ఓ మిత్రులారా, ఇప్పుడు నేను సూర్యా దేవికి జరిగిన పవిత్ర వివాహాన్ని, ఋగ్వేదంలోని మహిమాన్వితమైన మంత్రాల ఆధారంగా, మీకు కథగా వివరిస్తాను. దేవతలు సోమరసాన్ని సేవించినప్పుడు, ఆ సోమరసం మరలా పునఃపూరితమవుతుంది. వాయుదేవుడు సోమకు రక్షకుడు; మాసాలు సోముని రూపాలు. ఈ వివాహ సమయంలో రైభ్యా సూర్యాదేవికి సఖిగా ఉండగా, నారాశంసి పరిచారికగా సేవించింది. సూర్యాదేవి ధరించిన శుభ్రమైన వస్త్రం సంగీతంతో అలంకరించబడింది. వివాహాసనం చిత్తిరా, అభ్యంజనం చక్షురా; ఆకాశం, భూమి కలసి పాత్రగా నిలిచాయి. సూర్యా తన భర్తకు సమర్పించబడినపుడు, వేదమంత్రాలు ప్రతిస్పందనలుగా, కురీరా ఆవరణంగా, శుభ్రమైన బంధాలుగా మారాయి. అశ్వినీదేవతలు వరప్రదాయినిగా, అగ్నిదేవుడు నాయకుడిగా వ్యవహరించారు. ఈ వివాహంలో సోముడు వరుడు, అశ్వినీదేవతలు వధూవరప్రధానులు. సూర్యాదేవిని తన భర్తకు సమర్పించే సమయంలో సవితృదేవుడు ఆశీర్వాదంగా దీవించాడు. ఆమె మనస్సు రథాక్సంగా, ఆకాశం రథపు కవచంగా, ప్రకాశవంతమైన ఎద్దులు రథాన్ని లాగేవిగా ఏర్పడ్డాయి. సూర్యా తన ఇంట్లోకి ప్రవేశించినపుడు, ఋక్, సామవేద గానం మధ్య, రెండు ఆవులను జోడించి, సంగీతంతో కలసి ప్రయాణం సాగింది. ఆమెకు శ్రవణశక్తి ప్రసాదించబడింది; ఆకాశంలో ప్రయాణానికి మార్గం ఏర్పడింది. సూర్యా కోసం ప్రకాశవంతమైన చక్రాన్ని తయారు చేశారు; ప్రాణశక్తి ఆ చక్రాన్ని కదిలించింది. తన మనస్సుతో నిర్మితమైన రథంపై సూర్యా తన భర్తవైపు ప్రయాణించింది. సవితృదేవుడు సూర్యా రథానికి యోగాన్ని సమర్పించాడు; ఆవులు అజోడినవారిలో ప్రయాణించాయి. ఒక రోజు అశ్వినీదేవతలు మూడు చక్రాల రథంతో విచారణ చేస్తూ వచ్చారు. అప్పుడు సమస్త దేవతలు ఈ వివాహాన్ని తెలుసుకున్నారు. పుషణ్ తన తల్లిదండ్రులను ఎంచుకున్నాడు. అశ్వినీదేవతలారా, మీరు సూర్యా కోసం వచ్చినప్పుడు, మీ ఒక చక్రం ఎక్కడ ఉంది? మీరు యోగాన్ని ఎక్కడ ఉంచారు? పండితులు సూర్యా రథానికి రెండు చక్రాలు ఉన్నాయని, కాలానుగుణంగా అవి మారతాయని చెబుతారు. అయితే, మూడవ, అంతర్లీనమైన చక్రాన్ని జ్ఞానులు మాత్రమే తెలుసుకుంటారు. సూర్యాదేవికి, దేవతలకు, మిత్రవరుణులకు, సత్వరూపులైన జ్ఞానులకు నమస్కారం. ఇక్కడ ఇద్దరు సంతానాలు, ముందుకు, వెనక్కు సంచరిస్తూ, యజ్ఞాన్ని చుట్టుకుంటారు. వారిలో ఒకరు సమస్త లోకాల్ని దర్శిస్తాడు; మరొకరు ఋతువులను క్రమబద్ధీకరిస్తూ, తిరిగి జన్మిస్తాడు. ప్రతి రోజూ, ప్రతి ఉదయం, కొత్తగా పుట్టే దినచిహ్నంగా చంద్రుడు ముందుకు వస్తాడు. ఆయన దేవతలకు భాగాన్ని కేటాయించగా, చంద్రుడు దీర్ఘాయుష్మంతుడవుతాడు. ఓ సూర్యా! బంగారు వర్ణంతో, మంచి చక్రాలతో, బాగా కప్పబడి, అనేక రూపాలున్న సాలివాహనాన్ని ఎక్కి, అమృతలోకానికి చేరుకో. నీ భర్తకు ప్రీతికరంగా మారు. ఓ విశ్వావసూ! లేచి వెళ్ళు; ఇదే నీ జన్మహక్కు; ఇతర స్థలాన్ని అన్వేషించు; ఈ స్త్రీ తన భర్తతో కలిసిపోవాలి. మిత్రులారా, మనం వివాహానికి వెళ్ళే దారులు నేరుగా, సత్యంగా ఉండాలి. ఆర్యమన్, భగ దేవతలు మనలను కలిపివేయాలి; దేవతలు మన గృహాన్ని ఐక్యంగా, ఆనందంగా చేయాలి. వరుణుని పాశం నుండి, సవితృదేవుడు కట్టిన బంధనాన్ని నేను