స యో వృషా నరాం న రోదస్యోః శ్రవోభిరస్తి జీవపీతసర్గః । ప్ర యః సస్రాణః శిశ్రీత యోనౌ
వాడు, పురుషులలో ఎద్దువాడిలా, రెండు లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందాడు, జీవంతో, కీర్తితో నిండినవాడిగా ఉన్నాడు. ముందుకు సాగుతూ, గర్భంలో స్థిరపడతాడు.
ఆ యః పురం నార్మిణీమదీదేదత్యః కవిర్నభన్యో నార్వా । సూరో న రురుక్వాఞ్ఛతాత్మా
బలమైన కోట నుంచి వచ్చిన వాడు, మేఘంలా, దగ్గరగా ప్రకాశించాడు. వాడు, సూర్యుడిలా, నూరింతల బలంతో ముందుకు సాగాడు.
అభి ద్విజన్మా త్రీ రోచనాని విశ్వా రజాంసి శుశుచానో అస్థాత్ । హోతా యజిష్ఠో అపాం సధస్థే
రెండు సార్లు జన్మించిన వాడు, మూడు ప్రకాశించే లోకాల్లో, అన్ని విశ్వాల్లో వెలుగునిచ్చాడు. నీళ్లలో ఉన్న స్థానంలో అత్యుత్తమ హోతారుగా నిలిచాడు.
అయం స హోతా యో ద్విజన్మా విశ్వా దధే వార్యాణి శ్రవస్యా । మర్తో యో అస్మై సుతుకో దదాశ
ఈయన ద్విజుడు, హోతా; యశస్సు కోసం అన్ని మేలైన దానిని స్థాపించినవాడు. ఎవడు సోమాన్ని పిండించి భక్తితో సమర్పిస్తాడో, ఆ మానవుడు ఆనందాన్ని పొందుతాడు.
పురు త్వా దాశ్వాన్వోచేఽరిరగ్నే తవ స్విదా । తోదస్యేవ శరణ ఆ మహస్య
ఓ అగ్ని! ఎన్నోసార్లు నేను నీతో మాట్లాడాను, ఎందుకంటే నువ్వు మాకు సొంతవాడివి. బలవంతుల నుండి రక్షణగా ఉండే ఆశ్రయం లాగానే, మా గొప్పతనానికి నువ్వు రా.
వ్యనినస్య ధనినః ప్రహోషే చిదరరుషః । కదా చన ప్రజిగతో అదేవయోః
బలమైనవాడు, ధనవంతుడు, కోపంగా ఉన్నవాడు కూడా నిన్ను మించలేడు. నిన్ను ఆశ్రయించినవారిని నువ్వు ఎప్పుడూ వదలవు, దైవభక్తి లేనివారిని కూడా.
స చన్ద్రో విప్ర మర్త్యో మహో వ్రాధన్తమో దివి । ప్రప్రేత్తే అగ్నే వనుషః స్యామ
ఆ జ్ఞానవంతుడు, ప్రకాశవంతుడు, ఆకాశంలో అత్యంత శక్తివంతుడు. ఓ అగ్ని! మేము నీ అనుగ్రహానికి పాత్రులమవ్వాలని కోరుకుంటున్నాం.
మిత్రం న యం శిమ్యా గోషు గవ్యవః స్వాధ్యో విదథే అప్సు జీజనన్ । అరేజేతాం రోదసీ పాజసా గిరా ప్రతి ప్రియం యజతం జనుషామవః
మిత్రునిలా, జ్ఞానులు పశువులలో, సభల్లో, జలాల్లో ధనానికి కోసం పుట్టించినవాడిని. ఆ రెండు లోకాలు, బలంతో, స్వరంతో వణికుతూ, ప్రియమైన, పూజ్యమైన జీవుల ఆశ్రయానికి స్పందించాలి.
యద్ధ త్యద్వాం పురుమీళ్హస్య సోమినః ప్ర మిత్రాసో న దధిరే స్వాభువః । అధ క్రతుం విదతం గాతుమర్చత ఉత శ్రుతం వృషణా పస్త్యావతః
సోమాన్ని సమర్పించే భక్తుడు మిమ్మల్ని ఎన్నోసార్లు పిలిచినప్పుడు, మిత్రుల్లా, మీరు మీ స్వభావంతో స్థానం ఏర్పరచుకుంటారు. అప్పుడు మీరు జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తారు, మార్గానికి మీరు ప్రశంసలు అందుకుంటారు, మీరు గృహాన్ని కాపాడే శక్తివంతులుగా ప్రసిద్ధి చెందుతారు.
