తన్నస్తురీపమద్భుతం పురు వారం పురు త్మనా । త్వష్టా పోషాయ వి ష్యతు రాయే నాభా నో అస్మయుః
అద్భుతమైన, అన్ని విధాలా రక్షించే, అనేక రూపాలు కలిగిన త్వష్ట, మన పోషణ కోసం, సంపద కోసం విస్తరించి, మనకు ఆధారంగా నిలవాలి.
అవసృజన్నుప త్మనా దేవాన్యక్షి వనస్పతే । అగ్నిర్హవ్యా సుషూదతి దేవో దేవేషు మేధిరః
దేవతలు తమ శక్తితో ఇతర దేవతలను పంపించారు, వనస్పతీ! అగ్ని, దేవతల్లో జ్ఞానవంతుడైన దేవుడు, హవిస్సులను ఆనందంగా స్వీకరిస్తాడు.
పూషణ్వతే మరుత్వతే విశ్వదేవాయ వాయవే । స్వాహా గాయత్రవేపసే హవ్యమిన్ద్రాయ కర్తన
పూషణునికి, మరుతులకు, సమస్త దేవతలకు, వాయువుకు, స్వాహా పలుకుతూ, గాయత్రికి, ఇంద్రునికి హవిస్సును సమర్పించండి.
స్వాహాకృతాన్యా గహ్యుప హవ్యాని వీతయే । ఇన్ద్రా గహి శ్రుధీ హవం త్వాం హవన్తే అధ్వరే
స్వాహా పలికిన హవిస్సులను అనుగ్రహం కోసం స్వీకరించు. ఇంద్రుడా, రా, మా పిలుపు విను, ఎందుకంటే యజ్ఞంలో నిన్నే పిలుస్తున్నారు.
ప్ర తవ్యసీం నవ్యసీం ధీతిమగ్నయే వాచో మతిం సహసః సూనవే భరే । అపాం నపాద్యో వసుభిః సహ ప్రియో హోతా పృథివ్యాం న్యసీదదృత్వియః
శక్తివంతమైన, కొత్తగా ఉద్భవించిన స్తోత్రాన్ని, వాక్కును, ఆలోచనను అగ్నికి, బలమునకు పుత్రుడైనవాడికి సమర్పిస్తున్నాను. ప్రియమైన హోతా, వసులతో కలిసి, భూమిపై యజ్ఞకర్తగా స్థిరపడాడు.
స జాయమానః పరమే వ్యోమన్యావిరగ్నిరభవన్మాతరిశ్వనే । అస్య క్రత్వా సమిధానస్య మజ్మనా ప్ర ద్యావా శోచిః పృథివీ అరోచయత్
అతడు పరమాకాశంలో జన్మించి, మాతరిశ్వనుకు అగ్నిగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అతని సంకల్పంతో, వెలిగింపుతో, అతని జ్వాల ఆకాశాన్ని, భూమిని ప్రకాశింపజేసింది.
అస్య త్వేషా అజరా అస్య భానవః సుసందృశః సుప్రతీకస్య సుద్యుతః । భాత్వక్షసో అత్యక్తుర్న సిన్ధవోఽగ్నే రేజన్తే అససన్తో అజరాః
అతని ఉగ్రమైన, ఎన్నడూ మాయపడని కిరణాలు, అందంగా, మధురమైన రూపంతో, ప్రకాశవంతంగా ఉంటాయి. అతని జ్వాలలు, నదుల్లా వేగంగా ప్రవహిస్తూ, అగ్ని, ఎప్పుడూ యువకుడిగా, నిలిచిపోతూ, వెలుగుతుంటాయి.
యమేరిరే భృగవో విశ్వవేదసం నాభా పృథివ్యా భువనస్య మజ్మనా । అగ్నిం తం గీర్భిర్హినుహి స్వ ఆ దమే య ఏకో వస్వో వరుణో న రాజతి
ప్రపంచాన్ని బలంగా నిలిపే యముని, భృగువులు అందరినీ తెలిసినవారు, భూమికి నాభిగా ఎంచుకున్నారు. మన ఇంట్లో, ఒక్కరే ధనవంతుడు అయిన వరుణుడు రాజులా ప్రకాశించే అగ్నిని మన మాటలతో స్తుతించుదాం.
న యో వరాయ మరుతామివ స్వనః సేనేవ సృష్టా దివ్యా యథాశనిః । అగ్నిర్జమ్భైస్తిగితైరత్తి భర్వతి యోధో న శత్రూన్స వనా న్యృఞ్జతే
అతని ధ్వని, మరుత్ దేవతల గర్జనలా, ఆకాశంలో మేఘాల మోగుదలలా, ఎవ్వరూ మించలేరు. అగ్ని తన పదునైన దవడలతో శత్రువులను యుద్ధంలో ఓడించే వీరుడిలా తినేస్తూ ముందుకు పోతాడు.