విడిపొడుతున్నాను. సత్యాసనంలో, శుభకర్మల లోకంలో, నీవు నీ భర్తతో కలిసిపోవాలి. ఇంద్రుడు దయచేసి, ఈ స్త్రీకి సుభగ సంతానం, శుభదృష్టి కలగాలని కోరుతున్నాను. పుషణ్ నీ చేతిని పట్టుకుని నిన్ను నడిపించాలి; అశ్వినీదేవతలు రథంలో నిన్ను తీసుకెళ్లాలి. ఇంట్లో గృహలక్ష్మిగా ప్రవేశించి, సభలో ధైర్యంగా మాట్లాడాలి. ఈ ఇంట్లో సంతానంతో అభివృద్ధి చెందు; గృహాగ్ని సంరక్షించు; భర్తతో శరీరసమ్యోగం కలిగి, జ్ఞానంతో సభలో మాట్లాడు. ప్రతికూల క్రియలకు ఆమె మనస్సు ఆకర్షితమై, అది వెలుగులోకి వస్తుంది; ఆమె బంధువులు పెరుగుతారు, కాని భర్త బంధనంలో పడతాడు. కలహానికి కారణమైన మూలాన్ని బ్రాహ్మణులకు దానం చేసి, ధనం పంచిపెట్టి, ఈ స్త్రీ పాపాల నుండి విముక్తమై భర్తలో విలీనమవుతుంది. భర్త తన భార్య వస్త్రంతో మరో స్త్రీను ఆకాంక్షించినపుడు, భార్య శరీరం క్షీణించి, పాండురంగా, పాపంగా మారుతుంది. పెళ్లికూతురిని అనుసరించే వ్యాధులు, ప్రజల నుంచి వచ్చే చంద్రబింబాన్ని మోసుకెళ్తాయి; దయచేసి, దేవతలు వాటిని తిరిగి వాటి స్థలాలకు పంపాలి. వధూవరుల చుట్టూ కూర్చున్న దురుద్దేశ్యులు తెలుసుకోరాదు; శత్రువులు దూరంగా పారిపోవాలి; వారు మంచి మార్గాల్లో కష్టాలను దాటి వెళ్ళాలి. ఈ వధువు శుభప్రదాయిని; అందరూ కలసి ఆమెను దర్శించండి; ఆమెకు సౌభాగ్యం ప్రసాదించి, ప్రతి ఒక్కరు తమ ఇళ్లకు వెళ్ళండి. ఇది ఎండినది, ఇది చేదు, ఇది విషంలా తినదగినది కాదు; సూర్యా స్తుతిని తెలిసిన బ్రాహ్మణుడే వధువుకు అర్హుడు. శాపన, నిందన, వంచన—ఇవి సూర్యా రూపాలు; బ్రాహ్మణుడు వాటిని పవిత్రం చేస్తాడు. "నేను నీ చేతిని పట్టుకుంటున్నాను, శుభం కోసం; నాతో కలసి నీ భర్తతో వృద్ధాప్యాన్ని చేరాలి. భగ, ఆర్యమన్, సవిత, పురంధి దేవతలు నిన్ను నా గృహధర్మానికి ఇచ్చారు," అని వరుడు ప్రార్థించాడు. పుషణ్, ఆమెను మంగళకరమైన మార్గంలో నడిపించు; ఆమెలో మనం సంతానం పొందాలని కోరుకుంటున్నాం. మొదట నీకు సూర్యాను వధూవర పరేడ్తో తీసుకువచ్చారు; అగ్నిదేవా, మరలా సంతానంతో కూడిన భార్యను భర్తకు ఇవ్వు. అగ్నిదేవుడు భార్యను భర్తకు తిరిగి ఇచ్చాడు; దీర్ఘాయువు, తేజస్సుతో; భర్త ఆమెతో వంద శరదులు జీవించాలి. సోముడు మొదట ఆమెను పొందాడు; తరువాత గంధర్వుడు, మూడవగా అగ్ని, నాలుగవది మనుష్యులు. సోముడు ఆమెను గంధర్వునికి ఇచ్చాడు; గంధర్వుడు అగ్నికి, అగ్ని నాకు ధనం, సంతానం, ఈ స్త్రీని ప్రసాదించాడు. "ఇక్కడే ఉండు, వెళ్ళిపోకు; జీవితం పూర్తిగా అనుభవించు; కుమారులు, మనవళ్ళతో ఆడుకుంటూ, నీ ఇంట్లో సంతోషంగా ఉండు," అని ఆశీర్వదించారు. ప్రజాపతి మనకు సంతానం ప్రసాదించాలి; ఆర్యమన్ మనలను శక్తివంతంగా కలిపివేయాలి; మంగళంతో భర్తలోకానికి ప్రవేశించు; ద్విపద, చతుష్పద జంతువులకు మేలు కలిగించు. నీ దృష్టి ఉగ్రంగా ఉండకూడదు; భర్తకు హానికరం కాకూడదు; పశువులకు మంగళకరం, మృదువైన హృదయం, తేజస్సుతో, సంతానాన్ని ప్రసవించు; దేవతలకు ఆకాంక్షతో, మృదువుగా, మానవులకు, జంతువులకు మేలు కలిగించు. ఇలా ఋగ్వేద మంత్రాల ఆధారంగా, సూర్యాదేవి వివాహం మహిమాన్వితంగా, శుభకరంగా, సర్వదేవతల ఆశీర్వాదాలతో జరిగినది.