద్యేవా కరిష్యథ సాకం దేవైర్యజ్ఞియాసో భవిష్యథ
ఒక పాత్రను నాలుగు చేయండి అని దేవతలు మీతో చెప్పారు. అప్పుడు మీరు వచ్చారు. సౌధన్వనులారా! మీరు ఇదే చేస్తే, దేవతలతో కలిసి యజ్ఞానికి యోగ్యులవుతారు.
అగ్నిం దూతం ప్రతి యదబ్రవీతనాశ్వః కర్త్వో రథ ఉతేహ కర్త్వః । ధేనుః కర్త్వా యువశా కర్త్వా ద్వా తాని భ్రాతరను వః కృత్వ్యేమసి
మీరు అగ్ని దూతతో మాట్లాడినప్పుడు, 'ఒక గుర్రాన్ని తయారు చేద్దాం, ఇక్కడ రథాన్ని తయారు చేద్దాం, ఆవును తయారు చేద్దాం, యువకుణ్ణి తయారు చేద్దాం' అన్నాము. ఈ కార్యాలు, సోదరులారా, మేము మీకోసం చేశాము.
చకృవాంస ఋభవస్తదపృచ్ఛత క్వేదభూద్యః స్య దూతో న ఆజగన్ । యదావాఖ్యచ్చమసాఞ్చతురః కృతానాదిత్త్వష్టా గ్నాస్వన్తర్న్యానజే
అలా చేసిన తర్వాత, ఋభవులు అడిగారు: 'ఈ రోజు దూత ఎక్కడ ఉన్నాడు? ఇంకా రాలేదా?' నాలుగు పాత్రలు తయారైనప్పుడు, త్వష్టా దేవతల మధ్యలో ప్రవేశించాడు.