ఒకప్పుడు, దేవతలలో అమరత్వాన్ని పొందిన ఓ స్వయంచాలకుడు ఉన్నాడు. సత్యమునుంచి జన్మించిన ఆవులు విశాలమైన భూమిని మోస్తూ ఉన్నప్పుడు, ఆ దేవతను అనుసరించి అన్ని దేవతలు యజ్ఞాన్ని అనుసరించారు. ఆ మహాబలుడు పిలిచినప్పుడు, దేవతలు స్వర్గీయ ఘృతాన్ని పాలు చేసినట్లు తీసుకున్నారు. ఓ ఘృతంతో అభిషేకించబడిన జలమయమైన ఆకాశం, భూమి—ఈ రెండు లోకాలను నేను ప్రార్థించాను. పరమపదాన్ని స్థాపించిన ఆ స్వర్గములు, జీవన మార్గాన్ని ఏర్పరిచినప్పుడు, మన పితృదేవతలు అక్కడ మధురంగా విశ్రాంతి పొందాలని కోరాను. "మనలను ఏ రాజు పట్టుకున్నాడు? అతడు ఎప్పుడు వస్తాడు? మనం ఏ ధర్మాన్ని సృష్టించాము? నిజంగా ఎవరు తెలుసు?" అని సందేహం కలిగింది. మిత్రుడు దేవతలకు అర్పించినా, ఆ స్తోత్రం గమ్యం చేరలేదు; బలహీనత ఉండవచ్చు. ఇక్కడ అమరుని నామం గ్రహించటం కష్టమే; అది అనేక రూపాలను దాల్చుతుంది. యముని గురించి మంచి ఆలోచన చేసే వారిని, ఓ అగ్ని, శీఘ్రంగా నీవు కాపాడాలి, అపశకునాల నుంచి రక్షించాలి. దేవతలు ఎవరిలో ఆనందిస్తారో, వివస్వత్కు ఇంటిలో వారు పోషించబడతారు. వారు సూర్యునిలో ప్రకాశాన్ని స్థాపించారు, వాటిని పంచిపెట్టారు, ఎల్లప్పుడూ కాంతివంతంగా నడుస్తూ ఉన్నారు. దేవతలు ఎవరిలో మనసు పెట్టారో, అతని లోపలి స్వభావాన్ని మనం తెలుసుకోలేము. ఇక్కడ మిత్రుడు, అర్యమన్, పాపరహితుడు అయిన సవిత, వారు వరుణునితో సంభాషించారు. ఓ అగ్ని, నీ నివాసంలో, సభలో మమ్మల్ని విను; అమరత్వ రథాన్ని వేగంగా కట్టు. దేవతల సంతానం అయిన రెండు లోకాలను మాకు తేవు; మేము దేవతలకు దూరంగా ఉండకూడదు. ఓ సూర్యుని మార్గంలా ఈ పాడిన పురాతన స్తోత్రాన్ని నేను నీతో కలిపాను. అమరుల సంతానం అందరూ, దివ్య లోకాల్లో నిలిచినవారు, వినాలి. యముడు సాగినట్లు, దేవతలను కోరుకునే యజ్ఞికులు నిన్ను తీసుకువచ్చారు. నీవు నీ లోకంలో స్థిరంగా కూర్చో, తెలుసుకుని, ఇంద్రుని వద్దకు వచ్చే వారిలా విశ్రాంతిగా ఉండు. ఐదు పాదాలను అనుసరిస్తూ, నాలుగు పాదాలతో ఉన్నదాన్ని వ్రతంతో వెతుకుతున్నాను. నాశ్వరముకాని అక్షరంతో వాటిని కొలుస్తూ, అమరత్వ నాభివరకు శుద్ధి చేస్తున్నాను. దేవతలలో ఎవరి కోసం మరణాన్ని యముడు ఎంచుకున్నాడు? ఎవరి కోసం సంతానానికి అమరత్వాన్ని ఇవ్వలేదు? బ్రహస్పతిని యజ్ఞ పూరోహితుడిగా చేశారు; యముడు తన ప్రియమైన రూపాన్ని కోరుకున్నాడు. మారుత్ కుమారునికి ఏడు నదులు ప్రవహిస్తాయి; కుమారులు తండ్రిని రక్షించారు, సత్యవంతుని. ఇద్దరూ రెండింటిని పాలిస్తున్నారు; ఇద్దరూ రెండింటికీ ప్రయత్నిస్తున్నారు; ఇద్దరూ రెండింటిలో