కువిన్నో అగ్నిరుచథస్య వీరసద్వసుష్కువిద్వసుభిః కామమావరత్ । చోదః కువిత్తుతుజ్యాత్సాతయే ధియః శుచిప్రతీకం తమయా ధియా గృణే
స్తోత్రాలు వినిపించడాన్ని ఇష్టపడే వీరుడైన అగ్ని మనకు ధనం ఇస్తాడా? మంచి సంపదలతో మన కోరికను తీరుస్తాడా? ఆయన ప్రేరణ మన ఆలోచనలను విజయవంతం చేయాలని, ఈ స్వచ్చమైన మనసుతో ఆయనను స్తుతిస్తున్నాను.
ఘృతప్రతీకం వ ఋతస్య ధూర్షదమగ్నిం మిత్రం న సమిధాన ఋఞ్జతే । ఇన్ధానో అక్రో విదథేషు దీద్యచ్ఛుక్రవర్ణాముదు నో యంసతే ధియమ్
నెయ్యి ముఖంగా వెలిగే అగ్ని, సత్యంలో స్థిరంగా ఉండి, స్నేహితుడిలా మన ఇంట్లో వెలుగుతాడు. వేడి పెరిగినప్పుడు, సభల్లో ప్రకాశించి, మెరిసే జ్వాలలు పంపుతూ, మన ఆలోచనను పైకి తీసుకెళ్తాడు.
అప్రయుచ్ఛన్నప్రయుచ్ఛద్భిరగ్నే శివేభిర్నః పాయుభిః పాహి శగ్మైః । అదబ్ధేభిరదృపితేభిరిష్టేఽనిమిషద్భిః పరి పాహి నో జాః
అగ్నీ! పోయినవాళ్లతోనూ, ఇంకా ఉన్నవాళ్లతోనూ, మంచి రక్షకులతో మమ్మల్ని కాపాడు. ఎవ్వరూ ఓడించలేని, గాయపడని, ఎన్నడూ నిద్రపోని, మనకు ఇష్టమైన రక్షకులతో మా కుటుంబాన్ని అన్ని వైపులా రక్షించు.
ఏతి ప్ర హోతా వ్రతమస్య మాయయోర్ధ్వాం దధానః శుచిపేశసం ధియమ్ । అభి స్రుచః క్రమతే దక్షిణావృతో యా అస్య ధామ ప్రథమం హ నింసతే
హోతృవు తన విధిని పాటిస్తూ, ప్రకాశించే ఆలోచనను పైకి ఎత్తుకుంటూ ముందుకు వస్తాడు. దక్షిణ దిశలో చుట్టబడిన ఆ పళ్లెంలో మొదటగా ఆయన నివాసాన్ని తాకే పళ్లెం దగ్గరికి చేరుతాడు.
అభీమృతస్య దోహనా అనూషత యోనౌ దేవస్య సదనే పరీవృతాః । అపాముపస్థే విభృతో యదావసదధ స్వధా అధయద్యాభిరీయతే
అమృతాన్ని పీల్చే వారు దేవుని గర్భంలో, ఆయన స్థలంలో చేరారు. వారు నీటి ఒడిలో స్థిరపడినప్పుడు, ప్రవాహాలతో కలిసి, ఆహుతిని స్వీకరిస్తూ ముందుకు సాగుతారు.
యుయూషతః సవయసా తదిద్వపుః సమానమర్థం వితరిత్రతా మిథః । ఆదీం భగో న హవ్యః సమస్మదా వోళ్హుర్న రశ్మీన్సమయంస్త సారథిః
ఒక్కటిగా కలవాలని కోరుతూ, ఒకే లక్ష్యంతో, వారు ఆ రూపాన్ని చూపిస్తారు. ఆ సమయంలో, హవ్యాన్ని అర్హుడైన భాగదేవుడిలా, యజ్ఞాన్ని నడిపే వాడు పగ్గాలు పట్టుకుని, వాటిని సమంగా ఉంచుతాడు.
యమీం ద్వా సవయసా సపర్యతః సమానే యోనా మిథునా సమోకసా । దివా న నక్తం పలితో యువాజని పురూ చరన్నజరో మానుషా యుగా
ఒకే గర్భంలో పుట్టిన, జంటగా ఉండే ఆ ఇద్దరిని కలిసి సేవించాలి. వారు రాత్రి, పగలు లాంటి వారు, ఒకరు వృద్ధుడు, మరొకరు యువకుడు, ఎప్పుడూ కదిలే వారు, ఎన్నో తరాలుగా వృద్ధాప్యం రాని వారు.
