యస్య త్రీ పూర్ణా మధునా పదాన్యక్షీయమాణా స్వధయా మదన్తి । య ఉ త్రిధాతు పృథివీముత ద్యామేకో దాధార భువనాని విశ్వా
ఆయన మూడు అడుగులు తేనెతో నిండిపోయి, స్వయంగా ఆనందాన్ని పంచుతున్నాయి. ఆయన ఒక్కడే భూమిని, ఆకాశాన్ని, అన్ని లోకాలను నిలబెట్టాడు.
తదస్య ప్రియమభి పాథో అశ్యాం నరో యత్ర దేవయవో మదన్తి । ఉరుక్రమస్య స హి బన్ధురిత్థా విష్ణోః పదే పరమే మధ్వ ఉత్సః
దేవతలకు అంకితమైన మనుషులు ఆనందించే ఆ ప్రియమైన మార్గాన్ని నేను చేరాలని కోరుకుంటున్నాను. విశాలంగా అడుగులు వేసే విష్ణువు వద్దే ఆ బంధుత్వం, పరమ స్థానం, తేనె ప్రవాహం ఉంది.
తా వాం వాస్తూన్యుశ్మసి గమధ్యై యత్ర గావో భూరిశృఙ్గా అయాసః । అత్రాహ తదురుగాయస్య వృష్ణః పరమం పదమవ భాతి భూరి
అనేక కొమ్ములు కలిగిన గోవులు సంచరించే మీ నివాసాలను చేరాలని మేము కోరుతున్నాము. అక్కడే విశాలంగా అడుగులు వేసే బలవంతుడైనవాడి పరమ పదం ప్రకాశిస్తుంది.
ప్ర వః పాన్తమన్ధసో ధియాయతే మహే శూరాయ విష్ణవే చార్చత । యా సానుని పర్వతానామదాభ్యా మహస్తస్థతురర్వతేవ సాధునా
పానీయాన్ని రక్షించే మీకోసం మనస్సుతో స్తుతులు సమర్పిస్తున్నాము. మహాబలుడు విష్ణువును కీర్తించండి. పర్వత శిఖరాలపై నిలబడిన వారు, దుర్భేద్యులై, వేగవంతుల్లా మహిమను పొందారు.
త్వేషమిత్థా సమరణం శిమీవతోరిన్ద్రావిష్ణూ సుతపా వామురుష్యతి । యా మర్త్యాయ ప్రతిధీయమానమిత్కృశానోరస్తురసనామురుష్యథః
ఇంద్రుడు, విష్ణువు, ఉత్సాహంగా, వేగంగా ఉండి, సోమపానులను రక్షిస్తారు. మీరు మానవులను రక్షిస్తూ, బలహీనులను, బలవంతులను సమానంగా ఎదుర్కొంటారు.
తా ఈం వర్ధన్తి మహ్యస్య పౌంస్యం ని మాతరా నయతి రేతసే భుజే । దధాతి పుత్రోఽవరం పరం పితుర్నామ తృతీయమధి రోచనే దివః
వారు మహోన్నతుని బలాన్ని పెంచుతున్నారు. తల్లులు విత్తనాన్ని భర్తకు చేర్చుతారు. కుమారుడు తండ్రి యొక్క క్రింది, పై పేర్లను ఆకాశంలో మూడవ ప్రకాశవంతమైన స్థలంలో స్థాపిస్తాడు.
తత్తదిదస్య పౌంస్యం గృణీమసీనస్య త్రాతురవృకస్య మీళ్హుషః । యః పార్థివాని త్రిభిరిద్విగామభిరురు క్రమిష్టోరుగాయాయ జీవసే
ఈ రక్షకుని, నిర్దోషియైన, దాత అయినవాడి బలాన్ని మేము స్తుతిస్తున్నాము. ఆయన మూడు అడుగులతో భూమిని దాటి, విశాలంగా అడుగులు వేసే వాడి కోసం జీవించడానికి ప్రయాణించాడు.
ద్వే ఇదస్య క్రమణే స్వర్దృశోఽభిఖ్యాయ మర్త్యో భురణ్యతి । తృతీయమస్య నకిరా దధర్షతి వయశ్చన పతయన్తః పతత్రిణః
ఆయన మూడు అడుగుల్లో రెండు మనుషులకు కనబడతాయి, వారు ఆశ్చర్యంతో చూస్తారు. మూడవదాన్ని ఎవరూ చేరలేరు, ఆకాశంలో ఎగిరే పక్షులు కూడా కాదు.
