దూరం కిల ప్రథమా జగ్మురాసామిన్ద్రస్య యాః ప్రసవే సస్రురాపః । క్వ స్విదగ్రం క్వ బుధ్న ఆసామాపో మధ్యం క్వ వో నూనమన్తః
ఈ జలాలు, ఇంద్రుని ప్రేరణతో ముందుగా చాలా దూరం ప్రవహించాయి. వాటి మొదలు ఎక్కడో, అడుగు ఎక్కడో, మధ్యం ఎక్కడో, చివర ఇప్పుడు ఎక్కడో ఎవరికీ తెలియదు.
సృజః సిన్ధూఁరహినా జగ్రసానాఁ ఆదిదేతాః ప్ర వివిజ్రే జవేన । ముముక్షమాణా ఉత యా ముముచ్రేఽధేదేతా న రమన్తే నితిక్తాః
పాముతో పట్టుబడిన నదులు విడిపోగా, అవి వేగంగా ప్రవహించాయి. విడిపోవాలనుకున్నవాటిని విముక్తి కలిగింది, కానీ అడ్డుకున్నవాటికి ఆనందం రాలేదు.
సధ్రీచీః సిన్ధుముశతీరివాయన్సనాజ్జార ఆరితః పూర్భిదాసామ్ । అస్తమా తే పార్థివా వసూన్యస్మే జగ్ముః సూనృతా ఇన్ద్ర పూర్వీః
నదులన్నీ కలసి, గర్జిస్తూ, సింధువును చేరేందుకు పరుగెత్తాయి. పాత అడ్డంకిని దారిని తెరిచినవాడు తొలగించాడు. ఆ పురాతన భూసంపదలు అంతమయ్యాయి, ఇంద్రా, అనేక దయగలవాటి ఆశీర్వాదం మాకు వచ్చింది.
ఇన్ద్ర పిబ ప్రతికామం సుతస్య ప్రాతఃసావస్తవ హి పూర్వపీతిః । హర్షస్వ హన్తవే శూర శత్రూనుక్థేభిష్టే వీర్యా ప్ర బ్రవామ
ఇంద్రా, ఉదయపు సమయానికి నీకు నచ్చినట్టు పిండిన సోమాన్ని తాగు. ఎందుకంటే నీ మొదటి పానం ఉదయాన్నే. శత్రువులను జయించేందుకు ఆనందించు, నీ వీరత్వాన్ని మేము స్తోత్రాలతో ప్రకటిస్తున్నాము.
యస్తే రథో మనసో జవీయానేన్ద్ర తేన సోమపేయాయ యాహి । తూయమా తే హరయః ప్ర ద్రవన్తు యేభిర్యాసి వృషభిర్మన్దమానః
మనసు కంటే వేగంగా పరుగెత్తే నీ రథంతో ఇక్కడికి వచ్చి సోమాన్ని తాగు, ఇంద్రా. నీకు ప్రియమైన గోరెలు ఉత్సాహంగా పరుగెత్తాలి, వాటితో నీవు ఆనందంగా ప్రయాణిస్తావు.
హరిత్వతా వర్చసా సూర్యస్య శ్రేష్ఠై రూపైస్తన్వం స్పర్శయస్వ । అస్మాభిరిన్ద్ర సఖిభిర్హువానః సధ్రీచీనో మాదయస్వా నిషద్య
సూర్యుని కాంతి, ప్రభతో నీ శరీరాన్ని ఉత్తమ రూపాలతో తాకించు. మేము నీ స్నేహితులమై పిలుస్తున్నాము, ఇంద్రా, మనమంతా కలిసి కూర్చొని ఆనందించు.
యస్య త్యత్తే మహిమానం మదేష్విమే మహీ రోదసీ నావివిక్తామ్ । తదోక ఆ హరిభిరిన్ద్ర యుక్తైః ప్రియేభిర్యాహి ప్రియమన్నమచ్ఛ
నీ మహిమను, ఇంద్రా, ఈ విశాలమైన ఆకాశ భూములు కూడా మించలేవు. ఆ ఇంటికి, నీ ప్రియమైన గోరెలతో, ప్రియమైన వారితో వచ్చి, మాకు ఇష్టమైన భోజనం స్వీకరించు.
యస్య శశ్వత్పపివాఁ ఇన్ద్ర శత్రూననానుకృత్యా రణ్యా చకర్థ । స తే పురంధిం తవిషీమియర్తి స తే మదాయ సుత ఇన్ద్ర సోమః
నీవు ఎప్పుడూ సోమాన్ని తాగి, శత్రువులను నాశనం చేసి, అపూర్వమైన కార్యాలు చేసినవాడివి, ఇంద్రా. నీకోసం దాతృత్వం కలిగిన శక్తిని ప్రేరేపిస్తాడు, నీ ఆనందానికి సోమాన్ని పిండుతారు.
