ఒకప్పుడు, మానవుల రక్షణకోసం దేవతలు అగ్నిదేవుని మహిమను ప్రార్థిస్తూ, ఆయనను ఆహ్వానించారు. అగ్ని, జాతవేదసా, మాయావాదులను తండించి, వారి చర్మాన్ని చీల్చి, నీ ఉగ్రమైన జ్వాలలతో వారిని భస్మమయ్యేలా చేయమని ప్రార్థించారు. మాంసభక్షకులను విడదీసి, వారి అవయవాలను నశింపజేయమని కోరారు. అగ్ని ఎక్కడైనా మాయావాది కనిపిస్తే, నిలబడి ఉన్నా, నడుస్తున్నా, మధ్యాకాశంలో ఎగురుతున్నా, అక్కడే నీ పదునైన పళ్లతో వారిని సంహరించమని ప్రార్థించారు. అగ్ని, నీ దృష్టితో మాయావాదుల అపవిత్రతను తొలగించమని, నీ జ్వాలలతో ముందు వరుసలో ఉన్న వారిని కాల్చివేయమని, మిగిలిన వాటిని మాంసభక్షకులు తినిపించమని కోరారు. మాయావాది ఎవరో, అవినీతిని ఎవరు చేస్తున్నారు, వారిని ప్రకటించమని, నీ తేజోవంతమైన జ్వాలలతో వారిని పట్టుకొని, వారి చూపును మానవుల నుండి దూరం చేయమని ప్రార్థించారు. అగ్ని, నీ పదునైన దృష్టితో యజ్ఞాన్ని రక్షించమని, జ్ఞానులు, సత్సంప్రదాయులు యజ్ఞాన్ని విజయవంతంగా ముందుకు నడిపించేందుకు సహాయపడమని, రాక్షసులను కాల్చివేయమని, మాయావాదులు నీకు హాని చేయకుండా కాపాడమని వేడుకున్నారు. అగ్ని, తెగువతో మాయావాదుల మూడు ముందరి భాగాలను తెంచి, వారి వెనుక భాగాలను విడదీసి, వారి మూలాన్ని మూడు భాగాలుగా నశింపజేయమని కోరారు. మాయావాది సత్యాన్ని అబద్ధంతో హతమార్చే ప్రయత్నం చేస్తే, అతడు మూడుసార్లు నశించిపోవాలని, అగ్ని నీ జ్వాలలతో అతడిని కాల్చి, నీ భక్తుల ముందు పడేసేయమని ప్రార్థించారు. మాయావాదిని కనుగొన్నప్పుడు, అతడి పాదాలు, కొమ్ములు విరగగొట్టి, అతడిని అథర్వణుని తేజస్సుతో, దైవసత్యంతో నేలకొరిగించమని కోరారు. ఈ రోజు ఎవరు శాపాలు పలికినా, మాయావాదులు ఏ మాటలు మాట్లాడినా, కోపంతో పుట్టిన బాణాలు ఎవరైనా ప్రయోగించినా, వాటితో మాయావాదుల హృదయాన్ని తాకమని అగ్నిని ప్రార్థించారు. నీ వేడితో మాయావాదులను, నీ శక్తితో రాక్షసులను, నీ జ్వాలలతో మూలరహితులను, నీ ప్రకాశంతో తృప్తి లేని వారిని పారద్రోలమని కోరారు. దేవతలు దూరంగా ఉన్నా, వారి చెడు కార్యాన్ని వినిపించమని, శాపాలు మాయావాదులకే తిరిగి వెళ్లాలని, దొంగను మాటలబాణాలతో గాయపరిచామని, మాయావాది తన మార్గాలన్నింటిలోనూ అంతమొందాలని ప్రార్థించారు. మానవ మాంసంతో, గుర్రం, పశువుల మాంసంతో తలకరుచుకునే మాయావాది, గోమూత్రాన్ని అర్హించని వారు, అగ్ని నీ శక్తితో వారి తలలను నరికివేయమని కోరారు. ఏ మాయావాది గోధూద్ధాన్ని తినాలనుకున్నా, అగ్ని, తృప్తి లేని వారు మధురాన్ని ఆశించినా, వారి ప్రాణస్థానంలో నీ జ్వాలలు తాకాలని కోరారు. మాయావాదులు పశువుల విషాన్ని తాగాలని, దుష్టులు