భూషన్న యోఽధి బభ్రూషు నమ్నతే వృషేవ పత్నీరభ్యేతి రోరువత్ । ఓజాయమానస్తన్వశ్చ శుమ్భతే భీమో న శృఙ్గా దవిధావ దుర్గృభిః
బంగారు రంగులో ఉన్నవారిలో అలంకరించబడి ఉన్నవాడు వంగిపోతాడు. వృషభులా, తన భార్యల దగ్గరికి గర్జిస్తూ వస్తాడు. పెరుగుతూ, తన శరీరాన్ని ప్రకాశింపజేస్తాడు. భయంకరమైన కొమ్ముల్లా, పట్టుకోలేని విధంగా పరుగెడతాడు.
స సంస్తిరో విష్టిరః సం గృభాయతి జానన్నేవ జానతీర్నిత్య ఆ శయే । పునర్వర్ధన్తే అపి యన్తి దేవ్యమన్యద్వర్పః పిత్రోః కృణ్వతే సచా
అతడు సవ్యవస్థితి కలిగి, విస్తృతంగా ఉండి, ఎప్పుడూ విశ్రాంతిలో ఉన్నవారిని తెలుసుకుంటూ, వారిని ఒకచోట చేర్చుకుంటాడు. వారు దేవతల దగ్గరికి వెళ్లినా, మళ్లీ పెరుగుతారు. ఇద్దరు తల్లిదండ్రులకు మరో రూపాన్ని కలిపి సృష్టిస్తారు.
తమగ్రువః కేశినీః సం హి రేభిర ఊర్ధ్వాస్తస్థుర్మమ్రుషీః ప్రాయవే పునః । తాసాం జరాం ప్రముఞ్చన్నేతి నానదదసుం పరం జనయఞ్జీవమస్తృతమ్
వేగంగా కదిలే, పొడవాటి జుట్టు కలిగిన వారు, తమ అరుపులతో కలిసి నిలబడి, కోపం లేకుండా, తిరిగి ప్రయాణానికి సిద్ధమవుతారు. వారు వృద్ధాప్యాన్ని వదిలేసి, శబ్దం చేస్తూ, మరో జీవాన్ని, అలసట లేని దానిని జన్మింపజేస్తారు.
అధీవాసం పరి మాతూ రిహన్నహ తువిగ్రేభిః సత్వభిర్యాతి వి జ్రయః । వయో దధత్పద్వతే రేరిహత్సదాను శ్యేనీ సచతే వర్తనీరహ
అతడు అలంకారంతో తల్లి చుట్టూ తిరుగుతూ, బలమైన శక్తులతో ప్రతి రోజు వృద్ధాప్యాన్ని దాటి వెళ్తాడు. యవ్వనాన్ని ధరించి, హంసలా కదలుతూ, ఎప్పుడూ కోరుకుంటూ, గద్ద తన మార్గాలను అనుసరిస్తుంది.
అస్మాకమగ్నే మఘవత్సు దీదిహ్యధ శ్వసీవాన్వృషభో దమూనాః । అవాస్యా శిశుమతీరదీదేర్వర్మేవ యుత్సు పరిజర్భురాణః
అగ్నీ దేవా! మా కోసం, దాతల్లో ప్రకాశించు. ఇంటి యజమానుడా, బలమైన ఎద్దులా ఊపిరి పీల్చు. నివసించవలసినవారు, పిల్లలను కలిగినవారు, ఎప్పుడూ క్షేమంగా ఉండాలి. యుద్ధంలో కవచంలా, వారు రక్షించబడాలి.
ఇదమగ్నే సుధితం దుర్ధితాదధి ప్రియాదు చిన్మన్మనః ప్రేయో అస్తు తే । యత్తే శుక్రం తన్వో రోచతే శుచి తేనాస్మభ్యం వనసే రత్నమా త్వమ్
అగ్నీ దేవా! ఈ మంచి హవనం నీకు చెడ్డ హవనంకన్నా ప్రియంగా ఉండాలి. ఇది నీ మనసుకు మరింత ఇష్టంగా ఉండాలి. నీ శరీరం నుంచి వెలిగే పవిత్రమైన ప్రకాశంతో, మాకు ధనం అందించు.
రథాయ నావముత నో గృహాయ నిత్యారిత్రాం పద్వతీం రాస్యగ్నే । అస్మాకం వీరాఁ ఉత నో మఘోనో జనాఁశ్చ యా పారయాచ్ఛర్మ యా చ
అగ్నీ దేవా! మా రథానికి, నావకు, ఇంటికి ఎప్పుడూ దారి చూపే, మార్గాన్ని చూపే దయను ప్రసాదించు. మా వీరులకు, మా దాతలకు, దాటి వెళ్లే వారికి రక్షణను ఇవ్వు, మమ్మల్ని కాపాడు.