ఇదం తే పాత్రం సనవిత్తమిన్ద్ర పిబా సోమమేనా శతక్రతో । పూర్ణ ఆహావో మదిరస్య మధ్వో యం విశ్వ ఇదభిహర్యన్తి దేవాః
ఇదిగో, నీకోసం నిండుగా నింపిన పాత్ర, ఇంద్రా, సోమాన్ని తాగు, శతక్రతు. ఇది మధురమైన మదిరతో నిండి ఉంది, దాన్ని అందరు దేవతలు ఆస్వాదించాలనుకుంటారు.
వి హి త్వామిన్ద్ర పురుధా జనాసో హితప్రయసో వృషభ హ్వయన్తే । అస్మాకం తే మధుమత్తమానీమా భువన్సవనా తేషు హర్య
ఇంద్రా, అనేక జనులు నీకు హితమైన బలితో పిలుస్తారు, ఓ వృషభా. మేము పిండిన ఈ మధురమైన సోమాలు నీకే, వాటిలో ఆనందించు.
ప్ర త ఇన్ద్ర పూర్వ్యాణి ప్ర నూనం వీర్యా వోచం ప్రథమా కృతాని । సతీనమన్యురశ్రథాయో అద్రిం సువేదనామకృణోర్బ్రహ్మణే గామ్
ఇంద్రా, నీ పురాతన వీర్యాలను, మొదటి చేసిన కార్యాలను ఇప్పుడు నేను ప్రకటిస్తున్నాను. నీ అలసటలేని కోపంతో పర్వతాన్ని చీల్చి, బ్రహ్మవేతకు ఆవును తెలియజేశావు.
ని షు సీద గణపతే గణేషు త్వామాహుర్విప్రతమం కవీనామ్ । న ఋతే త్వత్క్రియతే కిం చనారే మహామర్కం మఘవఞ్చిత్రమర్చ
గణపతీ, గణాలలో కూర్చో. కవుల్లో నీవే మేధావి అని అందరూ అంటారు. నీ లేకుండా ఏ పని జరగదు, మహాశక్తివంతుడా, మఘవాన్, అద్భుతమైన స్తోత్రాన్ని పాడు.
అభిఖ్యా నో మఘవన్నాధమానాన్సఖే బోధి వసుపతే సఖీనామ్ । రణం కృధి రణకృత్సత్యశుష్మాభక్తే చిదా భజా రాయే అస్మాన్
మఘవాన్, మమ్మల్ని, తక్కువవారిని కూడా దయతో చూడు. స్నేహితుడిగా నీ స్నేహితులను గుర్తుంచుకో, ధనాధిపతీ. యుద్ధంలో మాకు విజయాన్ని కలిగించు, నిజమైన బలాన్ని ప్రసాదించు. బలి పెట్టని వారికి కూడా ధనంలో భాగం ఇవ్వు.
తమస్య ద్యావాపృథివీ సచేతసా విశ్వేభిర్దేవైరను శుష్మమావతామ్ । యదైత్కృణ్వానో మహిమానమిన్ద్రియం పీత్వీ సోమస్య క్రతుమాఁ అవర్ధత
అంధకారంలో, ద్యావాపృథివి, అన్ని దేవతలతో కలిసి, ఆయన శక్తిని బలపరిచాయి. సోమాన్ని తాగి, మహిమను, బలాన్ని పెంచుకున్నాడు.
తమస్య విష్ణుర్మహిమానమోజసాంశుం దధన్వాన్మధునో వి రప్శతే । దేవేభిరిన్ద్రో మఘవా సయావభిర్వృత్రం జఘన్వాఁ అభవద్వరేణ్యః
అంధకారంలో, విష్ణువు మహిమను, తేనె బిందువును తన బలంతో ధరించాడు. దేవతలతో కలిసి, దయగల ఇంద్రుడు, తన సహచరులతో వృత్రుని సంహరించి, శ్రేష్ఠుడయ్యాడు.
వృత్రేణ యదహినా బిభ్రదాయుధా సమస్థిథా యుధయే శంసమావిదే । విశ్వే తే అత్ర మరుతః సహ త్మనావర్ధన్నుగ్ర మహిమానమిన్ద్రియమ్
వృత్రుని, పామును ఎదుర్కొని, ఆయుధాలు ధరించి యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యావు. నీతో కలిసి అన్ని మరుతులు నీ భయంకరమైన శక్తిని పెంచారు.
