ప్రభాతకాలంలో, శక్తితో నిండిన మారుతగణులు విచ్చేయాలని, ఇంద్రుడు మరియు మారుతులు ఈ రెండు లోకాలను ఆవృతం చేయాలని ఆరాధకులు ప్రార్థించారు. పగలు మరియు రాత్రిలా వారు మనతో ఉండాలని, మనకు స్థానం, నివాసం, మరియు ప్రకాశమయమైన మార్గాన్ని అనుగ్రహించాలని కోరుకున్నారు. అతిశ్రేష్ఠమైన సోమారసాన్ని సిద్ధం చేయమని, నైపుణ్యమున్న రథికుడు రథాన్ని నడిపినట్లు, యజ్ఞశిలా సోమరసాన్ని పిండుతుందని వారు వర్ణించారు. ఓ మహనీయులారా, విజయం, వీరత్వం, మహాసంపద, మరియు వేగవంతులకు దొరికే జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థించారు. అదే సోమారసం, గతంలో మానవునికి మార్గంగా పోయినట్లుగా, ఇప్పుడు కూడా అభిషేకించబడింది. ఆవుల పందిరిలో, అశ్వశాలలో, పవిత్ర కర్మకాండల్లో, భక్తులు ఆ దేవతను కోరుకున్నారు. దుష్టశక్తులను పారద్రోలాలని, హానికరులను విచ్ఛిన్నం చేయాలని, అపశకునాలను నిలిపివేయాలని, మూర్ఖత్వాన్ని తొలగించాలని దేవతలను వేడుకున్నారు. సంపూర్ణ వీరులతో కూడిన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించమని, యజ్ఞశిలలు భారతులకు గానం అందించమని ప్రార్థించారు. గగనానికంటే, ఇతర దేవతలకన్నా మీరు శక్తివంతులు. వాయువు, సోమ, అగ్ని, పితృదేవతలకన్నా మీరు గొప్పవారు. ప్రతిష్టా, బలంతో నిండిన యజ్ఞశిలలు మనకోసం కంపించాలి; వాటి ధ్వని ఆకాశంలో ప్రతిధ్వనించాలి. మనుషులు కోరిన మధురాన్ని పొందే చోట, ఉత్సాహంగా, సమష్టిగా, గానం చేస్తారు. యజ్ఞశిలలు సోమరసాన్ని పిండుతాయి, రథికులు పోటీ కోసం రసాన్ని సేకరిస్తారు. వారు ఆవుపాలను పిండుతారు; భక్తులు తమ చేతులతో నైవేద్యాలను సిద్ధం చేస్తారు. ఈ యజ్ఞకారులు నైపుణ్యంలో ప్రావీణ్యం సాధించారు; యజ్ఞశిలలు, మీరు ఇంద్రునికి సోమరసాన్ని పిండండి. ప్రతి ఒక్కరు, దివ్యలోకానికీ, భూలోకానికీ, ఆర్పణచేసేవారికి ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించండి. మేఘాల నుంచి వర్షంలా వారి వాక్కు సంపదను కురిపిస్తుంది; యజ్ఞంలో పండితుల్లా, బలిదానంలో నైపుణ్యం కలవారు. మారుతులకు అర్పించే స్తోత్రంలా మీరు ప్రశంసార్హులు; వారి గణాన్ని నేను స్తుతిస్తాను, మీరు అందులో ప్రకాశిస్తారు. యువకులు మహిమ కోసం అలంకరించుకుంటారు, మారుతుల్లా, అనేక ప్రకాశవంతమైన రాత్రులకు సిద్ధమవుతారు. స్వర్గపుత్రులు, ఆ ఆదిత్యులు, ఎవరూ వారిని ఆపలేరు, వారు అలసిపోరు. వారు సూర్యునిలా భూమి, ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తారు; సూర్యుడు మేఘాలను చీల్చినట్లే, వారు దుష్టాన్ని పారదొల్లుతారు. వీరుల్లా బలవంతులు, మహిమగలవారు, యువకుల్లా నిష్కళంకులు, ఎల్లప్పుడూ ముందుకు సాగుతారు. మీ లోతుల్లో, నీటి నదిలో మాదిరిగా, ఏదీ విడిపోదు, గొప్పదానిలో విఘాతం కలగదు; సమస్తాన్ని ఆవరించే యజ్ఞం, సమర్పణలతో మీ దగ్గరకు చేరుతుంది, స్నేహితులు సభలో