అభివృద్ధి చెందారు. ఎవరైనా మహా మార్గాలపై, అనేకమంది నడిచిన బాటపై, ప్రజల సమూహానికి, వైవస్వతునికి, రాజ యమునికి చేరిపోయినవారిని, సమర్పణతో స్మరించండి. యముడు మనకు మార్గాన్ని మొదట కనుగొన్నాడు; ఆ స్థలం ఎవరికీ దొరకదు; అక్కడ మన పూర్వీకులు ధర్మమార్గంలో ముందుగా వెళ్లారు. మాతలీ జ్ఞానులతో, యముడు అంగిరసులతో, బ్రహస్పతి గాయకులతో బలవంతులయ్యారు; యజ్ఞంలో విజయవంతమైన దేవతలు, హవిస్సులతో ఆనందించే వారు. యమా, అంగిరసులతో, సమవేతమైన పితృదేవతలతో, పవిత్ర ఆసనంపై కూర్చో. మేధావుల గానం నిన్ను ఇక్కడకు తీసుకురావాలి; రాజా, ఈ హవిని ఆనందించు. యమా, అంగిరసులతో, యజ్ఞయోగ్యులతో రావు; కాంతివంతులతో ఇక్కడ ఆనందించు. నీ తండ్రి వివస్వతుని నేను పిలుస్తున్నాను; అతడు ఈ యజ్ఞాసనంపై కూర్చున్నాడు. అంగిరసులు, మన పితృదేవతలు, నవగ్వులు, అథర్వణులు, భృగువులు, సోమపానులు—ఇవాళ వీరి అనుగ్రహం మనకు కలగాలి, మేము శుభంగా ఉండాలి. పూర్వీకులు నడిచిన పురాతన మార్గాల్లో నీవు సాగిపో; రెండు రాజులు, యముడు, వరుణుడు, హవిస్సుల్లో ఆనందిస్తూ నీవు వారిని చూస్తావు. పితృదేవతలతో, యమునితో, నీ సత్కర్మలతో, ఉత్తమ స్వర్గానికి చేరుకో. అన్ని దోషాలను వదిలిపెట్టి, మళ్ళీ ఇంటికి తిరిగి రా; నీ కాంతిమయ రూపంతో సాగిపో. ఇక్కడి నుంచి వెళ్ళిపో, విస్తరించు, మళ్ళీ చేరుకో; మన పితృదేవతలు ఈ లోకాన్ని అతనికి సిద్ధం చేశారు; రోజులు, జలాలు, రాత్రులు—యముడు అతనికి విశ్రాంతి స్థలం కల్పించాడు. యముని రెండు సారమేయ కుక్కలను, నాలుగు కళ్లను, చిత్తడులను, మంచి మార్గంలో దాటి, పితృదేవతల వద్దకు చేరుకో; వారు యమునితో ఆనందంగా ఉంటారు. యమా, నీ రెండు కుక్కలు, నాలుగు కళ్లతో, మార్గాన్ని కాపాడుతూ, మనుష్యులను గమనిస్తూ ఉంటాయి; రాజా, అవి అతన్ని చుట్టుముట్టాలి; రోగ రహితంగా రక్షణ ఇవ్వాలి. విస్తృతముగా ముక్కుతో, పానానికి ఆసక్తిగా, ఉడుంబర వృక్షాలు, యముని దూతలు ప్రజల మధ్య తిరుగుతూ ఉంటారు; వారు మళ్ళీ సూర్యుని దర్శనం ఇవ్వాలి, జీవ లోకంలో శుభం కలిగించాలి. యమునికి సోమాన్ని పిండి, హవిని సమర్పించండి; యజ్ఞం యమునికి వెళ్తుంది, అగ్ని దూతగా ఉండి, సక్రమంగా ఏర్పాటయ్యింది. యమునికి ఘృతాన్ని సమర్పించి, నిలబడండి; యముడు మనకు దేవతల మధ్య దీర్ఘాయుష్షును ఇవ్వాలి, మంచి జీవితం కోసం. యమునికి, రాజుకు, మధురమైన హవిని సమర్పించండి; ఈ నమస్కారం ఋషులకు, పితృదేవతలకు, మనకు మార్గం చూపినవారికి అర్పణ. త్రికద్రుకలతో, ఆరు విశాలమైన వాటితో, ఈ మహత్తరమైనది ఎగురుతుంది; త్రిష్టుప్, గాయత్రీ ఛందస్సులు—all