అభీ నో అగ్న ఉక్థమిజ్జుగుర్యా ద్యావాక్షామా సిన్ధవశ్చ స్వగూర్తాః । గవ్యం యవ్యం యన్తో దీర్ఘాహేషం వరమరుణ్యో వరన్త
మేము పాడే స్తోత్రంతో, అగ్నీ దేవా, నీవు మా దగ్గరికి రా. ఆకాశం, భూమి, ప్రసిద్ధ నదులతో కలిసి రా. పశువులు, యవలు కోసం, దీర్ఘకాలిక ధ్వనితో, ఎర్రవారు ఉత్తమాన్ని ఎంచుకుంటారు.
బళిత్థా తద్వపుషే ధాయి దర్శతం దేవస్య భర్గః సహసో యతో జని । యదీముప హ్వరతే సాధతే మతిరృతస్య ధేనా అనయన్త సస్రుతః
ఆ అద్భుతమైన ప్రకాశం, దేవుని మహిమ, బలంతో పుట్టింది. ఆలోచన దగ్గరికి వచ్చి ఫలితాన్ని ఇస్తే, సత్యపు ఆవులు ప్రవాహాలను తెస్తాయి.
పృక్షో వపుః పితుమాన్నిత్య ఆ శయే ద్వితీయమా సప్తశివాసు మాతృషు । తృతీయమస్య వృషభస్య దోహసే దశప్రమతిం జనయన్త యోషణః
ప్రకాశవంతుడు, అనేక తండ్రులతో, ఎప్పుడూ విశ్రాంతిలో ఉంటాడు. రెండవది, ఏడుగురు పోషక తల్లులలో ఉంటుంది. ఈ ఎద్దును పీల్చేందుకు, స్త్రీలు మూడవదాన్ని, పది రకాల జ్ఞానాన్ని కలిగినదాన్ని సృష్టిస్తారు.
నిర్యదీం బుధ్నాన్మహిషస్య వర్పస ఈశానాసః శవసా క్రన్త సూరయః । యదీమను ప్రదివో మధ్వ ఆధవే గుహా సన్తం మాతరిశ్వా మథాయతి
ఎద్దు రూపం లోతు నుంచి, బలవంతులైన కుమారులు, శక్తితో ముందుకు వస్తారు. మధుపానం కోసం, వారు ఆకాశాన్ని అనుసరిస్తూ, మాతరిశ్వాన్ దాగినదాన్ని కదిలిస్తాడు.
ప్ర యత్పితుః పరమాన్నీయతే పర్యా పృక్షుధో వీరుధో దంసు రోహతి । ఉభా యదస్య జనుషం యదిన్వత ఆదిద్యవిష్ఠో అభవద్ఘృణా శుచిః
తండ్రి యొక్క పరమ స్థానం నుంచి తీసుకెళ్లినప్పుడు, రసాన్ని పీల్చే కొమ్మలు, కొమ్మలపై పెరుగుతాయి. అతని రెండు జన్మరేఖలు కదిలినప్పుడు, ఆకాశంలో ప్రకాశవంతమైన పవిత్రుడు అవుతాడు.
ఆదిన్మాతౄరావిశద్యాస్వా శుచిరహింస్యమాన ఉర్వియా వి వావృధే । అను యత్పూర్వా అరుహత్సనాజువో ని నవ్యసీష్వవరాసు ధావతే
అప్పుడు అతడు తల్లులలో ప్రవేశించి, పవిత్రంగా, హానికరం కాకుండా విస్తరించాడు. పూర్వీకులు ఎక్కినప్పుడు, ఎప్పుడూ యువకులు, అతడు కొత్త, తక్కువవాటిలో పరుగెడతాడు.
ఆదిద్ధోతారం వృణతే దివిష్టిషు భగమివ పపృచానాస ఋఞ్జతే । దేవాన్యత్క్రత్వా మజ్మనా పురుష్టుతో మర్తం శంసం విశ్వధా వేతి ధాయసే
ఆ సమయంలో, ఆకాశవాసులలో, వారు హోతారుని ఎంచుకుంటారు. భాగాన్ని కోరుతూ, వేగంగా ముందుకు వెళ్తారు. దేవతలు, తమ సంకల్పంతో, బలంతో, అనేక మంది స్తుతించగా, నీవు మానవుని ప్రార్థనను అన్నిచోట్లకు తీసుకెళ్తావు.