కలిసినట్లుగా. మీరు పగ్గాలు వేసిన రథాల్లా, ఉదయాల్లో వెలుగుతో మెరిసిపోతారు; గద్దలవంటి స్వయంమహిమగలవారు, ఉగ్రులు; ప్రయాణికుల్లా వేగవంతులు, సమస్త దిశల్లో వ్యాపిస్తారు. మారుతులారా, మీరు దూరం నుండీ సామ్వరాణుని మహాసంపదను తీసుకొస్తారు; దాత యొక్క ధనాన్ని తెలుసుకుని, ద్వేషాన్ని కూడా దూరం చేస్తారు. యజ్ఞాగ్నిని వెలిగించే సమయంలో, మారుతులకు అర్పించే వాడు మానవుడిలా కాకుండా, సంపదను, బలమైన సంతానాన్ని పొందుతాడు; అతడు దేవతల రక్షణలో ఉంటాడు. యజ్ఞాల్లో వారు ఆహ్వానానికి అర్హులు, ఆదిత్య అనే పేరుతో అనుగ్రహశీలులు; వారు మన రథాన్ని అనుసరించే ఆలోచనలను కాపాడాలి; మహిమాన్వితంగా యజ్ఞంలో ఆనందిస్తారు. ప్రేరణతో నిండిన ఋషుల్లా, స్వయంనియంత్రితులు; దేవతల్లా, బలిదానంతో, మేల్కొన్నవారు; రాజుల్లా, స్పష్టంగా కనిపించే వారు; యువకుల్లా, నిష్కళంకులు. అగ్నిలా, బంగారు వక్షస్థలంతో ప్రకాశించే వారు; వాయువుల్లా, స్వయంప్రేరితులు, శాశ్వతంగా చురుకైనవారు; వృద్ధుల్లా, ఉత్తమ మార్గదర్శకులు, మంచి ఆశ్రయాన్ని కలిగి; సోమలాగా, సత్యాన్ని కోరేవారు. వాయువుల్లా, వేగవంతులు, కదిలే వారు; అగ్నిజ్వాలల్లా, ప్రకాశించే వారు; ఆయుధధారుల్లా, బలమైనవారు; పితృదేవతల స్తోత్రంలా, దానశీలులు. రథచక్రాల నావుల్లా, స్థిరంగా ఉండేవారు; యుద్ధంలో వీరుల్లా గెలిచేవారు; అభిషిక్త యువకుల్లా; గాయకుల్లా, మధురంగా గానం చేసే వారు. ఉత్తమ రథాల్లా, వేగవంతులు; ఉత్సాహవంతులైన రథికుల్లా, దానశీలులు; ప్రవాహవంతమైన నదుల్లా కదిలేవారు; అనేక రూపాలతో, అంగిరసుల్లా గానం చేసే వారు. పిసిన కళ్లా, వేగవంతులు, నదులకు తల్లుల్లా, బలవంతులు; పర్వతాల్లా, విజయవంతులు; పిల్లలల్లా, సుసంస్కృతులు; పెద్ద సైన్యంలా, శక్తితో ముందుకు సాగేవారు. ప్రభాత కాంతుల్లా, యజ్ఞానికి అలంకరించబడిన వారు; వేగవంతుల్లా, తమ మార్గాలలో ప్రసిద్ధులు; నదుల్లా, ప్రవహించేందుకు ఉత్సాహంగా, ప్రకాశవంతమైన దృష్టితో; దూర ప్రయాణికుల్లా, మైలురాళ్లను కొలుస్తారు. దేవతలు మనకు శ్రేయస్సు, సంపద ప్రసాదించాలి; మారుతులారా, మీరు స్తుతింపబడుతూ, మమ్మల్ని అభివృద్ధి చేయాలి; స్నేహం, గానం ద్వారా మీ ధనాలు శాశ్వతంగా నిలుస్తాయి. మేము ఆ మహాత్ముని మహిమను చూశాము; ఆయన వివిధ దవడలతో, పోటీలో కలిసిపోతూ, కొరుకుతూ, భక్షిస్తూ, అనేకాన్ని పట్టుకుని ఉంటాడు. ఆయన తల రహస్యంగా, వివిధ దిశల్లో కదులుతుంది; తన నాలుకతో అడవిని భక్షిస్తాడు; భక్తులు ఆయనకు పాదాలతో, చేతులతో, భయభక్తులతో నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు. తల్లి గమ్యాన్ని వెతుకుతూ, పిల్లవాడిలా మొక్కల మధ్య దాగి, ఆహారం కోసం వెతుకుతూ, శత్రువు ఒడిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటాడు. ఓ అమృతమూర్తీ, నేనిదే ప్రకటిస్తున్నాను—ఆ గర్భం జన్మిస్తూనే తన తల్లులను