ఒకసారి, వర్షాకాలం ముగిసిన అనంతరం, పామరమైన పాము మేల్కొని, వెనక్కి తిరిగి తినడం ప్రారంభించింది. తన తలతో రక్షణగా ఒక కవచాన్ని ఏర్పరిచింది. నిటారుగా కూర్చుని తడిపోతూ, నేలపై పరుపడి, భూమిని అనుసరించసాగింది. దగ్గరలో, ఆకులులేని, విస్తృత నీడను ఇచ్చే ఒక చెట్టు నిలిచింది. తల్లి, గాయపడిన తన గర్భాన్ని తినడం ప్రారంభించింది. మరోవైపు, ఆవు తన కడుపులోని దూడను కొలుస్తూ ఉంది. గర్భవతి అయిన ఆవు దానిని ఎలా తనలో పెట్టిందో ఎవరికీ తెలియదు. ఈ క్రమంలో, ఏడుగురు వీరులు ఉత్తర దిక్కునుండి కనుమరుగై, చివరికి ఒక్కచోట చేరారు. పశ్చిమం నుంచి తొమ్మిది మంది నిలబడి వచ్చారు; తూర్పు నుంచి పది మంది కొండల మీదుగా ప్రయాణిస్తూ, తినుతూ వచ్చారు. ఈ పదిమందిలో ఒకడు పసుపు రంగులో, సాధారణంగా ఉన్నాడు. యజ్ఞానికి, దాటి పోవడానికి, అతన్ని ప్రేరేపించారు. తల్లి తన బిడ్డను తన వక్షోజాల్లో మోస్తూ, సంతోషంగా, సంతృప్తిగా పెంచింది. వీరులు బరితెగిన గొర్రెను వండారు; పాశాలు వేసి, ఆట ఆడేందుకు కూర్చున్నారు. రెండు గొప్ప విల్లు శుద్ధిని కలిగిస్తూ, చుట్టూ సంచరించాయి. అరుస్తూ ఉన్నవారు చుట్టూ తిరుగుతూ వెళ్లిపోయారు; వంటవాడు అక్కడ లేడు, రెక్కలో అర భాగం కూడా లేదు. దేవుడు సవితా ఇలా అన్నాడు: "పరుగెత్తే వాడు, నెయ్యి తినేవాడు, బయలుదేరు." దూరం నుంచి ఒక గ్రామాన్ని చక్రాలపై నడుస్తూ, తన ధర్మాన్ని అనుసరిస్తూ పోతున్నట్లు చూశాను. ఆర్యుడు ప్రజల కోసం యోకును పదునుగా చేశాడు. ఆకస్మికంగా, యువకులు తమ శిశ్నంతో కొలిచి, పునరుత్థానం చెందారు. నా ఆనందార్థం ఈ రెండు ఆవులను జత చేశారు; వాటిని అడ్డుకోకండి, మళ్లీ మళ్లీ నాకు శక్తిని ఇవ్వనివ్వండి. ఒకటి యొక్క జలాలు కూడా ప్రయోజనార్థంగా పోయాయి; సూర్యుడు, కోతి గొప్పవారు అయ్యారు. ఈ విస్తృతమైన వజ్రాయుధం సూర్యుని గొప్ప మలమూత్రం నుంచి దిగివచ్చింది. దీని ద్వారా కీర్తి లభిస్తుంది; ఇంకా దాని పైన కూడా ఏదో ఉంది. దీని ద్వారా వృద్ధులు కూడా కంపించకుండా దాటి పోతారు. చెట్టు నుంచి చెట్టుకు ఆవు కొలుస్తుంది; వెంటనే, పిల్లలు ఎగిరిపోతూ, మనుష్యులను తినడం ప్రారంభిస్తారు. ఇలా ఈ ప్రపంచమంతా భయపడాలి; ఇంద్రునికి నివేదించండి, ఋషి నుంచి నేర్చుకోండి. దేవతల కొలతలో, మొదటివారు నిలబడ్డారు; కత్తిరించేవారు వారిని మించిపోయారు. ముగ్గురు భూమిని, మడుగును వేడెక్కించారు; ఇద్దరు నోటితో మలాన్ని మోసుకెళ్లారు. అతడే నీ ప్రాణదాత. అతడిని అలానే తెలుసుకో. యుద్ధంలో అతనిలాంటివారినుంచి నీను దాచుకోకు. అతడు సూర్యుడిని కనిపించబెడతాడు, చీకటిని దాచిపెడతాడు; అతడు బయలుదేరినా, ముక్తి లేని బంధనాల నుంచి విడిపోడు. ఇంతలో, నా శత్రువులు అంతా దూరమయ్యారు; కానీ నా మామ మాత్రం ఇంకా వెళ్లలేదు. అతడు తిండి