సముద్రాదూర్మిముదియర్తి వేనో నభోజాః పృష్ఠం హర్యతస్య దర్శి । ఋతస్య సానావధి విష్టపి భ్రాట్ సమానం యోనిమభ్యనూషత వ్రాః
వేణుడు సముద్రం నుండి అలగా పైకి వచ్చి, ఆకాశంలో ప్రకాశవంతుడి వెనుకభాగానికి చేరాడు. సత్య శిఖరాన్ని తాకి, వంశాలు ఒకే మూలాన్ని అన్వేషించాయి.
సమానం పూర్వీరభి వావశానాస్తిష్ఠన్వత్సస్య మాతరః సనీళాః । ఋతస్య సానావధి చక్రమాణా రిహన్తి మధ్వో అమృతస్య వాణీః
పురాతన తల్లులు, ఉత్సాహంగా, దూడకు దగ్గరగా నిలబడి, దానిని పోషించాయి. సత్య శిఖరానికి చేరుకుంటూ, అవి అమృతపు తేనె ప్రవాహాలను వెతుకుతున్నాయి.
జానన్తో రూపమకృపన్త విప్రా మృగస్య ఘోషం మహిషస్య హి గ్మన్ । ఋతేన యన్తో అధి సిన్ధుమస్థుర్విదద్గన్ధర్వో అమృతాని నామ
ఆయన రూపాన్ని తెలుసుకున్న మునులు, ఆయనకు హాని చేయలేదు. వారు ఎద్దు గర్జనను, జింక అరుపును విన్నారు. సత్యమార్గంలో నదికట్ట వద్ద నిలబడి, గంధర్వుడు అమృత నామాలను కనుగొన్నాడు.
అప్సరా జారముపసిష్మియాణా యోషా బిభర్తి పరమే వ్యోమన్ । చరత్ప్రియస్య యోనిషు ప్రియః సన్సీదత్పక్షే హిరణ్యయే స వేనః
అప్సరసు తన ప్రియుడి దగ్గరకు చేరింది. ఆ యువతి అతన్ని పరమాకాశంలో మోసుకుపోతుంది. ప్రియుడు ప్రియమైన స్థలాల్లో సంచరిస్తూ, వేణుడు బంగారు రెక్కపై విశ్రాంతి చెందాడు.
నాకే సుపర్ణముప యత్పతన్తం హృదా వేనన్తో అభ్యచక్షత త్వా । హిరణ్యపక్షం వరుణస్య దూతం యమస్య యోనౌ శకునం భురణ్యుమ్
ఆకాశంలో బంగారు రెక్కల పక్షి ఎగురుతున్నప్పుడు, వేణుని కోరినవారు హృదయంతో నిన్ను చూశారు. నీవు వరుణుని దూతవు, యముని లోకంలో వేగవంతమైన పక్షివు.
ఊర్ధ్వో గన్ధర్వో అధి నాకే అస్థాత్ప్రత్యఙ్చిత్రా బిభ్రదస్యాయుధాని । వసానో అత్కం సురభిం దృశే కం స్వర్ణ నామ జనత ప్రియాణి
గంధర్వుడు ఆకాశంలో నిలబడి, ఈయన యొక్క ప్రకాశవంతమైన ఆయుధాలను ధరించాడు. అందరికీ కనిపించే సుగంధ వస్త్రాన్ని వేసుకొని, ప్రియమైన బంగారు నామాలను సృష్టించాడు.
ద్రప్సః సముద్రమభి యజ్జిగాతి పశ్యన్గృధ్రస్య చక్షసా విధర్మన్ । భానుః శుక్రేణ శోచిషా చకానస్తృతీయే చక్రే రజసి ప్రియాణి
ఒక చినుకు సముద్రాన్ని చేరేటప్పుడు, గద్దపక్షి చూపుతో చూస్తూ, ప్రకాశవంతుడు స్వచ్ఛమైన కాంతితో మెరుస్తూ, మూడవ లోకంలో ప్రియమైన వాటిని సృష్టించాడు.
