ఒకప్పుడు ఋషులు, యజ్ఞవేదికపై ప్రత్యేకంగా సిద్ధమైన ఔషధులతో, పక్షుల ఆకులతో, వయసు చెందిన మొక్కలతో, వజ్రాలతో, ఆకాశపు బంగారు రాళ్లతో సోమరసాన్ని సిద్ధం చేస్తారు. వారు ఈ పవిత్ర సోమాన్ని ఇంద్రునికి సమర్పించాలనే తపనతో నిండిపోయి, “ఓ సోమా, ఇంద్రునికోసం ప్రవహించు” అని ప్రార్థిస్తారు. వారు తమలో ఒక్కొక్కరు కవి, వైద్యుడు, సేకరించేవాడు, విడగొట్టేవాడు, ప్రకటించేవాడు—ఇలా భిన్నమైన భావాలతో, ధనాన్ని కోరుతూ, గోవుల వలె యజ్ఞస్థలిలో నిలబడతారు. “ఓ సోమా, ఇంద్రునికోసం ప్రవహించు” అని మళ్లీ మళ్లీ పిలుస్తారు. ఈ సమయంలో, ఒక మంచి రథాన్ని గుర్రం లాగుతుంది. ఆ గుర్రం ఆనందంగా neigh చేస్తుంది, తన తోకను ఊపుతూ, నీటిలో కప్ప లాగ, రథాన్ని ముందుకు నడిపిస్తూ, సోమాన్ని ఇంద్రునికోసం పిండాలనే కోరికతో ఉత్సాహంగా ఉంటుంది. “ఓ సోమా, ఇంద్రునికోసం ప్రవహించు” అని అందరూ పునః పునః ఆరాధిస్తారు. ఇంద్రుడు, వృత్రుని సంహరించిన మహావీరుడు, శర్యణావతీ తీరంలో సోమాన్ని పానం చేయాలని, తనలో బలాన్ని నింపుకుని, మహాపురుషత్వాన్ని సాధించాలని సంకల్పిస్తాడు. అందుకే, “ఓ సోమా, ఇంద్రునికోసం ప్రవహించు” అని ప్రార్థన కొనసాగుతుంది. సోమా తూర్పు దిక్కు నుంచి ప్రవహిస్తూ, సత్యవాక్కుతో, శ్రద్ధతో, తపస్సుతో పిండబడి, ఇంద్రునికోసం ప్రవహించమని ఋషులు పిలుస్తారు. ఆదిత్య కుమార్తె, సూర్యుని కుమార్తె, వర్షదేవుడు పర్జన్యుని ద్వారా పెరిగిన సోమాన్ని తీసుకువస్తుంది. గంధర్వులు ఆ సోమాన్ని స్వీకరించి, దాని సారాన్ని సోమంలో నింపుతారు. “ఓ సోమా, ఇంద్రునికోసం ప్రవహించు” అని మళ్లీ మళ్లీ పిలుస్తారు. ఈ సోమరసం సత్యాన్ని పలికే వాడు, సత్య మహిమ కలవాడు, నిజాన్ని ఆచరించే వాడు, విశ్వాసాన్ని పలికే వాడు; సృష్టికర్త చేత నిర్మించబడిన సోమరాజు. అతని నుండి సత్యం ప్రవహిస్తుంది, మధురరసాలు hymnలతో శుద్ధమవుతాయి. “ఓ సోమా, ఇంద్రునికోసం ప్రవహించు” అని ప్రార్థిస్తారు. యజ్ఞంలో, పురోహితుడు మంత్రపాఠంతో సోమాన్ని ప్రాశస్త్యంతో ఎత్తిపోతాడు. సోమంతో ఆనందం ఉద్భవిస్తుంది. “ఓ సోమా, ఇంద్రునికోసం ప్రవహించు” అని అందరూ కోరుకుంటారు. అక్కడ, శాశ్వతమైన వెలుగు ఉన్న లోకంలో, స్వర్గం స్థాపించబడిన చోట, మరణం లేని అమృత లోకంలో, “నన్ను అక్కడ స్థాపించు, ఓ పవిత్ర సోమా!” అని ఆరాధకుడు ప్రార్థిస్తాడు. యముడు రాజుగా ఉన్న చోట, స్వర్గపు ప్రాకారాల్లో, నదులు ప్రవహించే ఆ లోకాల్లో, నన్ను అమృతుడిని చేయమని కోరుకుంటాడు. మూడు స్వర్గాల్లో, మూడు ఆకాశాల్లో, వెలుగుతో నిండిన లోకాల్లో, స్వేచ్ఛగా సంచరించే చోట, కోరికలు నెరవేరే చోట, ఆనంద భోగ్యాలు, తృప్తి, సంతృప్తి ఉన్న చోట, నన్ను అమృతుడిని చేయమని, “ఓ సోమా, ఇంద్రునికోసం ప్రవహించు” అని ప్రార్థన కొనసాగుతుంది. ఇలాంటి సోమాన్ని, ప్రవాహమార్గాన్ని అనుసరించిన వాడిని ఋషులు ఉత్తమ వంశస్థుడిగా పిలుస్తారు. సోమా, నీ జ్ఞానంతో ఇంద్రుని చుట్టూ ప్రవహించు. కశ్యపుడు, ఋషులు రచించిన మంత్రాలతో అంగిరసులను మహిమాపరచాడు. మొక్కలకు అధిపతిగా జన్మించిన సోమరాజును మనం ఆరాధించాలి. ఏడు దిక్కుల్లో ఏడు సూర్యులు, ఏడు హోతారులు యజ్ఞాన్ని నిర్వహిస్తారు. ఆ ఏడు ఆదిత్య దేవతలతో సోమా, మమ్మల్ని రక్షించు. నీ రాజస్వభావంతో, శుద్ధమైన హవితో మమ్మల్ని రక్షించు. ఎవరూ మమ్మల్ని దాటి రాకుండా, ఏ హాని కలగకుండా చూడు. ఆదికాలంలో, ఉదయకాల దేవతల మధ్య, మహాబలుడు అగ్ని నిలబడి, చీకటిని తొలగించి, వెలుగుతో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అగ్ని, తేజోరూపుడై, అన్ని గృహాల్లో ప్రవేశించాడు. అగ్ని భూమి, ఆకాశాలకు గర్భంగా జన్మించాడు. మొక్కల్లో నిలిచి, ప్రకాశవంతమైన శిశువై, తల్లి లపై పైకి అరుస్తూ, చీకటిని పారద్రోలాడు. విష్ణువు కూడా, పరమాన్ని తెలిసినవాడిగా, మహాబలుడిగా, మూడవ లోకాన్ని కాపాడుతూ, జ్ఞానులు ఆయనను పాలిస్తారు. పోషక తల్లులు అగ్నిని ఆహారంతో చేరుతారు. అగ్ని ఆహారంతో పెరిగి, మరో రూపాన్ని ధరించి, మానవ జాతులలో పురోహితుడవుతాడు. అగ్ని, మహారథాన్ని అధిష్ఠించి, యజ్ఞానికి చిహ్నంగా, ప్రజలకు అతిథిగా, దేవతా మహిమతో ప్రకాశిస్తాడు. అగ్ని, భూమికి నాభిగా, వస్త్రాలూ అలంకారాలు ధరించి, ఇళా పాదంలో ప్రకాశవంతుడై, రాజుగా, హోతారుగా దేవతలను పాలిస్తాడు. ఆకాశం, భూమి అగ్నిని తన కుమారుడిగా పోషిస్తాయి. అగ్ని, యౌవనుడవై, ప్రకాశంతో వెలుగుతూ, దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురావాలి. అగ్ని, యజ్ఞకాలాన్ని తెలిసినవాడు, దేవతలను తృప్తిపరిచేవాడు, సర్వదైవ హోతారుల్లో అత్యంత ఆరాధ్యుడు. అతను ప్రజలకు హోతా, శుద్ధికర్త, ధనదాయకుడు, ధర్మాత్ముడు. “స్వాహా”తో సమర్పణలు చేస్తూ, అగ్ని దేవుడు దేవతలను ఆరాధించాలి. మేము దేవతామార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, ఎంతవరకు సాధ్యమో అంతవరకు ముందుకు