తినాలి, సోమను త్రాగాలి; తృప్తిగా తిన్నాక, తిరిగి తన ఇంటికి వెళ్లిపోవాలి. ఆ గర్జించే ఎద్దు, పదునైన కొమ్ములతో, వర్షంలో నిలబడి, భూమికి దారిని చూపిస్తున్నాడు. సమూహాల్లో, నన్ను సోమరసంతో తృప్తిపరిచే వాడిని నేను రక్షించాలి. ఇంద్రా! రాళ్లతో నీ ఉల్లాసకరమైన సోమాన్ని పిండుతారు; నీవు వాటిని త్రాగుతావు. ఎద్దులు నీ కోసం వండుతారు, నీవు వాటివాటిని తింటావు, యాజ్ఞంలో పావుతో పిలిచినప్పుడు. ఈ విషయం నాకు బాగా తెలుసు గానీ, నదులు ప్రవాహాన్ని ఎదురుగా తీసుకెళ్లే శాపాన్ని మోస్తున్నాయి. నక్కలు సింహాన్ని, చేపలు ముత్యాల్ని, నక్కపిల్లలు పంది నుంచి, పుట్టలో నుంచి దూరంగా పారిపోతాయి. ఈ జ్ఞానం, గృత్సుని పరిణతిని నేను ఎలా తెలుసుకున్నాను? నీవు, దాత, సమయానికి మాకు చెప్పు, నీకు మనం ఎంత భాగం కేటాయించాలో. వారు, ఆకాశంలో ఉన్నవారు కూడా, నా శక్తిని పెంచుతున్నారు. నేను వేలాది మందిని ఒక్కచోట ఉంచాను; ఎందుకంటే నా పితా నన్ను అపరాజితుడిగా సృష్టించాడు. దేవతలు నన్ను శక్తివంతుడిగా చేశారు, ఇంద్రా! నేను వృత్రుడిని వజ్రాయుధంతో సంహరించాను, ఆనందంగా, నా బలంతో భక్తుడికి కాపురాన్ని తెరిచాను. దేవతలు గొడ్డళ్లతో అడవిని కోసేందుకు వచ్చారు, ఆయుధాలతో సమీపించారు. వారు స్థిరంగా ఉన్నదాన్ని తమ వక్షోజాల్లో ఉంచారు, అక్కడ, ముళ్లను అనుసరించి, దాన్ని దహించారు. మూషికుడు రేజర్ను పదునుపరిచాడు, దాన్ని తిరిగి వాడాడు; తన పంజాతో రాయిని దూరం నుంచి పగలగొట్టాడు. గొప్పవాడిని కూడా, గాయపరిచి, పాడుచేశాడు, దూడ ఎద్దును నాకినట్టు. గద్ద తన గోరింటను పదునుపరిచింది, సింహంలా నియంత్రితంగా ఉంది. బర్రెను బంధించినా, పరుగెత్తాలని కోరుకుంటుంది; అందుకే గోరింట ఈదురుగా లాగుతుంది. వారు ఆహారం తినేవారిని, పవిత్ర వాక్కును వ్యతిరేకించేవారిని, గోరింట లాగిపోతుంది. దూడలు, ఎద్దుల నుంచి విడిపడిన తర్వాత, స్వయంగా బలంగా పెరుగుతాయి. శమి చెట్టు కొమ్మలతో వీరు చక్కగా నీడను పొందారు; మరికొందరు సోమగీతాలతో తమను అలంకరించుకున్నారు. మనుష్యుల్లా మాట్లాడుతూ, బలంతో మాకు రండి; పరలోకంలో, వీరుడా! నీవు నీ కీర్తిని, పేరును స్థాపించావు. అడవిలో ఒక చెట్టు వలె, ఎవరు స్థిరంగా ఉన్నా, నీ కీర్తి ప్రకాశవంతంగా, వేగంగా పెరిగింది. మనుషుల్లో ఇంద్రుడు పురోహితుడైన వారికి, అతడు మహానుభావుడు, రాత్రికి అధిపతి. మేము నీ కొరకు ఆ చివరి ఉదయాన్ని చేరుదాం; మేము పురుషోత్తముని నాట్యంలో భాగం కావాలి. త్రిశోకుని అనుసరిస్తూ, వంద మంది తోడుగా, కుత్సతో కూడిన రథం విజయాన్ని సాధించింది. ఇంద్రా! నీ ఉల్లాసం ఏమిటి? దూరం నుంచి మా గీతలకు పరుగెత్తి రా. ఏ సహాయకుడు దగ్గరికి వస్తాడో, నా ఆలోచన అతడిని తీసుకొస్తుంది, దానితో నేను నీ ప్రియతమ ఆశీస్సుని సంపాదించాలి. ఇంద్రా! నీవు