ఒకటి తర్వాత ఒకటి, ఋగ్వేద మంత్రాల పవిత్ర సందేశం మన ముందుకు వస్తుంది. ఒక తండ్రి, తల్లి సంపాదించిన జ్ఞానాన్ని కుమారుడు గ్రహించినప్పుడు అది ఎంత గొప్ప విషయం! భార్య తన భర్తను ప్రేమతో, నిబద్ధతతో నడిపిస్తుంది; అలాంటి అలంకృతమైన, మహిమాన్వితమైన దంపతులు సౌభాగ్యాన్ని కలిగి ఉండాలి. ఆ మహత్తరమైన స్థానం చుట్టూ వెలుగుతో మెరిసిపోతుంది; అక్కడ ఆవులు, పాలు ఇచ్చే ఆవుల వలె, యోకునకు సిద్ధంగా నిలబడినట్లు ఉంటాయి. ఆ పశువుల తల్లి, పురాతనమైనది, ఏడు రూపాలుగా వాణిని ప్రసవిస్తుంది. దేవతలకు యోగ్యమైన నివాసాన్ని నేను మీకు వివరించాను. తుర్వణి, రుద్రులతో కలిసి ఒంటరిగా వెళ్తాడు. వారిలో వృద్ధాప్యమో, మరణమో ఉన్నా, ఈ జ్వాలలకు తేనెను పోయాలి. నీటిలో దాగి ఉన్న ఆ రహస్యాన్ని, దేవతల ధర్మాన్ని కాపాడే వాడు నాకు పలికాడు. ఇంద్రుడు దీన్ని తెలుసుకొని మీకు వివరించాడు; ఆ బోధతోనే, అగ్ని, నేను నీ వద్దకు వచ్చాను. వెనుకటి నేలని తెలియని వాడు, దాన్ని తెలిసిన వాడి మార్గదర్శనంతో ముందుకు సాగుతాడు. ఇదే బోధ యొక్క గొప్పదనం; ఆయన నేరుగా, సత్య మార్గాన్ని తెలుసుకుంటాడు. ఈ రోజు, జీవుడు ఈ ఆహారాన్ని తిని, తల్లి పోషణతో పెరిగి, పరిపుష్టుడయ్యాడు. యువకుడైనా అతనికి వృద్ధాప్యం వచ్చింది; ఉదారమైన, మంచి మనస్సున్న వాడు అలసిపోయాడు. కురుశ్రవణా! మేము మంగళకరమైన యజ్ఞాలను నిర్వహించాలి, సమృద్ధిగా దానం చేయాలి. దాతలు ఉదారంగా ఉండాలి; నా హృదయంలో ఉన్న సోమరసం కూడా అలాగే ఉండాలి. నన్ను ఎవ్వరూ బంధించలేదు; పూషణ్ లేకుండానే నేను కొనసాగాను. అందరు దేవతలు నన్ను రక్షించాలి; ధర్మబద్ధత లేని వారి అరుపు వినిపించింది. చుట్టూ ఉన్నవారు, ప్రత్యర్థి భార్యల వలె, నా పక్కలను బాధించారు. నిరుపాయత నన్ను కుంగదీసింది; నగ్నత్వం చీడగా మిగిలింది; నా మనస్సు వణికిపోయింది. ఇంద్రా! ఎలుకలు పురుషాంగాన్ని కొరికినట్లు, శతబలుడా, వారు నీ గాయకుడిపై దాడి చేశారు. ఓ ఉదారుడైన ఇంద్రా, ఒక్కసారి కరుణ చూపు; తండ్రివలె మమ్మల్ని రక్షించు. నేను కురుశ్రవణుడిని, రాజైన త్రాసదస్యువును, ఉదారులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని గురువుగా ఎన్నుకున్నాను. అతని రథాన్ని మూడుపచ్చడి గుఱ్ఱాలు లాగుతాయి; వేలాది బహుమతులతో కూడిన యజ్ఞంలో అతనికి స్తోత్రం గానించబడుతుంది. అతని మధురమైన గీతాలు, అతని తండ్రి ఉపమశ్రవసుని గీతాల వలె, ఈ భూమిని సమృద్ధిగా ప్రకటించాయి. మిత్రాతిథి వంశజుడైన ఉపమశ్రవసుని పిలుస్తున్నాను; నేను నీ తండ్రిని సత్కరించేవాడిని. నేను అమరులపై లేదా మరణదేహులపై పాలన సాగించగలిగితే, ఉదారుడు నా కోసం జీవించాలి. ఎవరూ, వంద ప్రాణాలతో ఉన్నా కూడా, దేవతల ధర్మాన్ని మించలేరు; అలాంటి