చతుర్భిః సాకం నవతిం చ నామభిశ్చక్రం న వృత్తం వ్యతీఁరవీవిపత్ । బృహచ్ఛరీరో విమిమాన ఋక్వభిర్యువాకుమారః ప్రత్యేత్యాహవమ్
నాలుగుతో పాటు తొంభై పేర్లతో, చక్రంలా తిరుగుతూ, ఆగకుండా ముందుకు సాగుతాడు. గొప్ప రూపాన్ని స్తోత్రాలతో కొలుస్తూ, యవ్వనంతో, ఉత్సాహంతో పిలుపుకు స్పందిస్తాడు.
భవా మిత్రో న శేవ్యో ఘృతాసుతిర్విభూతద్యుమ్న ఏవయా ఉ సప్రథాః । అధా తే విష్ణో విదుషా చిదర్ధ్య స్తోమో యజ్ఞశ్చ రాధ్యో హవిష్మతా
ఓ విష్ణూ! నీవు మిత్రుడిలా స్నేహపూర్వకంగా, నెయ్యి నైవేద్యాలను ఆనందంగా స్వీకరించేవాడివి, నీ మహిమతో ప్రకాశిస్తూ, నీ అడుగులతో విశాలంగా వ్యాపిస్తూ ఉంటావు. అందుకే, జ్ఞానం ఉన్నవాడు కూడా నీకు స్తోత్రాలు, యజ్ఞాలు, నైవేద్యాలతో అర్పించాలి.
యః పూర్వ్యాయ వేధసే నవీయసే సుమజ్జానయే విష్ణవే దదాశతి । యో జాతమస్య మహతో మహి బ్రవత్సేదు శ్రవోభిర్యుజ్యం చిదభ్యసత్
పురాతనుడైన, ఎప్పటికీ కొత్తగా సృష్టించేవాడైన, ఉత్తమ వంశంలో పుట్టిన విష్ణువుకు ఎవడు అర్పిస్తాడో, ఎవడు ఆయన మహిమను జననంలో నుంచే ప్రకటిస్తాడో, అతడికి నిజంగా గొప్ప పేరు, కీర్తి లభిస్తుంది.
తము స్తోతారః పూర్వ్యం యథా విద ఋతస్య గర్భం జనుషా పిపర్తన । ఆస్య జానన్తో నామ చిద్వివక్తన మహస్తే విష్ణో సుమతిం భజామహే
గాయకులు, పూర్వం లాగే, నిన్ను సత్యానికి గర్భంగా భావించి పాటలతో పోషిస్తారు. నీ పేరు తెలుసుకుని, దాన్ని ప్రకటిస్తారు. ఓ విష్ణూ! మేము నీ గొప్ప దయను కోరుకుంటున్నాము.
తమస్య రాజా వరుణస్తమశ్వినా క్రతుం సచన్త మారుతస్య వేధసః । దాధార దక్షముత్తమమహర్విదం వ్రజం చ విష్ణుః సఖివాఁ అపోర్ణుతే
వారు ణుడు, అశ్వినులు, మారుతులు—allవారు నీ బలాన్ని పంచుకుంటారు. స్నేహితుడైన విష్ణువు, అత్యుత్తమ నైపుణ్యాన్ని నిలబెట్టుకుంటూ, అలసట లేకుండా ఆ స్థలాన్ని నింపుతాడు.
ఆ యో వివాయ సచథాయ దైవ్య ఇన్ద్రాయ విష్ణుః సుకృతే సుకృత్తరః । వేధా అజిన్వత్త్రిషధస్థ ఆర్యమృతస్య భాగే యజమానమాభజత్
మంచి పనిలో మరింత నైపుణ్యమున్న విష్ణువు, దేవతల భాగాన్ని ఇంద్రునికి కేటాయించాడు. సృష్టికర్త ఆర్యమన్ను మూడు స్థానాలలో నిలిపాడు, యజమానుడికి ధర్మంలో భాగాన్ని ఇచ్చాడు.
అబోధ్యగ్నిర్జ్మ ఉదేతి సూర్యో వ్యుషాశ్చన్ద్రా మహ్యావో అర్చిషా । ఆయుక్షాతామశ్వినా యాతవే రథం ప్రాసావీద్దేవః సవితా జగత్పృథక్
అగ్ని మేల్కొన్నాడు, సూర్యుడు ఉదయించాడు, ప్రకాశవంతమైన ఉదయాలు వెలుగుతో మెరిసిపోతున్నాయి. అశ్వినులు తమ రథాన్ని ప్రయాణానికి సిద్ధం చేశారు, దేవుడు సవితా సమస్త ప్రాణులను వేరుచేశాడు.