తమీం హిన్వన్తి ధీతయో దశ వ్రిశో దేవం మర్తాస ఊతయే హవామహే । ధనోరధి ప్రవత ఆ స ఋణ్వత్యభివ్రజద్భిర్వయునా నవాధిత
పది ప్రేరణలు అతడిని ముందుకు నడిపిస్తాయి. మేము మానవులు ఆ దేవుణ్ణి సహాయానికి పిలుస్తాము. విల్లు పై భాగంలో అతడు నూతనంగా సిద్ధమై, నైపుణ్యంతో ముందుకు సాగేవారితో కలిసి ప్రయాణిస్తాడు.
త్వం హ్యగ్నే దివ్యస్య రాజసి త్వం పార్థివస్య పశుపా ఇవ త్మనా । ఏనీ త ఏతే బృహతీ అభిశ్రియా హిరణ్యయీ వక్వరీ బర్హిరాశాతే
అగ్నీ! నువ్వే నిజంగా దేవతలలో అధిపతి, భూమిపై పశువులను కాపాడే వాడివి. ఈ విశాలమైనవి, గొప్ప కాంతితో అలంకరించబడి, బంగారు పళ్లెం లాంటి sacred grassను పరచుతాయి.
అగ్నే జుషస్వ ప్రతి హర్య తద్వచో మన్ద్ర స్వధావ ఋతజాత సుక్రతో । యో విశ్వతః ప్రత్యఙ్ఙసి దర్శతో రణ్వః సందృష్టౌ పితుమాఁ ఇవ క్షయః
అగ్నీ! ఈ మాటను ఆనందంగా స్వీకరించు. నీవు స్వయంగా శక్తివంతుడవు, సత్యంలో పుట్టినవాడు, జ్ఞానవంతుడవు. నీవు అన్ని వైపులా తిరుగుతూ, అందరికీ కనబడేలా, అద్భుతమైన రూపంతో, తండ్రి ఇంటిలా ఆనందాన్ని ఇస్తావు.
తం పృచ్ఛతా స జగామా స వేద స చికిత్వాఁ ఈయతే సా న్వీయతే । తస్మిన్సన్తి ప్రశిషస్తస్మిన్నిష్టయః స వాజస్య శవసః శుష్మిణస్పతిః
ఆయనను అడగండి—ఆయన వచ్చాడు, అన్నీ తెలుసు, జ్ఞానవంతుడు, ముందుకు వెళ్ళి, తిరిగి వస్తాడు. ఆయనలోనే ఆదేశాలు, ఆయనలోనే ఆహుతులు ఉన్నాయి. ఆయనే బలానికి, శక్తికి, ఉత్సాహానికి అధిపతి.
తమిత్పృచ్ఛన్తి న సిమో వి పృచ్ఛతి స్వేనేవ ధీరో మనసా యదగ్రభీత్ । న మృష్యతే ప్రథమం నాపరం వచోఽస్య క్రత్వా సచతే అప్రదృపితః
అతన్ని ప్రశ్నిస్తారు, కానీ ఎవ్వరూ పూర్తిగా తెలుసుకోలేరు. జ్ఞానవంతుడు తన మనసుతో పట్టుకుంటాడు. ఆయన మొదటి మాట, చివరి మాట ఎప్పుడూ నిజమే, ఆయన సంకల్పంలో నిలబడిపోయి, ఎవరూ కదిలించలేరు.
తమిద్గచ్ఛన్తి జుహ్వస్తమర్వతీర్విశ్వాన్యేకః శృణవద్వచాంసి మే । పురుప్రైషస్తతురిర్యజ్ఞసాధనోఽచ్ఛిద్రోతిః శిశురాదత్త సం రభః
ఆయన దగ్గరికి ఆహుతి ఇస్తున్నవారు, వేగంగా పోయేవారు వస్తారు. ఆయన ఒక్కడే నా మాటలన్నీ వింటాడు. అనేక విధాలుగా పంపబడి, యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేసే వాడు, లోపం లేని శిశువు, ఉత్సాహంగా పనిని చేపడతాడు.
ఉపస్థాయం చరతి యత్సమారత సద్యో జాతస్తత్సార యుజ్యేభిః । అభి శ్వాన్తం మృశతే నాన్ద్యే ముదే యదీం గచ్ఛన్త్యుశతీరపిష్ఠితమ్
ఆయన ఆహుతి స్థలంలో చేరి, అక్కడ కూర్చుని, కొత్తగా పుట్టినవాడిలా, యుక్తులైనవారితో పని మొదలుపెడతాడు. ప్రకాశించే వారు సంతోషంగా వచ్చి, బాగా ఏర్పాటైన స్థలాన్ని చేరినప్పుడు, ఉత్సాహవంతుడిని తాకుతారు.