యోగంతో ఆయన వేరుగా నిలుస్తాడు. ఇప్పుడు, బలమైన విభీడక కాయలతో తయారైన పాశకాలు నన్ను ఉల్లాసపరుస్తున్నాయి; అవి ఎండిన నేలపై పడితే ఆనందాన్ని కలిగిస్తాయి. ముజవత్ సోమరసంలాంటి రుచికరమైన ఆహారం వలె, ఆ పాశకాలు నన్ను ప్రేరేపించాయి, నన్ను మేల్కొల్పాయి. ఆమె (భార్య) నన్ను ఎప్పుడూ దుర్మార్గంగా చూసింది కాదు, తిరస్కరించలేదు; నా స్నేహితులకు, నాకు ఆమె దయ చూపింది. కానీ ఒక్క పాశకానికి خاطر, నేను నా నిబద్ధమైన భార్యను వదిలి, ఆమెను ఏడిపించాను. అత్త తన కోడలిని ద్వేషిస్తుంది, ఆమెను నియంత్రిస్తుంది; నిరుపేదకు ఆదరణ లభించదు. సేవలో అలసిపోయిన పాత గుర్రంలా, పందేల్లో గెలిచినా ఆనందించలేను. ఇతరులు ఆ పాశకాసక్తుడైన వాడి భార్యను తాకుతారు; అతను పాశకాల కోసం తపనతో ఉన్నాడు. తండ్రి, తల్లి, సోదరులు అతని గురించి, "ఆయన మనవాడు కాదు, తీసుకెళ్లండి, అతను బంధించబడ్డాడు," అంటారు. నేను నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, ఇతరులతో పోటీ పడలేదు; వెళ్ళిపోయిన వారిలో, స్నేహితులకంటే వెనుకబడ్డాను. బ్రౌన్ కలర్ పాశకాలు పడినప్పుడు, అవి మాటలు మాట్లాడతాయి; నేను వాటి సమూహానికి, భార్య ప్రియుడిని కలుసుకునేలా, వెళ్తాను. పాశకాసక్తుడు సభలోకి ప్రవేశించి, "నేను గెలుస్తానా?" అని అడుగుతాడు, శరీరం వణికిపోతుంది. కానీ పాశకాలు అతని ఆశకు విరుద్ధంగా నడుస్తాయి; గెలుపు మరొకరికి లభిస్తుంది. పాశకాలు, తమ గుచ్చే కొమ్ములతో, మోసంతో, వేడిగా నిప్పులా కాల్చుతాయి. అవి ఓడిపోయిన వారిని పిల్లలు ఆటలాడినట్లు నవ్వుతాయి; తేనెతో నిండినట్లు గర్వంగా గెలిచినవారిని పొగిడతాయి. ఐదు పదమూడుగురు ఈ పాశకాల గుంపు ఆడుతుంది, సవితా దేవుని ధర్మాన్ని అనుసరిస్తుంది; క్రూరుడు కూడా పాశకాసక్తుడికి తలవంచడు, కానీ రాజు కూడా వాటికి నమస్కరిస్తాడు. పాశకాలు క్రిందికి, పైకి కదులుతాయి; చేతుల్లేని అవి చేతులు ఉన్నవాడిని ఓడిస్తాయి. దైవికమైన ఈ పాశకాలు చల్లగా, ఎండిన నేలపై పడినా, మనసును కాల్చేస్తాయి. పాశకాసక్తుడి భార్య బాధతో విడిచి పడింది; తిరుగుతూ ఉన్న కుమారుని తల్లి, "అతడు ఎక్కడ?" అని అడుగుతుంది. అప్పుడే అప్పుల్లో, భయంతో, ధనాన్ని ఆశిస్తూ, అతడు రాత్రిపూట ఇతరుల వద్దకు వెళ్తాడు. ఒక మహిళను చూసినప్పుడు పాశకాసక్తుడు మనస్సులో ప్రేరేపితుడవుతాడు; ఇతరుల భార్యను, ఇతరుల అదృష్టాన్ని కోరుకుంటాడు. ఉదయాన్నే తన పింగిణి గుఱ్ఱాలను యోగం చేస్తాడు; కానీ ఆట చివరికి, పతితుడు అగ్నికి ముందు పడిపోతాడు. మీ మధ్య గొప్ప సేనకు నాయకుడైనవాడికి, గుంపులో మొదటివాడికి, నేను ఇలా చెబుతున్నాను: నీ సంపదను కోరడం లేదు, అడగడం లేదు; పది రోజులు నేను తూర్పున ముఖం పెట్టి ఈ సత్యాన్ని