ఇవన్నీ యమునికి స్థాపించబడ్డాయి. పితృదేవతలు—కింద, మీద, మధ్యలో ఉన్నవారు, సోమపానులు, సత్యాన్ని తెలిసిన వారు, హాని లేని వారు—మన యజ్ఞంలో మనలను రక్షించాలి. ఈ నమస్కారం ఈ రోజు పూర్వీకులందరికీ, ముందుగా వెళ్లినవారికి, భూమిలో నివసించే వారికి, గ్రామాలలో ఉన్నవారికి అర్పణ. విష్ణువు యొక్క సంతానం, విస్తృత పాదాలు, హితాన్ని ప్రసాదించే పితృదేవతలను నేను పిలిచాను; పవిత్ర కుశంపై కూర్చుని, స్వయంగా సోమాన్ని పుచ్చుకునే వారు—వారు ఈ హవికి రావాలి. పవిత్ర కుశంపై కూర్చున్న పితృదేవతలారా, మేము సిద్ధం చేసిన ఈ హవిని స్వీకరించండి; సహాయంతో, శాంతితో రండి; హాని లేని ఆశీర్వాదాన్ని మాకు ప్రసాదించండి. పిలవబడిన పితృదేవతలు, సోమంలో ఆనందించే వారు, ప్రియమైన ఆసనాల్లో కూర్చున్న వారు—వారు ఇక్కడకు రావాలి, వినాలి, మాట్లాడాలి, మనలను రక్షించాలి. దక్షిణ దిశలో కూర్చుని, కుడి మోకాలిని వంచి, పితృదేవతలారా, ఈ యజ్ఞాన్ని స్వీకరించండి; మేము చేసిన మానవ తప్పిదాల వల్ల మాకు హాని చేయకండి. ప్రభాతాల ఒడిలో కూర్చుని, ఆరాధకునికి ధనాన్ని ప్రసాదించండి, పితృదేవతలారా; అతని సంతానానికి ఆ నిధిని ఇవ్వండి, ఇక్కడ బలాన్ని ప్రసాదించండి. మన పితృదేవతలు, సోమంలో ఆనందించే వారు, సోమ పానంలో ముందుగా పాల్గొన్న వశిష్ఠులు—యముడు వారితో ఆనందిస్తూ హవిని స్వీకరించాలి, వారు తాము కోరినట్లు పుచ్చుకోవాలి. దేవతలలో తాగినవారు, కృషిచేసినవారు, యజ్ఞంలో నైపుణ్యం ఉన్నవారు, స్తోత్రగాయకులు—అగ్ని, వారిని ఇక్కడకు తీసుకురా; ఆశీర్వాదదాయకులు, సత్యవంతులు, యజ్ఞాసనంలో కూర్చున్న ఋషులు. హవిని స్వీకరించే సత్యవంతులు, ఆహుతిని తాగేవారు, ఇంద్రుడు మరియు దేవతలతో రథాన్ని పంచుకునేవారు—అగ్ని, వేలాది మంది పితృదేవతలను ఇక్కడకు తీసుకురా; దేవతలు స్తుతించిన వారు, దూరమైన వారు, పూర్వీకులు. అగ్ని ద్వారా దహించబడిన పితృదేవతలారా, ఇక్కడ రండి, ప్రతి ఆసనంలో కూర్చొని, సద్గతిలో ఉండండి; భక్తితో సమర్పించిన హవిని తిని, పరాక్రమాన్ని ప్రసాదించండి. అగ్ని, నీవు పిలవబడి, అన్ని జన్మలను తెలిసినవాడివి; సుగంధమైన హవిని తీసుకువచ్చావు; పితృదేవతలకు సమర్పించావు; వారు స్వయంగా తిన్నారు. నిజంగా, దేవా, భక్తితో సమర్పించిన హవిని నీవే స్వీకరిస్తావు. ఇలా, ఋగ్వేదంలోని ఈ మహిమాన్వితమైన మంత్రాలలో, పితృదేవతల, యముని, దేవతల, అగ్ని, విశ్వంలో జీవన మార్గాల గాథలు, వారి అనుగ్రహానికి మన ప్రార్థనలు, మన పూర్వీకులకు మనం చేసే నమస్కారాలు, అమరత్వపు ఆశయాలు—all ఇవన్నీ ఒక పవిత్రమైన కథగా మన ముందుకు వస్తాయి.