వి యదస్థాద్యజతో వాతచోదితో హ్వారో న వక్వా జరణా అనాకృతః । తస్య పత్మన్దక్షుషః కృష్ణజంహసః శుచిజన్మనో రజ ఆ వ్యధ్వనః
వాయువుతో ప్రేరేపించబడినప్పుడు, యజ్ఞాగ్ని, గుర్రం మాదిరిగా, వృద్ధాప్యమూ లేకుండా, విస్తరిస్తుంది. దాని మార్గం, కృష్ణవర్ణం కలిగిన నాలుకతో, పవిత్ర జన్మతో, వారు లోకాలను తెరిచారు.
రథో న యాతః శిక్వభిః కృతో ద్యామఙ్గేభిరరుషేభిరీయతే । ఆదస్య తే కృష్ణాసో దక్షి సూరయః శూరస్యేవ త్వేషథాదీషతే వయః
పట్టాలు కలిగిన రథంలా, అది ఎర్ర భాగాలతో ఆకాశాన్ని చేరుతుంది. అక్కడి నుంచి, కృష్ణవర్ణపు కుమారులు, బలవంతుని వేగాన్ని కోరుతూ, వీరుడి శక్తిని ఆశిస్తూ ముందుకు సాగుతారు.
త్వయా హ్యగ్నే వరుణో ధృతవ్రతో మిత్రః శాశద్రే అర్యమా సుదానవః । యత్సీమను క్రతునా విశ్వథా విభురరాన్న నేమిః పరిభూరజాయథాః
అగ్నీ దేవా! నీతో కలిసి, వరుణుడు, మిత్రుడు, అర్యమన్, దాతలు—all నిశ్చయబద్ధతతో ఆనందిస్తారు. నీ సంకల్పంతో, నీవు అన్నిచోట్ల విస్తరించినప్పుడు, చక్రం అక్షాన్ని దాటదు.
త్వమగ్నే శశమానాయ సున్వతే రత్నం యవిష్ఠ దేవతాతిమిన్వసి । తం త్వా ను నవ్యం సహసో యువన్వయం భగం న కారే మహిరత్న ధీమహి
అగ్నీ దేవా! పూజించి, స్తుతించే వారికి, నీవు దివ్యమైన, సమృద్ధిగా ఉన్న ధనాన్ని ప్రసాదిస్తావు. నిత్యం కొత్తగా, యువకుడిగా ఉన్న నీకు, మేము భాగంలా, సభలో గొప్ప ధనాన్ని కోరుకుంటాము.
అస్మే రయిం న స్వర్థం దమూనసం భగం దక్షం న పపృచాసి ధర్ణసిమ్ । రశ్మీఁరివ యో యమతి జన్మనీ ఉభే దేవానాం శంసమృత ఆ చ సుక్రతుః
మాకు నీవు ప్రకాశవంతమైన, ఇంటిని పోషించే ధనాన్ని, భాగంలా, జ్ఞానాన్ని, స్థిరతను ప్రసాదిస్తావు. కిరణాల్లా, నీవు రెండు తరాలను నడిపిస్తావు. మంచి సంకల్పంతో, దేవతల స్తోత్రాన్ని, సత్యాన్ని తీసుకువస్తావు.
ఉత నః సుద్యోత్మా జీరాశ్వో హోతా మన్ద్రః శృణవచ్చన్ద్రరథః । స నో నేషన్నేషతమైరమూరోఽగ్నిర్వామం సువితం వస్యో అచ్ఛ
ప్రకాశవంతుడైన, ఎప్పుడూ యవ్వనంతో ఉన్న హోతా, మధురమైన వాడు, మన మాటలు ఆలకించే వాడు, మెరిసే రథంతో ఉన్న వాడు, మన ప్రార్థనను వినాలి. తప్పు లేకుండా ఉండే అగ్ని, మంచి మార్గదర్శకులతో, మనకు ఐశ్వర్యం, శుభఫలితాలు కలిగించే దిశగా నడిపించాలి.
అస్తావ్యగ్నిః శిమీవద్భిరర్కైః సామ్రాజ్యాయ ప్రతరం దధానః । అమీ చ యే మఘవానో వయం చ మిహం న సూరో అతి నిష్టతన్యుః
పెద్ద శబ్దంతో మండే అగ్ని, రాజ్యాధికారానికి అర్పణను మోసుకెళ్తూ, పైకి ఎక్కాలి. దాతలు, మేము కూడా, మబ్బులను దాటి, సూర్యుడు చీకటిని దాటి వెలిగినట్లు, ముందుకు సాగాలి.