ఆ వాం భూషన్క్షితయో జన్మ రోదస్యోః ప్రవాచ్యం వృషణా దక్షసే మహే । యదీమృతాయ భరథో యదర్వతే ప్ర హోత్రయా శిమ్యా వీథో అధ్వరమ్
మీరు, ప్రజలు, ఆకాశ భూముల జననాన్ని, మహా శక్తివంతులైనవారిని, గొప్ప నైపుణ్యానికి ప్రకటించాలి. మీరు అమరుడిని, ధార్మికుడిని మోస్తూ, హోతార్లుగా యజ్ఞాన్ని జ్ఞానంతో నడిపిస్తారు.
ప్ర సా క్షితిరసుర యా మహి ప్రియ ఋతావానావృతమా ఘోషథో బృహత్ । యువం దివో బృహతో దక్షమాభువం గాం న ధుర్యుప యుఞ్జాథే అపః
ఓ అసురులారా! మీరు ప్రకటించిన ఆ గొప్ప, ప్రియమైన, శక్తివంతమైన ఆధారం ధర్మమయంగా, విస్తృతంగా ఉంది. మీరు ఆకాశపు గొప్ప నైపుణ్యాన్ని వెలికి తీయగా, గోవును యోగానికి కట్టినట్టు, మీరు జలాలను ప్రవహింపజేశారు.
మహీ అత్ర మహినా వారమృణ్వథోఽరేణవస్తుజ ఆ సద్మన్ధేనవః । స్వరన్తి తా ఉపరతాతి సూర్యమా నిమ్రుచ ఉషసస్తక్వవీరివ
ఇక్కడ మీ గొప్పతనంతో మీరు ఆ ఆవరణాన్ని తొలగిస్తారు, ఓ మహాశక్తులారా! ధూళి, పునాదులు స్థిరంగా ఉంటాయి. అవి పైకి సూర్యుణ్ని వెదుకుతూ ప్రతిధ్వనిస్తాయి, ఉదయకాలపు కిరణాల్లా, నైపుణ్యంతో కూడిన మహిళల్లా సమీపిస్తాయి.
ఆ వామృతాయ కేశినీరనూషత మిత్ర యత్ర వరుణ గాతుమర్చథః । అవ త్మనా సృజతం పిన్వతం ధియో యువం విప్రస్య మన్మనామిరజ్యథః
అమరత్వం కోసం జటాధారి మీ వద్దకు వచ్చాడు, అక్కడ మిత్రా, వరుణా, మీరు మార్గానికి ప్రశంసలు అందుకుంటారు. మీ స్వశక్తితో మా ఆలోచనలను విడుదల చేసి, పోషించండి. మీరు కవిప్రజ్ఞతో మనసును ప్రేరేపిస్తారు.
యో వాం యజ్ఞైః శశమానో హ దాశతి కవిర్హోతా యజతి మన్మసాధనః । ఉపాహ తం గచ్ఛథో వీథో అధ్వరమచ్ఛా గిరః సుమతిం గన్తమస్మయూ
యజ్ఞాలతో మిమ్మల్ని ఆరాధిస్తూ, నిజంగా సేవచేసే హోతా, కవి, స్తోత్రాన్ని సిద్ధం చేసే వాడు. అతని వద్దకు మీరు వచ్చి, యజ్ఞాన్ని నడిపించి, అతని పాటలకు, మంచి దయను ప్రసాదించడానికి చేరుతారు.
యువాం యజ్ఞైః ప్రథమా గోభిరఞ్జత ఋతావానా మనసో న ప్రయుక్తిషు । భరన్తి వాం మన్మనా సంయతా గిరోఽదృప్యతా మనసా రేవదాశాథే
మీరు ఇద్దరూ, మొదటగా యజ్ఞాలతో, పశువులతో అలంకరించబడి, ధర్మమయులై, మనసు నడిపినట్టు. ఆలోచనతో రూపొందించిన స్తోత్రాలు మిమ్మల్ని మోస్తాయి, తగ్గని మనసుతో మీరు సమృద్ధిని ప్రసాదిస్తారు.