సాగుతాము. అగ్ని, హోతాగా, యజ్ఞాలను, కాలాలను క్రమబద్ధీకరిస్తాడు. మనము మిమ్మల్ని అవిధేయతతో, జ్ఞానంలో తక్కువగా వ్యవహరిస్తే, అగ్ని అన్నీ నింపుతూ, కాలాలతో దేవతలను క్రమబద్ధీకరిస్తాడు. మనుషులు, బలహీనమైన మనస్సుతో, యజ్ఞాన్ని శ్రద్ధగా నిర్వహించకపోతే, అగ్ని, హోతాగా, శక్తిని తెలిసినవాడు, కాలానుగుణంగా దేవతలను ఆరాధిస్తాడు. అన్ని యజ్ఞాలకు గుర్తుగా, మహా ధ్వజంగా, సృష్టికర్త అగ్నిని సృష్టించాడు. పురాతన మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, అగ్ని, మేము కోరే ధనాన్ని, విశ్వదాయినీ వరాలను పొందేందుకు ఆరాధిస్తాము. ఆకాశం, భూమి, జలాలు, త్వష్టా, ఉత్తమ వంశస్థులు అగ్నిని సృష్టించారు. పూర్వీకుల మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, అగ్ని ప్రకాశవంతంగా వెలిగిపోవాలి. అగ్ని రాజు, ఆనందాన్ని, శక్తిని కలిగించే వాడు, యౌవనుడై, ప్రజ్ఞావంతుడై, మహాప్రభతో ప్రకాశిస్తాడు. అతని కాంతి ప్రశంసింపబడుతుంది. చీకటి రూపాన్ని ధరించిన ఆమె, మహాపిత యొక్క కుమార్తెను ప్రసవిస్తుంది. ఆమె సూర్యకాంతిని పైకి ఎత్తి, ఆనందాన్ని, స్వర్గపు ధనాన్ని వెలిగిస్తుంది. శుభదాయకుడు, శుభదాయకునితో చేరతాడు. ప్రియుడు, తన సోదరిని వెనక నుంచి చేరుకుంటాడు. అగ్ని, స్పష్టమైన లక్షణాలతో, దివ్యవర్ణాలతో, అందంగా నిలుస్తాడు. అతని కదలికలు, మహానుభావులవంటి, దాచబడవు. అగ్ని సహచరులు, మంగళకరులు, జ్వలించిపోతారు. అతని శ్వాసలు, రాత్రి సమయంలో, వివిధ కాంతులతో ప్రకాశిస్తాయి. అతని శ్వాసలు, ధ్వనించే వాటిలా, ప్రకాశవంతంగా, మహత్తరంగా, ప్రబలంగా ప్రవహిస్తాయి. అతని కిరణాలు, ఆకాశానికి హాని చేయవు. అతని శక్తులు, దాచబడకుండా, సహాయకులతో పోటీ చేస్తూ, పురాతన, దివ్య, ఆనందకరమైనవాటితో, ఆనందం విశాలంగా వ్యాపిస్తుంది. అగ్ని మమ్మల్ని మోసుకుపోతాడు, మాతో కూర్చుంటాడు. భూమి, ఆకాశానికి ఆనందంగా, యౌవనుడై, ఉత్తమ కాళ్ళతో, శీఘ్రంగా వస్తాడు. “ఓ అగ్నీ! నీకు నేను సమర్పిస్తాను, నా మనసును అర్పిస్తాను. నీకు సమర్పణల్లో మేము తగిన శ్లాఘన అందించగలుగుతాం. ఎడారిలో నీరు లభించినట్లు, నీవు భక్తునికి ఆధారంగా ఉంటావు, పురాతన రాజా!” అని ఋషులు నమస్కరిస్తారు. ఇలా సోమరసం ప్రవహిస్తూ, అగ్ని వెలిగిస్తూ, యజ్ఞాలు మహిమాన్వితంగా జరుగుతాయి. భక్తులు, అమృతత్వాన్ని, ధనాన్ని, ఆనందాలను కోరుతూ, దేవతలను ఆహ్వానిస్తూ, శాశ్వతమైన లోకాలలో స్థిరపడాలని ప్రార్థిస్తారు.