మనుష్యులకు ఏ కీర్తినిచ్చావు? ఏ జ్ఞానంతో నీవు పనిచేస్తావు? ఎవరు నీచేత వస్తారు? మిత్రుడిలా, సేవలో నిబద్ధతతో, నీవు విస్తృతంగా ప్రశంసించబడతావు, మన ఆలోచనలు తిండి మీద ఏకమైతే. సూర్యుని, అతని కోరికను అనుసరించే వారికోసం, చివరి గమ్యాన్ని చేరేలా పంపు. నీ అనేక గీతలకు, ఇంద్రా! నీ బలంతో పుట్టిన మనుషులు తిండి ద్వారా ప్రతిస్పందిస్తారు. ఇంద్రా! నీ తల్లికోసం, నీ కోసమూ, సుమిత్ర కోసం, ప్రాచీన ఆకాశం తన బలంతో, భూమి తన జ్ఞానంతో ఉనికిలో ఉండాలి. నీ ఆనందార్థం, శుద్ధమైన నివేదనలు, మధుర పానీయాలు సిద్ధంగా ఉండాలి. ఇంద్రునికి తీపి పానీయాన్ని పూర్తిగా పోశారు, ఎందుకంటే అతడు నిజమైన దాత. అతడు తన మహత్తుతో, భూమి విస్తారంలో, ప్రబలమైన కార్యాలతో, వీరత్వంతో ఎదిగాడు. ఇంద్రుడు యుద్ధ సేనలను తన బలంతో చెదరగొడతాడు; అనేక మంది అతని స్నేహాన్ని కోరుకుంటారు. యుద్ధాల్లో, నీవు రథంలా నిలబడాలి, అతని అనుగ్రహంతో ముందుకు నడిపించాలి. ఇక్కడ, దేవతలకు గీతం అర్పించండి, మానసిక వేగంతో, దైవానికి నివేదనగా. మీరే మిత్ర-వరుణుల ధర్మాన్ని కలిగివున్నవారు, మాకు విస్తృతమైన, గొప్ప కీర్తిని ప్రసాదించండి. ఋత్వికులు, మీ నివేదనలతో సిద్ధంగా ఉండండి, భక్తితో, ఉత్సాహంతో సమీపించండి. పసుపు, అందమైన రెక్కలు కలిగిన వాడు మిమ్మల్ని కాపాడతాడు; మీ బలమైన చేతులతో పానీయాన్ని పోయండి. ఋత్వికులారా, జలాల వద్దకు, సముద్రానికి వెళ్ళండి, జలనందనుడిని నివేదనలతో ఆరాధించండి. అతడు మీకు స్వచ్ఛమైన, నురుగు పానీయాన్ని ఇస్తాడు; అతనికోసం మధుర సోమాన్ని పిండి నివేదించండి. ఇంధనం లేకపోయినా, జలాలలో ప్రకాశించే వాడిని, ప్రేరితులు యాగాల్లో పిలుస్తారు. జలనందనా! మాకు మధుర ప్రవాహాలను ప్రసాదించు, వాటితో ఇంద్రుడు బలాన్ని పొందాడు. దాని ద్వారా సోముడు ఆనందిస్తాడు, యువతిలతో ఉన్న యువకుడిలా ఉల్లాసిస్తాడు. ఋత్వికులారా, జలాల వద్దకు వెళ్లండి, మీరు పోయే సోమాన్ని ఔషధాలతో శుద్ధి చేయండి. ఇక్కడ యువతులు నమస్కరిస్తారు, పిలిపించగానే, ఉత్సాహంగా వస్తారు. వారు మనస్సు, సంకల్పంలో ఏకమవుతారు—ఋత్వికులు, జ్ఞాన దేవతలు, జల దేవతలారా! మీరు మూసిన చోట్ల నుంచి మీకు దారిని చేసిన వాడు, గొప్ప శాపం నుంచి మిమ్మల్ని విడిపించిన వాడికి, మధుర ప్రవాహాన్ని, దైవ ఉల్లాస పానీయాన్ని, ఇంద్రునికి నివేదించండి, జలాలారా! అతనికి మధుర ప్రవాహాన్ని పోయండి, మీ నదుల గర్భాన్ని, తేనె వనరును. నెయ్యి సమృద్ధిగా ఉన్న జలాలారా, యజ్ఞంలో ప్రశంసించదగినవారారా, నా పిలుపును వినండి. ఇలా, ఋగ్వేదంలోని ఈ మహా రహస్య, విశ్వదర్పణమైన శ్లోకాల ద్వారా, ప్రకృతి, దేవతలు, యజ్ఞం, మానవులు—all are woven together in a tapestry of awe, devotion, and the eternal quest for truth.