పలుకుతున్నాను. పాశకాలతో ఆడవద్దు; భూమిని సాగు, సంపదను ఆస్వాదించు, నీకు అదృష్టం ఉందని భావించు. అక్కడ పశువులు ఉన్నాయి, పాశకాసక్తుడా, అక్కడ నీ భార్య ఉంది; ఇదే సవితా మహిమాన్వితుడు నాకు చూపించాడు. స్నేహాన్ని ఏర్పరచు, మాకు దయ చూపు; రౌద్రంగా మమ్మల్ని కలవకుము. నీ కోపం, ద్వేషం నీలో ప్రవేశించకుండా చూసుకో; ఇతరుల పాశకాల అభిలాష మనకు దూరంగా ఉండాలి. ఇప్పుడు, అగ్నులు, ఇంద్రుని శక్తిలో బలంగా, ఉదయాన్నే వెలుగును మోస్తున్నాయి. మహత్తరమైన స్వర్గభూములు, మమ్మల్ని గమనించండి; ఈ రోజు దేవతల అనుగ్రహాన్ని మేము కోరుతున్నాం. స్వర్గభూముల నుండి, తల్లితనాన్ని కలిగిన నదుల నుండి, పర్వతాల నుండి, ఆశ్రయ స్థలాల నుండి మేము అనుగ్రహాన్ని కోరుతున్నాం. సూర్యుడు, ఉదయుడు మాకు అపరాధం రాకుండా కాపాడాలి; ఈ రోజు నలిపిన సోమరసం మాకు మేలును ఇవ్వాలి. మహత్తరమైన స్వర్గభూములు, మా తల్లులు, ఈ రోజు మమ్మల్ని కాపాడాలి, సంపద కోసం. ఉదయుడు, ఉదయిస్తూ, దుష్టాన్ని పారద్రోలాలి; మేలుకోసం మేము అగ్ని దేవుణ్ణి ఆహ్వానిస్తున్నాం. ఈ మొదటి, మహిమాన్వితమైన, శుభదాయకమైన ఉదయం మాకు వెలిగిపోవాలి, దాతలకు బహుమతులతో నిండినదిగా ఉండాలి. దుష్టుల కోపాన్ని మేము దూరంగా ఉంచాలి; మేలుకోసం మేము అగ్నిని ఆహ్వానిస్తున్నాం. సూర్యకిరణాలతో వెలుగును మోసుకొచ్చే వారు, ఉదయాన్నే వెలుగును ప్రసరించే వారు, ఈ రోజు మా కీర్తికి వెలిగిపోవాలి; మేలుకోసం మేము అగ్నిని ఆహ్వానిస్తున్నాం. ఉదయములు మాకు రోగరహితంగా కదలాలి; అగ్నులు గొప్ప వెలుగుతో లేచిపోవాలి. అశ్వినీదేవతలు తమ రథాన్ని దీర్ఘాయుష్కు సిద్ధం చేయాలి; మేలుకోసం మేము అగ్నిని ఆహ్వానిస్తున్నాం. సవితా దేవా, నీవు ధనదాతవు, మాకు ఉత్తమమైన భాగాన్ని ఇవ్వు. ధిషణా, సంపద తల్లి, నిన్ను పిలుస్తున్నాను; మేలుకోసం మేము అగ్నిని ఆహ్వానిస్తున్నాం. దేవతల సత్యవాక్యాన్ని మేము విస్మరించినా అది మాకు హానికరం కాకూడదు. అన్ని ఉదయాలు వెలుగుతాయి, సూర్యుడు ఉదయిస్తాడు; మేలుకోసం మేము అగ్నిని ఆహ్వానిస్తున్నాం. ఈ రోజు మేము శత్రుత్వం లేకుండా దర్భను పరచాలి; రాళ్ల సమూహంలో మేధస్సుతో ప్రయత్నించాలి. ఆదిత్యుల రక్షణలో నిలబడాలి; మేలుకోసం మేము అగ్నిని ఆహ్వానిస్తున్నాం. దేవతలారా, మా యజ్ఞస్థలానికి రండి, ఏడుగురు ఋత్విజులను కూర్చోబెట్టండి. సహాయానికి మేము ఇంద్రుడు, మిత్రుడు, వరుణుడు, భగాన్ని పిలుస్తున్నాం; మేలుకోసం మేము అగ్నిని ఆహ్వానిస్తున్నాం. ఈ విధంగా, ఋగ్వేద మంత్రాల పవిత్ర సందేశం, కుటుంబ విలువలు, ధర్మ మార్గం, మానవ స్వభావం, దేవతల అనుగ్రహం, యజ్ఞ సంప్రదాయాలు, ఆత్మ నియంత్రణ, శాంతి, సంపద, స్నేహం, ఉదారత — ఇవన్నీ మన మనసులో పరవశంగా విరబూస్తాయి.