జజ్ఞాన ఏవ వ్యబాధత స్పృధః ప్రాపశ్యద్వీరో అభి పౌంస్యం రణమ్ । అవృశ్చదద్రిమవ సస్యదః సృజదస్తభ్నాన్నాకం స్వపస్యయా పృథుమ్
పుట్టిన వెంటనే శత్రువులను తొలగించాడు. ఆ వీరుడు పురుషబలానికి యుద్ధాన్ని చూశాడు. పర్వతాన్ని చీల్చి, జలాలను విడుదల చేసి, తన శక్తితో విశాలమైన ఆకాశాన్ని స్థిరపరిచాడు.
ఆదిన్ద్రః సత్రా తవిషీరపత్యత వరీయో ద్యావాపృథివీ అబాధత । అవాభరద్ధృషితో వజ్రమాయసం శేవం మిత్రాయ వరుణాయ దాశుషే
ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు తన బలంతో యజ్ఞంలో ముందుండి నడిపించాడు. అతని శక్తి ఆకాశాన్ని, భూమిని కూడా మించిపోయింది. ఆనందంతో, ఇంద్రుడు ఇరుకైన వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకుని, మిత్రుడు, వరుణుడు, భక్తుడికి మంగళంగా దయచేశాడు.
ఇన్ద్రస్యాత్ర తవిషీభ్యో విరప్శిన ఋఘాయతో అరంహయన్త మన్యవే । వృత్రం యదుగ్రో వ్యవృశ్చదోజసాపో బిభ్రతం తమసా పరీవృతమ్
ఇక్కడ, దూరదృష్టి గల ఇంద్రుని మహత్తర కార్యాలను స్తుతించారు; అవి అతని మనసుకు ఆనందాన్ని ఇచ్చాయి. భయంకరుడైన ఇంద్రుడు తన బలంతో, నీళ్లను అడ్డుకున్న వృత్రుడిని చీకటిలో ఉండగా సంహరించాడు.
యా వీర్యాణి ప్రథమాని కర్త్వా మహిత్వేభిర్యతమానౌ సమీయతుః । ధ్వాన్తం తమోఽవ దధ్వసే హత ఇన్ద్రో మహ్నా పూర్వహూతావపత్యత
మొదట జరిగిన వీర కార్యాలు, ఇద్దరూ గొప్పదనంలో పోటీ పడినప్పుడు జరిగాయి. పూర్వం పిలవబడిన ఇంద్రుడు తన మహిమతో లోతైన చీకటిని తొలగించి, శత్రువును పడగొట్టాడు.
విశ్వే దేవాసో అధ వృష్ణ్యాని తేఽవర్ధయన్సోమవత్యా వచస్యయా । రద్ధం వృత్రమహిమిన్ద్రస్య హన్మనాగ్నిర్న జమ్భైస్తృష్వన్నమావయత్
అప్పుడు అందరు దేవతలు నీ బలాన్ని సోమరసం కలిగిన మాటలతో పెంచారు. వృత్రుని సంహరించినప్పుడు ఇంద్రుని మహిమ స్థిరపడింది; అగ్నిలా తన నోటితో, దాహార్తులకు ఆహారాన్ని అందించాడు.
భూరి దక్షేభిర్వచనేభిరృక్వభిః సఖ్యేభిః సఖ్యాని ప్ర వోచత । ఇన్ద్రో ధునిం చ చుమురిం చ దమ్భయఞ్ఛ్రద్ధామనస్యా శృణుతే దభీతయే
అనేక నైపుణ్యంతో, మాటలతో, స్తోత్రాలతో, స్నేహాలతో మనం ఈ స్నేహాలను ప్రకటిద్దాం. ఇంద్రుడు గోల చేసే వారిని, మాయగాళ్లను జయించి, విశ్వాసంతో ప్రార్థించే వారిని రక్షణ కోసం వింటాడు.
త్వం పురూణ్యా భరా స్వశ్వ్యా యేభిర్మంసై నివచనాని శంసన్ । సుగేభిర్విశ్వా దురితా తరేమ విదో షు ణ ఉర్వియా గాధమద్య
నీవు అనేక వరాలు, నీ స్వంత గుర్రాలను మోస్తావు; వాటితో మా స్తుతులు గమ్యానికి చేరాలని కోరుకుంటున్నాం. సులభమైన మార్గాలతో అన్ని కష్టాలను దాటి పోవాలని, ఓ జ్ఞాని, ఈ రోజు మాకు విశాలమైన, లోతైన ఆశ్రయం దయచేయు.