సమిద్ధో అగ్న ఆ వహ దేవాఁ అద్య యతస్రుచే । తన్తుం తనుష్వ పూర్వ్యం సుతసోమాయ దాశుషే
అగ్ని, నువ్వు వెలిగిపోతూ, ఈ రోజు దేవతలను ఇక్కడికి ఆహ్వానించు. పూర్వకాలపు తంతువును, సోమరసం పిండిన భక్తుని కోసం విస్తరించు.
ఘృతవన్తముప మాసి మధుమన్తం తనూనపాత్ । యజ్ఞం విప్రస్య మావతః శశమానస్య దాశుషః
నెయ్యితో, తేనె తీపితో నిండిన యజ్ఞానికి, జ్ఞానంతో కూడిన యజ్ఞకర్త కోసం, నీ అనుగ్రహాన్ని కోరే భక్తుని కోసం, అగ్ని, నువ్వు ఇక్కడికి రా.
శుచిః పావకో అద్భుతో మధ్వా యజ్ఞం మిమిక్షతి । నరాశంసస్త్రిరా దివో దేవో దేవేషు యజ్ఞియః
పవిత్రమైన, ప్రకాశవంతమైన, అద్భుతమైన అగ్ని, తేనె తీపితో కూడిన యజ్ఞాన్ని ఆస్వాదించాలనుకుంటాడు. నరాశంసుడు, మూడుసార్లు ఆకాశం నుండి, దేవతల్లో అర్హుడైన దేవుడు.
ఈళితో అగ్న ఆ వహేన్ద్రం చిత్రమిహ ప్రియమ్ । ఇయం హి త్వా మతిర్మమాచ్ఛా సుజిహ్వ వచ్యతే
ఆహ్వానించబడిన అగ్ని, ఇంద్రుడిని, అందమైనవాడిని, ఇక్కడికి తీసుకురా. ఎందుకంటే నా ఈ ఆలోచన, నీవు మధురమైన నాలుక కలవాడవు కాబట్టి, నేరుగా నీకే చెప్పబడుతోంది.
స్తృణానాసో యతస్రుచో బర్హిర్యజ్ఞే స్వధ్వరే । వృఞ్జే దేవవ్యచస్తమమిన్ద్రాయ శర్మ సప్రథః
యజ్ఞంలో దర్భను పరచి, ఆసనం సిద్ధం చేసే వారు, ఇంద్రుడికి దేవతలు ఆశీర్వదించిన, విశాలమైన, రక్షణ కలిగించే ఆశ్రయాన్ని నేను ఎంచుకుంటున్నాను.
వి శ్రయన్తామృతావృధః ప్రయై దేవేభ్యో మహీః । పావకాసః పురుస్పృహో ద్వారో దేవీరసశ్చతః
అమరులు, మహిమాన్వితులు, దేవతల వద్దకు వెళ్ళాలి. పవిత్రమైన, అందరికీ ఇష్టమైన దేవతా ద్వారాలు, అన్ని దిశలలో విస్తరించి తెరుచుకోవాలి.
ఆ భన్దమానే ఉపాకే నక్తోషాసా సుపేశసా । యహ్వీ ఋతస్య మాతరా సీదతాం బర్హిరా సుమత్
రాత్రి, ఉదయం ఇద్దరూ అలంకారముతో, అందంగా, కలసి వచ్చాలి. ధర్మానికి తల్లులైన ఆ ఇద్దరు యువతులు, దర్భపై కూర్చొని, మనకు అనుగ్రహించాలి.
మన్ద్రజిహ్వా జుగుర్వణీ హోతారా దైవ్యా కవీ । యజ్ఞం నో యక్షతామిమం సిధ్రమద్య దివిస్పృశమ్
మధురమైన నాలుకలు కలిగి, జాగ్రత్తగా ఉండే, దివ్యమైన, జ్ఞానులు అయిన హోతారులు, ఈ యజ్ఞాన్ని మన కోసం ఈ రోజు త్వరగా, ఆకాశాన్ని తాకేలా నిర్వహించాలి.
శుచిర్దేవేష్వర్పితా హోత్రా మరుత్సు భారతీ । ఇళా సరస్వతీ మహీ బర్హిః సీదన్తు యజ్ఞియాః
పవిత్రంగా, దేవతల మధ్యలో స్థాపించబడ్డ హోతా; మరుతుల మధ్యలో భారతి, ఇళ, సరస్వతి, మహి — వీరు అందరూ యజ్ఞానికి అర్హులై, దర్భపై కూర్చోవాలి.