ఇమం నో అగ్న ఉప యజ్ఞమేహి పఞ్చయామం త్రివృతం సప్తతన్తుమ్ । అసో హవ్యవాళుత నః పురోగా జ్యోగేవ దీర్ఘం తమ ఆశయిష్ఠాః
అగ్ని! ఈ యజ్ఞానికి రా, ఇది ఐదు భాగాలుగా, మూడు తంతువులతో, ఏడు దారాలతో ఉంది. నీవు హవిస్సు తీసుకెళ్లేవాడవు, మమ్మల్ని ముందుకు నడిపించు. సూర్యుడిలా, దీర్ఘమైన చీకటిని తొలగించు.
అదేవాద్దేవః ప్రచతా గుహా యన్ప్రపశ్యమానో అమృతత్వమేమి । శివం యత్సన్తమశివో జహామి స్వాత్సఖ్యాదరణీం నాభిమేమి
దేవుడిగా నేను అదేవతలను విడిచి, రహస్యంగా తెలుసుకుంటూ అమృతత్వాన్ని పొందాను. శుభంగా కనిపించినా, శుభం కానిది వదిలిపెడతాను. నా స్నేహం వల్ల అరణి మధ్యకు వెళ్లను.
పశ్యన్నన్యస్యా అతిథిం వయాయా ఋతస్య ధామ వి మిమే పురూణి । శంసామి పిత్రే అసురాయ శేవమయజ్ఞియాద్యజ్ఞియం భాగమేమి
ఇతరుల అతిథిని చూస్తూ, పక్షిలా వేగంగా, సత్యధామాలను అనేకంగా కొలిచాను. తండ్రి అయిన అసురునికి చెబుతున్నాను—యజ్ఞానికి అర్హమైన భాగానికే వస్తున్నాను, అనర్హమైనదానికి కాదు.
బహ్వీః సమా అకరమన్తరస్మిన్నిన్ద్రం వృణానః పితరం జహామి । అగ్నిః సోమో వరుణస్తే చ్యవన్తే పర్యావర్ద్రాష్ట్రం తదవామ్యాయన్
పలువురు సంవత్సరాలు లోపల కృషి చేశాను, ఇంద్రునిని ఎంచుకుని తండ్రిని వదిలాను. అగ్ని, సోమ, వరుణులు కలవరపడ్డారు—పాలకుని ఆసనానికి చుట్టూ చేరారు.
నిర్మాయా ఉ త్యే అసురా అభూవన్త్వం చ మా వరుణ కామయాసే । ఋతేన రాజన్ననృతం వివిఞ్చన్మమ రాష్ట్రస్యాధిపత్యమేహి
ఈ మహాశక్తులు తమ స్వంత బలంతో వెలుగులోకి వచ్చారు. నీవు కూడా, వరుణా, నన్ను కోరుతున్నావు. రాజా! సత్యాన్ని అసత్యాన్ని వేరు చేసి, నా రాజ్యంలో అధిపత్యానికి రా.
ఇదం స్వరిదమిదాస వామమయం ప్రకాశ ఉర్వన్తరిక్షమ్ । హనావ వృత్రం నిరేహి సోమ హవిష్ట్వా సన్తం హవిషా యజామ
ఇది వెలుగు, ఇది సంపద, ఇది భూమి-ఆకాశ మధ్య విశాలమైన ప్రకాశవంతమైన స్థలం. వృత్రుడిని జయిద్దాం, సోమా, బయటకు రా—హవిస్సుతో పూజించదగినవారిని పూజిద్దాం.
కవిః కవిత్వా దివి రూపమాసజదప్రభూతీ వరుణో నిరపః సృజత్ । క్షేమం కృణ్వానా జనయో న సిన్ధవస్తా అస్య వర్ణం శుచయో భరిభ్రతి
కవి తన కవిత్వంతో ఆకాశంలో రూపాన్ని ఏర్పరిచాడు. వరుణుడు నిరోధం లేకుండా నదులను ప్రవహింపజేశాడు. సురక్షితమైన గృహాన్ని నిర్మించుకునే ప్రజలవలె, పవిత్రమైన నదులు ఆయన రంగును మోస్తున్నాయి.
తా అస్య జ్యేష్ఠమిన్ద్రియం సచన్తే తా ఈమా క్షేతి స్వధయా మదన్తీః । తా ఈం విశో న రాజానం వృణానా బీభత్సువో అప వృత్రాదతిష్ఠన్
అవి ఆయన గొప్ప శక్తిని ఆశ్రయించాయి. అవి స్వభావంతో ఇక్కడ నివసిస్తూ ఆనందిస్తున్నాయి. రాజును ఎంచుకునే ప్రజలవలె, అవి ఉగ్రంగా వృత్రుని నుండి వేరుగా నిలిచాయి.