ఘర్మా సమన్తా త్రివృతం వ్యాపతుస్తయోర్జుష్టిం మాతరిశ్వా జగామ । దివస్పయో దిధిషాణా అవేషన్విదుర్దేవాః సహసామానమర్కమ్
చుట్టూ ఉన్న వేడి హవనాలు మూడు విధాలుగా వ్యాపించాయి; వాటి అనుగ్రహాన్ని మాతరిశ్వాన్ పొందాడు. ఆకాశపు ప్రవాహాలు ఇవ్వాలని ఆశించి పరుగెత్తాయి; దేవతలు బలవంతుడైన సూర్యుడిని గుర్తించారు.
తిస్రో దేష్ట్రాయ నిరృతీరుపాసతే దీర్ఘశ్రుతో వి హి జానన్తి వహ్నయః । తాసాం ని చిక్యుః కవయో నిదానం పరేషు యా గుహ్యేషు వ్రతేషు
మూడు నాశనకారిణి దేవతలు యజ్ఞ వేదికను చేరుకుంటాయి; దీర్ఘశ్రవణ గల అగ్నులు వాటిని నిజంగా తెలుసుకుంటాయి. జ్ఞానులు వాటి రహస్యమైన మూలాన్ని, దూరంగా, గుప్తమైన వ్రతాల్లో తెలుసుకున్నారు.
చతుష్కపర్దా యువతిః సుపేశా ఘృతప్రతీకా వయునాని వస్తే । తస్యాం సుపర్ణా వృషణా ని షేదతుర్యత్ర దేవా దధిరే భాగధేయమ్
నాలుగు జడలతో, అందంగా అలంకరించబడిన యువతి, నెయ్యి వంటి రూపంతో, యజ్ఞ కర్మలను నిర్వహిస్తుంది. ఆమెపై రెండు గొప్ప పక్షులు కూర్చున్నాయి, అక్కడ దేవతలు తమ భాగాన్ని నిర్ణయించుకున్నారు.
ఏకః సుపర్ణః స సముద్రమా వివేశ స ఇదం విశ్వం భువనం వి చష్టే । తం పాకేన మనసాపశ్యమన్తితస్తం మాతా రేళ్హి స ఉ రేళ్హి మాతరమ్
ఒక గొప్ప పక్షి సముద్రంలోకి ప్రవేశించాడు; అతడు ఈ మొత్తం లోకాన్ని, సమస్త భూతాలను చూస్తున్నాడు. పవిత్రమైన మనసుతో నేను అతన్ని దగ్గరగా చూశాను; తల్లి అతన్ని పిలిచింది, అతడు తల్లిని పిలిచాడు.
సుపర్ణం విప్రాః కవయో వచోభిరేకం సన్తం బహుధా కల్పయన్తి । ఛన్దాంసి చ దధతో అధ్వరేషు గ్రహాన్సోమస్య మిమతే ద్వాదశ
పండితులు, కవులు తమ మాటలతో ఆ గొప్ప పక్షిని, ఒకడే అయినా, అనేక రూపాల్లో వర్ణిస్తారు. వారు యజ్ఞాల్లో ఛందస్సులను ఉంచి, సోమరసం కోసం పన్నెండు పాత్రలను కొలుస్తారు.
షట్త్రింశాఁశ్చ చతురః కల్పయన్తశ్ఛన్దాంసి చ దధత ఆద్వాదశమ్ । యజ్ఞం విమాయ కవయో మనీష ఋక్సామాభ్యాం ప్ర రథం వర్తయన్తి
ముప్పై ఆరు, నాలుగు ఛందస్సులను ఏర్పాటు చేసి, తరువాత పన్నెండవదాన్ని ఉంచుతారు. యజ్ఞాన్ని తెలుసుకున్న జ్ఞానులు, ఋక్, సామ గీతాలతో రథాన్ని నడిపిస్తారు.
చతుర్దశాన్యే మహిమానో అస్య తం ధీరా వాచా ప్ర ణయన్తి సప్త । ఆప్నానం తీర్థం క ఇహ ప్ర వోచద్యేన పథా ప్రపిబన్తే సుతస్య
పద్నాలుగు అతని గొప్ప శక్తులు, వాటిని ధీరులు ఏడు మాటలతో వెలికి తీస్తారు. ఇక్కడ ఎవరు ఆ పవిత్ర ప్రవాహానికి దారిని చెబుతారు, దానివల్ల వారు పిండిపడిన సోమాన్ని తాగుతారు?