రేవద్వయో దధాథే రేవదాశాథే నరా మాయాభిరితఊతి మాహినమ్ । న వాం ద్యావోఽహభిర్నోత సిన్ధవో న దేవత్వం పణయో నానశుర్మఘమ్
మీరు ఇద్దరూ, ఓ మానవులారా, ధనాన్ని మోస్తారు, సంపదను ప్రసాదిస్తారు. మీ మాయతో మీరు మహిమను కాపాడుతారు. మీ గొప్పతనాన్ని రోజులు, నదులు, దైవత్వం, వ్యాపారులు ఎవరూ హానిచేయలేరు.
యువం వస్త్రాణి పీవసా వసాథే యువోరచ్ఛిద్రా మన్తవో హ సర్గాః । అవాతిరతమనృతాని విశ్వ ఋతేన మిత్రావరుణా సచేథే
మీరు ఇద్దరూ ధనిక వస్త్రాలు ధరించుకుంటారు. మీ ఆలోచనలు నిష్కళంకంగా ఉంటాయి, మీ సృష్టులు నిజమైనవే. మిత్రా, వరుణా, మీరు ఇద్దరూ కలసి ధర్మంతో అన్నింటిని నిలబెట్టుకుంటారు, అబద్ధాన్ని తొలగిస్తారు.
ఏతచ్చన త్వో వి చికేతదేషాం సత్యో మన్త్రః కవిశస్త ఋఘావాన్ । త్రిరశ్రిం హన్తి చతురశ్రిరుగ్రో దేవనిదో హ ప్రథమా అజూర్యన్
మీ జ్ఞానం, ఓ మిత్రా-వరుణా, ఈ ప్రజల్లో గుర్తించబడింది. మీ సత్యమైన సలహా, కవిచేత ప్రశంసించబడింది, అది శక్తివంతమైనది. మూడు అంచులది దెబ్బతీస్తుంది, నాలుగు అంచులది ఘోరమైనది, దైవ ఆజ్ఞలు మొదట స్థాపించబడ్డాయి.
అపాదేతి ప్రథమా పద్వతీనాం కస్తద్వాం మిత్రావరుణా చికేత । గర్భో భారం భరత్యా చిదస్య ఋతం పిపర్త్యనృతం ని తారీత్
పాదాలున్నవాటిలో మొదటిది వెళ్ళిపోతుంది. మిత్రా, వరుణా, మీలో ఎవరు దాన్ని తెలుసుకుంటారు? గర్భం భారాన్ని మోస్తుంది, తనదైనదానికీ, అది సత్యాన్ని నిలబెడుతుంది, అబద్ధాన్ని విడిచిపెడుతుంది.
ప్రయన్తమిత్పరి జారం కనీనాం పశ్యామసి నోపనిపద్యమానమ్ । అనవపృగ్ణా వితతా వసానం ప్రియం మిత్రస్య వరుణస్య ధామ
యువతుల ప్రియుడు చుట్టూ తిరుగుతున్నాడని మేము చూస్తున్నాం, కానీ అతడు దగ్గరకి రాడు. వస్త్రాన్ని ధరించి, విస్తరించి, పడిపోకుండా ఉన్నవాడు, మిత్రా, వరుణా, మీ ప్రియమైన నివాసస్థానం.
అనశ్వో జాతో అనభీశురర్వా కనిక్రదత్పతయదూర్ధ్వసానుః । అచిత్తం బ్రహ్మ జుజుషుర్యువానః ప్ర మిత్రే ధామ వరుణే గృణన్తః
గుర్రం లేకుండా, కొరడీ లేకుండా పుట్టినవాడు, గర్జిస్తూ పరుగెడతాడు, అతని శిఖరం పైకి లేచింది. యువకులు ఆ జ్ఞానం లేని స్తోత్రాన్ని ఆదరిస్తారు, మిత్రా, వరుణా, మీ నివాసాన్ని ప్రశంసిస్తూ పాటలు పాడుతారు.
ఆ ధేనవో మామతేయమవన్తీర్బ్రహ్మప్రియం పీపయన్సస్మిన్నూధన్ । పిత్వో భిక్షేత వయునాని విద్వానాసావివాసన్నదితిమురుష్యేత్
ఈ గోవులు, జ్ఞానులకు ప్రీతిపాత్రంగా, ఇక్కడ సమృద్ధిని పంచాలని కోరుకుంటున్నాను. మార్గాలు తెలిసినవాడు జీవనోపాధి కోసం ప్రయత్నించాలి. అతడు చైతన్యంతో ఆదితిని మేల్కొలిపి, విశాలతను ప్రసాదించమని కోరాలి.