ఆదితి నుండి వేరుపడాలని, సవితా దేవుడు వారిని దూరం చేయాలని, ఔషధాల వాటా విజయవంతమవాలని ప్రార్థించారు. అగ్ని, నీవు ఆదికాలం నుండే మాయావాదులను సంహరిస్తున్నావు. యుద్ధాల్లో రాక్షసులు నిన్ను ఓడించలేకపోయారు. మాంసభక్షక మిత్రులను కాల్చివేయమని, దివ్య ఆయుధం నీకు విఫలమవకుండా చూడమని కోరారు. అగ్ని, నీవు మమ్మల్ని కింద నుండి పైకి లేపావు. ముందు, వెనుక మమ్మల్ని కాపాడుతున్నావు. నీ వయస్సులేని పదునైన జ్వాలలు మమ్మల్ని హాని చేయాలనుకునే దుష్టులను కాల్చివేయాలని ప్రార్థించారు. ముందు, వెనుక, పై, కింద—అన్ని వైపుల నుంచి, అగ్ని, నీ జ్ఞానంతో మమ్మల్ని కాపాడమని, మిత్రుడా, నీ మిత్రుడిని క్షయానికి గురికాకుండా రక్షించమని, మానవుడైనప్పటికీ, నీవు మాకు అమరుడివని ప్రార్థించారు. అగ్ని చుట్టూ మేము కోట నిర్మించుకున్నాము, ఓ మహర్షీ, ప్రతిరోజూ నిన్ను, నిత్యప్రకాశముతో ఉన్నవాడైన నిన్ను, ధర్మభంగులను సంహరించేవాడైన నిన్ను పిలుస్తున్నాము. విధిని భంగపరిచేవారిని విషంతో సంహరించమని, రాక్షసులను పదునైన జ్వాలలతో కాల్చమని, అగ్ని, అవిచ్ఛిన్నమైన జ్వాలలతో వారిని నాశనం చేయమని ప్రార్థించారు. జంటగా ఉన్న మాయావాదులను నీ ఉగ్రజ్వాలలతో కాల్చమని, నిన్ను మేల్కొనమని మనసారా ప్రార్థించారు. అగ్ని, నీ శక్తితో ఎక్కడైనా మేము పిలిచినా వినమని, రాక్షసుడు, దుష్టాత్ముడి బలాన్ని, ధైర్యాన్ని విరగదీసివేయమని కోరారు. ఇలా అగ్నిదేవుని తేజస్సు, రక్షణను వర్ణించిన తర్వాత, దేవతలు ఆయనను విశ్వంలో వెలుగు ప్రసరించే అమరునిగా, ఆహుతులను స్వీకరించేవాడిగా, ఆకాశాన్ని తాకేవాడిగా, ఆహ్వానింపబడే, ప్రియమైనవాడిగా వర్ణించారు. ఆయన కోసం దేవతలు తమ ధర్మంతో, స్వభావంతో ప్రపంచంలో తాము వ్యాపించారని చెప్పారు. ప్రపంచం చీకటిలో దాగి ఉండగా, అగ్ని జన్మించిన వెలుగుతో అది ప్రత్యక్షమైంది. ఆయన కోసం దేవతలు, భూమి, ఆకాశం, జలాలు, ఔషధాలు స్నేహితులయ్యాయి. దేవతలతో, పూజారులతో కలిసి, అమరుడైన, మహా తేజోవంతుడైన అగ్నిని స్తుతించారు. ఆయన తేజస్సుతో భూమిని, ఆకాశాన్ని, ఈ రెండు లోకాలను, మధ్యాకాశాన్ని విస్తరించారు. అగ్ని మొదటి పూజారి, దేవతలకు ప్రియమైనవాడు. clarified butterతో దేవతలు ఆయనను ఆహ్వానించారు. ఆయన రెక్కలతో ప్రపంచానికి స్థానం కల్పించాడు. అగ్ని, జన్మలన్నింటికీ జ్ఞాని, ధర్మాన్ని స్థాపించాడు. అగ్ని, నీవు లోకానికి తలగా నిలిచినప్పుడు, నీ ప్రకాశంతో మేము నిన్ను మనసుతో, మాటతో, స్తోత్రాలతో స్తుతించాము. నీవు రెండు లోకాల అధిపతివయ్యావు. అగ్ని రాత్రిపూట ప్రపంచానికి తలగా ఉంటాడు. ఉదయాన్నే సూర్యుడు జన్మిస్తాడు. ఇవి