ప్రాచీన కాలంలో, రెండు జాతులు కూడా ధర్మానికి నిలువెత్తు ప్రామాణికమైన అగ్నిని సృష్టించాయి. అతను సభలను విజయవంతంగా నిర్వహించేవాడు, దృఢమైన వృషభంలా, ఉదయకాలపు యజ్ఞాలలో పురోహితుడిలా, బలానికి పుత్రుడిలా, పింగళవర్ణుడై, గృహపతిగా ఆసీనుడయ్యాడు. మేము ఆ బలవంతుడి మార్గదర్శకత్వాన్ని, ధనరక్షకుని మార్గాన్ని కోరుకుంటాం. అతని పిలుపుతో, అతని అధిపత్యాన్ని ఆకాంక్షిస్తాం. అత్యంత ఉగ్రులు అమృతత్వాన్ని పొందినప్పుడు, వారు దైవీయ జనులను తమ స్తుతులతో విభజించారు. సత్యమార్గం విస్తారమైనది, ఆకాశం విశాలమైనది, గౌరవం అపారమైనది—దీనిని కోరుకోవాలి. ఇంద్రుడు, మిత్రుడు, వరుణుడు దీన్ని పరిశీలించారు; అలాగే భగ మరియు సవితృ కూడా, పవిత్రమైన దృష్టితో. రుద్రుడు నాయకుడిగా నదులు ప్రవహించాయి, విస్తృతంగా వ్యాపించి, సమృద్ధిగా నీరు మోసుకొచ్చాయి. వీటితో పాటు, దూరంగా సంచరించే వాడు, విశాలమైన సంతానాన్ని ప్రపత్తించాడు; అతని గర్భంలో అన్నీ విముక్తమయ్యాయి. రుద్రులు, మరుతులు, సమస్త ప్రజలు, ఆకాశగామి గద్దలు, పరాక్రమవంతుల కాపాలకులు— వీరితో పాటు వరుణుడు, మిత్రుడు, అర్యమన్, ఇంద్రుడు మరియు దేవతలు, వేగవంతులు, అన్నింటినీ దర్శిస్తారు. ఇంద్రుని భుజంపై ఆశావహులు ఆధారపడ్డారు; సూర్యుడు దృష్టిలో, పురుషత్వంలో మహోన్నతుడు. వీరి కోసం, నిపుణులు తగిన వజ్రాయుధాన్ని తయారు చేశారు, అది మానవుల మధ్య యుక్తంగా ఉంది. సూర్యుడే అయినా తన బలంలో ఆనందిస్తాడు; ఇంద్రుని కన్నా భయంకరుడు ఎవరూ లేరు. భయంకరమైన వృషభుని పొట్టలో నుంచి, మహాబలుడు, ప్రతి రోజు గర్జించే మెఘంలా శత్రువులను తరిమికొడతాడు. ఈ రోజు, రుద్రునికి, మహాబలుడైన, వీర రక్షకుడైన వాడికి, భక్తితో స్తుతి అర్పించండి. అతడే, దయార్ద్రుడు, తన స్వయంకృత కీర్తితో, తన గణాలతో, స్వయంగా స్వర్గాన్ని పాలించేవాడు. వారు తమ సంతానానికి విశాలమైన కీర్తిని ప్రసాదించారు—బృహస్పతి, సోముని నుంచి జన్మించిన వృషభుడు. అథర్వన్ యజ్ఞాలతో దేవతలను ముందుగా నిలబెట్టాడు; భృగువులు తమ నైపుణ్యంతో పరిశీలించారు. ఆకాశం-భూములు, వృద్ధి క్షేత్రాలు, నరశంస, నాలుగు ముఖాల యముడు, ఆదితి, సంపదను ప్రసాదించే త్వష్ట, చతురులు అయిన ఋభువులు—ఈ రెండు లోకాలు, మరుతులు, విష్ణువు—ఇవన్నీ పిలువబడతాయి. దూరదృష్టి గల, లోతుల్లో నివసించే జ్ఞాని సర్పుడు మా పిలుపును వినాలి. సూర్యుడు, ఉదయాలు, స్వర్గలోకాల గృహాలలో సంచరిస్తూ, శమీ, నహూష అనే ఇద్దరు హోతారులు ఈ పిలుపుతో మేల్కొనాలి. పూషణ్ మా ప్రయాణాన్ని కాపాడాలి, దేవతలందరూ, జలపుత్రుడు, వాయువు మా మేలుకోసం ఉండాలి. ధనవంతుడి శ్వాసను స్తుతించండి; సులభంగా పిలిచే