యద్యుఞ్జాథే వృషణమశ్వినా రథం ఘృతేన నో మధునా క్షత్రముక్షతమ్ । అస్మాకం బ్రహ్మ పృతనాసు జిన్వతం వయం ధనా శూరసాతా భజేమహి
ఓ బలవంతులైన అశ్వినులారా! మీరు మీ రథాన్ని యోకుచేసినప్పుడు, మాకు నెయ్యి, తేనెతో కూడిన బలాన్ని ప్రసాదించండి. మా స్తోత్రం యుద్ధాలలో మిమ్మల్ని ప్రేరేపించాలి. మేము వీరుల అనుగ్రహంతో ధనాన్ని పొందాలి.
అర్వాఙ్త్రిచక్రో మధువాహనో రథో జీరాశ్వో అశ్వినోర్యాతు సుష్టుతః । త్రివన్ధురో మఘవా విశ్వసౌభగః శం న ఆ వక్షద్ద్విపదే చతుష్పదే
తురగాలు లాగే తేనెతో నిండిన అశ్వినుల రథం దగ్గరకు వచ్చి, స్తుతింపబడాలి. మూడు జూతులతో కూడిన దాత, సమస్త ఐశ్వర్యాన్ని మాకు అందించాలి. రెండు కాళ్లు, నాలుగు కాళ్లు ఉన్నవారందరికీ మంగళం కలిగించాలి.
ఆ న ఊర్జం వహతమశ్వినా యువం మధుమత్యా నః కశయా మిమిక్షతమ్ । ప్రాయుస్తారిష్టం నీ రపాంసి మృక్షతం సేధతం ద్వేషో భవతం సచాభువా
ఓ అశ్వినులారా! మీ తేనెతో కూడిన చంపతో మాకు పోషణను తీసుకురండి. మాకు తియ్యని ఆహారం దయచేయండి. మమ్మల్ని సురక్షితంగా దాటి పెట్టండి. మన దురదృష్టాలను తొలగించండి, ద్వేషాన్ని పారద్రోలండి, ఎప్పుడూ మాతో ఉండండి.
యువం హ గర్భం జగతీషు ధత్థో యువం విశ్వేషు భువనేష్వన్తః । యువమగ్నిం చ వృషణావపశ్చ వనస్పతీఁరశ్వినావైరయేథామ్
మీరు ప్రాణులలో గర్భాన్ని ఉంచారు, అన్ని లోకాల్లో మీరు ఉన్నారు. బలవంతులైన అశ్వినులారా! మీరు అగ్నిని, మొక్కలను, వృక్షాలను వెలిగించారు.
యువం హ స్థో భిషజా భేషజేభిరథో హ స్థో రథ్యా రాథ్యేభిః । అథో హ క్షత్రమధి ధత్థ ఉగ్రా యో వాం హవిష్మాన్మనసా దదాశ
మీరు ఔషధాలతో వైద్యులుగా, రథాలతో రథికులుగా ఉన్నారు. బలవంతులారా! ఎవడు మనసుతో, నైవేద్యంతో మిమ్మల్ని ఆరాధిస్తాడో, అతడికి మీరు శక్తిని ప్రసాదించారు.
వసూ రుద్రా పురుమన్తూ వృధన్తా దశస్యతం నో వృషణావభిష్టౌ । దస్రా హ యద్రేక్ణ ఔచథ్యో వాం ప్ర యత్సస్రాథే అకవాభిరూతీ
ఓ ధనవంతులైన రుద్రులారా! మీరు బలంతో, ఐశ్వర్యంతో పరిపూర్ణులై, మా పిలుపులో మాకు అనుగ్రహించండి. ఆశ్చర్యకరులైనవారూ! ఔచథ్యుడు మిమ్మల్ని పిలిచినప్పుడు, మీరు త్వరగా సహాయంతో వస్తారు.
కో వాం దాశత్సుమతయే చిదస్యై వసూ యద్ధేథే నమసా పదే గోః । జిగృతమస్మే రేవతీః పురంధీః కామప్రేణేవ మనసా చరన్తా
ఓ ధనదాతలారా! మీరు ఆవు స్థలానికి నమస్కరించి వచ్చినప్పుడు, ఎవడు మిమ్మల్ని ఈ అనుగ్రహానికి ఆరాధిస్తాడో, మాకు గొప్ప వరాలు ప్రసాదించండి. మీరు మనసుతో కోరికతో సంచరిస్తూ, మాకు దయచేయండి.