ఆ వాం మిత్రావరుణా హవ్యజుష్టిం నమసా దేవావవసా వవృత్యామ్ । అస్మాకం బ్రహ్మ పృతనాసు సహ్యా అస్మాకం వృష్టిర్దివ్యా సుపారా
మిత్రుడు, వరుణుడు, మేము మీకు ఇష్టమైన నివేదనలతో, నమస్కారంతో ఆశ్రయిస్తాము. మా ప్రార్థన యుద్ధాలలో విజయాన్ని కలిగించాలి. మాకు ఆకాశ జలధారలు ఎంతో అనుకూలంగా కురవాలి.
యజామహే వాం మహః సజోషా హవ్యేభిర్మిత్రావరుణా నమోభిః । ఘృతైర్ఘృతస్నూ అధ యద్వామస్మే అధ్వర్యవో న ధీతిభిర్భరన్తి
మిత్రుడు, వరుణుడు, మేము మీరందరినీ సమూహంగా, నివేదనలతో, భక్తితో పూజిస్తున్నాము. ఘృతంతో, యజ్ఞకారులు తమ ఆలోచనల ద్వారా మీ వరాలను మాకు అందిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతిర్వాం ధామ న ప్రయుక్తిరయామి మిత్రావరుణా సువృక్తిః । అనక్తి యద్వాం విదథేషు హోతా సుమ్నం వాం సూరిర్వృషణావియక్షన్
మిత్రుడు, వరుణుడు, నా స్తోత్రం మీ వరకు చక్కగా చేరాలని కోరుకుంటున్నాను. యజ్ఞంలో హోతా మిమ్మల్ని పిలిచినప్పుడు, జ్ఞానులు మీ అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించాలి.
పీపాయ ధేనురదితిరృతాయ జనాయ మిత్రావరుణా హవిర్దే । హినోతి యద్వాం విదథే సపర్యన్స రాతహవ్యో మానుషో న హోతా
పాలివ్వే ఆది తల్లి ఆదితి, సత్యానికి, ప్రజలకు మిత్రుడు, వరుణుడు, ఈ హవిని సమర్పించింది. యజ్ఞంలో హోతా మిమ్మల్ని సత్కరించినట్లే, మానవుడు కూడా కానుకను అందిస్తున్నాడు.
ఉత వాం విక్షు మద్యాస్వన్ధో గావ ఆపశ్చ పీపయన్త దేవీః । ఉతో నో అస్య పూర్వ్యః పతిర్దన్వీతం పాతం పయస ఉస్రియాయాః
మధుర పానాలు, గోవులు, జలాలు, ఇవన్నీ దేవతలు మిమ్మల్ని పోషిస్తున్నాయి. ఆ ప్రాచీన ప్రభువు మాకు పసుపు గోవు పాల రక్షణను ప్రసాదించాలి.
విష్ణోర్ను కం వీర్యాణి ప్ర వోచం యః పార్థివాని విమమే రజాంసి । యో అస్కభాయదుత్తరం సధస్థం విచక్రమాణస్త్రేధోరుగాయః
విష్ణువు చేసిన మహాత్మ్యాలను నేను వివరించబోతున్నాను. ఆయన భూమిని కొలిచాడు. ఆయన మూడు అడుగులతో పై లోకాన్ని స్థాపించాడు.
ప్ర తద్విష్ణు స్తవతే వీర్యేణ మృగో న భీమః కుచరో గిరిష్ఠాః । యస్యోరుషు త్రిషు విక్రమణేష్వధిక్షియన్తి భువనాని విశ్వా
విష్ణువు పరాక్రమానికి స్తుతులు అందుతున్నాయి. ఆయన పర్వతాలలో సంచరించే భయంకరమైన మృగంలా ఉన్నాడు. ఆయన మూడు విశాలమైన అడుగుల్లో అన్ని లోకాలు నివసిస్తున్నాయి.
ప్ర విష్ణవే శూషమేతు మన్మ గిరిక్షిత ఉరుగాయాయ వృష్ణే । య ఇదం దీర్ఘం ప్రయతం సధస్థమేకో విమమే త్రిభిరిత్పదేభిః
నా స్తోత్రం పర్వతాధిపతి, విశాలంగా అడుగులు వేసే, బలవంతుడైన విష్ణువుకు అంకితం. ఆయన ఒక్కడే ఈ విశాలమైన లోకాన్ని మూడు అడుగులతో కొలిచాడు.