అశ్వినులు మా పిలుపును వినాలి. మేము అన్ని ప్రజల అధిపతిని, నిర్భయుడిని, స్వయంకీర్తిని స్తుతించాము. సమస్త దేవతలతో, ఆదితితో, నిర్దోషిణితో, యౌవనంతో, జ్ఞానంతో, గృహపతిగా వున్న వాడిని స్తుతించాము. ఇక్కడ, ఆంగిరసులు పుట్టుకతోనే, శిలలు, యజ్ఞానికై తలెత్తి చూశారు. వీరి ద్వారా, జ్ఞాని దూరదృష్టిని పొందాడు; బంధనాలను విడిచిపెట్టి, బలమైన సంకల్పం, దానసంపదతో అడవిలో ఆనందించాడు. ఓ మహత్తరమైన ఆకాశం-భూములు, మీరెప్పుడూ విశాలంగా ఉండండి, రెండు స్త్రీలవలె, బలవంతులవలె మా ఆశ్రయంగా ఉండండి. వీటితో మమ్మల్ని శత్రువుల నుండి కాపాడండి; హానినుంచి రక్షించండి. ప్రతి యజ్ఞంలో మానవుడు దేవతలను ఆరాధిస్తాడు; శుభసంకల్పంతో, విశ్వప్రసిద్ధుడై, ఈ అర్పణలతో వారిని పిలుస్తాడు. దేవతలందరిలో వేగవంతులు, శక్తిశాలులు పూజార్హులు; అందరూ గొప్ప బలవంతులు, యజ్ఞాలలో సత్కారార్హులు. వీరు నిజమైన రాజులు, అమృతత్వంతో ఆనందించేవారు: అర్యమన్, మిత్రుడు, వరుణుడు, పరిజ్మన్, వేగవంతుడైన రుద్రుడు, మరుతులు, పూషణ్, భగ. రాత్రి మరియు జలాల అధిపతులు, సూర్యుడు, ఉదయాలు, సమృద్ధి గల నివాసాలతో, మాతో ఉండాలి; లోతుల్లో నివసించే బుధ్న్యుడు కూడా వారితో చేరాలి. దివ్యమైన అశ్వినులు, సౌందర్యాధిపతులు, మిత్రుడు, వరుణుడు తమ శక్తులతో మాకు విస్తృత రక్షణ ఇవ్వాలి; గొప్ప సంపద కోరేవాడు కష్టాలను ఎడారిలా దాటి పోవాలి. రుద్రుడు కూడా మాకు అనుగ్రహంతో ఉండాలి, అశ్వినులు, అన్ని దేవతలు, రథాధిపతి, భగ, ఋభువులు, వజ, ఋభుక్షణ్, పరిజ్మన్, సర్వజ్ఞులు. ఋభు, ఋభుక్షణ్, నైపుణ్యంతో కూడిన ఋభు, మీ ఉత్సాహం మీకే; ఉత్సాహవంతులైన అశ్వాలు, వీరి పాటను మించటం కష్టం, వీరి యజ్ఞం మానవులది కాదు. దేవతా సవితృ, మాకు అలసట లేని బలాన్ని ప్రసాదించు; ఈ కారణంగా నేను దాతృదేవతలను స్తుతించాను. ఇంద్రుడు, తన అగ్నులతో, ఈ ప్రజలకు చక్రాన్ని, అక్షాన్ని కట్టాలి. ఓ ఆకాశ-భూములు, మాకు మానవుల్లో గొప్ప కీర్తిని ప్రసాదించండి; బలాన్ని సంపాదించేందుకు సమృద్ధి, ధనాన్ని, వేగవంతమైన దానాన్ని ప్రసాదించండి. ఇంద్రా, ఈ స్తుతిని మేము నీకోసం పలికాము, అది చిన్నదైనా సరే, నీ అనుగ్రహం కోసం; ఎల్లప్పుడూ మా మేలుకోసం కాపాడు, జ్ఞానాన్ని, విజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించు, ఓ దాత. నా ఈ స్తుతి, సూర్యునికి కుమారుల్లా, ప్రజల్లో ప్రకాశిస్తూ పెరిగింది; కలిసిమెలిసి, విసర్జించదగినది కాదు, బాగుగా తయారైన రథంలా ఉంది. వారి ధనం కలిసిమెలిసి తిరుగుతుంది, బంగారు రంగులో; వారి పురుషార్థాలు చక్రాల్లా వృథా కాలేవు, లక్ష్యాన్ని చేరతాయి. నేను ఈ స్తుతిని మహోన్నతులకు, విశాల