బీభత్సూనాం సయుజం హంసమాహురపాం దివ్యానాం సఖ్యే చరన్తమ్ । అనుష్టుభమను చర్చూర్యమాణమిన్ద్రం ని చిక్యుః కవయో మనీషా
భయంకరమైనవారితో కలిసి, ఆ హంస వలె ఉన్నవాడిని, ఆకాశంలోను, పవిత్ర జలాల్లోను సంచరించేవాడిని, జ్ఞానులు తమ ధ్యానంతో తెలుసుకున్నారు. వారు అనుష్టుప్ ఛందస్సుతో ఇంద్రుని స్తుతిస్తూ, ఆయనను కోరుతూ పూజించారు.
అహం రుద్రేభిర్వసుభిశ్చరామ్యహమాదిత్యైరుత విశ్వదేవైః । అహం మిత్రావరుణోభా బిభర్మ్యహమిన్ద్రాగ్నీ అహమశ్వినోభా
నేను రుద్రులతో, వసులతో కలిసి తిరుగుతాను. ఆదిత్యులతో, అన్నీ దేవతలతో కూడి ఉంటాను. మిత్రుడు, వరుణుడు ఇద్దరినీ నేను మోస్తాను. ఇంద్రుడు, అగ్ని ఇద్దరినీ, అశ్వినీదేవతలు ఇద్దరినీ నేను మోస్తాను.
అహం సోమమాహనసం బిభర్మ్యహం త్వష్టారముత పూషణం భగమ్ । అహం దధామి ద్రవిణం హవిష్మతే సుప్రావ్యే యజమానాయ సున్వతే
పోషకమైన సోమాన్ని నేను మోస్తాను. త్వష్టారుని, పూషణుని, భాగదేవుని కూడా నేను మోస్తాను. భక్తితో హవిస్సు సమర్పించే యజమానునికి, ధనాన్ని నేను ప్రసాదిస్తాను.
అహం రాష్ట్రీ సంగమనీ వసూనాం చికితుషీ ప్రథమా యజ్ఞియానామ్ । తాం మా దేవా వ్యదధుః పురుత్రా భూరిస్థాత్రాం భూర్యావేశయన్తీమ్
నేనే రాజ్యానికి అధిపతి, ధనాన్ని సమకూర్చే వాడిని, జ్ఞానవంతురాలిని, యజ్ఞానికి ముందుగా ఉండే వాడిని. దేవతలు నన్ను అనేక చోట్ల విస్తరించారు, నన్ను అనేక రూపాల్లో ప్రవేశింపజేశారు.
మయా సో అన్నమత్తి యో విపశ్యతి యః ప్రాణితి య ఈం శృణోత్యుక్తమ్ । అమన్తవో మాం త ఉప క్షియన్తి శ్రుధి శ్రుత శ్రద్ధివం తే వదామి
నా ద్వారా చూసేవాడు తినగలడు, ఊపిరి పీల్చేవాడు జీవించగలడు, మాట వినేవాడు వినగలడు. జ్ఞానం లేనివారు నా దగ్గరే ఉంటారు. వినేవారు వినండి, విశ్వాసంతో చెప్పదగిన మాటను మీకు చెబుతున్నాను.
అహమేవ స్వయమిదం వదామి జుష్టం దేవేభిరుత మానుషేభిః । యం కామయే తంతముగ్రం కృణోమి తం బ్రహ్మాణం తమృషిం తం సుమేధామ్
దేవతలకు, మనుష్యులకు ఇష్టమైనదాన్ని నేనే స్వయంగా ప్రకటిస్తాను. ఎవరిని నేను కోరుతానో, అతడిని శక్తివంతుడిగా, బ్రాహ్మణుడిగా, ఋషిగా, జ్ఞానవంతుడిగా చేస్తాను.
అహం రుద్రాయ ధనురా తనోమి బ్రహ్మద్విషే శరవే హన్తవా ఉ । అహం జనాయ సమదం కృణోమ్యహం ద్యావాపృథివీ ఆ వివేశ
రుద్రునికోసం నేను విల్లును ఎక్కిస్తాను, బ్రహ్మద్వేషిని మీద బాణాన్ని వదులుతాను. ప్రజలకు యుద్ధానికి ప్రేరణనిస్తాను. నేను ఆకాశమూ, భూమినీ ప్రవేశించాను.