స ఈం మృగో అప్యో వనర్గురుప త్వచ్యుపమస్యాం ని ధాయి । వ్యబ్రవీద్వయునా మర్త్యేభ్యోఽగ్నిర్విద్వాఁ ఋతచిద్ధి సత్యః
అతడు అడవిలో అడవి జంతువులా ఉంటుంది, అతని చర్మాన్ని పీఠంపై ఉంచుతారు. అగ్ని జ్ఞానవంతుడు, సత్యాన్ని తెలిసినవాడు, నైపుణ్యంతో మానవులకు నిజమైన మాటను చెబుతాడు.
త్రిమూర్ధానం సప్తరశ్మిం గృణీషేఽనూనమగ్నిం పిత్రోరుపస్థే । నిషత్తమస్య చరతో ధ్రువస్య విశ్వా దివో రోచనాపప్రివాంసమ్
మూడు తలలు, ఏడు కిరణాలు కలిగిన, లోపం లేని అగ్నిని, తల్లిదండ్రుల ఒడిలో కూర్చున్నవాడిని నేను స్తుతిస్తున్నాను. స్థిరంగా, కదులుతూ ఉండే అతడు, ఆకాశంలోని అన్ని ప్రకాశించే ప్రాంతాలను నింపుతాడు.
ఉక్షా మహాఁ అభి వవక్ష ఏనే అజరస్తస్థావితఊతిరృష్వః । ఉర్వ్యాః పదో ని దధాతి సానౌ రిహన్త్యూధో అరుషాసో అస్య
బలమైన ఎద్దు, ఎప్పుడూ యవ్వనంగా, మహోన్నతంగా ఉన్నవాడు, తన శక్తితో ముందుకు సాగాడు. విశాలమైన భూమి మీద ఉన్న ఎత్తైన శిఖరంపై తన పాదాన్ని ఉంచాడు. అతని ఉద్ధరంలో నుంచి ఎరుపు రంగు ప్రవాహాలు ఉప్పొంగిపొర్లుతున్నాయి.
సమానం వత్సమభి సంచరన్తీ విష్వగ్ధేనూ వి చరతః సుమేకే । అనపవృజ్యాఁ అధ్వనో మిమానే విశ్వాన్కేతాఁ అధి మహో దధానే
ఆవులు అన్నీ కలసి, ఒకే దూడ చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి. ఎక్కడైనా మంచి పాలిచ్చే ఆవులు అలసట లేకుండా తిరుగుతూ, తాము వెళ్ళే దారులను కొలుస్తూ, తమ గొప్ప శరీరాలపై అన్ని లక్షణాలను మోస్తూ సంచరిస్తున్నాయి.
ధీరాసః పదం కవయో నయన్తి నానా హృదా రక్షమాణా అజుర్యమ్ । సిషాసన్తః పర్యపశ్యన్త సిన్ధుమావిరేభ్యో అభవత్సూర్యో నౄన్
జ్ఞానులు, కవులు, ప్రతి ఒక్కరు తాము రక్షిస్తూ, మరణించని దానిని వివిధ హృదయాలతో ముందుకు నడిపిస్తున్నారు. తెలుసుకోవాలని ప్రయత్నిస్తూ, వారు నదిని చూశారు. వారికోసం సూర్యుడు మనుషుల మధ్య వెలుగుగా కనిపించాడు.
దిదృక్షేణ్యః పరి కాష్ఠాసు జేన్య ఈళేన్యో మహో అర్భాయ జీవసే । పురుత్రా యదభవత్సూరహైభ్యో గర్భేభ్యో మఘవా విశ్వదర్శతః
అతడు చూడదగినవాడు, అన్ని సరిహద్దుల్లో దర్శించదగినవాడు, గొప్పదనానికి పిలవదగినవాడు, పిల్లలు బతకడానికి ఆరాధించదగినవాడు. ఎందుకంటే సూర్యుడు అనేక చోట్ల, గర్భాలలోనే ఎక్కువగా కనిపించేలా వెలిసాడు, ఓ దాతా!
కథా తే అగ్నే శుచయన్త ఆయోర్దదాశుర్వాజేభిరాశుషాణాః । ఉభే యత్తోకే తనయే దధానా ఋతస్య సామన్రణయన్త దేవాః
ఓ అగ్ని! ప్రకాశించే వారు నిన్ను ఎలా సేవించారు? బహుమతుల కోసం ఆశతో నీవు ఇచ్చే యజ్ఞాల్లో పాల్గొన్నారు. కుటుంబంలో, సంతానంలో, దేవతలు ధర్మగీతాన్ని పాటిస్తూ ఆనందించారు.