భుజాలవారికి, ఉదారులైన ప్రభువులకు ప్రకటించాను; వారు ఐదు వందల రథాలను యుక్తం చేసి, తమ మార్గాలను ఘోషింపజేస్తారు, వినదగినవారు. ఇక్కడ, డెబ్బైయేడు రథాలు యుక్తమయ్యాయి; ఒకేసారి అవి కదిలాయి, భూమిలో, మాయాజాలంలో కూడా. ఇప్పుడు, ఈ శిలలు మాట్లాడాలని, మేము కూడా మాట్లాడాలని కోరుకుంటాం; మీ మాటలు శిలలకు, మాట్లాడేవారికి చేరాలి. శిలలు, పర్వతాలు కలసి, వేగంగా, ఇంద్రునికి, సోమపానునికి, పాటను, నాదాన్ని అందిస్తాయి. వీరు, నూరేళ్లు, వెయ్యేళ్లు మాట్లాడినట్టు, తమ ఆకుపచ్చ వెనుక భాగాలతో కలసి అరుస్తారు. బాగా తయారైన మథనశిలలు, తమ నైపుణ్యంతో, మొదటి హోతారే తాజా సోమాన్ని మథించాడు. వీరు తేనెను తెలియకపోయినా మాట్లాడతారు; అవి వండిన మాంసాన్ని నలిపేస్తాయి. ఎర్రటి చెట్టు కొమ్మపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, వీరు బలవంతులైన వృషభులు, సోమాన్ని కోరుతూ గర్జిస్తారు. తేనె మత్తుతో గట్టిగా మాట్లాడుతారు, ఇంద్రుని పిలుస్తారు, తేనె తెలియదు. ప్రేరేపించబడిన జ్ఞానులు, తమ సోదరీమణులతో, భూమిపై తమ గణాలతో ఘోషించుకుంటూ కదలతారు. సుందరమైన రెక్కలవారు మాట పలికారు; పైభాగంలో నల్లని, ప్రేరేపితులు తమ మార్గాల్లో ఘోషించారు. అవి దిగువ విశ్రాంతి స్థలానికి కదిలాయి; అనేక ప్రవాహాలు, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, విత్తనాన్ని మోసుకొచ్చాయి. బలంగా దూసుకెళ్తూ, అవి కలసి, యుక్తమై, బలవంతులుగా యుక్తాన్ని మోస్తూ వస్తాయి. శ్వాస తీసుకుంటూ, అవి గర్జిస్తాయి, తమ పనిలో ఉత్సాహంగా ఉంటాయి; వారి గర్జనను వినండి, గుర్రాల రొమ్ముల వలె. పదివి అడుగులపై, పదివి పక్కలపై, పదివి యుక్తాలపై, పదివి విస్తారాల్లో; పదివి కొరడాలు, వయస్సులేని, పదివి యుక్తాలకు, పదివి యుక్తమైనవారు మోసే బరువుకు, ఘోషించాలి. ఈ శిలలు, పది బృందాలతో, వేగవంతులుగా ఉన్నాయి; వాటి స్థాపన ఆహ్లాదకరంగా, చుట్టూ తిరుగుతూ ఉంటుంది. అవి మొదటి మధుర సోమాన్ని, నూరిన రసాన్ని తీసుకున్నాయి. సోమం నుంచి, ఇంద్రుని రెండు గోధుమ రంగు గుర్రాలు దగ్గరకు వచ్చి, రసాన్ని తీసి, ఆవుపై నిలిచాయి. వాటితో, ఇంద్రుడు మధుర సోమాన్ని పీల్చాడు, దాని వల్ల అతడు అభివృద్ధి చెందాడు, విస్తరించాడు, మహోన్నతుడయ్యాడు. మీ వాటా బలంగా ఉంది, ఎప్పుడూ తగ్గదు, ఎప్పుడూ ఉంటుంది, ఎప్పుడూ నశించదు. ప్రకాశవంతమైన తేజంతో నిలబడండి, రైవతుని ప్రభలో వున్నట్టు, యజ్ఞాన్ని ఆస్వాదించే శిలలారా. ఈ శిలలు దృఢంగా, అలసట లేకుండా, కదలకుండా, అమృతత్వంతో ఉన్నాయి; కలత లేని, వయస్సులేని, స్థిరమైన, విస్తృతమైన, బాగా పోషించబడిన, తృప్తి లేని, దాహరహిత జన్మగలవారు.