దేవతల అద్భుతాలు. జలాలు తమ కర్తవ్యాన్ని తెలుసుకొని వేగంగా ప్రవహిస్తాయి. అగ్ని, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, ఆకాశగర్భంలా వెలుగుతాడు. ఆ అగ్నిలో, పవిత్రమైన వాక్కుతో, దేవతలు, సంతానరక్షకులు, తమ ఆహుతులన్నింటినీ సమర్పించారు. పవిత్రమైన వాక్కుతో దేవతలు మొదట అగ్నిని ప్రज్వలించారు. ఆయన నుండి ఆహుతిని సృష్టించారు. ఆయన వారి యజ్ఞమయ్యాడు, సంతానరక్షకుడయ్యాడు. ఆకాశం, భూమి, జలాలు—all ఆయనను తెలుసుకున్నాయి. దేవతలు అగ్నిని సృష్టించారు, అందులో అన్ని లోకాలు తమను సమర్పించుకున్నాయి. ఆయన జ్వాలతో భూమిని, ఆకాశాన్ని, ఈ లోకాలను ప్రకాశింపజేశాడు. దేవతలు ఆకాశంలో అగ్నిని, రెండు లోకాల అధిపతిగా, తమ శక్తులతో సృష్టించారు. ఆయనను ప్రపంచానికి మూడు రూపాల్లో చేశారు. ఆయన అన్ని రూపాల ఔషధాలను రుచి చూస్తాడు. దేవతలు ఆయనను ఆకాశంలో సూర్యుడైన ఆదిత్యునిగా ఉంచారు. చలనశీలమైన జంట ప్రత్యక్షమైనప్పుడు, అన్ని లోకాలు కనిపించాయి. ప్రపంచాలన్నింటికీ దేవతలు అగ్నిని విశ్వచిహ్నంగా, తమ శక్తితో నిర్మించారు. ఆయన ఉదయాలను, ప్రకాశవంతమైన జలాలను విస్తరించాడు. తన జ్వాలతో చీకటిని తొలగించాడు. యజ్ఞానికి అర్హులైన మేధావులు, వైశ్వానర అగ్నిని, అమరుణ్ని ప్రదర్శించారు. పురాతన తార, చలించే, మహాశక్తిమంతుడైన, రహస్యాలను పర్యవేక్షించే అగ్ని సమీపించాడు. వైశ్వానరుడైన అగ్నిని, విశ్వవ్యాపిని, ప్రకాశవంతుడైన మునిని, ఆయన మహిమతో విశాలతను ఆవరించిన దేవుడిని, మేము స్తుతిస్తున్నాము. పితృదేవతల, దేవతల, మానవుల ప్రవాహాల గురించి విన్నాను. ఇవన్నీ నడుస్తూ కలిసిపోతుంటాయి, తండ్రి, తల్లి మధ్య ఉన్నదైనా. రెండు సమతుల్య మార్గాలు, తల నుండి పుట్టిన, మనసుతో రూపుదిద్దుకున్న చలనశీలుడిని మోస్తున్నాయి. ఆయన అన్ని లోకాల వైపు నిలబడి, ప్రకాశిస్తూ, వేగంగా సందేశాన్ని తీసుకెళ్తాడు. ఎవరు తక్కువ, ఎవరు ఎక్కువ మాట్లాడతారో అక్కడే యజ్ఞాన్ని ఎవరు తెలుసుకుంటారు? స్నేహితులు ఒకే స్థలాన్ని చేరుకున్నారు. వారు యజ్ఞాన్ని గుర్తించారు—దీనిని ఎవరు ప్రకటిస్తారు? ఎన్ని అగ్నులు, ఎన్ని సూర్యులు, ఎన్ని ఉదయాలు, ఎన్ని జలాలు ఉన్నాయో? మీ పితృదేవతలు దాగి ఉన్నారని చెప్పడం లేదు; జ్ఞానులు, నేను తెలుసుకోవాలని అడుగుతున్నాను—ఎవరిని? ఉదయాల పరిమితి ఉండేంతకాలం, వాటి సమానత్వం కాకుండా, వేగంగా ఎగిరే మాతరిశ్వాన్ నివసిస్తాడు. అంతవరకు బ్రహ్మన్, కనిష్ఠ పూజారి, యజ్ఞాసనం స్థాపిస్తాడు. ఇలా అగ్నిదేవుని మహిమను, ఆయన రక్షణను, విశ్వంలో ఆయన స్థానం, తేజస్సును, దేవతలతో ఆయన అనుబంధాన్ని స్తుతిస్తూ, మానవులు ఆయన శరణు కోరారు.