యుక్తో హ యద్వాం తౌగ్ర్యాయ పేరుర్వి మధ్యే అర్ణసో ధాయి పజ్రః । ఉప వామవః శరణం గమేయం శూరో నాజ్మ పతయద్భిరేవైః
మీరు తుగ్రుని కుమారుని కోసం రథాన్ని యోకుచేసినప్పుడు, అది జలమధ్యంలో నిలబడుతుంది. మీ రక్షణలో నేను ఆశ్రయం పొందాలని కోరుకుంటున్నాను, వేగంగా పారిపోతున్న వీరుడిలా.
ఉపస్తుతిరౌచథ్యమురుష్యేన్మా మామిమే పతత్రిణీ వి దుగ్ధామ్ । మా మామేధో దశతయశ్చితో ధాక్ప్ర యద్వాం బద్ధస్త్మని ఖాదతి క్షామ్
ఔచథ్యుని స్తోత్రం మీకు చేరాలి, ఓ మహాబలులారా! మూడు రెక్కల పక్షి నన్ను పూర్తిగా పీల్చకూడదు. పది కోసం ఆశపడే అసూయగలవాడు నన్ను హానిచేయకూడదు. ఉచ్చులో చిక్కుకున్నవాడు భూమిని తినకూడదు.
న మా గరన్నద్యో మాతృతమా దాసా యదీం సుసముబ్ధమవాధుః । శిరో యదస్య త్రైతనో వితక్షత్స్వయం దాస ఉరో అంసావపి గ్ధ
తల్లిలాంటి నదులు నన్ను మింగకూడదు. దాసులు నన్ను బలంగా కట్టివేసినా, దాసుని తల త్రైతనుడు కొట్టినప్పుడు, అతని ఛాతీ, భుజాలు తానే విరుగుతాయి.
దీర్ఘతమా మామతేయో జుజుర్వాన్దశమే యుగే । అపామర్థం యతీనాం బ్రహ్మా భవతి సారథిః
మమత కుమారుడైన దీర్ఘతమా పదవ చక్రంలో సేవ చేశాడు. జలమధ్య తపస్సు చేసినవాడు, ప్రేరణ కలిగినవారికి రథసారథిగా మారాడు.
ప్ర ద్యావా యజ్ఞైః పృథివీ ఋతావృధా మహీ స్తుషే విదథేషు ప్రచేతసా । దేవేభిర్యే దేవపుత్రే సుదంససేత్థా ధియా వార్యాణి ప్రభూషతః
యజ్ఞాలతో, సత్యంతో పెరిగిన విశాలమైన భూమిని, ఆకాశాన్ని నేను సభల్లో జ్ఞానంతో స్తుతిస్తున్నాను. దేవతల కుమారులైన మీరు, దేవతలతో కలిసి, జ్ఞానంతో గొప్ప శక్తులను సాధించారు.
ఉత మన్యే పితురద్రుహో మనో మాతుర్మహి స్వతవస్తద్ధవీమభిః । సురేతసా పితరా భూమ చక్రతురురు ప్రజాయా అమృతం వరీమభిః
తండ్రి మనస్సు శాంతంగా, తల్లి గొప్ప స్వశక్తితో, ఈ ప్రార్థనలతో నేను ఆలోచిస్తున్నాను. సంతానానికి అమృతమైన మార్గాలతో, సురేతసులు అయిన తల్లిదండ్రులు భూమిని విస్తరించారు.
తే సూనవః స్వపసః సుదంససో మహీ జజ్ఞుర్మాతరా పూర్వచిత్తయే । స్థాతుశ్చ సత్యం జగతశ్చ ధర్మణి పుత్రస్య పాథః పదమద్వయావినః
ఆ జ్ఞానులు, చతురులు అయిన కుమారులను, రెండు తల్లులు పురాతన జ్ఞానార్థం ప్రసవించాయి. నిలిచినదీ, కదిలినదీ ధర్మంలో, వారు కుమారుని నిజమైన మార్గాన్ని, విడిపోని విధంగా కాపాడుతున్నారు.
తే మాయినో మమిరే సుప్రచేతసో జామీ సయోనీ మిథునా సమోకసా । నవ్యంనవ్యం తన్తుమా తన్వతే దివి సముద్రే అన్తః కవయః సుదీతయః
ఆ మాయాజాలగాళ్లు, మంచి బుద్ధి కలవారు, ఒకే గర్భంలో పుట్టి, జంటగా, కలిసే నివసిస్తూ, నిత్యం కొత్తదనాన్ని కలిగి, కవులు ప్రకాశవంతమైన జ్ఞానంతో, ఆకాశంలో, సముద్రంలో లోపల, నూతన నూతనమైన నూలు నేస్తున్నారు.