భక్షిస్తుంది; నేను మానవుడిగా ఆ దేవుని గ్రహించలేను; అగ్నియే సర్వజ్ఞుడు, జ్ఞానమూర్తి. ఎవరైతే ఆయనకు ఆకలిగా ఉన్నప్పుడు clarified butter, నైవేద్యాన్ని సమర్పిస్తారో, అగ్ని వారికి వేల కళ్లతో దిక్కులన్ని చూస్తాడు; అగ్నీ, నీవు అన్నిదిక్కులా ముఖాన్ని కలిగి ఉన్నావు. దేవతల మధ్య నీవు చేసిన అపరాధం ఏమిటో, అగ్నీ, నేను అడుగుతున్నాను; నీవు ఆటపాటగా అయినా, సీరియస్గా అయినా, ఆ నారింజ రంగు అగ్ని నైవేద్యాన్ని భక్షించాడు; బంధనాన్ని తెంచి, ఆవును విడిపెట్టినట్టుగా. అతను అడవికి ఉత్సాహంగా, నేరుగా రేఖలతో, గుర్రాలను పెడతాడు; మిత్రుడు, సంపదతో ప్రకాశిస్తూ, సంధి దగ్గర బలపడుతూ ముందుకు సాగుతాడు. అగ్ని బలాన్ని, విజయాన్ని తీసుకొచ్చే దళాన్ని అందిస్తాడు; అగ్ని మహాకీర్తి గల వీరుడిని ప్రసాదిస్తాడు. అగ్ని భూ-ఆకాశ మధ్య సుసంస్థితంగా సంచరిస్తాడు; అగ్నియే స్త్రీ, సృజనశీల గర్భం, సంపదకరమైనది. అగ్నిని వెలిగించడమే శుభం కలిగించాలి; అగ్ని మహత్తరమైన భూ-ఆకాశాల్లో ప్రవేశించాడు. యుద్ధాలను కేవలం అగ్నియే ప్రేరేపిస్తాడు; అనేక శత్రువులను అగ్నియే నాశనం చేస్తాడు. అగ్ని వృద్ధుడిని అతని చెవితో తీసుకొచ్చాడు; అగ్ని రథాన్ని జలాలనుండి నడిపించాడు; అగ్ని అత్రిని వేడిలో నుండి రక్షించాడు; అగ్ని నృమేధుని సంతానంతో పంపించాడు. అగ్ని ఐశ్వర్యాన్ని, వీరులతో కూడిన మహిమను ప్రసాదిస్తాడు; అగ్ని వేలాది దానం చేసే ఋషిని తయారు చేస్తాడు. అగ్ని స్వర్గంలో హవిస్సును విస్తరించాడు; అగ్నికి అనేక చోట్ల ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి. ఋషులు, అగ్నిని స్తోత్రాలతో పిలుస్తారు; ప్రయాణంలో ఉన్నవారు అగ్నిని పిలుస్తారు; మధ్యాకాశంలో పక్షులు అగ్నిని పిలుస్తాయి; అగ్ని వేలాది ఆవులను చుట్టుముట్టుతాడు. మానవ కులాలు అగ్నిని ఆరాధిస్తాయి; మను, నాహుషుని సంతానం అగ్ని కోసం జన్మించారు. అగ్ని అమృతత్వానికి గంధర్వ మార్గాన్ని కలిగి ఉన్నాడు; అగ్నికి పయసుతో నిండిన ఆవుల పందిరి ఉంది. రిభవులు అగ్నికి స్తోత్రాన్ని రూపొందించారు; అగ్ని మహానుభావునికి మేము స్తుతి గీతాన్ని పాడాము. ఓ అగ్నీ, కవిని ముందుకు నడిపించు; అగ్నీ, నీవు హవనం చేస్తూ మాకు మహాసంపదను ప్రసాదించు. అతడే యజ్ఞం చేస్తూ, ఋషిగా, హోతగా, ఈ లోకములన్నింటినీ అధిష్టించి కూర్చున్నాడు—మన తండ్రి. అతడు ఆశీర్వాదంతో సంపద కోసం కోరుకుని, మొదటగా, చివరగా లోకంలో ప్రవేశించాడు. ఏది పునాది? ఏది ఆధారం? ఏది వాక్కు? అది ఏమిటి? సర్వసృష్టికర్త, సర్వదృష్టి, భూమిని సృష్టించి, తన మహిమతో ఆకాశాన్ని ఎలా విస్తరించాడు?—ఈ ప్రశ్నలు మానవుణ్ణి ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తాయి. ఇలా ఋషులు, దేవతలను, అగ్నిని, మారుతులను, ఆదిత్యులను, యజ్ఞశిలలను, ప్రకృతి మహిమను, సృష్టి రహస్యాలను కీర్తిస్తూ, భక్తితో ఆరాధించారు.