అహం సువే పితరమస్య మూర్ధన్మమ యోనిరప్స్వన్తః సముద్రే । తతో వి తిష్ఠే భువనాను విశ్వోతామూం ద్యాం వర్ష్మణోప స్పృశామి
ఈ లోకానికి తలపై తండ్రిని నేను సృష్టిస్తాను. నా మూలం జలాల్లో, సముద్రంలో ఉంది. అక్కడినుంచి నేను అన్నీ భూతాలను వ్యాపిస్తాను, నా మహిమతో ఆ ఆకాశాన్ని తాకుతాను.
అహమేవ వాత ఇవ ప్ర వామ్యారభమాణా భువనాని విశ్వా । పరో దివా పర ఏనా పృథివ్యైతావతీ మహినా సం బభూవ
వాయువులా నేను అన్నీ ప్రాణులను ఊదిపించుతాను. నేను ఆకాశాన్ని, భూమిని దాటి, అన్నింటికీ మించినవాడిని. నా మహిమ అంతటి విస్తృతంగా ఉంది.
న తమంహో న దురితం దేవాసో అష్ట మర్త్యమ్ । సజోషసో యమర్యమా మిత్రో నయన్తి వరుణో అతి ద్విషః
వారు ఏ మానవుణ్ణైనా, అర్యమన్, మిత్రుడు, వరుణుడు కలిసి రక్షిస్తే, దేవతలు అతడికి ఎలాంటి హాని, చెడు జరగనివ్వరు. వారు అతడిని శత్రువులను దాటి తీసుకెళ్తారు.
తద్ధి వయం వృణీమహే వరుణ మిత్రార్యమన్ । యేనా నిరంహసో యూయం పాథ నేథా చ మర్త్యమతి ద్విషః
వరుణా, మిత్రా, అర్యమన్, మేము ఇదే కోరుకుంటున్నాము. మీరు మమ్మల్ని హానిలేకుండా కాపాడి, శత్రువులను దాటి నడిపించండి.
తే నూనం నోఽయమూతయే వరుణో మిత్రో అర్యమా । నయిష్ఠా ఉ నో నేషణి పర్షిష్ఠా ఉ నః పర్షణ్యతి ద్విషః
వరుణుడు, మిత్రుడు, అర్యమన్ మమ్మల్ని నిజంగా రక్షణకు నడిపించాలి. వారు మమ్మల్ని సురక్షితంగా నడిపించి, శత్రువులను దాటి తీసుకెళ్లాలి.
యూయం విశ్వం పరి పాథ వరుణో మిత్రో అర్యమా । యుష్మాకం శర్మణి ప్రియే స్యామ సుప్రణీతయోఽతి ద్విషః
వరుణుడు, మిత్రుడు, అర్యమన్ మీరు ఈ లోకాన్ని మొత్తం కాపాడండి. మేము మీ ఆశ్రయంలో ప్రీతిగా ఉండాలి. మీరు మమ్మల్ని శత్రువులను దాటి సురక్షితంగా నడిపించండి.
ఆదిత్యాసో అతి స్రిధో వరుణో మిత్రో అర్యమా । ఉగ్రం మరుద్భీ రుద్రం హువేమేన్ద్రమగ్నిం స్వస్తయేఽతి ద్విషః
ఆదిత్యులు అయిన వరుణుడు, మిత్రుడు, అర్యమన్ అన్నీ అడ్డంకులను దాటి పోతారు. మేము శుభకాంక్షతో రుద్రుని, మరుత్ దేవతలను, ఇంద్రుణ్ని, అగ్నిని పిలుస్తున్నాము, వారు మమ్మల్ని శత్రువులను దాటి రక్షించాలి.
నేతార ఊ షు ణస్తిరో వరుణో మిత్రో అర్యమా । అతి విశ్వాని దురితా రాజానశ్చర్షణీనామతి ద్విషః
వరుణుడు, మిత్రుడు, అర్యమన్ నాయకులుగా మమ్మల్ని నడిపించాలి. ఈ రాజులు మమ్మల్ని అన్ని కష్టాలను దాటి, శత్రువులను దాటి రక్షించాలి.